در اين بخش مي‌توانيد در مورد کليه مباحث مرتبط با علم و تكنولوژي به بحث بپردازيد

خوارزمي

مدير انجمن: شوراي نظارت


Old Moderator

Old Moderator



نماد کاربر
پست ها

1575

تشکر کرده: 0 مرتبه
تشکر شده: 12 مرتبه
تاريخ عضويت

شنبه 11 شهریور 1385 13:24

آرشيو سپاس: 252 مرتبه در 138 پست

خوارزمي

توسط Sardar » چهارشنبه 3 آبان 1385 21:43

خوارزمي        
     لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

محمدبن موسي خوارزمي از دانشمندان بزرگ رياضي و نجوم مي باشد شهرت علمي خوارزمي مربوط به كارهايي است كه در رياضيات، مخصوصاً در رشته جبر انجام داده به طوري كه هيچ يك از رياضي دانان قرون وسطي مانند وي در فكر رياضي تاثير
نداشته اند.

خوارزمي كارهاي ديوفانتوس را در رشته جبر دنبال كرد و به بسط آن پرداخت، خود نيز كتابي  در اين رشته، بنام (جبر و مقابله) نوشت معمولاً در حل معادلات، دو عمل معمول است، خوارزمي اين دو را تنقيح و تدوين كرد و از اين راه به وارد ساختن جبر به مرحله علمي كمك شاياني انجام داد.

خدمت شايان ديگر خوارزمي به جهان علم اين است كه وي حساب هندي و ارقام هندي را در دنياي متمدن انتشار داد و اروپائيان را با استعمال صفر براي نشان دادن مرتبه خالي آشنا ساخت. هنگامي كه در قرن دوازدهم كتاب خوارزمي به زبان لاتين ترجمه شد، اين ارقام، كه به غلط «ارقام عربي» ناميده مي شود از طريق آثار فيبوناتچي به اروپا وارد گرديد. همين ارقام است كه انقلابي در رياضيات به وجود آورد و هر گونه اعمال محاسباتي را مقدور ساخت. باري كتاب جبر و مقابله خوارزمي قرنها در اروپا ماخذ و مرجع دانشمندان و محققين بوده و يوهانس هبسپانيس و گراردوس كرموتسيس و رابرت چستري در قرن دوازدهم هر يك آن را به زبان لاتين ترجمه كردند.

خوارزمي در ساير رشته هاي علوم و مخصوصاً نجوم هم كارهاي جالب و سودمندي انجام داد. از جمله دو كتاب در اصطرلاب نوشت. اطلسي از نقشه آسمان و زمين تهيه كرد و  نقشه هاي جغرافيايي بطلميوس را اصلاح كرد.


آثار و تصنيفات خوارزمي

اين دانشمندان بزرگ در سال 820 ـ م (زمان خلافت بني عباس در بغداد) در حدود بين سالهاي 200- 195 هجري كتابي بنام جبر و مقابله را نوشت كه در آن به هيچ وجه از حروف و علامات استفاده نشده بود ولي حل معادلات را بدو طريق كه ما امروز جمع جبري ـ عمل متشابه و نقل جمعي از يكطرف به طرف ديگر مي ناميم انجام مي داد. اگر نتوانيم محتواي اين كتاب را هنوز علم جبر جديد بناميم، از آنجا كه اساس اين كتاب بر استفاده از علائم اختصاري بوده است مي توان لااقل پيدايش آنرا يكي از مراحل مهم علم جبر دانست. براي رسيدن به نتيجه قطعي فقط  مي بايست يك قدم برداشت، از  قرار معلوم اين قدم چندان سهل نبوده است زيرا مدت هفت قرن و نيم طول كشيد تا اين كار آخري نيز انجام شد.

بنابراين خوارزمي نخستين كسي است كه علم جبر را پايه گذاري نموده و يكي از مراحل مهم اين علم را پيدا نموده است.

استخراج التاريخ زيج اول و زيج ثاني كه اين دو زيج بسند هند معروف و محل اعتماد اهل فن بوده است.

ديگر صوره الارض يا رسم افريقّيه مي باشد: عمل الاسطرلاب، مختصر من الحساب و الجبر و المقابله كه در لندن چاپ شده كه مشهورترين تاليفات اسلامي علم جبر همين كتاب جبر و مقابله خوارزمي است كه ظاهراً پس از اطلاع از علم جبر در يونان و ايران و هند جبر عربي را استخراج كرد، همانطور كه زيج خوارزمي جامع افكار و آراي علماي هند و ايران و يونان در آن موضوع مي باشد، و شارحين اسلامي كتاب خوارزمي را مكرر شرح  داده اند.


ديگر استخراج تاريخ اليهود و اعيادهم (تاريخ يهود و عيدهاي آنان). بهر حال كتب يوناني (فلسفي و علمي) چون اين علوم بيگانه به عربي ترجمه مي شد و حساب هم جزء آن علوم ترجمه و رايج گشت و مهندسان و هيئت شناسان حساب آموختند. ولي كسي كه فقط متخصص در حساب باشد ميان مسلمانان كم بوده از بزرگترين ماثر تمدن اسلام آنكه حساب هندي و ارقام هندي را در دنياي متمدن انتشار دادند عربها اين ارقام را هندي مي گويند، زيرا از هنديها آموخته اند و فرنگيها آنرا عربي مي نامند چون از عربها گرفته اند.

نخستين كسي كه اين ارقام را از هندي به عربي انتقال داد، ابوجعفرمحمدبن موسي خوارزمي مذكور در فوق مي باشد كه او در جدولها رقم هاي هندسي را بكار برد و اين كار در سال 197 هجري قمري انجام گرفت، و اين جدولها مبنا و ماخذ كارهاي منجمان بود، و از همان كلمه الخوارزم اروپائيان لفظ الگوريزم را ساخته اند.

در زبان هاي اروپائي كه اساس محاسبه بر مبناي اعشاري ده را الگوريتم مي گويند اصل آن همان كلمه الخوارزمي است. پيردوسو مي نويسد: «در همان زماني كه پادشاهان باهوش و پرسخاوت عرب مطالعات علمي را تشويق مي كردند، هفت قرن تمام اروپا محكوم باين بود كه بار جهل و ناداني را حمل كند و يكي از علائم جهل و ناداني اين دوران غم انگيزاينكه لوتر جانشين شارلماني امر داد كه نقشه جهان نماي اجدادش را كه بر روي نقره حك شده بود خرد كنند تا بتواند به سربازان خود جيره و مواجب بدهد. سال يكهزار ميلادي نزديك مي شد سالي كه پيامبران متعدد آن عصر به عنوان خاتمه جهان پيش بيني كرده بودند، پس اصلاح چه فايده دارد؟ و منظور از جمع كردن چيست؟»


اين كلمات وحشت انگيز سخناني بود كه روحانيون مسيحي و كشيشها از روي منابر به مردم آموختند. مغان و ساحران و رمالان و غيبگويان بهترين پيشگوئيها را مي كردند، يك نوع جنون دسته جمعي و عمومي بر مردم جهان كه از نظر شدت غم و اندوه مي لرزيدند مسلط شده بود.

لكن در اين هنگام كه اروپا را خرافات و جهل و ناداني فرا گرفته بود كه در نتيجه آن فقر و مسكنت و بدبختي آنان را بديار نيستي مي كشانيد، طلوع اشعه درخشان علم و معرفت و فرهنگ اسلام و مسلمين به وسيله دانشمندان اسلامي جهانيان را روشن مي كرد، و در علوم و فنون تا چندين قرن استاد اروپا بوده اند.

خلاصه آن كه مسلمين در وضع و شرح علوم از جمله علم جبر حق تقدم داشتند زيرا از ترجمه علوم يوناني دو كتاب كه در علم جبر كه يكي تاليفات: يوفانتوس و ديگري تاليف ابرخس بوده و به عربي ترجمه شده بود بسيار ناچيز بوده است، چنانكه اكنون علماي فن هم پس از بررسي و تحقيق و تدقيق در اين موضوع تشخيص داده اند كه دو كتاب مزبور (در علم جبر) كه از يوناني به عربي ترجمه شده چيز مهمي نبوده و اساس علم جبر را مسلمانان و عربها وضع كرده اند و اروپائيها علم جبر را از كتبي كه مسلمين نوشته اند استفاده كرده اند.

ديگر از كتب مهم ابوجعفر محمدبن موسي خوارزمي كتاب مفاتيح العلوم است كه كتاب مهم و ارزنده ايست.

از زندگي خوارزمي چندان اطلاع قابل اعتمادي در دست نيست. خوارزمي در حدود سال 780 ميلادي در خوارزم متولد شد و در حدود 848 ميلادي درگذشت.

منبع.irib.ir
هیهات منا الذلة

چه کسي حاضر است ؟

کاربران حاضر در اين انجمن: بدون كاربران آنلاين و 5 مهمان