جنگندهء چندماموريتهء FC-1  يا  JF-17
ساخت صنايع هوافضاي چين (Chengdu)



FC-1 اولين كار بومي انجام شده در زمينهء توليد هواپيماهاي نظامي در چين است. هرچند پروژهء ساخت جنگندهء J-10 نيز پيشتر توسط صنايع هواپيماسازي چين اجرا شده بود، ولي J-10 گونه‏اي از هواپيماي Lavi ساخت اسرائيل است كه در چين و با كمك كارشناسان اسرائيلي به نام J-10 توليد گشته است.
FC-1 جنگنده‏اي يك نفره، يك موتوره و چند ماموريته است (Multi Role) كه پس از خروج كمپاني گرومن از كنسرسيوم مشترك، به وسيلهء كارشناسان چيني كارخانهء Chengdu طراحي و توسعه يافته است. (كارخانهء هواپيماسازي چنگدو به طور مخفف به نام CAC شناخته مي‏شود) اين جنگنده عمدتن براي صادرات در نظر گرفته شده است و چون شريك غيرچيني در توليد آن دخيل نبوده است، مشكلي نيز از بابت اجازهء‌ شريك غيرچيني براي صادرات به كشور ثالث ندارد.

اكنون سه نمونهء‌ اوليه از FC-1 ساخته شده و در حال پروازهاي آزمايشي هستند. طبق قرارداد مشتركي با مجتمع هواپيماسازي پاكستان (PAC) قرار شد 16 فروند جنگندهء‌ FC-1 كه در پاكستان به نام JF-17 يا (Joint Fighter-17) شناخته مي‏شوند، در سال 2006 براي نيروي هوايي پاكستان ساخته شوند. (جنگنده‏هاي پاکستاني JF-17، با کد Thunder نيز شناخته مي‏شوند.)
(PAC مخفف Pakistani Aeronautical Complex مي‏باشد)

[size=92]جنگندهء ساخته شده براي نيروي هوايي پاکستان (JF-17)
 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

برنامه
هواپيماي جنگندهء FC-1 كه نام آن از اول كلمات Fighter China-1 گرفته شده است در ابتدا به نام Super-7 خوانده مي‏شد. سابقهء توليد اين جنگنده به سال 1986 باز مي‏گردد. در آن زمان چين با انعقاد قرارداد 550 ميليون دلاري با كمپاني معظم «گرومن»، خواستار مدرنيزاسيون 55 فروند هواپيماي J-7 (نوع چيني MiG-21) شده بود و هواپيماي جديد نيز با نام Super-7 شناخته مي‏‎شد. همچنين قراربود سيستم‏هاي الكترونيك پروازي آن به وسيلهء هيوز و موتورلا و موتور به وسيلهء كارخانهء پرات اند ويتني تامين گردد.
اما با وقوع حوادث كشتار دانشجويان چيني در ميدان تيآن‏آن‏من (ميدان صلح جهاني)، اين قرارداد، در حالي كه 40% از پروژه پيشرفت كرده بود، در پي سردي روابط سياسي غرب با چين در اوائل سال 1990، ملغا شد. اما كارخانهء چنگدو با اتكا بر توان مهندسان داخلي، به طور موفقيت‏آميز و با نام تجاري جديد FC-1، اين پروژه را به پيش برد.

به دنبال صدور دستور سال 1993 ايالات متحده، مبني بر منع انتقال قطعات و دانش فني موشكهاي بالستيك به چين و پاكستان، مشكلاتي براي پاكستان در زمينهء كسب تكنولوژي ساخت غرب پيش آمد،‌ به همين دليل، پاكستان از شريك چيني‏اش كمك گرفت.
بدين ترتيب، پكن و اسلام‏آباد، توافق‏نامهء مشتركي جهت پيشرفت و توسعهء تكنولوژي FC-1، به تاريخ ژوئن 1999، امضاء كردند. طبق اين موافقت‏نامه، شركت چيني واردات و صادرات سيستم‏هاي آويونيك كه اختصارن (CATIC) شناخته مي‏شود و پاكستان، هركدام 50 درصد از هزينهء‌ تحقيق و توسعه را تقبل كردند كه اين هزينه، حدود 150 ميليون دلار، ‌تخمين زده مي‎شد.
[size=84](CATIC مخفف China Aviation Import and Export Corporation مي‏باشد)

شركت چنگدو در ابتدا براي اجراي پروژه، شركت روسي ميگ (MASPG) را به عنوان پيمانكار كمكي انتخاب كرده بود. شركت ميگ در تهيهء برخي كمكهاي فني مورد نياز، نظير كمك در جهت نصب موتور RD-93 بر روي اين جنگنده را فراهم آورده بود.
[size=84](MASPG مخفف Mikoyan Aero-Science Production Group مي‏باشد)

اولين جنگندهء‌ FC-1 به تاريخ 31 مي 2003 از خط توليد كارخانه خارج شد و به مدت 15 دقيقه، با موفقيت كامل، اولين پرواز خود را به تاريخ 24 آگوست 2003 به انجام رسانيد. به زودي تعداد 4 فروند نمونهء اوليهء ديگر نيز ساخته شدند كه سري دوم هواپيماها جهت آزمونهاي ايستا روي زمين (استاتيك) و آزمونهاي پروازي مورد استفاده قرار گرفتند.
 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

انتظار مي‏رود توليد اوليهء 16 فروند هواپيما FC-1 از اواسط سال 2006 آغاز شود. نيروي هوايي پاكستان نيز اعلام كرده است كه به تعداد 150 فروند از اين هواپيما (JF-17) جهت جايگزيني با جنگنده‏هاي قديمي F-7P (كه هنوز در خدمت باقي هستند) نيازمند است. بدين ترتيب، صنايع هواپيماسازي پاكستان نيز (با توجه به اشتراك در توليد JF-17) درگير ساخت تعداد قابل توجهي از سيستم‏هاي الكترونيكي اين هواپيماها خواهد شد.
هواپيماي FC-1 به طور بالقوه در اصل براي جايگزيني جنگنده‏هاي نسل دومي نظير F-5E و MirageIII و Mirage5 و J-6  و MiG-21 يا F-7 و Q-5 ساخته شده است و به كشورهاي دارندهء اين هواپيماهاي قديمي با قيمت بسيار مناسبي پيشنهاد خواهد شد.
 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

صنايع هواپيماسازي چين (CAC) و صنايع الكترونيك هوايي چين (CATIC) تلاش مي‏كنند قبل از اتمام زمان قرارداد منعقد شده با پاكستان، نظر مساعد نيروي هوايي پاكستان را جهت خريداري تعداد بيشتري از FC-1 ها جلب كنند تا قيمت تمام شدهء اين جنگنده‏ها براي نيروي هوايي پاكستان، كاهش يابد. به علاوه چيني‏ها تلاش بسياري مي‏كنند تا اين جنگنده را به مشتريان بالقوهء محصولات هوايي چين، نظير: بنگلادش، مصر و نيجريه، عرضه نمايند.

طراحي
جنگندهء Super-7 در اصل قرار بود جنگنده‏اي با قيمت پائين و نسل سومي، جهت انجام ماموريت برتري هوايي باشد كه جايگزين جنگنده‏هاي قديمي‏اي نظير MiG-21 يا (F-7) و F-5 باشد كه هنوز در خدمت بسياري از كشورهاي جهان هستند. با مشاركت گروه صنايع هوايي ميگ (MASPG)، جنگنده، در رده‏بندي جديد و كاملتري قرار گرفت كه ماموريتهايي فراتر از برتري هوايي را انجام مي‏داد. جنگندهء جديد كه با نام‏گذاري مجدد تجاري FC-1 شناخته مي‏شد، هواپيمايي شد از نوع نسل چهارم يعني: سبك‏وزن، با كارايي بسيار بالا، چندماموريته، با سيستم كامپيوتري كنترل فرامين (FBW)، دورپرواز (BVR) و قابليت مانور بسيار عالي و باورنكردني.
توسعهء اين قابليتهاي بسيار عالي، تنها باعث 50 درصد در افزايش قيمت تمام شدهء اين جنگنده شد كه قيمت هر فروند را از 10 ميليون دلار (پيش‏بيني شده در پروژهء Super-7) به 15 ميليون دلار رساند كه قيمت بسيار مناسبي براي جنگنده‏اي نسل چهارم محسوب مي‏شود.
[size=84](FBW مخفف Fly By Wire مي‏باشد)
[size=84](BVR مخففBeyond Vision Range  مي‏باشد)

[size=92]کابين به دقت طراحي شده و نمايشگرهاي رنگي FC-1
 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

اين هواپيما داراي بال دلتا شكل است كه اجازه مي‏دهد جنگنده، پايداري فوق‏العاده‏اي در سرعتهاي مافوق‏صوت داشته باشد، همچنين داراي دم تعبيه شده به صورت معمول ساير جنگنده‏هاست. همچنين مي‏تواند (بنا به درخواست يا اجراي مشتري) داراي قابليت سوختگيري هوايي بدون انجام تغييرات مهم در سازهء هواپيما شود.
اين هواپيماي بي‏نظير، مي‏تواند مناسب مشتريان مختلفي با انواع نيازها و بودجه‏هاي گوناگون باشد. براي بودجه‏هاي كم، از آويونيك بومي ساخت چين و براي بودجه‏هاي بالاتر، از تسليحات و آويونيك غربي استفاده مي‏شود.

تسليحات قابل حمل
اين جنگنده، داراي 7 جايگاه حمل مهمات است كه يك جايگاه زير بدنه، 4 جايگاه زير بالها و 2 جايگاه در نوك بالهاست. در مجموع مي‏توان تا 3800 كيلوگرم مهمات را بارگذاري نمود.
از آنجا كه اين جنگنده براي ماموريتهاي دورپرواز طراحي شده است (BVR) مي‏تواند موشكهاي ميان‏برد هوا به هواي SD-10 (موسوم به MRAAM يا PL-12) را كه مشابه موشك «آمرام» آمريكايي است حمل و پرتاب نمايد. اين موشك به طور بومي توسط صنايع الكترونيك لي‏هوآ (LETRI) در چين توليد و توسعه يافته است.
[size=84](MRAAM مخفف  Medium-Range Air-to-Air Missileمي‏باشد)
[size=84](LETRI مخفف  Leihua Electronic Technology Research Instituteمي‏باشد. اين موسسه همچين به نام 607 Institute شناخته مي‎شود)

اين جنگنده همچنين قادر است دو موشك كوتاه برد AAM را كه در جايگاه ريلي‏شكل نوك بالها نصب مي‎‏شود حمل و پرتاب نمايد.
ساير گزينه‏ها مي‏تواند موشكهاي آمريكايي AIM-9P (سايدوايندر)، موشكهاي چيني PL-6 و PL-8 و PL-9 و PL-11 باشد.

[size=84]PL-8


[size=84]PL-9


[size=84]موشک PL-12 در زير بال جنگندهء چيني J-10
 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

همچنين اين جنگنده مي‏تواند يك غلاف مخصوص را حمل نمايد كه هواپيما را قادر مي‏سازد تسليحات هدايت شوندهء ليزري را در شب يا روز، مورد استفاده قرار دهد.
علاوه بر اينها، انواع بمبهاي سقوط آزاد يا راكتهاي غيرهدايت شوند يا جايگاههاي راكت‏انداز 70 ميلي‏متري مانند UB32 (استفاده شده در Su-30 يا Su-34) از ساير تسليحات قابل حمل اين جنگنده هستند.

سيستم‏هاي الكترونيك هوايي (آويونيك)
سيستم‏‎هاي الكترونيك نصب شده روي FC-1 يا JF-17 همگي ساخت چين هستند كه شامل نمايشگر سربالا (HUD)، سيستم پيشرفتهء جستجوگر مادون‏قرمز (Infrared)، عينك مخصوص ديد در شب، سيستم ناوبري اينرسيايي با ژيروسکوپ ليزري با ورودي اطلاعات از سيستم مکان ياب جهاني (GPS).
همچنين به منظور دست يابي به راندمان بهتر آيروديناميکي، از سيستم ديجيتال دوگانهء FBW استفاده شده است. اين سيستم پيچيدهء کامپيوتري، فرامين مکانيکي ارسال شده توسط اهرم کنترل خلبان را به دستورات الکترونيکي تبديل کرده،‌ سپس کامپيوتر هواپيما،‌ با استفاده از اين فرامين الکترونيکي، سطوح کنترلي هواپيما را به حرکت در مي‏آورد،‌ ضمن اينکه فرامين نامناسب پروازي را کنترل مي‏کند.
     
رادار
رادار کنترل آتش نيز بنا به درخواست مشتري، از بين رادارهاي Elta-2032 ساخت اسرائيل يا FIAR Grifo S-7 ساخت ايتاليا و يا Kopyo ساخت فازاترون روسيه انتخاب مي‏شود.
جنگنده‏هاي پاکستاني، از رادار Grifo S-7 استفاده مي‏کنند که داراي 25 حالت مختلف و 200 ساعت کار مفيد است. (يعني 200 ساعت بدون نياز به تعمير کار مي‏کند.) اين رادار داراي قابليت پيشرفتهء ديد پائين – شليک پائين (look-down, shoot-down) است که اجازه مي‏دهد رادار هنگام جستجوي اجسام پائين‏تر از هواپيما، اشعهء رادار با برخورد به سطح زمين دچار مشکل نشده و اهداف هوايي را از بازتابش امواج ارسال شده از سطح زمين، تشخيص دهد. قابليتي که در رادارهاي سري اول F-16A/B وجود ندارد!
همچنين اين رادار، به راحتي مي‏تواند اهداف زميني را تشخيص دهد.

پيشرانه
يک موتور توربوفن روسي (RD-93) با کشش خشک (بدون پس‏سوز)= 49.400 نيوتن و در حال استفاده از پس‏سوز = 81400 نيوتن.
از اين موتور در پنج فروند نمونهء اوليه FC-1 استفاده شد اما توافقي مبني بر اجازهء صادرات مجدد اين موتور، هنوز از طرف سازندهء روسي صادر نشده است. بنابراين چين به دنبال يافتن پيشرانه‏اي بومي براي اين جنگنده است.

مشخصات
خدمه: 1 نفر
طول: 14 متر
فاصلهء دو سر بالها: 9 متر
ارتفاع: 5.10 متر

اوزان
وزن خالص: 6.231 کيلوگرم
وزن نرمال براي برخاستن: 9.100 کيلوگرم
حداکثر وزن مجاز براي برخاستن: 12.700 کيلوگرم
حداکثر مهمات قابل بارگذاري: 3800 کيلوگرم

حداکثر سرعت: 1.6 ماخ
برد عبوري: 3000 کيلومتر
شعاع عملياتي: 1352 کيلومتر
حداکثر ارتفاع: 16500 متر
نرخ اوج گيري: نامعلوم
شتاب ثقل قابل تحمل: 8.5 برابر يا (+8.5g)

جنگنده هاي مشابه:
F-16C/D و MiG-29M و Lavi

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد   لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

Reza6662,
واقعا قابل تقديره كه بتونن چنين هواپيمايي رو بسازند
به اميد روزي كه ايران هم بتونه چيزي در اين حد بسازه  
ممنون رضاي عزيز، واقعا عالي بود (مثل هميشه   )

Mahdi1944,
ممنون از توجه شما  
منم از چين بعيد مي دونستم که بدون اتکاي خارجي،‌ بتونه همچين جنگندهء خوبي رو توليد کنه. وقتي متن انگليسي رو خوندم،‌ حيفم اومد دوستان خوبم نيز از ماجرا بي اطلاع بمونن.  

قيمت اين هواپيما نسبت بهF-16 خيلي کم به نظر ميرسه
در همين سايت خوندم قيمت F-16E/F در سال 2005 , 26 ميليون دلار بود

احتمالا کشور ما هم از خریداران تجهیزات چینی خواهد بود . با خیانت های آشکار و پنهان دوست خبیث مون  : روسیه  ، اول باید به تولیدات داخلی تمرکز کنیم و بعد از تکنولوژی چین کمک بگیریم . (هرچند که چین هم مثل روسیه دوست خوبی نیست )