در جنگ ایران و عراق جنگنده های F-5 و MiG-21 همطراز بودند

در اين بخش مي‌توانيد در مورد اخبار نظامي منتشر شده به بحث بپردازيد

مدیران انجمن: Java, Shahbaz, شوراي نظارت, مديران هوافضا

ارسال پست
Moderator
Moderator
نمایه کاربر
پست: 1285
تاریخ عضویت: پنج شنبه 29 آذر 1386, 3:18 pm
سپاس‌های ارسالی: 471 بار
سپاس‌های دریافتی: 9234 بار

در جنگ ایران و عراق جنگنده های F-5 و MiG-21 همطراز بودند

پست توسط abdolmahdi » شنبه 12 خرداد 1397, 10:52 am

سلام علیکم و رحمه ا... [لینک خارجی برای کاربران مهمان مخفی است، لطفا برای مشاهده لینک ثبت نام نموده و یا وارد سایت شوید] 

تاریخ مقاله : 20 مه 2018
این موضوع در تاریخ 19 سپتامبر 2016 مطرح شده است .

تا کنون بحث های بی شماری در مورد اینکه از میان دو جت جنگنده آمریکائی Northrop F-5E Tiger II و MiG-21 Fishbed ساخت شوروی کدامیک برتر است در گرفته است . به سختی می توان در این مورد قضاوت نمود. در جنگ ایران و عراق برای هر دو گونه جنگنده قرعه به تساوی افتاده بود. بیش از 15000 فروند از این دو جنگنده ارزان ، سبک وزن و با قابلیت نگهداری و عملیاتی نمودن آسان تولید شد و در طول زمان در بیش از 60 نیروی هوائی مختلف مورد استفاده قرار گرفتند و برخی کشورها نیز به طور همزمان هر دو جنگنده را در اختیار داشتند. داستان غالب این است که این دو جنگنده هرگز در یک جنگ با یکدیگر مواجه نشدند و در نتیجه سئوال اصلی در مورد برتری نهائی هر کدام از این جنگنده ها بدون پاسخ باقیماند . اما در واقع این دو جنگنده بیش از یکبار در میدان جنگ با یکدیگر مواجه شده اند. نخستین نبرد آنها در تابستان سال 1977 برفراز شاخ آفریقا صورت گرفت که با پیروزی یک طرفه جنگنده های F-5E نیروی هوائی اتیوپی به پایان رسید . آنها توانستند 9 فروند MiG-21 و تعداد نامشخصی MiG-17 متعلق به نیروی هوائی سومالی را سرنگون سازند بدون آنکه هیچ خسارتی را متحمل شوند . این نبرد مدتهاست که به فراموشی سپرده شده است .  [لینک خارجی برای کاربران مهمان مخفی است، لطفا برای مشاهده لینک ثبت نام نموده و یا وارد سایت شوید]
این تصویری است بسیار نادر از یک فروند جنگنده MiG-21bis که در سال 1978 تحویل آنها به عراق آغاز شد . کلکسیون شخصی تام کوپر  

کمی بیش از سه سال پس از آن ، این دو جنگنده مجددا در جنگ ایران و عراق با یکدیگر درگیر شدند . عراق به صورت فرصت طلبانه ای از هرج و مرج و آشفتگی های ناشی از انقلاب اسلامی ایران در سال 1978 و 79 سوءاستفاده نمود . انقلاب اسلامی محمدرضا پهلوی متحد شاه را سرنگون و حکومتی را بر سرکار آورد که نزدیک بود ارتش ایران را منحل سازد . نیروی هوائی شاهنشاهی ایران تبدیل به نیروی هوائی ارتش جمهوری اسلامی ایران یا IRIAF گردید . نیروی هوائی تقریبا دو سوم افسران خود را از دست داد و سایر افسران با درجات مختلف نیز بازداشت ، اعدام و یا اجبارا بازنشسته شدند . عراق در روز 22 سپتامبر 1980 ایران را مورد حمله قرار داد و در همان زمان IRIAF تنها سایه ای از گذشته خودش بود . با این وجود IRIAF ( منبعد نهاجا ) هنوز 5 گردان مجهز به حدود 115 فروند F-5E/F و یک گردان شناسائی بهینه شده از RF-5A را در اختیار داشت . حدود 40 فروند Tiger II نیز در انبارها قرار داشتند. سلاح اصلی هوا به هوای این جنگنده ها موشک AIM-9J سایدویندر ساخت آمریکا بود . همچنین دو توپ 20 میلیمتری Colt M39 درون بدنه آنها جاسازی شده بود. اما در ایران از این هواپیما به عنوان جنگنده بمب افکن استفاده می شد که با بمب های مختلفی تجهیز می شد .

از سوی دیگر جنگنده MiG-21 در قالب 9 گردان ، ستون فقرات نیروی هوائی عراق را تشکیل می داد . بهترین یگان ها به آخرین گونه MiG-21bis و نیز آخرین موشک های هوا به هوای ساخت شوروی همچون AA-2C Atoll بهینه شده و AA-8 Aphid مجهز شده بودند . تعداد کمی هم از جنگنده های MiG-21 برای حمل موشک های هوا به هوای فرانسوی R.500 Magic بهینه سازی شده بودند . محموله کوچکی از این موشک ها در تابستان سال 1980 و تا زمان تحویل نخستین سری جنگنده های رهگیر Mirage F.1EQ به عراق ارسال شده بود.

آموزش های خلبانان ایرانی و عراقی از کیفیتی مشابه برخوردار بود. تمام خلبانان ایرانی تحت آموزش های گسترده ای در آمریکا و پاکستان قرار داشتند . در حالیکه عراقی ها روش ها و تاکتیک های خودشان را که از جنگ اعراب و اسرائیل در سال 1973 کسب کرده بودند بهبود می بخشیدند . هندوستان ، فرانسه و شوروی نیز در آموزش خلبانان عراقی سهم داشتند .  [لینک خارجی برای کاربران مهمان مخفی است، لطفا برای مشاهده لینک ثبت نام نموده و یا وارد سایت شوید]
مصطفی اردستانی که احتمالا معروفترین خلبان جنگنده F-5E در جنگ با عراق به شمار می رود ، در جلوی یک جت آموزشی T-38 در آمریکا در اواسط دهه 1970 دیده می شود. کلکسیون شخصی تام کوپر  

برای نخستین بار ، جنگنده های F-5E ایرانی و MiG-21 عراقی در روز 24 سپتامبر 1980 یعنی دو روز پس از حمله عراق به ایران با یکدیگر درگیر شدند . دو میگ عراقی بدون آنکه دیده شوند خود را به چهار فروند تایگر ایرانی مجهز به بمب های Mk.82 که در حال نزدیک شدن به پایگاه هوائی الحریه بودند رساندند . یکی از موشک های عراقی بدون آنکه آسیبی به برساند در زیر جنگنده به خلبانی یدالله شریفی راد منفجر شد و او را از حضور دشمن مطلع ساخت . شریفی راد بعدا توانست یکی از جت های عراقی را با یک موشک سایدویندر هدف قرار دهد . در تلاش برای نابودی منابع اصلی درآمد عراق ، نهاجا از روز 26 سپتامبر 1980 اقدام به بمباران صنایع نفتی عراق نمود . این عملیات منجر به بروز بیشترین درگیری بین این دو تیپ جنگنده گردید . اولین درگیری در همان روز نخست رخ داد و دو فروند تایگر ایرانی که در حال نزدیک شدن به پالایشگاه نفت خانقین بودند توسط دو فروند MiG-21 رهگیری شدند . در حالیکه عراقی ها مدعی هستند موفق به سرنگونی جنگنده سروان ظریف خادم خلبان بسیار نامدار و عضو سابق تیم اکروجت تاج طلائی ( گروهی همطراز با تیم آکروجت Thunderbirds  نیروی هوائی آمریکا ) شده اند ، ایرانی ها می گویند او در تلاش برای گریز از یکی از میگ های عراقی به زمین خورد .

در 14 نوامبر 1980 ، یک دسته دو فروندی MiG-21bis جمعی گردان 47 به فرماندهی کسی که ما او را ذکی می نامیم توانست یک فروند F-5E را که پس از حمله به یک پالایشگاه در موصل از دسته پروازی خود جدا مانده بود را بدام بیاندازد . هدف خلبان عراقی اشتباها یک فروند F-4 Phantom ذکر شد و خلبان عراقی بعدها ماجرا را شرح داد : به ما دستور داده شده بود که از منطقه ای که گمان می کردیم معبر مورد استفاده دشمن است نگهبانی کنیم . ما با دقت آسمان را اسکن می کردیم و چند دقیقه بعد یک فانتوم تنها را پیدا کردیم . بلافاصله سرعت را زیاد کردم و با زاویه مناسب توانستم دید مناسبی از ( دشمن ) بدست بیاورم و ماشه را فشردم . من هرگز یک موشک Magic را قبلا شلیک نکرده بودم اما یکماه قبل شنیده بودم که این موشک نخستین طعمه خود را ثبت کرده است . خلبان MiG-21 عراقی ادامه می دهد : موشک هدایت می شد و همه چیز خوب به نظر می رسید تا اینکه موشک بدون آسیب رساند به هواپیمای دشمن از کنار دم آن عبور کرد ! در نخستین واکنش من شوکه شدم اما سایش دومین موشک Magic به نزدیکی کابین خلبان و انفجار آن سبب شد تا یک گلوله آتشین بزرگ درست شود !  [لینک خارجی برای کاربران مهمان مخفی است، لطفا برای مشاهده لینک ثبت نام نموده و یا وارد سایت شوید]
بنای یادبود عبدالله اللعیبی که بعدها قربانی شد . در سال 1993 صدام حسین فرمان داد تا مجسمه ای از او در مقابل ستاد فرماندهی نیروی هوائی در منطقه الکراده در بغداد بنا شود . این بنا در سال 2011 یا 2012 برچیده و نابود شد .  

بزرگترین نبرد هوائی که در جنگ بین این دو نوع جنگنده رخ داد در تاریخ 26 نوامبر 1980 بود . زمانی که 8 فروند F-5E نهاجا به قصد وارد فضای کشورعراق شدند تا یک نیروگاه برق را در دوکان ؛ یک سایت رادار را در خارج از حلبچه , یک پست مراقبت در خارج از سلیمانیه و پایگاه هوائی الحریه را به طور همزمان مورد حمله قرار دهند. در آن زمان جنگنده های MiG-21 عراقی به طور معمول در بخش شمالی مرزهای عراق با ایران مشغول گشتزنی بودند . یک جفت میگ عراقی به فرماندهی سروان نوفل جمعی گردان 47 ، دو فروند F-5E را که درحال نزدیک شدن به دوکان بودند را رهگیری و با شلیک یک تیر موشک AA-8 ، هواپیمای ستوانیکم ابوالحسن را مورد اصابت قرار داده و او را کشتند . یک جفت میگ دیگر عراقی دسته پروازی به فرماندهی سروان شریفی راد را که ماموریت بمباران اهدافی خارج از سلیمانیه را برعهده داشتند رهگیری نمودند . اما یکبار دیگر یک خلبان با تجربه توانست بر دشمن خود پیشدستی نماید .

شریفی راد به یاد می آورد : من هدف اصلی را در نخستین مرحله نیافتم و تصمیم گرفتم تا به جای آن به سمت هدف دیگر که تاسیسات مخابراتی در خارج از سلیمانیه بود تعیین مسیر کنم . ناگهان هواپیمایم تکان خورد و من به خلبان همراهم در مورد پدافند هوائی دشمن هشدار دادم . نگاه مختصری به چپ انداختم و یک MiG-21 را دیدم . همان باعث تکان خوردن هواپیمایم شده بود. بمبهایم را زدم و در حالیکه ارتفاع هواپیمایم را به سطح خیلی پائینی کاهش می دادم خودم را برای نبرد هوائی آماده می کردم . بلافاصله گردش گودی انجام دادم تا میگ عراق را مجبور به کاهش ارتفاع نمایم . خلبان عراقی مرتکب خطا شد و سرعتش را کم کرد در حالیکه اشتباه بعدی را من مرتکب شدم و یک تیر موشک AIM-9J را خیلی زود هنگام به سمتش شلیک کردم . سایدویندر نتوانست بر روی هدف قفل کند و به خطا رفت . من توپهای هواپیما را مسلح کردم و از فاصله نزدیک یک رگبار به بال سمت راست او شلیک کردم . شریفی راد افزود : او داشت به من نگاه می کرد و در حالیکه هر دوی ما در حال کاهش ارتفاع بودیم بال چپ هواپیمای او به زمین گرفت و هواپیمایش منهدم شد .  [لینک خارجی برای کاربران مهمان مخفی است، لطفا برای مشاهده لینک ثبت نام نموده و یا وارد سایت شوید]
تصویری از فیلم گرفته شده از سایت هدفگیری جنگنده F-5E شریفی راد در روز 26 نوامبر 1980 ، آخرین لحظات جنگنده MiG-21bis عراقی را قبل از برخورد به زمین نشان می دهد . کلکسیون شخصی شریفی راد  

هر دو طرف قبول دارند که در جریان این نبرد هوائی یک فروند F-5E و یک فروند MiG-21 سرنگون شده و هر دو خلبان نیز کشته شده اند. اما عراقی ها اصرار دارند که ستوانیکم خلبان عبدالله اللعیبی (1) عمدا هواپیمایش را به تایگر خلبان ایرانی به نام زنجانی کوبید . اقدامی که از او یک اسطوره ساخت .

گسترده ترین دوره نبردهای هوائی بین ایران و عراق به اواخر سال 1980 باز می گردد . زمانی که هردو طرف در جریان 4 ماه عملیات سنگین و تلفات بالا از لحاظ فیزیکی و تجهیزاتی فرسوده شده بودند . علاوه بر آن کاملا مشخص شده بود که هر دو جنگنده F-5E و MiG-21 فاقد حسگرهای پیشرفته ، تسلیحات و پادکارهای الکترونیکی مورد نیاز در یک میدان نبرد مملو از سامانه های پدافند هوائی هستند.

به شکلی که غافلگیر کننده هم نبود ، هر دو جنگنده به طور فزاینده ای درگیر انجام ماموریت های ثانویه شده و درگیری های دو طرفه آنها به سرعت رو به کاهش نهاد . آخرین نبرد هوائی شناخته شده بین جنگنده های F-5E ایران و MiG-21 عراقی در 13 نوامبر سال 1983 بوقوع پیوست و سروان ابراهیم بازرگان موفق شد یک فروند میگ عراقی را در جریان یک درگیری هوائی در نزدیکی فرودگاه بین المللی اهواز ساقط نماید. تا آنجا که ظاهرا مشخص شده ، ایران و عراق جنگ خود را بدون برنده مشخصی در این دوئل به پایان رساندند . تلفات هر کدام از جنگنده های F-5E و MiG-21 چهار فروند هواپیما بود .

توضیحات مترجم :
(1) : داستان کامل درگیری هوائی ستوانیکم عبدالله العیبی در پست بیان خاطرات خلبانان عراقی ، صفحه سوم به طور کامل ارائه شده است .  [لینک خارجی برای کاربران مهمان مخفی است، لطفا برای مشاهده لینک ثبت نام نموده و یا وارد سایت شوید] 

topic-t116041-24.html#p457132


هرگونه برداشت یا نقل قول و یا کپی برداری از این مقاله با ذکر منبع و نام نویسنده بلامانع است .
اگر ديدار با مرگ حق است ، چه بهتر كه اين ديدار در ميدان جنگ باشد.

Moderator
Moderator
نمایه کاربر
پست: 1628
تاریخ عضویت: چهار شنبه 8 مهر 1388, 11:15 pm
سپاس‌های ارسالی: 14391 بار
سپاس‌های دریافتی: 14934 بار

Re: در جنگ ایران و عراق جنگنده های F-5 و MiG-21 همطراز بودند

پست توسط oweiys » یک شنبه 13 خرداد 1397, 12:18 am

با سلام و خسته نباشید
من همیشه فکر میکردم که اف ۵ به دلیل سرعت بیشتر، وزن کمتر، دو موتوره بودن و برد بیشتر احتمالا باید آمار خیلی بهتری داشته باشه. دماغه جلوی میگ ۲۱ طوری هست که به لحاظ آئرودینامیکی سد هوایی ایجاد میکنه و امکان مانور رو محدود، بحث رادار و حتی قیمت و قابلیت حمل موشک سری آر در مقابل آمرام هم به کنار. در رکوردا من با شنیدن اسم اف ۵ یاد شکار میگ ۲۵ با مسلسل توسط زارع نژاد میوفتم ولی میگ ۲۱ منو یاد شکارش توسط کبری و احتمالا(همرا با اف۱۶) هواپیمایی که بیشترین تولید رو تا به حال داشته می اندازه. حالا با مقاله شما متوجه شدم حداقل در دفاع مقدس تفاوت چندانی با اف ۵ نداشته، مجددا تشکر میکنم تصویر
__________________________________

السلام عليك يا علي ابن موسي الرضا المرتضي (ع)

Rookie Poster
Rookie Poster
پست: 21
تاریخ عضویت: پنج شنبه 18 شهریور 1395, 11:26 am
سپاس‌های دریافتی: 21 بار

Re: در جنگ ایران و عراق جنگنده های F-5 و MiG-21 همطراز بودند

پست توسط reza128128 » یک شنبه 13 خرداد 1397, 7:55 am

اف 5 در تمام پارامترهای پروازی مانند سرعت و ارتفاع پروازی پایین تر از میگ 21 قرار داره. و ضمنا یک موتور میگ 21 به تنهایی توان بیشتری از دو موتور اف 5 تولید میکنه. ضمنا در کجای ایرودینامیک اومده دماغه میگ 21 مقابل هوا سد ایجا میکنه!؟ دماغه متحرک میگ 21 امکان پرواز با سرعت بیش از 2 ماخ رو بهش میده. سرعتی که اف 5 نزدیک اون هم نمیتونه بشه. ضمنا اف 5 امرام حمل نمیکنه.

Moderator
Moderator
نمایه کاربر
پست: 1285
تاریخ عضویت: پنج شنبه 29 آذر 1386, 3:18 pm
سپاس‌های ارسالی: 471 بار
سپاس‌های دریافتی: 9234 بار

Re: در جنگ ایران و عراق جنگنده های F-5 و MiG-21 همطراز بودند

پست توسط abdolmahdi » یک شنبه 13 خرداد 1397, 8:49 am

oweiys نوشته شده:با سلام و خسته نباشید
من همیشه فکر میکردم که اف ۵ به دلیل سرعت بیشتر، وزن کمتر، دو موتوره بودن و برد بیشتر احتمالا باید آمار خیلی بهتری داشته باشه. دماغه جلوی میگ ۲۱ طوری هست که به لحاظ آئرودینامیکی سد هوایی ایجاد میکنه و امکان مانور رو محدود، بحث رادار و حتی قیمت و قابلیت حمل موشک سری آر در مقابل آمرام هم به کنار. در رکوردا من با شنیدن اسم اف ۵ یاد شکار میگ ۲۵ با مسلسل توسط زارع نژاد میوفتم ولی میگ ۲۱ منو یاد شکارش توسط کبری و احتمالا(همرا با اف۱۶) هواپیمایی که بیشترین تولید رو تا به حال داشته می اندازه. حالا با مقاله شما متوجه شدم حداقل در دفاع مقدس تفاوت چندانی با اف ۵ نداشته، مجددا تشکر میکنم تصویر


سلام علیکم
جناب اویس از حضورتان در این تایپیک خیلی خوشحالم . تصویر
عرض می کنم از دید بنده هم دو موتوره بودن F-5 می تواند یک مزیت غیر قابل انکار در مقابل MIG-21 محسوب شود . مواردی داشته ایم که F-5 ایرانی از ناحیه موتور مورد اصابت قرار گرفت اما خلبان توانست با یک موتور دیگر هواپیما را بر زمین بنشاند اما اگر همین اتفاق برای MIG-21 و یا احتمالا هر هواپیمای تک موتوره دیگر می افتاد خلبان احتمالا چاره به جز اجکت نداشت .

اما بخاطر داشته باشید که برای انجام هر گونه ارتقاء بر روی F-5 بناچار می بایست دو تیربار 20 میلیمتری روی دماغه هواپیما حذف گردند . کما اینکه برزیل برای ارتقای F-5 های خودش ( با کمک اسرائیل) مجبور به حذف این دو تیربار گردید در صورتیکه شما در MIG-21 با چنین محدودیتی مواجه نیستید . حتی در مواقعیکه در ایران هواپیمای F-5 را دو کابین می کنند بناچار مجبور به حذف یک تیربار می شوند.

در ضمن اگر F-5 شما را به یاد شکار MIG-25 می اندازد بد نیست بدانید که MIG-21 عراقی هم موفق به شکار یک F-14 ایرانی گردید . متقابلا عراقی ها هم مدعی سرنگونی یک F-4 توسط بالگرد MI-24 هستند در مقابل آنکه ما مدعی هستیم یک کبری ما توانست یک MIG-21 را سرنگون سازد . به طور کلی در جنگ 8 ساله ایران و عراق از این دست اتفاقات زیاد افتاده اما در نهایت بنظرم موضوع مقاله در مورد همطراز بودن این دو جنگنده منطقی به نظر می رسد . تصویر
اگر ديدار با مرگ حق است ، چه بهتر كه اين ديدار در ميدان جنگ باشد.

ارسال پست

بازگشت به “اخبار نظامي”