در اين بخش مي‌توانيد در مورد کليه مباحث مرتبط با علم و تكنولوژي به بحث بپردازيد
Major I

Major I



نماد کاربر
پست ها

5234

تشکر کرده: 17 مرتبه
تشکر شده: 353 مرتبه
تاريخ عضويت

پنج شنبه 25 خرداد 1385 14:47

محل سکونت

http://www.ganjineh-danesh.com/forum.php

آرشيو سپاس: 4023 مرتبه در 1451 پست

تله تکست چيست؟

توسط ganjineh » چهارشنبه 9 آبان 1386 19:32

تله تکست چيست؟

بطور كلي دو روش براي انكود كردن داده ها در يك رشته ي تصوير (video steram) وجود دارد. عمده ترين روش استفاده از پالس محو عمودي يا Vertical Blanking Interval,VBI مي باشد، زيرا VBI فضايي است بلا استفاده مابين پالس سينك عمودي و تصوير فعال واقعي  

تله تكست سيستمي است كه در اواخر دهه 70 به منظور اطلاع رساني به بينندگان تلويزيون عرضه گرديد و از زمان ابداع آن دستخوش تحولات زيادي به منظور انعطاف پذيري بيشتر شد. اما با وجود اين تغييرات هنوز نيز، يكي از كم هزينه ترين سيستم هاي اطلاع رساني است.

در دهه ي 80، قابليت جديدي به تله تكست افزوده شد كه موجب سهولت بيشتر در دسترسي به داده ها گرديد و از اين پس اين تكنيك گسترش يافت تا به شكل امروزي آن درآمد.

امروزه با گسترش عمليات چند رسانه اي ها( multimedia) به خوبي، مزاياي استفاده از دريافت تله تكست به عنوان قابليت افزوده شده به سيستم، مشهود است و با افزايش رقابت به منظور دريافت اطلاعات بيشتر روي desktop،اشکال مختلف اطلاع رساني از قبيل تجاري، نامه هاي الکترونيک (email)، اخبار الكترونيكي (news Electronic) نرم افزاري هاي قابل download، تدريس و خدمات مشتري(customer service) تنها گوشه‌اي از اين نوع اطلاع رساني است.

با وجود اينكه در سال هاي اخير، تله تكست به مقدار قابل توجهي پيشرفت كرده و دچار تغييرات شده است اما اساس و عملكرد آن ثابت و غير قابل تغيير است كه در ذيل چند مورد از آن را از نظر مي گذرانيم:

1-  تله تكست اطلاعات را در فاصله ي زماني ارسال سيگنال ويدئو انتقال مي دهد.
2-   قابليت مالتي پلكس يا عدم مالتي پلكس با ويدئو را داراست.
3-   نرخ داده ها در آن حدود چند مگابيت در ثانيه است.
4-   براساس استاندارد جهاني world standard Teletext , WST تدوين شده است.
5-   كانال اطلاعاتي آن از درجه امنيت وحفاظت بالايي برخوردار است.
6-   قابليت برآورد مقدار خطاي داده ها را داراست.
7-   هزينه ي آن كم است.
8-   يك سويه (Uni-directional) است.
9-   فهرست صفحات آن 24 رديف در 40 ستون مي باشد.

اطلاعات در يك سيگنال ويدئو چگونه كد (انكود) مي گردد؟

بطور كلي دو روش براي انكود كردن داده ها در يك رشته ي تصوير (video steram) وجود دارد. عمده ترين روش استفاده از پالس محو عمودي يا Vertical Blanking Interval,VBI مي باشد، زيرا VBI فضايي است بلا استفاده مابين پالس سينك عمودي و تصوير فعال واقعي.

از آنجا كه تعداد خطوط موجود در VBI محدود مي باشد، لذا نرخ داده ها كه در اين فاصله قابل انتقال است به حدود kbit/sec76/17 كه همان مدت زمان مربوط به تعداد خطوط انتقالي در اين فاصله است محدود مي شود.

اگر بخواهيم تنها سه خط از يك ميدان را اختصاص به انتقال داده در تله تكست بنمائيم در اين صورت مي توان گفت:

براي سيستم 525 خط نرخ داده يك خط معادل 37 بايت يا (8 x 37= 296) بيت در هر خط از ميدان مي باشد يعني:

نرخ داده بر حسب بيت بر ثانيه در يك خط760/17=(ميدان در ثانيه) 60 x 296

بيت بر ثانيه 28/53= خط در ثانيه 3 x 760/17

بنابراين انتقال سه خط از يك ميدان داراي نرخ موثر داده ها نزديك به نرخ اطلاعاتي شبكه خدمات فشرده ديجيتال ISDN inegrated Servuce Digital Network مي باشد. با وجود اين, اگر سرويس پخش كـــــــننده صــــــــدا و تصويـــــر (broadcaster) از يـــــك كانــال اختصاصــــــي مانند كابـــــل, DSM, Distributed System Media ماهواره شبكه‌ي ويدئوي محلي (Video LAN) و غيره استفاده نمايد, در اين صورت اين امكان وجود دارد كه بتوان اطلاعات مربوطه به تله تكست را روي تك تك خطوط انتقال داد.

در اين حالت, ظرفيت اطلاعات ارسالي قابليت افزايش تا تقريبا نصف نرخ داده هاي قابل ارسال توسط اينترنت (Ethernet) را پيدا مي نمايد.

براي سيستم 525 خط, نرخ داده يك خط معادل 37 بايت يا 8 x 37= 296 بيت در هر خط از ميدان مي باشد, لذا داريم:

نرخ داده بر حسب بيت بر ثانيه در يك خط 760/17= (ميدان در ثانيه) 60 x 296

نرخ داده ها بر حسب بيت در ثانيه 760/4457= (مقدار خطوط استفاده شده در ميدان) 251 x 760/17

در اين حالت نرخ داده ها به بيش از Mbit 5/4 در ثانيه يعني نصف سرعت اترنت (Ethernet) افزايش مي يابد.

اطلاعات تله تكست در كدام قسمت سيگنال ويدئو جاي مي گيرند؟

سيگنال تله تكست عموما در فاصله محو عمودي ارسال مي گردد. با اين وجود در يك محيط انتقال غير زميني (Non - Terrestrial) مانند تلويزيون كابلي يا ماهواره، اين امكان وجود دارد كه ميدان به طور كامل و در يك كانال اختصاصي 6 مگا هرتزي مورد استفاده قرار گيرد. (طبق شكل)



داده ها به چه شباهت دارند؟

هرخط ويدئويي حامل داده‌هاي تله‌تكست اصطلاحا خط داده تله تكست ناميده مي شود.





چگونه اين داده ها به دست مشتري ها (Customers) مي رسد؟

عمومي ترين راه براي رساندن داده هاي تله تكست به تعداد كثيري از مشتريان استفاده از انتقال صدا و تصوير از طريق هوا است.

اگر چه اين روش يك راه عمومي است اما تنها راه ممكن نيست.

شركت هاي كابلي مي توانند داده ها را از طريق كابل و در يك كانال اختصاصي توزيع نمايند يا اينكه آنرا در فاصله ي محو عمودي (VBI) يك كانال ارسال نمايند.

اين امر در روش سيستم چند نقطه اي MMDS يا كابل بي سيم مي تواند با استفاده از روش انتقال مستقيم داده ها از طريق مايكروويو محقق گردد.

شكل 3 يك مثال براي انتقال اطلاعات را نشان مي دهد:



در روش عمومي انتقال از طريق هوا (off - air)، نيازي به توزيع سيگنال نمي باشد. همچنين مي توان تله تكست را در يك شبكه ي ويدئوي محلي (video local area network) بكار گرفت و سرويس دهي به انواع دستگاهها را اعم از ابزار آلات چاپگرها, سرورهاي داده ها وحتي ايستگاه هاي شخصي به عهده گرفت كه اين راهي است ساده با امنيت داده اي و حفاظت بالا در محيطي چند رسانه اي و رو به تكامل كه در عين حال هزينه ي پاييني دارد.

در شكل a 4, يك آموزگار در دفتر مركزي شركت آموزش دهنده مي تواند يك كلاس محلي را آموزش دهد. همچنين در همان زمان مي تواند همان اطلاعات را به دانشجويان يك يا چند سايت ديگر از طريق ارتباط راه دور (Remote) انتقال دهد.

آموزگار علاوه بر ارسال صدا وتصوير در شكل معمول آن، مي تواند از طريق همان لينك ويدئويي داده ها را بطور خاص به دانشجويان خاص در سايت يا سايتهاي ديگر از روش ارتباط راه دور بفرستد.

در واقع تله تكست راه جديدي را پيش پا مي گذارد که توسط آن، مي توان اطلاعات اضافي را به سيگنال ويدئو به منظور آموزش كاربران اضافه نمود، در حالي كه اين اطلاعات اضافي هيچگونه اثر سوئي روي ويدئوي انتقال يافته روي شبكه نداشته باشد.



تصحيح خطا چگونه صورت مي پذيرد؟

براساس استاندارد WST از دو لايه براي تصحيح خطاي فرمت صفحات تله تكست استفاده مي شود. كد همينگ براي آدرس دهي استفاده مي شود و از parity براي داده هاي حروف استفاده مي گردد. تصحيح همينگ مي تواند هم خطاهاي تك بيتي و هم خطاهاي دو بيتي را برطرف نمايد. در حاليكه در تصحيح parity فقط تك بيتي ها اصلاح مي گردد.

بــــه منــــظور تصــــحيح خــــطا بــــراي بســـــته هاي انـــــتقال 31 تــــــايي, يك 16 بيتـــــي چك CRC, cyclic redundancy check اضافي به آخر بسته ي داده ها اضافه مي شود و در آن بصورت اختياري (optional) است.

همچنين مي توان فرمت صفحه ي تله تكست و بسته هاي 31 تايي را با 8 بيت داده كد نمود و شكل سومي از حفاظت (تصحيح خطا) را بکار برد.

بسته هاي تله تكست چه مي باشند؟

  بسته ها در واقع اطلاعات داده هاي واقعي با يك آدرس اختصاص يافته به آن مي باشد. بطور كلي سه نوع اساسي  از بسته ها در استاندارد WST وجود دارد:

سرفصل صفحه ... (page header) رديف هاي معمولي ... (normalrows) و بسته هاي گسترش يافته (Extension Packet) كه هر كدام هدف خاصي را دنبال مي نمايد و فرمت بيت هاي آن به شرح ذيل است:

سرفصل هاي صفحه با آدرس بسته ي صفر:

اين بسته شامل شماره صفحات و اطلاعات كنترلي بعلاوه 32 حرف نمايشگر است كه نمايشگر زمان نيز شامل آن مي شود. اين بسته در بالاي صفه نمايشگر نشان داده مي شود.

رديف هاي معمولي ـ  بسته هايي با آدرس 1 تا 23:

اين بسته ها شامل 32 بايت داده مي باشد. (در سيستم 625 خطي داراي 40 بايت) كه وظيفه ي آن مشخص نمودن يك رديف از 32 (40 در سيستم 625) كاراكتر روي صفحه نمايشگر است.

آدرس ها موقعيت عمودي رديف ها را نشان مي دهد.

بسته هاي گسترش يافته با آدرس 31 ـ 24:

بطور كلي هر كدام از اين بسته ها عملكرد خاص خودش را دارد ومستقيما نمايش داده نمي شود.

اين بسته ها به منظور ارتقا قابليت اجرايي اكثر دكودرها يا به منظور ايجاد خدمات داده هاي خاص استفاده مي شود و در مجموع هشت بسته ي گسترش يافته تحت استاندارد WST وجود دارد كه عبارتند از:

شماره بسته   عملكرد
بسته رديف 24 ………… بسط صفحه
بسته رديف 25 ........….... نرم افزار با عملكرد از راه دور (Telesoftware)
بسته رديف 26 ................ اطلاعات جدول بندي شده صفحات و تعاريف  
بسته رديف 27 ................ صفحات لينك (FLOF / FASTEX)

FOLOF = Full level One Facility

راهي است براي كاهش زمان دسترسي به اطلاعات تله تكست = FASTEX

بسته رديف 28 ................. تعاريف مربوط به صفحات
بسته رديف 29 ................. تعاريف مربوط به مجله
بسته رديف 30 ................. خدمات داده اي سرويس پخش صداوتصوير
بسته رديف 31 ................. خدمات داده اي مستقل (چند رسانه اي)

با اين گستردگي تله تكست, مي تواند خدمات عملياتي متنوع زيادي از برنامه ريزي يك VCR گرفته تا بدست آوردن آخرين نرم افزارها به منظور استفاده در منزل يا يك كامپيوتر تجاري را سرويس دهي نمايد.



يک ديکودر چگونه کار مي کند؟

دو راه اساسي براي ديکودر کردن در استاندارد جهاني WST وجود دارد.

روش اول: استفاده از دستگاه مستقلي مانند تلويزيون يا يک  Set - top ديکودر مي باشد (شکل 5)

اين يونيت ها به تنهايي شامل اجزايي مربوط به رمزگشايي مي باشند و معمولاً ظرفيت آنها براي راه اندازي بسته هاي گسترش يافته محدود مي باشد.

عموما ديکودر تشکيل شده است از يک پردازشگر ويدئوي ورودي VIP، پردازشگر تله تکست و برخي شامل حافظه صفحه به منظور ذخيره سازي داده هاي دريافتي، يک مولد حروف بمنظور راه اندازي CRT (لامپ تصوير) و حافظه حروف به منظور نمايش متن در زباني خاص که در گيرنده مورد استفاده قرار مي گيرد.



اين پردازنده ها داراي يک رابط سريال ساده جهت ارتباط با ميکروکنترلر تلويزيون نيز مي باشند، اگرچه داده هاي واقعي معمولا از طريق اين رابط مي توانند حذف گردند اما بدليل مشکلات اجرايي اين کار توصيه نمي گردد.

روش دوم: براي دريافت داده هاي تله تکست استفاده از ديکودر بعنوان صرفا يک گيرنده است اين روش بر اساس استفاده از ريزپردازنده هاي ميزبان HOST  کار مي کند بطوريکه ميزبان قابليت انجام عمليات روي داده هاي دريافتي را داشته، مي تواند مقدار خطا را نيز محاسبه نمايد.

در اين روش، پردازشگر مي بايست تمام عمليات نمايشگر و حافظه ذخيره شده را بمنظور ارايه آن به کاربرUser بکار بندد. اين روش غالبا بدليل قابليت دوطرفه نمودن تله تکست توسط کامپيوترهاي شخصي، ترجيح داده مي شود. زيرا کامپيوتر ميزبان خود داراي حافظه، ديسک، شبکه (Networking) و توابع نمايشگر پيشرفته مي باشد لذا مجددا نيازي به وجود اين تجهيزات درگيرنده تله تکست نمي باشد.

بطور کلي ديکودر بکار رفته در اين روش قابليت راه اندازي تمامي بسته هاي شرح داده شده در قبل را تحت استاندارد  WST دارد.

پردازشگر متني يک جز کوچک از ديکودر در تله تکست است که فقط وظيفه ي راه اندازي سيستم، تصحيح خطا و دريافت داده ها را به عهده دارد لذا از نظر اجرايي نسبت به دريافت بسته هاي چندگانه کاملا انعطاف پذير است.



چه ساختاري توصيه مي شود؟

طبق استانداردWST ، دريافت تله تکست در سيستم تلويزيون 525 خطي داراي ساختاري متشکل از برش دهنده ي داده (data slicer) 5191SAA و SAA9042 به عنوان ديکودر در تله تکست، يک DRAM بمنظور ذخيره ي محلي، يک ميکروکنترلر به عنوان کنترل ميزبان و همچنين يک پورت l2C يا UART به منظور اتصال به يک ميزبان اضافي (مانند يک ميکروکامپيوتر) مي باشد.

شکل 7 يک ديکودر استاندارد را با بخش دريافت و نمايش زماني از هنگام ورود سيگنال ويدئو توسط9042 SAA  نشان مي دهد. اگر چه اين ساختار براي set -  top يا کامپيوتر add- in card مناسب است، اما در صورت عدم حضور سينک سيگنال کمپوزيت (composite) يا در صورتيکه سيگنال خيلي نويزي باشد، انتگرال گير سينک ميدان در بخش دريافت، قابليت آشکار سازي ابتداي ميدان را نخواهد داشت.



در نتيجه بخش نمايشگر نمي تواند يك تريگر عمودي قابل اعتماد دريافت نمايد و بنابراين تضميني براي وجود يك متن پايدار قابل نمايش در كليه ي شرايط سيگنال وجود ندارد.

طبق WST براي دريافت داده هاي سرويس پخش داده اي (DataCast) بسته هاي 31 تايي, از (CMOS) 5250 SAA به منظور كنترل و دريافت داده ها و يا از CIDAC به عنوان ديكودري با ارتباط مستقيم با يك ريزپردازنده ي ميزبان استفاده مي شود.

برخلاف CIDAC، 9042 SAA فقط داراي يك كانال دريافت است و قابليت راه اندازي فقط k 2 x 8 رام استاتيك را در بافرينگ محلي دارد، اما از آنجا كه CIDAC مي تواند با يك ريز پردازنده ارتباط برقرار كند، در صورت نياز به ذخيره ي حافظه ي محلي بزرگتر و دريافت چند گانه ي كانال ها، لازم است از آن استفاده شود چرا كه ريز كامپيوتر ميزبان، داراي حافظه ي ذخيره ي بهتر و ظرفيت انتقال داده ي بالاتري مي باشد.

در مدار شكل 8, از 5231 SAA به عنوان يك برش دهنده داده (data slicer) استفاده مي شود, عنايت به اينكه CIDAC نيازي به استفاده از كلاك نقطه اي (dot clock) به منظور نمايش بخش (VCO) Voltage Control Oscilator در5231 SAA ندارد و بلااستفاده مي ماند.

بطور كلي CIDAC به عنوان ديكودر فرمت مالتي تله تكست (Multi - teletext) بكار مي رود و چيپ آن اساسا براي دريافت تمام داده هاي ميدان (full - field) قابل استفاده است.

در حالت استفاده VBI (پالس محو عمودي) پيشنهاد مي شود يك مدار ساده بين 5231 SAA و CIDAC قرار داده شود كه منجر به توليد پنجره ي VBI شود.

هدف از توليد پنجره VBI ساده است و آن، كمك به CIDAC در كاهش داده هاي نامعتبر پردازش داده شده است, بعلاوه ريز پردازنده ميزبان را با اطلاعات درست(valid) مرتبط مي سازد, بطوريكه ريز پردازنده نيازي به poll نمودن CIDAC در يك سيكل منظم به منظور مشخص نمودن ورود هر داده جديد نمي باشد. T 4820 TDA يك جداساز سينك سازگار (adaptive) است كه سينك كمپوزيت و سينك عمودي را به المان PLD اعمال مي نمايد.

با در دست داشتن اين سيگنال ها، PLD به سادگي قادر به شمارش خطوط افقي بعد از دوره ي تناوب سينك عمودي مي گردد و اين تا زماني است كه خط ويدئوي فعال مورد نظر براي باز نمودن پنجره پيدا مي شود.

با پيدا شدن اين خط، PLD سپس اجازه مي دهد كه داده از 5231 SAA به CIDAC برود, اما ابتدا توسط سيگنال محو كمپوزيت گيت مي شود و در نتيجه فقط داده هاي صحيح (valid) پس از انتخاب شماره ي خطوط افقي اجازه ي عبور مي يابند. و هر سينك يا اطلاعات برست رنگ كه مي تواند بعنوان داده ي بهتر دچار اغتشاش شود, پيش ف_ * ل*_ ت ر (prefiltering) مي گردد.

عملكرد ديگري كه PLD دارد, توليد پالس وقفه براي ريز پردازنده (ميكروپروسسور) است.

اين پالس مي تواند قبل, بعد يا حين بسته شدن پنجره توليد گردد و انتخاب اين حالات بسته به طراح PLD دارد و از نظر اجرايي براي ريز پردازنده مهم است.

بعلاوه توصيه مي گردد كه طراح PLD از نظر سخت افزاري يك خط انتخابي از PLD به ريزپردازنده را اضافه نمايد بطوريكه توسط آن بتوان انتخاب تمام داده هاي ميدان (full - field) يا دريافت بصورت VBI را بعنوان انعطاف پذيري بيشتر برگزيد.

در نتيجه طبق فرمت WST تله تكست، طراح سيستم داراي انعطاف پذيري بالا و در عين حال هزينه ي پائين (Low cost) بوده، قابــــليت تحويل دهي داده هاي با حفاظت بالا را در يك شبكه ي گسترده (Wide Area Network)  برقرار مي سازد.



مؤلف: مهدي علي آبادي
نشريه موج
شماره بيست و چهارم ـ مرداد 83
http://teletext.irib.ir/UserPages/tabid ... fault.aspx
مرکز انجمنهای تخصصی گنجینه دانش
http://www.ganjineh-danesh.com/forum.php
مرکز انجمنهای اعتقادی گنجینه الهی
http://ganjineh-elahi.com/

 


  • موضوعات مشابه
    پاسخ ها
    بازديدها
    آخرين پست

چه کسي حاضر است ؟

کاربران حاضر در اين انجمن: بدون كاربران آنلاين و 1 مهمان