فرهنگِ واژه ها، اصطلاحات و سبكهاي نمايشي: حرف ح

در اين قسمت مي‌توانيد فرهنگ هنرهاي نمايشي را مشاهده نماييد

مدیران انجمن: MASTER, شوراي نظارت

ارسال پست
Major
Major
نمایه کاربر
پست: 155
تاریخ عضویت: سه شنبه 28 آبان 1387, 2:48 am
سپاس‌های ارسالی: 446 بار
سپاس‌های دریافتی: 506 بار
تماس:

فرهنگِ واژه ها، اصطلاحات و سبكهاي نمايشي: حرف ح

پست توسط The Passenger » جمعه 4 بهمن 1387, 6:40 pm

حاجي،
يكي از شخصيتهاي خيمه شب بازي و تقليد ايراني كه كم و بيش در تمام اين نمايشها حضور دارد.
(ر.ك به تقليد؛ خيمه شب بازي)

حاجي عيوض،
يكي از شخصيتهاي سايه بازي در تركيه. سايه بازي تركيه را قره گوز ميگويند.
(ر.ك به قره گوز)

حاجي فيروز،
شخصي كه در روزهاي نزديك به عيد نوروز –اول بهار با چهرۀ سياه كرده و جامۀ سرخ با نواختن دايره زنگي و يا ضرب و خواندن و شوخي و مسخرگي دوره ميگردد و مردم را سرگرم ميكند و پولي مي ستاند.
(ر.ك به نوروزي خوان)

حجت الوداع، تعزيه
امام حسين (ع) كه از رويدادهايي كه بر او خواهد گذشت باخبرند يك روز به بقعۀ پيامبر ميروند تا براي آخرين بار با ايشان وداع كنند. اين تعزيه چگونگي اين وداع را نمايش ميدهد. در ضمن همين وداع است كه سرنوشت امام حكايت ميشود.
(ر.ك به آب كشي امام حسين (ع)؛ تعزيه)

حديث كردن،
حديث كردن عبارت از خلاصۀ داستاني است كه تعزيه گردان پيش از آغاز تعزيه شرح ميدهد تا حاضران آمادۀ تماشاي تعزيه بشوند. در پايان حديث هم براي حاضران طلب خير ميكند. حديث كردن جزو نسخۀ تعزيه نيست.
(ر.ك به تعزيه)

حر خوان،
شبيه خوان يا نسخه خوان تعزيه كه نقش موافقها و به ويژه حر را بازي ميكند.
(ر.ك به تعزيه؛ حر رياحي؛ موافق خوان)

حر رياحي، تعزيه
حر از سرداران يزيد بود و نخستين كسي بود كه از سوي عمر سعد به جنگ با امام حسين فرستاده شد. هنگامي كه لشكر كوفه به كربلا رسيد تا با امام مقابله كند، امام خطبه اي بر حر خواند. حر كه تحت تأثير شخصيت امام قرار گرفته بود ايمان آورد و در راه امام، خود و خويشانش شهيد شدند. در اين تعزيه چگونگي اين رويداد نشان داده ميشود.
(آب كشي امام حسين (ع)؛ تعزيه)

حركت امام حسين از مدينۀ طيبه به كوفۀ خراب، تعزيه
يكي از تعزيه نامه هاي موجود در مجموعۀ خوجكو.
(ر.ك به مجموعۀ خوجكو)

حسينيه،: (ر.ك به تكيه)

حضرت ابوالفضل، تعزيه،: (ر.ك به حضرت عباس، تعزيه)

حضرت عباس، تعزيه
در اين تعزيه فداكاريها، جنگاوريها و سرانجام چگونگي شهادت حضرت عباس برادر امام حسين (ع) در صحراي كربلا نمايش داده ميشود. نام ديگر اين تعزيه «حضرت ابوالفضل» است.
(ر.ك به ابوالفضل خوان، تعزيه)

حفره هاي صحنه،
حفره هايي كه براي ظاهر يا پنهان شدن ناگهاني بازيگران در كف صحنه ساخته ميشود. اين حفره ها در ميانه يا در كنار صحنه است و بطور معمولبه پشت صحنه راه دارد.
(ر.ك به صحنه)

حقيقت نمايي،: (ر.ك به راست نمايي)

حلقه،
اصطلاحي براي نمايشهاي عاميانۀ عربي كه به شكل معركه گيري يا نمايشهاي شادي آور بود. اين اصطلاح از حلقه زدن يا گرد آمدن بر دور معركه گير يا يك گروه نمايشي گرفته شده است.

حمزه خواني،
نقل داستان زندگي و جنگهاي حمزه، عموي پيامبر اسلام و شرح شجاعتها و كارهايش براي جمع.
(ر.ك به تعزيه؛ هند جگرخوار)
حمزه ابوعماره حمزة بن عبدالمطلب بن هاشم (وفات 3 ه.ق) عموي پيامبر اسلام و يكي از نام آوران قبيلۀ قريش در جاهليت و اسلام بود. چون پيامبر مردم را به اسلام دعوت كردند، حمزه نخست در پذيرفتن اسلام ترديد داشت؛ اما چون ابوجهل به آزاد پيامبر برخواست، حمزه آشفته شد و به ابوجهل حمله كرد و اعلام نمود كه اسلام آورده است. ابوجهل (صاحب ناداني) لقبي بود كه پيامبر اسلام (ص) و مسلمانان نخستين، به عمرو بن هشام بن مغيرة ملقب به ابوالحكم –كه با اسلام مخالفت مي ورزيد- دادند.
اسلام آوردن حمزه موجب پشتيباني از پيامبر و پشت گرمي مسلمانان شد. حمزه با پيامبر به مدينه مهاجرت كرد، و در جنگ هاي بدر د ديگر رويدادها همراه ايشان بود. سرانجام در 57 سالگي در جنگ احد بدست سربازي حبشي به شهادت رسيد. مشهور است كه سرباز حبشي جگر حمزه را نزد هند (مادر معاويه) برد و اين زن زا كينه اي كه به حمزه داشت آن را جويد. شهرت اين زن به هند جگرخوار از همين جا سرچشمه گرفته است.

حمله خواني،
نقل بخشهاي گوناگون كتابِ حملۀ حيدري بوسيلۀ نقال يا گويندۀ ديگر براي جمع. حملۀ حيدري يا افتخارنامۀ حيدري منظومه اي است در بحر مثنوي تصنيف افتخارالعلما متخلص به صهبا. او از شاعران سدۀ 13 ه.ق و آغاز سدۀ 14 ه.ق بود. كتاب او شامل 1800 بيت است و به گفتۀ خودش آن را در شش ماه (در سال 1304 ه.ق) پرداخته است. گويا ناسخ التواريخ اساس كار اين كتاب است. موضوع اين منظومه جنگهاي حضرت علي (ع) در دو بخش است. بخش نخست جنگهاي آن حضرت در زمان پيامبر و بخش دوم جنگهاي ايشان پس از رحلت حضرت رسول است. در مقدمۀ كتاب مدح ناصر الدين شاه و وليعهد او مظفرالدين شاه ديده ميشود. بنظر ميرسد كه اين كتاب در سال 1310 ه.ق براي نخستين بار منتشر شده باشد.
(ر.ك به بيرالعلم؛ نقالي)

اين بخش در حال تكميل است...
تصویر
از خون جوانان وطن لاله دميده
از ماتم سرو قدشان، سرو خميده
در سايۀ گل، بلبل ازين غصه خزيده
گل نيز چو من، در غمشان جامه دريده

ارسال پست

بازگشت به “فرهنگ هنرهاي نمايشي”