فرهنگِ واژه ها، اصطلاحات و سبكهاي نمايشي: حرف خ

در اين قسمت مي‌توانيد فرهنگ هنرهاي نمايشي را مشاهده نماييد

مدیران انجمن: MASTER, شوراي نظارت

ارسال پست
Major
Major
نمایه کاربر
پست: 155
تاریخ عضویت: سه شنبه 28 آبان 1387, 2:48 am
سپاس‌های ارسالی: 446 بار
سپاس‌های دریافتی: 506 بار
تماس:

فرهنگِ واژه ها، اصطلاحات و سبكهاي نمايشي: حرف خ

پست توسط The Passenger » شنبه 5 بهمن 1387, 3:23 am

خار مغيلان، تعزيه
پس از رويداد كربلا خاندان امام حسين (ع) به اسارت گرفته ميشوند. لشگريان عمربن سعد براي آنكه كسي به خونخواهي شهيدان كربلا در پي آنها روانه شد، نتواند آنها را پيدا كند، تمام اسيران را از بيراهه اي پر از خار مغيلان به شام مي برند. اين تعزيه به شرح اين راهپيمايي غم انگيز اسيران واقعۀ كربلا ميپردازد.
(ر.ك به آب كشي امام حسين (ع)؛ تعزيه)

خاك بازي امام حسين (ع)، تعزيه
اين تعزيه گوشه اي از رويدادهاي دوران كودكي امام حسين (ع) را نشان ميدهد. رويدادهايي در اين تعزيه انتخاب ميشوند تا ثابت كند كساني كه در بزرگسالي با امام به دشمني پرداختند، در كودكي هم با ايشان دشمني ميكردند.
(ر.ك به آب كشي امام حسين (ع)؛ تعزيه)

خاله رورو،
يك تقليد زنانۀ ايراني كه در مهمانيها و جشنهاي خصوصي زنانه بوسيلۀ خود زنان اجرا ميشد. موضوع اين تقليد زني بود كه هر ساعت به جايي ميرفت و هر لحظه از جايي مي آمد و مانند روروك مدام در حركت بود. وقتي هم باردار شد بدرستي نميدانست كه چندماهه است و ... بازيگران اين تقليد خاله رورو، خاله كه نام عمومي زنان گيس سپيد و محرم بود، و ماما بودند. از ميان جمع يكي هم روي چيزي ضرب ميگرفت و گفته ها را همراهي ميكرد. حاضران مجلس با شركت در گفتگوها و كف زدن و بشكن، بازي را همراهي ميكردند. به برخي از مطربان تقليد هم گفته ميشود كه با پوشيدن جامه هاي زنانه، اين بازي را درآورده اند.
(ر.ك به تقليد زنانه)

خاله ستاره،
يك تقليد زنانۀ دونفره كه در مهمانيهاي خصوصي ايراني، بوسيلۀ زنان اجرا ميشد. موضوع اين تقليد زني بود كه خبر ميشد شوهرش ميخواهد زن دومي بگيرد. پس از خاله ستاره كه زن دوم را با شوهر ديده بود خبرهاي خانۀ هوو را يك به يك مي پرسيد. خاله ستاره ضمن دادن پاسخ، ميرقصيد و تقليد آنچه را كه ديده بود درمي آورد. هنگام اجراي اين بازي يكي از حاضران تمبك ميزد و مهمانان هم آنها را با كف زدن همراهي ميكردند.
(ر.ك به تقليد زنانه)

خبر آوردن جبرييل بر پيامبر دربارۀ چگونگي شهادت حسنين، تعزيه
در اين تعزيه جبرئيل بر پيامبر خبر مي آورد كه امام حسن (ع) از زهر شهيد ميشود و امام حسين (ع) را در كربلا به ستم شهيد ميكنند. يكي از تعزيه نامه هاي موجود در مجموعۀ خوجكو.
(ر.ك به مجموعۀ خوجكو)

خبر فرستادن خاندان امام حسين به مدينه، تعزيه
يكي از تعزيه نامه هاي موجود در مجموعۀ خوجكو.
(ر.ك به مجموعۀ خوجكو)

خرده طرح (Sub Plot)،
خرده طرح را كه به آن طرح دوتايي (Double Plot) و طرح تابع (Under Plot) هم ميگويند طرحي است كه بر طرح اصلي اضافه ميشود و وابسته يا تابعي از آن است. روشها و درجۀ پيوند طرح اصلي و خرده طرح از گوناگوني بسيار برخوردار است. بيشترين پيوند مكانيكي را يك يا دو شخصيت كه در هر دو طرح عمل ميكنند، بوجود مي آورند. در نمايشنامۀ دوران اليزابتي كم و بيش بطور ثابتي ميان طرح اصلي و خرده طرح پيوند مضموني وجود دارد. دو طرح اصلي، اغلب براي فراهم كردن امكان مقايسه يا براي مقابله شان مطرح ميشوند؛ در حالي كه كاربرد بسياري از خرده طرح ها، تهيه ديدن خندۀ آرامش بخشي است براي كم كردن سنگيني بار طرح اصلي. بسياري ديگر از خرده طرح ها براي عمق بخشيدن به طرح اصلي است كه بكار ميروند. خرده طرح در آغاز، در نمايشنامۀ انگليسي دورۀ تودور (Tudor) يا دست كم در ميانۀ سدۀ نوزدهم سيماي نماياني داشت. براي مثل در همۀ كمديها و تراژديهاي دورۀ اليزابتي و جاكوبي (Jacobean) و در نمايشنامۀ دوران بازگشت (Restoration)، بطور معمول، به دو يا سه خرده طرح كه با طرح اصلي در هم بافته شده اند برميخوريم. خرده طرح ممكن است بعنوان يك عمل متقابل بكار برود مانند نمايشنامۀ «رنج عشق گمشده»(Lovés Labors Lost ، 1594/95) نوشتۀ ويليام شكسپير (1564 م – 1616 م ، William Shakespeare). در اين نمايشنامه طرح دلقكهاي روستايي براي آرايش ظرافت و جذابيت چهره هاي باوقار طرح اصلي بكار گرفته شده اند. نوع ديگر، خرده طرحي است كه بعنوان ياري دهندۀ مضمون طرح اصلي بكار ميرود؛ مانند طرح گلوستر (Gloucester) در «شاه لير» (King Lear) (1605/6 ميلادي). اين نمايشنامه شايد استادانه ترين نوع بكارگيري خرده طرح در نمايشنامۀ انگليسي باشد.
در نمايشنامۀ نوكلاسيك فرانسوي خرده طرح بكار برده نميشد و نوكلاسيكهاي فرانسوي و حتي برخي از نوكلاسيكهاي انگليسي براي نقد نمايشهاي انگليسي كه از طرح چندگانه (Multi Plotting) استفاده ميكردند، هيچ فرصتي را از دست نميدادند. يادآوري كنيم كه بكار بردن خرده طرح به نمايشنامه هاي انگليسي بيشترين تنوع و غنا را بخشيد.
(ر.ك به طرح چندگانه)

خرد يعني مسيح،: (ر.ك به نمايش اخلاقي مربوط به خرد يعني مسيح)

خروج (Exodos)،
در نمايش يوناني كهن آخرين صحنه در يك تراژدي را خروج ميگفتند. خروج با آخرين چكامۀ همسرايان (Chorale Ode) دنبال ميشد.
(ر.ك به همسرايان)

تصویر
اين بخش در حال تكميل است...
از خون جوانان وطن لاله دميده
از ماتم سرو قدشان، سرو خميده
در سايۀ گل، بلبل ازين غصه خزيده
گل نيز چو من، در غمشان جامه دريده

ارسال پست

بازگشت به “فرهنگ هنرهاي نمايشي”