نشد امير خان  
تو بعضي هواپيماها مثل F-15E  كمك خلبان مثل خلبان كابين جلو هم استيك داره هم تراتل منتها ديدش يكم بسته تر از كابين جلو هست  

فريبرز جان واقعا ممنون،هرچي جلوتر ميرهجذابيت مطلبت بيشتر ميشه!

دوستان ضمن تشکر از تک تک شما لازم ديدم ۲ موضوع رو همينجا عنوان کنم
۱. در مورد کمک خلبان يا افسر کابين عقب من در اين مقاله اصل مطلب رو عينأ ترجمه کردم . اگر به جدول زير نگاهی بياندازيد متوجه خواهيد شد که برای هر ۲ مخفف انگليسی  
[ RIO  = Radar Intercept Officer ] و همچنين
[ WSO = Weapon System Officer ] در زبان آلمانی تنها يک لغت
Waffen system Offizier  استفاده ميشود .

 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 

۲. اين مقاله فقط و فقط بازگوکننده نظرات تيم ۳ نفره تام و فرزاد و احمد است و من فقط ترجمه اون رو انجام ميدهم . در بحثی که با يکی از دوستان داشتم براش توضيح دادم که متاسفانه در ايران هنوز تفاوت تأليف و ترجمه زياد مشخص نيست . شخص مترجم به هيچ عنوان حق دستکاری تو مطلب رو نداره هر چند که با نظرات خودش منطبق نباشه . بنابر اين اميدوارم از اين نوشتار بعنوان اثری از تام کوپر نام برده بشه . در انتها باز هم از ابراز لطف همه دوستان خوبم ممنونم . شاد باشيد
        

Fariborz جان، کارت بي نظيره. بي نظير.

در پناه حق موفق باشي و ما هم هميشه از اطلاعاتت استفاده کنيم دوست گرامي.     

Fariborz, عزيز
مطالبت بسيار زيبا و خواندني هست. بابت زحماتت بي نهايت متشکرم.   

فريبرز جان من هم بابت اين مطلب عالي تشكر ميكنم...حتما زحمت زيادي ميكشين...خسته نباشيد

Fariborz,
دوست متخصص و عزيزم خسته نباشي.
اميدوارم با توجه به اينکه حداقل به 1 زبان رسمي بيشتر از بنده و ساير دوستان آگاهيد ما را از دانش خود در اين زمينه هم محروم نکنيد.

مشتاقانه منتظر ديگر مقالات شما هستم

Colonel Chazan,
موافقم....زکات علم اموختن ان به ديگران است

من نيز به نوبه خود از آقاي فريبرز بخاطر زحماتشان تشکر ميکنم.
اميدوارم هميشه در زندگي موفق باشيد.

فریبرز عزیز! از زحمتی که می کشی سپاسگزارم!     


هواپیمای با شکوه و خوش سیمای F-14 برای من مثل یک موجود زنده است!
میشه باهاش حرف زد ، بهش خیره شد ، حسش کرد و حتی با اون عشق بازی کرد!

یکی از تکنسین های این هواپیما می گفت با اینکه من بارها اوجگیری این هواپیما رو از روی باند دیدم ولی باز هم  اگه بتونم به وقت آغاز پرواز این پرنده خودمو از هرجای پایگاه به نزدیکی اونها میرسونم تا از نزدیک اوجگیری اونها رو تماشا کنم!


توانائیها ، زیبائیها و جذابیتهای این جنگنده ، بی تردید سرآغاز آشنایی و علاقه مندی بسیاری از علاقه مندان به صنعت هوانوردی به خصوص در کشور ما بوده.

بیش از اینها خوشحالم که توطئه ی "انور سادات" ثمری نداشت و این زیبای اساطیری رو همچنان در کشور خودمون می بینیم. به نظر من نفس حضور این جنگنده در کشور می تونه باعث پیشرفتهای شگرفی بشه که ممکنه ما از اونها بی اطلاع باشیم. نمیدونم ساخت موشک فینیکس در داخل حقیقت داره یا خیر. اگر خیر که چرا منابع غربی در موردش حرف می زنند و اگر بلی که چرا هر سال تطبیق موشک هاوک با این جنگنده روبه جای خبر ساخت این موشک به خورد خلق الله می دهند؟! ولي تکنولوژي بالايي در  کشور حضور پيدا کرده که همانطور که شاه فقيد از خلبانان ميخواست که با تمام زير و بم اين هواپيما آشنا و نسبت به اون مسلط بشن ، مهندسان و تکنسين ها هم بايد اين کار رو انجام بدن.

اين مقاله منو با اين واقعيت آشنا کرد که جنگيدن اين جنگنده به اين آسانيها هم نبوده و براي آمادگي اون مرارتهاي زيادي کشيده شده و تاريخچه ي پر فراز و نشيبي در سرزمين ما داشته.
سپاس فراوان نثار میهن پرستانی که  به جنگنده ی  خودشون و سرزمین خودشون وفادار موندن . درود به شرافتشون و شجاعتشون!

موتورها : عامل  نگرانی


 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 



با توجه به آموزشهای خوب وتجهيزات مدرن , اکثر پرسنل نيروی هوائی ايران از پيروزی سريع وقاطع ايران اطمينان داشتند . سروان جواد خاطره اولين پرواز عملياتی خود را چنين بازگو ميکند : ساعت ۱۳ روز ۲۴ سپتامبر در پايگاه هشتم شکاری اصفهان تعداد ۶ فروند هواپيمای اف ـ ۱۴ جمعی اسکادران ۸۱ در انتظار ابلاغ دستور برای عمليات بودند. مأموريت ما مقابله با هواپيماهای عراقی در صورت حمله آنان به فرودگاه مهرآباد تهران بود و طبق دستور ميبايست در صورت عزيمت از هواپيماهای تانکر در آسمان سوخت دريافت ميکرديم .. اما در اين زمان موشک فونيکس  به تعداد کافی نداشتيم .به همين علت چند ساعت بعد با حمله عراقيها تنها ۲ فروندهواپيمای اف ـ ۱۴ مسلح به موشک فونيکس برای انجام مأموريت به پرواز در آمديم . در اين عمليات ما موفق به سرنگونی يک فروند ميگ ـ ۲۱ و متواری ساختن ۴ فروند ميگ ـ ۲۳ شديم . درآن هنگام که به تعقيب ميگهای عراقی مشغول بوديم و به مرزهای مشترک نزديک می شديم , از مرکز به ما خبر دادند که تعداد زيادی هواپيمای عراقی مجددأ به حريم هوائی کشور تجاوز کرده اند . با اين وجود ما موفق به کشف آنها نشديم . تنها چند دسته هواپيمای اف ـ ۵ خودی که از پايگاه دزفول و تعدادی اف ـ ۴ که از پايگاه همدان به پرواز در آمده بودند را شناسائی کرديم . پس از گذشت ۴۰ دقيقه صفحه رادار هواپيمای همراه من موفق به کشف ۸ فروند هواپيمای عراقی شد .ارتفاع خود را به سطح ۷۰۰۰ متری کاهش داديم و خود را به فاصله ۱۲ کيلومتری هدف رسانديم. در اين زمان هر يک از ما يک موشک اسپارو به طرف هواپيماهای عراقی  شليک کرديم . خلبانان عراقی هيچ عکس العملی از خود نشان ندادند. موشک اسپارو من يک ميگ ـ ۲۱ عراقی را متلاشی کرد اما موشک هواپيمای همراه من به خطا رفت . به همين خاطر من دستور حمله مجدد دادم . در ارتفاع ۳۵۰۰ متری ضمن استفاده از پس سوز چرخش کمی به سمت راست کرده و به آنان حمله کردم . ۲ هواپيمای ميگ ـ ۲۱ متوجه قصد من شدند و با چرخش سعی داشتند که در پشت سر ما قرار بگيرند.اما آنها فرصتی برای اينکار پيدا نکردند.من با استفاده از حداکثر قدرت موتور دماغه هواپيما را به سمت بالا برده , با زاويه حمله بالا چرخشی ۷۰ درجه ای انجام دادم  و تامکت همراه هم به دنبالم آمد . درست در زمانی که من موشک سايدويندر خود را شليک کردم صدای خلبان تامکت همراهم را شنيدم که فرياد زد : Engine Stall . موتور سمت راست او زمانی که در تعقيب هواپيماهای عراقی بود با سرعت ۵۲۰ ناتيکال مايل وزاويه حمله ۴۵ درجه از کار افتاد . هواپيمای او دچار لرزش شديد و افت سريع سرعت تا حد ۸۲ ناتيکال مايل شد . در اين هنگام او بطرز معجزه آسائی قادر به کنترل هواپيما شد و از سقوط حتمی نجات يافت .بعد از فرود در پايگاه ما متوجه شديم که در هنگام مانور هوائی سيستم سوخت رسانی به موتور دچار اشکال شده بود . هدايت شکاری اف ـ ۱۴ در اين حالت ودر چنين ارتفاعی يکی از شاهکارهائی است که فقط خلبانان زبده از عهده آن برمی آيند . آنروز من در نهايت دومين ميگ ـ ۲۱ را گم کردم وتا به امروز هم نميدانم بر سر او چه آمد . بقيه هواپيماها هم به سرعت پا به فرار گزاشتند. پس از فرود در پايگاه خدا را شکر کردم که مأموريت به سلامتی به پايان رسيد .


 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


نظير مشکل ياد شده در بالا را ديگر خلبانان تامکت در ساير مأموريتها تجربه کردند ودر بعضی از موارد خسارات سنگينی به آنان وارد شد . در ژانويه ۱۹۸۱ سرگرد هوشيار موفق شد به سختی اف ـ ۱۴ خود را به زمين بنشاند آنهم پس از آنکه موتور سمت راستش از کار افتاد . در ماه مارس ۱۹۸۲ تامکت ديگری هنگام برخاستن از باند دچار آسيب جدی شد . در زمان تيک آف هر ۲ موتور هواپيما دچار POP شدند. در اين حالت مقدار بنزين اضافه در محفظه پس سوزمنفجر شده و کمپرسور به حالت  Stall ( واماندگی ) ميافتد. سرتيپ حزين در طول جنگ حداقل ۲ بار از حوادث مشابهی جان سالم بدر برد . همچنين سرتيپ هوشيار در سالهای پس از جنگ ۲ بار اين اتفاق را تجربه کرد .در سال ۲۰۰۴ ميلادی در اثر تلاش متخصصان ايرانی راه حل مشکل ياد شده پيدا شد . کارشناسان نيروی هوائی ايران با کوشش و پشتکار زياد موفق به توليد قطعات يدکی موتور TF - 30 وبهبود سيستم سوخت رسانی آن شدند و با غرور خاصی از اين موفقيت خود ياد ميکنند .


 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 



پس از مشکلات فنی و نارسائی در سازماندهی نيروها در ابتدای جنگ نيروی هوائی ايران خود را به سرعت برای حملات مقابله به مثل آماده کرد . اما با حمله گسترده نيروی زمينی عراق و پيشروی سريع آنها در استان خوزستان نيروی هوائی موفق به انجام اينکار نشد . نيروی زمينی ايران که پس از پيروزی انقلاب به شدت  توان خود را از دست داده بود , از بيشترين کمبودها رنج ميبرد و به تنهايی قادر به مقاومت در برابر عراقيها نبود . هفته ها طول کشيد تا نيروهای ذخيره و کمکی به مناطق عملياتی اعزام شدند. در طول اين مدت وظيفه دفاع در برابر حملات نيروی زمينی عراق را نيروی هوائی بر عهده داشت . همزمان با حملات هواپيماهای اف ـ۴ و اف ـ ۵ به مواضع نيروهای عراقی و بمباران آنها ,تامکتها مشغول پاکسازی آسمان از وجود هواپيماهای عراقی بودند و با موفقيت اين وظيفه را به انجام رساندند.

هر ۲ کشور ايران و عراق در ابتدای جنگ تقريبأ به يک تعداد هواپيمای جنگی داشتند اما از تظر کيفی کارت برنده در دست ايرانيها بود . البته دستيابی به اين برتری مدتی طول کشيد زيرا ايرانيان برای سازماندهی و بسيج نيروهای خود احتياج به زمان داشتند. نيروی هوائی ايران در ابتدای جنگ دارای ۷۷ فروند هواپيمای  F - 14A و ۱۶۰ فروند F - 4E  و ۲۸ فروند F - 4D و ۱۶۰ فروند F - 5 E/F بود که از آنها در نقش شکاری رهگير و شکاری بمب افکن استفاده ميکرد .در طرف مقابل عراقيها هيچ وسيله قابل مقايسه با اين امکانات را نداشتند .توانايی شکاريهای اف ـ۴ و اف ـ ۱۴ در سوختگيری هوائی که به برد و مدت پرواز آنها به مقدار زيادی می افزود , برتری هوائی ايرانيان را بخوبی نشان ميداد . همچنين يک اسکادران هواپيمای تانکر KC - 707 3J9C و بوئينگ KC - 747 2J9 بطور دائم برای سوخترسانی در آسمان آماده بودند . حداقل ۲ فروند بوئينگ ۷۴۷ و يک فروند بوئينگ ۷۰۷ بعنوان مرکز فرماندهی پرنده در طول جنگ بکار برده شدند . برای انجام اين مأموريت اين هواپيماها به تجهيزات مخصوصی مجهز بودند . همچنين يک فروند بوئينگ ۷۰۷ و چهار فروند هرکولس سی ـ ۱۳۰ به تجهيزات شنود و استراق سمع مجهز بودند که بدينوسيله ارتباطات مخابراتی دشمن را تحت کنترل داشتند . همين عامل سبب شد تا خلبانان ايرانی به راحتی تا عمق خاک دشمن نفوذ کرده بدون آنکه مورد شناسائی قرار گيرند . اما در ميان تمام اينها وجود يک سيستم فوق سری در نيروی هوائی ايران از همه مهمتر بود .  هواپيماهای اف ـ۴ و اف ـ۱۴ مجهز به سيستم خاصی بودند که آنها را قادربه شناسايی هواپيماهای عراقی بدون استفاده از رادار می ساخت. اين سيستم که تحت عنوان ( Combat Tree/ Clear Horizont / Second View ) شناخته ميشد ايرانيها را قادر ميساخت که به راحتی و خيال آسوده در آسمان به شکار و تعقيب هواپيماهای عراقی بپردازند .


 لينکها براي کاربران مهمان قابل دسترسي نيست، براي مشاهده ي لينکها لطفا ثبت نام کرده و وارد شويد 


پس از گذشت اندک زمانی ايرانيها متوجه شدند بدون دريافت قطعات يدکی و وسايل جايگزين بايد با حداقل امکانات به دفاع بپردازند زيرا ايالات متحده که اولين تأمين کننده نيروی هوائی ايران بود از ارسال وسايل مورد نياز ايرانيان امتناع ميکرد . از اين رو اصل صرفه جويی در نيروهای مسلح به بالاترين اصل تبديل شد . عراق در طول جنگ از برتری مهمی برخوردار بود و آن عدم نگرانی جهت تأمين لوازم يدکی و وسايل جديد بود . آنها قادر بودند هواپيماهای جديد از فرانسه و اتحاد جماهير شوروی دريافت کنند هر چند که اين هواپيماها قادر به تغيير موازنه به نفع عراقيها نبود . طی سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ ميلادی حدود ۱۰۰۰ نبرد هوائی بين طرفين درگير بوقوع پيوست اما هيچکدام از آنها نقش قابل توجهی در مسير کلی جنگ نداشتند . ايران از اين موضوع بخوبی آگاه بود که خسارات طرف مقابل به راحتی قابل جبران بود و عراق کوچکترين مشکلی در اين زمينه نداشت . سرنگونی هواپيماهای عراقی تنها در حکم هشداری برای نيروی هوائی آنها محسوب ميشد . اکثرأ پس از وقفه ای يک يا ۲ هفته ای مجددأ به حملات خود در مناطق عملياتی ادامه ميدادند .
پس از آنکه عراقيها متوجه شدند که ايران قادر به جايگزينی هواپيماهای ساقط شده خود نيست , حملات خود را بر روی تامکتها متمرکز کردند . در پايان سال ۱۹۸۲ يک سلسله درگيريهای هوائی بين ايرانيها و طرف مقابل صورت گرفت . اکثر اين درگيريها از نوع « درگيری نزديک هوائی » ( dogfight ) مابين تامکتها و هواپيماهای Mirage F. 1 EQ و MIG - 23 ML صورت گرفت و اين خود حاکی از مشکل ايران در تأمين موشکهای دوربرد هوا به هوا بود . ايرانيها در اين دوره از کمبود شديد قطعات يدکی وتعداد محدود موشکهای فونيکس رنج ميبردند . در سال ۱۹۸۷ کمبود باتری موشکهای فونيکس استفاده از اين سلاح کارآمد را به پائين ترين سطح رساند .



ادامه دارد .....

دوستان خوبم با سلام . يکی از دوستان تذکر خوبی داد . در مورد هواپيمای همراه که در بالا اسم بردم . در يک Formation هوايی هواپيمای جلويی يا Leader توسط هواپيمائی که در کنار و با فاصله عقب تر از او پرواز ميکنه بنام Wingmanاسکورت ميشه و وظيفه او پشتيبانی از ليدر است . برای دوستانی که شايد علاقه داشته باشند بدونند  لغات معادل آلمانی رو هم مينويسم .

Leader = Führer
Wingman = Flügelmann

به هر حال سروان جواد همون ليدر بوده . البته زمانی که ميگويد « دستور حمله مجدد را صادر کردم » مشخص ميشه که ليدر بوده ولی در کل توضيح بدی نيست . اگر دوستان معادل فارسی رو هم بگويند من ممنون ميشم . واقعيت من معادل صحيح رو بلد نبودم برای همين همراه ترجمه کردم [ فارسی را پاس بداريم ]  
از توجه شما متشکرم