در اين بخش مي‌توانيد در مورد کليه‌ي مباحث فيلم و سينما به بحث بپردازيد
Major I

Major I



نماد کاربر
پست ها

686

تشکر کرده: 0 مرتبه
تشکر شده: 3 مرتبه
تاريخ عضويت

پنج شنبه 22 مهر 1389 19:24

آرشيو سپاس: 1839 مرتبه در 485 پست

"نفوذی" فیلمی حیرت آور که باید دید

توسط saeedjiji » جمعه 1 بهمن 1389 10:24

توليد و نمايش فيلم «نفوذي» را بايد يك اتفاق مهم در سينماي ايران حساب كرد. فيلمي كه از قابليت هاي زيبا شناختي، تكنيكي، دراماتيك و رسانه اي هنر-صنعت سينما حداكثر استفاده را كرده است.

يكي از دغدغه هاي فرهنگي و سينمايي در كشور ما طي سال هاي پس از انقلاب اسلامي، توليد فيلم هايي بوده كه ضمن وفاداري به اسلوب هاي فني و برخورداري از جذابيت بالا، ارزش هاي فرهنگي را نيز بازتاب دهند. تعداد فيلم هايي كه اين هر سه را با هم داشته باشند، بسيار كم بوده است. «نفوذي» يكي از معدود آثار سينماي ايران در سال هاي اخير است كه فرم و محتوا، به بهترين شكل ممكن در آن تجلي يافته است.








«نفوذي» هم در حين تماشا بر دل مي نشيند و هم اينكه تا ساليان سال در ذهن مخاطب باقي مي ماند، زيرا اثرش كاري، حرفش مهم و سخنش فراتر از موضوعات پيش پاافتاده و محدود به زمان خاصي است. دوگانه «فريدون- جورابچي» در اين فيلم محدود به زمان حال نيست و درگذشته هم بوده، در آينده نيز خواهد بود. هم از اين رو، مخاطب اين فيلم در هر زماني با آن ارتباط برقرار مي كند و از دريچه تصاوير و روايت آن، به تحليل واقعيات مي پردازد.


امثال «جورابچي» بوده و همواره خواهند بود، فقط حوزه تخريبشان عوض مي شود. يك روز دفتر حزب است، روزي اردوگاه سازمان، ديگر روز تحريريه روزنامه، امروز شركت خصوصي و فردا... خدا مي داند! با اين اوصاف «نفوذي» از كليشه هاي به بن بست رسيده اي چون جذابيت عوام پسندانه تبليغ فلان ايدئولوژي به طور شعاري و يا سياه نمايي وطن فروشانه باب طبع جشنواره هاي خارجي عبور كرده و به حد يك فيلم جذاب مردمي و ملي بالغ شده است. اين بلوغ تا حدي است كه حتي مي توان «نفوذي» را الگويي براي فيلم ملي مردم پسند معرفي كرد. اين اثر، اولين فيلم دو كارگردانش يعني احمد كاوري و مهدي فيوضي است. اما مي توان آن را به عنوان يك درس عملي به بسياري از فيلمسازان باتجربه و كساني كه با پيشوند استاد خطاب مي شوند معرفي كرد. اين دو كارگردان جوان و گمنام ره صدساله را يك شبه طي كرده اند و برعكس بسياري از فيلمسازان، كه هنوز بين سرگرم كردن مردم، شعار دادن و چگونه انتقاد كردن سرگردان هستند، در اولين فيلم خود به نقطه مطلوب رسيده اند. اگر تعريف و ترسيم درست و مجذوب كننده داستان مي خواهيد، در «نفوذي» پديدار است. اگر تعليق و معماي كلاسيك و استادانه مدنظرتان هست، باز هم در اين فيلم موجود است. اگر هدفتان تعهد و رسالت است، نفوذي و اگر منظورتان اعتراض و انتقاد به ظلم و بي عدالتي است، باز هم نفوذي!





اين فيلم در عين حال كه ارزش هاي دفاع مقدس را بازمي تاباند، با روح ضدانساني و كريه جنگ نيز در تضاد است. در يك كلام «نفوذي» نماينده شايسته سينماي جمهوري اسلامي ايران است.

روايت تريلرگونه «نفوذي» و تعليق حاكم بر آن با فضاي تعليق آميز فيلم هاي آلفرد هيچكاك شباهت دارد. معماي آدم ها در اين فيلم با فيلم هايي چون «مرد عوضي» و «بيگانگان در قطار» قابل مقايسه است. حداقل اينكه مي توان به جرأت نزديك ترين نمونه در تاريخ سينماي ايران به فيلم هاي هيچكاك را «نفوذي» دانست. با ذكر اين نكته كه اين فيلم ايراني، رنگ و بو و طعم ايراني خودش را حفظ كرده است. و ديگر اينكه جايگاه اين فيلم ايراني، يك سر و گردن بالاتر از سطح موجود سينماي ايران است. هر چند معتقديم كه سطح آرماني و بالقوه سينماي ما بسيار بالاتر از اين حد است. بدون شك نمي توان فيلم «نفوذي» را اثري مطلقا خوب و خالي از اشكال دانست. مثلا صحنه اي كه همسر فريدون به مأموران اعتراض مي كند و فرياد مي زند كه «مگر نمي گوئيد در اين كشور آزادي است...» كمي گل درشت از آب درآمده است. همچنين در سكانسي كه فريدون، منافقان را به گلوله مي بندد، معلوم نيست كه چرا فرار نمي كند و سرجايش مي ايستد تا او را دستگير كنند. فيلم از منافقان و جنايات آنها عليه بشريت به سرعت عبور كرده و جا داشت كه در اين مورد تأمل بيشتري صورت مي گرفت. به خصوص فاجعه كردكشي سازمان منافقين كه چه خوب است در اين فيلم به آن اشاره شده و چه بد كه ابعاد اين تراژدي بيشتر باز نشده.








در پايان اينكه «نفوذي» يك فيلم قابل احترام است چون به مخاطب خودش احترام مي گذارد. به همين دليل هر قلم و نظر منصفي در مقابل اين فيلم تعظيم مي كند. اميد است كه اين اثر اولين گام احمد كاوري و مهدي فيوضي در عرصه فيلمسازي نباشد و آنها به اين حد از موفقيت قانع نشوند و آثار بعدي شان از اين هم غني تر و قوي تر باشد.


نمیدونی که قبل از رفتن من , چه مردایی که رفتن برنگشتن

                چشای خیلیا از عشق تر شد  , دلهاشون به خدا نزدیکتر شد

کاربران زیر از شما کاربر محترم جناب saeedjiji تشکر کرده اند:
!MOS

Major I

Major I



نماد کاربر
پست ها

686

تشکر کرده: 0 مرتبه
تشکر شده: 3 مرتبه
تاريخ عضويت

پنج شنبه 22 مهر 1389 19:24

آرشيو سپاس: 1839 مرتبه در 485 پست

Re: "نفوذی" فیلمی حیرت آور که باید دید

توسط saeedjiji » جمعه 1 بهمن 1389 10:28

يك قاعده كلي در هاليوود براي ساخت فيلم‌هاي جريان‌ساز وجود دارد كه اين قاعده منبع اقتباسي است. متاسفانه در سينماي ايران اين شيوه عموماً قاعده به حساب نمي‌آيد و تمامي منابع داستاني به صورت مستقل توسط فيلمنامه‌نويسان و يا خود كارگردان خلق مي‌شود.

در چنين سينمايي خلاقيت و بدعت رفته رفته ته نشين مي‌شود، جرياني كه در سينماي ما به هيچ انگاشته مي‌شود.

فيلم سينمايي «نفوذي» از معدود آثار اقتباسي است كه ايده اوليه آن از يك رمان اقتباس شده و با اين توصيف، اصل روايت با اينكه با اصل كتاب متفاوت است اما اثرگذاري جريان اقتباس بر كليت روايت سبب ارتقا كيفيت داستان «نفوذي» شده است. با اين توصيف بهتر است در سينماي ملي و حتي مستقل مقوله اقتباس در اولويت باشد تا مقوله مولف بودن.

اما نكته جالب اين فيلم اين است مدت‌ها قبل كمي بعد از جشنواره فيلم فجر، "احمد كاوري" كارگردان بي‌ادعاي "نفوذي" در گفتگويي غيررسمي با نگارنده گفت كه فيلم را براي سينماي بدنه ساخته است و آنچنان مدعي ساخت فيلم‌هاي خاص نيست.

از قضا فيلم سينمايي «نفوذي» آنقدر خاص و متفاوت است كه توانست نگاه منتقدان و مردم را به سمت خويش جلب كند. پس يك نتيجه‌گيري ساده مي‌توان كرد، كاربران سينما برايشان فيلم با محوريت دفاع و يا غير تفاوتي ندارد. موضوع مهم‌تر برايشان ديدن روايت‌هاي بومي و ميهني بر مبناي تعريف همان قاعده‌هاي كلاسيك سينماست.

فيلم سينمايي «نفوذي» براي رسيدن و داشتن يك داستان ساده با لايه‌هاي متعدد چند گره‌افكني عميق در داستانش ايجاد كرده كه تنها عنصر تعليق بيننده را تا انتها با فيلم همراه مي‌سازد و اصل روايت با اتكا به همين تعليق داراي ساختار و انسجامي متفاوت شده است.

در نيم نگاه نخست سازندگان فيلم سينمايي «نفوذي» در فرم، محتوا، وزن دهي بار دراماتيك در هر لايه روايي را موازي ساخته‌اند و شخصيت هاي خلق شده درام را به پيش مي‌برند و چند عنصر اساسي سبب كشش بيشتر روايت تا پايان مي‌شود.

1- افشاي تدريجي روايت به صورت پلكاني و ترتيب زماني قصه به صورت رفت و برگشت در دراماتيزه كردن و درآميختن آن با عنصر تعليق داستان بسيار مؤثر مي‌افتد و مي‌توان نتيجه گرفت كه ساختار محتوايي روايت، تأثير غيرقابل انكاري در فرم و ساختار فيلم داشته است.

2- ترتيب درست معرفي كاراكترها با لابيرنت‌هاي شخصيتي خاص و معرفي شدن در طول مسير روايت.

3- پرهيز از نمايش هر الماني براي اصل جمع‌بندي روايت در ذهن تماشاگر.

بررسي زواياي يك داستان از زواياي متعدد بخش اعظمي از فيلم را به گزارش بدل مي‌سازد كه بيننده تا اصل جمع‌بندي دائماً در حال گرفتن اطلاعات روايي است.

اما در كنار همه اين موارد، فيلم سينمايي «نفوذي»، بخشي از تاريخ جنگ و اسارت را بازسازي مي‌كند. اين بازسازي تاريخي به فضا سازي‌هاي عميق و پر از ظرافت حوادث اردوگاه باز مي‌گردد.

ضمن اين كه داستان گرفتار كليشه‌هاي رايج اين ژانر نمي‌شود و از آنتي‌گونيسم كليشه‌اي معمول و رايج در جريان درام بهره نمي‌برد.

فيلم سينمايي «نفوذي» نه‌ تنها در سينماي دفاع مقدس مي‌تواند فيلم مهمي باشد بلكه مي‌تواند تنه‌اي به سينماي پليسي - امنيتي و حتي سينماي دلهره بزند.

فيلم سينمايي «نفوذي»، اثري شوق‌انگيز در سينماي ايران محسوب مي‌شود و به دليل داشتن فضايي متفاوت، شور ميهن‌پرستانه‌اي در وجود قهرمانش (فريدون كيافر) متبلور مي‌سازد و بار ديگر موضوع قهرمان‌پروري را كه يك اصل اساسي در سينما است را به رخ مي‌كشد.

در سينماي دفاع مقدس قهرمانان معمولاً انگيزه قهرمان بودن را ندارند و اين موضوع در اين چند ساله در سينماي دفاع موضوعي به تاراج رفته است.

قهرمان فيلم سينمايي «نفوذي» شايد در لايه دوم روايت معمولاً گويش كمتري دارد اما انگيزه مكاشفه را در تماشاگر ايجاد مي‌كند. حقيقت‌يابي عنصر اصلي و مهمي در شمايل نگاري قهرمان است.

يكي از پرداخت‌هاي محكم و زيربنايي فيلم تكيه بر شخصيت «فريدون كيافر» با اجراي بي‌نظير «امير جعفري» است اين شخصيتي عاصي اما خاموش شور ميهن پرستانه‌اي مي‌آفريند.

حتي در فيلم‌هاي درجه چندم هاليوود مثل مجموعه آثار «استيو سيگال» اسلوب قهرمان‌پروري لحاظ مي‌شود، اما در سينماي ايران رفته رفته قهرمانانش در روايت‌هاي اجتماعي همسطح گم مي‌شود.

اگر سينماي «مسعود كيميايي» با تمام رخوتي كه معمولاً در چند اثر اخرش نهفته است براي قشر سينمارو جذابيتي فزون دارد بدين دليل است كه وي قهرمان‌پروري در اصل اثرش كاملا بي‌عيب و نقص است و تماشاگر را در لحظه با خود همراه مي‌سازد.

«احمد كاوري» در همان گفتگوي غير رسمي با نگارنده گفت: بعد از تماشاي «گوزن‌ها» از سينما كه راهي خانه‌اش بوده تا ساعت‌ها متمادي فريم به فريم اين فيلم را در ذهن مرور مي‌كرد دلم مي‌خواست فيلمي بسازم كه مردم قهرمان فيلم مرا در ذهن خود چند بار مرور كنند و فكر مي‌كنم در مورد فيلم سينمايي «نفوذي» اين اتفاق رخ داده است.

در كليشه‌هاي معمول در سينماي دفاع عنصر رشادت آنقدر پرنگ مي‌شود كه معمولاً قهرمان از شكل و فرم طبيعي فاصله مي‌گيرد، اما قهرمان «نفوذي» نگاهش كودكانه و معصومانه است و حق طلبي‌اش آنقدر شعاري و كليشه‌اي نيست.

دوران كليشه‌نگاري و كليشه‌پروري در سينماي جنگ با فيلمي همچون فيلم سينمايي «نفوذي» به پايان مي‌رسد و با قهرماني در فيلم سينمايي «نفوذي» مواجه هستيم كه به جاي باور كردنش او را حس مي‌كنيم و اگر نگارنده بر جنبه‌هاي قهرمان پروري تاكيد مي‌كند به همين دليل است كه باورهاي حسي تماشاگر با روايت در هم آميزد.

پرداخت عميق «فريدون كيافر» تماشاگر را به مكاشفه وا مي‌دارد و تماشاگر همراه او براي كشف حقيقت پاي در ميدان مكاشفه مي‌گذارد.

** امير جعفري و فري كافر!

«امير جعفري» در اجراي نقش «فري كافر» كنترل تمام اعضاي بدن خود را در اختيار مي‌گيرد و با كمك باز و بسته كردن پلك چشمش، ارتباطي عميق و دو جانبه با جهان داستاني اطرافش ايجاد مي‌كند و تمام اين فيلم را گاهي از طريق پلك زدن پيش مي‌برد.

وي با ايفاي نقش «فري كافر»، اعماق تجربه زيستن و تمناي بودن را در اين شخصيت به تماشاگر نشان مي‌دهد، در حالي كه ستايش آن شور تعهد و شوق زميني بودن در خلاقيت فيزيكي بازيگر چهره مي‌كند و فيلم در لحظات صورت و تصاويري از صورتش متبلور مي‌شود.



فيلم سينمايي «نفوذي» فيلمي حيرت آور است، داستاني درباره اسارت جسماني و روحاني را به تصاويري دلهره‌آور بدل كرده كه گام به گام شكوفاتر مي‌شود و ساختار فيلم در واقع ساختار روند بيداري ذهني را در فريم به فريم فيلم انتقال مي‌دهد.

سناريوي فيلم سينمايي «نفوذي» تكيه برجرقه‌هاي بده‌بستان هوشمند كلامي و تصويري دارد، اما «احمد كاوري» به عنوان فيلمنامه‌نويس اصل روايت را ميان زمان طرح معما تا دوران كشف قرار داده است.

به نظرم اگر از كليشه‌هاي رايج سينما جنگ دلزده هستيد به تماشاي فيلم سينمايي «نفوذي» بنشيند چرا كه در هر فصل از روايت، چه اردوگاه و چه فصل پليسي، قاعده‌هاي ژانري متر و معيار سازندگان اصلي هر بخش است و تمام اين يادداشت بهانه است براي ديدن فيلمي كه مانند شخصيت‌هايش و همانند معماهاي پيچ درپيچ قصه‌اش، مي‌خواهد هوشمندانه همه را به بازي بگيرد.


نمیدونی که قبل از رفتن من , چه مردایی که رفتن برنگشتن

                چشای خیلیا از عشق تر شد  , دلهاشون به خدا نزدیکتر شد

کاربران زیر از شما کاربر محترم جناب saeedjiji تشکر کرده اند:
كيارش, !MOS


 


  • موضوعات مشابه
    پاسخ ها
    بازديدها
    آخرين پست

چه کسي حاضر است ؟

کاربران حاضر در اين انجمن: بدون كاربران آنلاين و 1 مهمان