در اين بخش مي‌توانيد در مورد کليه‌ي مباحث مرتبط با تاريخ جهان به بحث بپردازيد
Captain

Captain



نماد کاربر
پست ها

934

تشکر کرده: 0 مرتبه
تشکر شده: 7 مرتبه
تاريخ عضويت

پنج شنبه 16 آبان 1387 20:28

آرشيو سپاس: 3546 مرتبه در 797 پست

تمدن فنیقیه

توسط Mardaviz » چهارشنبه 7 مرداد 1388 21:23

بنام خدا
 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 
تغييرات الفباي فنيقيه
(تخصصی)
ناصرحاجلو
در الفباي فينيقي حروف با آوا ديده نمي شود . بيست و دو حرف آن بي آوا هستند. اين الفبا با همين نقص در همه الفباهاي مشرقي كه از فينيقيه سرچشمه گرفته به جاي مانده ؛ از آن جمله در الفباي آرامي و پهلوي كه در ايران داشتيم و الفباي عربي كه اكنون داريم  ، الفباي كنوني ايران كه در زمان تاخت و تاز  تازيان به كشور ما رسيد و رفته رفته الفباي پهلوي را از ميان برد . الفبايي كه عربها از هم نژادان خود نبطيان و اينان از آراميان و اينان به نوبه خود از فينيقيان آموختند  . تاريخ قدمت كهن ترين آثار كتبي نبطيان كه در جتوب و مشرق فلسطين در شبه جزيره سينا مي زيستند تا بآغاز نخستين سده ميلادي مي رسد كهن ترين كتيبه ايكه نمودار خط عربي باشد در سالهاي 1880 - 1870 ميلادي به دست آمد. اين كتيبه كه به سه زبان  يوناني سرياني و عربي است از سال 512 ميلادي است و ديگر كتيبه ايست به زبان يوناني و عربي و قدمت آن به سال 568 م مي رسد . اين دو كتيبه با نوشته هاي متاخر نبطي كه در سينا پيدا شده ، شباهت تام دارند . در ميان اقوام سامي كه خط فينيقي برگزيدند ، عرب ها واپسین  قومي بودند كه به دست ياري نبطيان هنر نوشتن آموختند.

در زمان متاخر همه سامي زبانها كوشيدند كه نقص الفباي فبنبقي را بر كنار كنند و در رديف حروف بي آوا ، علاماتي از براي حروف باآوا بوجود آورند ، اما اين كوشش چاره نبخشيد و تغييري در اين الفبا نداد ، فقط علاماتي در بالا و پايين حروف بي آوا گذاشتند مانند .   َ  ِ   ُ  ( فتحه ، ضمه و كسره ) و گذاشتن اين علامات هم اختياري است آنچنانكه جاي « ويل » الفباي يوناني را نگرفت .

خط حبشي يا  امهاري  ، خطي كه سامي زبانان و سامي نژادان حبشه از براي كتابت برگزيدند ، همان الفباي فينيقي الاصل مي باشد . در آنجا در تحت تاثير نفوذ  هندي  خواستند نقيصه ديرين را بر كنار كرده در الفباي  خود  ويل  بوجود آورند ، اما طوري كردند كه الفباي امهاري  را بسيار دُش وار و يك قسم خط سيلابي ساختند . علامات ويل در اين الفبا مانند ويل ها در الفباي اروپائيان متحرك نيست بلكه جزء خود  بي آوا مي باشد چنان كه  از براي  هر بي آوا  هفت علامت  ويل  ( باآؤا ) مختلف دارند .


الفباي فنيقيه

الفباي فينيقي كه از راست به چپ نوشته مي شود، داراي 22 حرف است و هر حرفي نمودار صوت مخصوصي است يعني مخترع اين الفبا براي هر صوتي كه در زبان سامي خود ، كنعاني ، داشته علامتي وضع كرده است . هر يك از اين حروف يا علامات به نام يكي از چيزهايي كه در آن زمان و در آن سرزمين بيشتر مورد توجه بوده ، خوانده شده است ، يعني چيزهايي كه در سر نام هاي آنها يكي از اصوات اين حروف شنيده مي شد . معني نام هاي برخي از اين حروف به زبان كنعاني معلوم است و معني نام هاي برخي از آنها را از روي لغات عبري و آرامي كه نزديك به لهجه كنعاني است مي توان دانست. نام هاي برخي ديگر از اين حروف با هبچ يك از لغات  زبان هاي قديم سامي درست در نمي آيد و به معني آنها نمي توان پي برد ، اينچنين :

الف Aleph  گاو  ؛   بيت Beth ( ب‌) خانه ؛  گيمل  gimeil = gamal  (گ) شتر  ؛  دلت Daleth (د)  در  ؛  هه  He ( ه) ؟  ،  واو  Vav (و)  ميخ - ميخ چوبي ؛   زين  Zain (ز) ؟  ؛   خت  Kheth  (خ) ؟  ؛   طت Teth (ط)  ؟  ؛   يود  (iod (ي) در لهجه عبري ياد yad دست ؛ كف  Kaf ‌ (ك) كف دست  ؛   لمد  lamed (ل) ؟  ؛  ميم  Mem (م) آب   ؛  نون  Nun (ن) در زبان آرامي  ماهي  ؛  سمچ Sametch (س) جدار ديوار ؛  عين  ain (ع)  چشم   ؛   په  Pe (پ)  دهان   ؛   صاده  Sade (ص) ؟  ؛  حرف نوزدهم اين الفبا در نوشته اخيرم و در هيچيك از نوشتهاي قديم فينيقيه ديده نشده است و تلفظ آن  قوف Qoph مي باشد  .  رش  Resh (ر) در آرامي يعني  سر  ؛ در فينيقي  راش Rash به اين معني است ، شين  shin (ش) دندان گرفته شده  ؛  در عبري شن shen به اين معني است ؛ تو Tau (ت) نشاني است كه براي بازشناختن بروي جانوران گذارند . مانند داغ بر اسبان است.

معاني نام هاي برخي از اين حروف كه در زبان كنعاني فينيقي معلوم است ، در زبان عبري و زبان هاي ديگر سامي نيز كه نزديك به لهجه كنعاني هستند روشن است و پيوستگي آنها به زبان عربي كنوني هم پيداست . از براي معاني نام هاي برخي ديگر از اين حروف كه در هيچ يك از زبانهاي سامي  قديم لغات مشابهي بدست نيامده به حدس هاي گوناگون و گاهي شگفت انگيز پرداخته اند . مثلن حرف  زين Zain (ز) را در زبان آرامي به معني سلاح گرفته اند در صورتي كه در ایراني بودن اين واژه شكي نداريم !!!. ( نگاه كنيد به گزارش اوستاي ، استاد ابراهيم پورداود ؛ جلد دوم يشتها ص140)

غرض از اين كوشش بيهوده و بروز معاني از براي برخي از اين نام ها تراشيدن اين است كه به مناسبت آن معاني اشكال آن حرف را با اشيايي پيوند دهند و بگويند علامات حروف فينيقي هم در اصل تصاوير اشيايي بوده !!! ( توضيح نگارنده: در اين قسمت استاد پورداود جدول الفباي فينيقي را نگاريده و با تصاوير گفته شده سنجيده البته سنجش اين موضوع را به عهده خواننده گذاشته و فقط ترتيب الفبا را با آنچه كه در بالا گفته شد مقايسه كرده و نشان داده كه اين معاني كاملن ساختگي هستند و هيچ ربطي با الفباي فينيقي ندارند....)

چنانكه ديده مي شود اين اشكال نودار چيزهاييكه از معاني نام هاي آنها بر مي آيد نمي باشند  اگر اتفاقن  نخستين حرف « الف » كه گفتيم نام آن به معني گاو است شباهتي به كله اين جانور داشته باشد ، گاوي است با دو شاخ آراسته و از دو گوش بي بهره !
الفباي فنيقيه

پيشينه تجاري فنيقيه

چون يونانيان لوازم نوشتن خود را از اين شهر بدست مي آوردند نام بيبلس byblos ( = گوبله ) نز آنان به معني كتاب گرفت شده است و واژه هاي بيبل bible كه توراة و انجيل مي باشد و  بيبليوتك يعني كتابخانه در زبان هاي كنوني اروپا يادگاري از نام شهر گوبله است . در همين شهر پرستش گاه ایزد فنيقي  بعلات Baalat و معشوق جوانش ادوني  adoni بر پا بود . ادني  كه به معني " مولاي من"  مي باشد پروردگار رستني ها بود ، در ميان تابستان مي مرد و از براي او ماتم مي گرفتند ، رود ادني كه امروزه نهر ابراهيم ناميده مي شود ، به ياد مرگ پروردگار جوان ناكام هر سال سرخ گون مي گرديد و در سال دو روز پي در پي روز سوگ واري وروز سور ادني بود ،‌ روزي كه از جهان در مي گدشت و روز ديگري كه زنده گشته به كام بعلات ميرسيد و بسترگاه آنان را با گل و گياه مي آراستند .

داستان خط فنيقيه

گوبله به واسطه ستايش اين دو پروردگار در تاريخ اديان اهميتي بسزا دارد . آيين ازيزيس و زنش ايزيس دو پروردگار مصري در تحت نفوذ آيين بعلات و ادني فنيقي بود . گوبله از هر جهت مهم است و به خصوص از براي  موضوع ما كه گفتيم در آنجا كهن ترين خط فنيقي از زير خاك آن ديار آشكار شده است .  در سال 1923 م ، فرانسويان در سوريه كاوش هايي كردند و از اين  سرزمين تاريخي آثار بسيار گران بها به دست آوردند ، از جمله  در شهر گوبله تابوت پادشاه اخيرم akhiram پيدا شده كه داراي نوشته ايست به خط فنيقي . اين نوشته نمودار كهن ترين خط فنيقي است . دانشمندان فرانسه اين تابوت و كتيبه را از سده سيزده پيش از ميلاد  مي دانند و اين تاريخ متكي بر اين است كه از آن گور يك پاره ظرف بدست آمده كه بروي آن نام  رامسس دوم ramses فرعون مصر ( 1292 - 1225 ) نوشته شده است.

برخي از دانشمندان آلماني آن را از سده يازدهم و دوازدهم  ق.م دانسته اند . همچنين در سال 1925 م در گوبله نيم تنه پيكري پيدا شده كه داراي خطي است مانند خط تابوت اخيرم و استاد دوسو dussaud آنرا از سده سيزدهم ق.م دانسته است . آثار كتبي كه پيش از اين عهد در سوريه پيدا شده به خط ميخي و يا به خط هيروگليف(احتمالن هیروگلیف هیتی - مرداویز) مي باشد ، چنانكه در سال 1929 شفر Schaeffer ويرانه قصري در اوگريت Ugrit ( امروزه راس شمره ) در 155 مايلي شمال بيروت كشف كرده است كه قدمت آن به دو هزار سال پيش از ميلاد مسيح مي رسد و در آنجا الواحي به خط ميخي و كتيبه هايي به خط مصري به دست آمده .

پيش از پيدايش اخيرم در گوبله ، قديمي ترين آثاري كه از خط ميحي در دست بود كتيبه  موآبMoabe از پادشاه  ميشع Mesha بود كه از سده نهم ق.م است و خود اين كتيبه بخوبي مي رساند كه بايد مدتها از اختراع خط خط گذشته باشد تا به چنين هياتي رسيده باشد . امروزه با در دست داشتن تابوت اخيرم ، زمان پيدايش الفباي فينيقي محدود گرديده و مي توان گفت اگر اين خط در سده چهاردهم وجود نداشته ، بايد در سده سيزده اختراع شده باشد و يا در ميان سده 13 و 12 ق.م ، بايد به ياد داشت آثار كتبي سده چهاردهم ق.م كه از شهرهاي سوريه  و فلسطين و كرانه فنيقيه پيدا شده همه به زبان و خط ميخي بابلي است . نه اينكه فقط مراسلات اين شهرياران فينيقي به فرعونهاي مصر ( فرمانروايان آنان ) بلكه مراسلات آنان به هم ديگر و در ميان خودشان به همين زبان و خط نگاشته شده است . بنابراين مي توان گفت ، در سده چهاردهم هنوز حروف الفبايي در سوريه وجود نداشته و اگر وجود داشته هنوز چندان رواج نگرفته بود كه از به كار بردن خط بيگانه بي نياز گرديده باشند اگرنه جهتي نداشته كه رنج نوشتن خط بيگانه  به خود هموار سازند و به زبان و خطي كه در آنها تسلط نداشتند نامه نگارند و فرعونهاي مصر را نيز به خط و زباني كه متعلق به آنان نبود خطاب كنند  نظر به قرائن تاريخي الفباي فنيقي بايد در سده سيزده اختراع شده باشد و بسياري از دانشمندان همين تاريخ را پذيرفته اند همچنين به گواهي بسياري از آثار مي توان احتمال داد كه اين خط از گوبله برخاسته باشد

از اينكه آيا يكي از خطوط مصري و بابلي يا هر دوي اينها اساس الفباي فنيقي بوده و سازنده حروف فينيقي را در اختراعش راهنمايي كرده پرسشي است كه در موضوع اين خط اخير بجا نيست ؛ زيرا الفباي فنيقي آنچنان كه از آثار قديم به ما رسيده داراي حروفي نيست كه يادآور اشكال مصري و بابلي باشد . همچنين حروفي نيست كه دلالت به چيزي كند و نمودار تصاوير يا لوازم زندگي باشد . حروف فنيقي كه در نوشته تابوت اخيرم  نقش بسته شده ناگزير به همان هيوت اصلي خود نگاشته شده و هيچ  يك از علامات آن به هيچ يك از چيزهايي كه به چشم مي آيد همانند نيست يا به عبارت ديگر علاماتي نيست مانند ميخ كه گفتيم اصلا نزد سومريها اشكالي بوده و رفته رفته ساده گشته به اشكالي مانند ميخ ها در آمد .
تمدن فنيقيه

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 
الفبايي كه امروزه در سراسر جهان روي زمين رواج دارد ( به استثناي جاهايي كه خط چيني نوشته مي شود )‌و زبان هاي گوناگون اقوام متمدن با آن به قلم مي آيد همه از يك جا سرچشمه گرفته است . به اتفاق همه دانشمندان سرزميني كه از آنجا اين الفبا برخاست  ، سوريه است ، يعني آن بخش از خاك سوريه كه در كرانه دراي سفيد ( مديترانه ) واقع است و يونانيان مردمان آنجا را كه از كنعانيان بودند phoenikes ( در لاتين phoenices معرب آن فنيقي ) ناميده اند . هومر شاعر نام ور يوناني در سده نهم پيش از ميلاد فنيقي ها را به شهر معروف آنان نسبت داده و  صيدائيان خوانده است . اين بخش از خاك سوريه مانند سراسر آن كشور ، پيش از اينكه خود مستقلن در تاريخ داراي نام و نشاني گردد ، شمال آن در زير فرمان سومر و پس از آن  اكد و بعد فرمانبردار  بابل بود و جنوب اش از متصرفات مصر بشمار مي رفت.
[ پادشاه كشور گشاي سومر ، لوگل زگيسي كه در مدت 25 سال در شنعار پادشاهي داشت اقتدار سومر را تا به كرانه درياي سفيد ( مديترانه ) كشاند . در حدود سال 2800 ق.م شمال سوريه را به چنگ آورده و پس از او سرگون اول پادشاه تواناي اكد در سال 2750 ق.م به شمال سوريه تاخت و آن سرزمين را به چنگ آورد و در كتيبه خود از شهرهاي كرانه دريا نام مي برد . همچنين فرعون مصر پپي pepi در سال 2500 به جنوب شوريه لشكر كشيد و فلسطين را ويران كرد . از اين لشگر كشيها از سوي شمال و جنوب خاك سوريه به دو نيم شده در زير فرمان سومر اكد و بابل در آمد و نيم ديگرش از مصر فرمان مي برد .آنچنان كه در تاريخ اين سرزمين پيداست تمدن مصرس و بابلي در اينجا به هم رسيده از اختلاط آنهاتمدن خاصي بوجود آمد . اگر از ان روزگاران در فنيقيه آثار كتبي وجود داشت ناگزير به خط ميخي بابلي بود چنانكه در سده 14 ق.م نوشته هاي امراي فنيقيه به پادشاهان مصر به خط و زبان بابلي است. ]

حتستها(حاتی ها - مرداویز) و آشوريها نيز به نوبه خود در خاك سوريه فرمان روايي داشتند و آثاري كه از آنان به جاي مانده از خط ميخي مخصوص آنهاست . زماني كه قدرت دولت هاي بزرگ رو به كاهش گذاشت در سده يازدهم و دهم پيش از ميلاد فنيقي ها در سياست داراي نفوذ گرديدند و شهر هاي كرانه دريا مركز سياست و بازرگاني و پرستش خداوندان فنيقي شدند . اقوامي كه در سوريه مي زيستند و از بوميان آنجا به شمار مي آمدند همه  سامي نژاد بودند و زبان های شان نيز همه از يك ريشه و بن بوده فقط تفاوت لهجه با هم ديگر داشتند .
طايفه اي از همين قوم سامي نژاد و سامي زبان كه به كرانه سوريه دست يافتند و بعدها آن سرزمين را به نام فنيقيه داراي نام نشان خاصي كردند كنعانيان بودند . مرز و بوم آنان عبارت بوده ازيك رشته خط باريك از طرف مغرب سوريه تا كوه كرمل در جنوب همين بخش از خاك سوريه كه ميان كوه لبنان و درياي سفيد ( مديترانه ) جاي دارد نزد يونانيان بعدها فنيقيه خوانده شد و در آن ديار به همين نام مشهور است . برخي از شهرهاي بزرگ فنيقيه عبارت بوده از گوبل( كوبله ) در شمال كه يونانيان بوبلس ( بيبلس ) ناميده اند و اكنون شهر كوچكي است به نام جبيل ( جبله ) و در جنوب در كنار دريا شهرهاي  صيدا و صور . چون فنيقيه كشور متحدي نبود اتفاق مي افتاد كه گاهي يكي از شهرياران صيدا به شهرهاي ديگر چير گشته و صيدا برتري مي يافت مركز و پايگاه سياست فنيقيه مي گرديد و گاهي صور به اين پايه مي رسيد و به شهرهاي ديگر فرمانروايي مي كرد . در ميان شهرهاي فنيقيه گوبل براي موضوع ما بسيار شايان توجه است ، زيرا در اين جاست كه نمونه كهن ترين خط فنيقي پيدا شده است و همين شهر در قديم از براي كاغذ ( پاپروس )‌ نزد يونانيان شهرتي داشت و از اينها گذشته مركز مهم بازرگاني ميان مصر و يونان بود و آيين ستايش  اَدُني Adoni از آنجا به اديان كشورهاي همسايه نفوذي پيدا كرد . چون گوبل در پايه لبنان بوده اهميت خاصي از براي بازرگاني چوب هاي جنگل لبنان داشت ، به ويژه چوب سدر معروف كه از براي ساختمان مصريها بكار مي رفت .

پرستش گاه هاو قصرهاي مصر به اين چوب گران بها نيازمند بودند . رفت و آمد كشتيها به بندرگاه اين شهر اهميت بسزايي به آن داده بود . پاپيروس هاي مصري به همين بندرگاه مي رسيد و از آنجا به يونان گسيل مي شد .  ون امون wen amon كه يكي از پيشوايان مصر است در سال در سال 1100 ق.م براي خريد  چوب سدر براي ساختمان پرستش گاهي با كشتي به گوبله آمده بود . در سفرنامه خود كه روي پاپيروس نوشته و در سال 1891 ميلادي در الهيبه پيدا شده مي نويسد :"‌ با آن كشتي كه به گوبله آمده بودم پانصد تومار پاپيروس به آن بندرگاه فرود آوردند "


از:کلوپ خط میخی
تنظیم:مرداویز.م
یادداشت:
از حیث تمدن فنیقی‌ها چون بین دو ملت متمدن قدیم یعنی مصری‌ها و بابلی‌ها واقع بودند علوم و فنون زیادی از آنها اقتباس کردند. از شهرهای متعدد که در ساحل دریای مغرب بنا کرده بودند چندین شهر معروف شدند از جمله: صیدا، صور، ارواد و جبل. شهر جبل را یونانی‌ها بیبلس می‌نامیدند. فنیقی‌ها به واسطه نفاق داخلی موفق نشدند دولت واحدی تشکیل دهند و هر شهر آنها امیر یا پادشاهی داشت. اما این قوم در دریانوردی شهرتی بسزا یافتند. شهر «صیدا» از قرن ۱۶ - ۱۳ (پیش از میلاد) واسطه تجارت شرق و غرب بود و «صور» پس از آن دارای همین مقام گردید.
مستعمرات و تجارت خانه‌های فنیقی در تمام عالم قدیم پراکنده بود. این مردم از طرف غرب تا جزیره‌های بریتانیا و از طرف شرق تا تنگه بغاز و مالاکا در نزدیکی هندوچین تجارت می‌کردند، و بر اساس شواهدی که کشف شده در آفریقا نیز مستعمراتی داشته‌اند.
فنیقیه چندین بار تابع مصری‌ها گردید، بعد در قرن هشتم (پیش از میلاد) در تحت تسلط آشوری‌ها و در اوایل قرن ششم (پیش از میلاد) به تصرف بابلی‌ها درآمد، پس از آن در زمان کوروش تابع ایران گردید ولی فنیقی‌ها به تابعیت ملل دیگر اهمیت نمی‌دادند زیرا دریاها و مستعمرات تحت اقتدار آنها باقی می‌ماند. رقیب بزرگ این قوم، یونانی‌ها بودند که در دریانوردی مهارت تام یافتند.
کشف رنگ ارغوانی و اختراع شیشه از ابتکارات این قوم است. اختراع الفبا را هم به آنهانسبت داده‌اند ولی اکنون عقیده اکثر مورخان براین است که آنها الفبا را از عبری‌ها اقتباس کرده‌اند.مرداویز.م
Work hard in silence
Let your success
Be your noise

کاربران زیر از شما کاربر محترم جناب Mardaviz تشکر کرده اند:
MASTER, Mahdi1944, sokuteasemuni

Captain

Captain



نماد کاربر
پست ها

934

تشکر کرده: 0 مرتبه
تشکر شده: 7 مرتبه
تاريخ عضويت

پنج شنبه 16 آبان 1387 20:28

آرشيو سپاس: 3546 مرتبه در 797 پست

Re: تمدن فنیقیه

توسط Mardaviz » دوشنبه 12 مرداد 1388 18:18

درود

ایزد بعل

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


ایزد جوانی نزد فنیقیان

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


پول فنیقی

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


دژ بعلبک

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


کشتی فنیقی

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


کوزه از تمدن فنیقی

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


آرامگاه یکی از پادشاهان فنیقی

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


خانه های به جا مانده از فنیقیان در تونس

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


وزنه و ترازو

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

فرتورها از:وبلاگ ایرانیان لبنان
Work hard in silence
Let your success
Be your noise

کاربران زیر از شما کاربر محترم جناب Mardaviz تشکر کرده اند:
Mahdi1944, sokuteasemuni


 


  • موضوعات مشابه
    پاسخ ها
    بازديدها
    آخرين پست

چه کسي حاضر است ؟

کاربران حاضر در اين انجمن: بدون كاربران آنلاين و 3 مهمان