و خداوند جهان را آفريد ، آنچنان كه نوروز را آفرينش كرد، آنچنان كه طبيعت را رستاخيزي براي نوشدن قرارداد وآن را نوروز قرارداد، "بگو ازكوي يار نسيم بادنوروزي بوزد،،،، تا همه مردمان چراغ دل از مدد جويي آن برافروزند، آنچه كه خداوندكلمه را آفريد"نوروز" سفيربيداري است و جشن رستاخيزي زمين ، آن هنگام كه سپيدي زمستان كوله بار سفر برمي بندد و بهاران بر جاي جاي كوه و دشت و دمن بخشندگي و سخاوت خويش را مي گستراند"نوروز" روزعدالت گستري زمين است و روز رستن دانه از دل خاك براي رسيدن به آسمان ، روز مهر ورزي درآيين تازه شدن و بريدن از خواب و خمودگي ،،، نوروز ، روز تطهير و پاكي است ، روز غلبه روشني بر تيرگي و روز رهايي و آزادگي و روز تازه شدن ، روزبرافزوختن چراغ دل از دل تنگي ها ، روز مدد جستن از ميرنوروزي و روز خوش دلي ، همانند زمين كه در نوروز آفرينش شد "نوروز" وجشنهاي نوروزي از دير بازآن درنزد ايرانيان مطهر و پاكيزه و پاك بوده و آغاز كشت و فصل آغاز كار است ، برپايي "عيداموات " (( فرهور)) يكي از مهمترين جشن هاي نوروز باستان است ، كه در برخي ازمناطق كشوردر ايام نوروز برپا مي شود و در اين عيدكه پيش از آغاز تحويل سال نو برگزارمي شود، مردم باسبزه و گل و شيريني به زياراهل قبورمي روند در جشن فره وريا" يشن فره وشي "ا يرانيان براين باور بودندكه درپنج روز پاياني سال اموات و درگذشتگان شان ازآسمان به روي زمين مي آمدند، به همين جهت مردم اقدام به خانه تكاني مي كردند در اين آيين مردم براي شادي ارواح درگذشتگان خود اقدام به پختن نوعي شيريني شبيه به حلوا مي كردندكه هنوز هم دربين برخي از مردم بختياري پخت "حلواعلفي " در بين مردم در ايام باقي مانده از سال تا فرارسيدن نوروز،، مرسوم است از سنت هاي نوروزي درايران مي توان به اسب دواني ، چوگان ، كشتي گرفتن ، پوشيدن لباس رنگي، حنا بندان عيد، حلواي عيد، آرايش وآذين منزل و اهل خانه ، آزادسازي زندانيان ، داد ورزي و عدالت ، نيكوكاري و هديه دادن اشاركرد ،،، جشن ها وآيين هاي نوروز دركشور به دو دوره قبل اززرتشت و پس از ورود اسلا م به ايران تقسيم مي شد، كه دردوران پيش اززرتشت ، ايرانيان نوروز را سمبل پيروزي جمشيد برديوان مي دانستند در فرهنگ ايراني اسلا مي نوروز اساس خلقت خداوندگاراست و ايرانيان معتقدند: خداوند انسان را در نوروز خلق كرده و به همين جهت اين روز را گرامي مي دارند در فرهنگ ايراني اسلا مي ،، ايرانيان معتقدند خداوند جهان را درشش روزخلق كرد، به همين علت در روز هفتم كه نوروزاست ، شكرانه خلقت خداوند را با برپايي نماز به جاي مي آورند" نوروزخواني " و به صدادرآوردن كوس و طبل و شيپور و گرفتن نوروزيه و برافراشتن علم نوروزي از ديگرآيين هاي نوروزدرايران بوده است و نوروز خواني در ايران با يك ريتم آهنگين همراه بود، كه چاووش خوانان با خواندن "بهارآمد ـ بهارآمد" مژده فرا رسيدن عيد را مي دادند و عيدانه مي گرفتند"عباس قنبري عديوي " ازايرن شناسان و عضو هيات علمي دانشگاه در خصوص فلسفه "سفره هفت سين " درگفت وگوبا ايرنا درآستانه سال نوگفت : زنان خانه پس از خانه تكاني و برپايي "مهماني درگذشتگان " (جشن فرهور) و كشت سبزه ازگندم و ديگر حبوبات ، اقدام به برپايي جشن هفت سيني يا هفت چيني مي كردند به گفته وي ، در اين آيين كه عدد هفت براي ايرانيان بسيارتقدس دارد، هفت طبق يا سيني از ميان سكه ، سركه، سمنو ، سيب ، سنجد، سوهان ، سنبل ، سبزه ، سپستان ، سنگك ، ،سياه دانه و سماق راكه هركدام از آنها نمادي اززندگي ;آرامش ;ثروت ; عشق ; جاودانگي ; بركت كشاورزي و شوري بود;را به همراه قرآن ;ماهي ;آيينه و شانه برسفره هاي خود مي گذاشتند قنبري ادامه داد: استفاده ازتخم مرغ درسفره هاي هفت سين نيز به منزله پايداري كره زمين و كهكشان ها بوده است وي يادآورشد: پس ازچيدن سفره هفت سين كه به صورت آيين خاص و با حضوربزرگان قوم برپا مي شد; هفت قلم آجيل و خشكبار نيز دركنارسفره هفت سين چيده مي شد رييس ايرانشناسي شعبه چهارمحال و بختياري اظهارداشت : به هنگام تحويل سال نو نيز كودكان و نوجوانان پاي كوبان و دست افشان به طرف خانه بزرگان مي رفتند و عيدانه دريافت مي كردند قنبري اظهار داشت :يكي از سنتهاي فراموش شده نوروزدرايران ;آيين "حاجي فيروز" كه تركيب و تلفيقي ازاسلا م (حاج )و فيروز(ايران ) بوده ;مي باشداين محقق و مردم شناس يادآورشد: حاجي فيروز نمادي از داد خواهي "سياووش " بوده ;كه لباس سرخ آن حاكي از خون نابحق ريخته سياووس و چهره او نيز حضور سياووش از عالم ماورا الطبيعه را در اذهان تداعي مي كرده است وي گفت :در اين آيين حاجي فيروز با خواندن اشعار به مردم شادي را هديه مي كرد و مردم را براي كاركشت و زرع فرا مي خواند ،،، قنبري يادآورشد:آيين " ميرنوروزي " نيز هشداري براي حاكمان بود;كه ظلم و ستم را به مردم روا ندارند; چرا كه پس از ايام نوروز ميرنوروزي در صورت زورگويي به مردم ; مورد تعرض و كتك خوردن قرارمي گرفت اين محقق كشور اظهارداشت : بسياري از اين جشن ها و آيين هاي نوروزي دركشوركمرنگ شده است ،،، قنبري يادآورشد: مهمترين و زيباترين نكته جشنهاي نوروز ديد و بازديد و صله رحم است كه دراسلا م نيز به آن اشاره و تاكيدفراوان شده است وكشت سبزه و جوانه از ديرباز در بين مردم رواج داشته و ريشه آن باستاني و سنتي است،، وي افزود:كشت سبزه به هنگام فرارسيدن نوروز ; به عنوان ترويج فرهنگ كار و توجه بخش كشاورزي و تفعل زدن به محصولا ت مي باشد و درگذشته بر روي ديوارهاي خانه هاي خشتي 12 نوع از انواع سبزه ; بذر حبوبات ; موادغذايي مانندگندم ;ارزن و جو و عدس كشت مي كردند و به آن تفعل مي زنند;تاببينندكدام محصول درسال پيش روپررونق ترخ واهدبودقنبري گفت :بستن سبزه به منظور هدايت و كنترل مواد غذايي وگره زدن آن در"تيرروزفروردين " نيزمنزله علا قه مندي به توسعه طبيعت و گسترش فرهنگ كشاورزي و تفعل به آن آينده نگري بوده است ،،، عضو بنياد ايران شناسي كشورگفت :دردوران گذشته ;سبزه كشت شده را بر روي سكوي بانام "ميزدپان " يا (ميزبان ) مي گذاشته اند مديرگروه رشته ادبيات دانشگاه شهركرد نيزگفت :در زمان ايران باستان ;بيش از 70 جشن و عيد برپا مي شده و نوروز تطهير باطن و ظاهرانسان ها ازگذشته تا به امروز ماندگار باقي ماند " دكترجهانگيرصفري دهكردي " درگفت وگوبا ايرنا افزود: نوروز به عنوان يك جشن اساطيري ; جشن رباني و خرد ورزي و عدالت ورزي و مهرگستري ايرانيان بوده است به گفته وي ;بخشايش گري زمين ;سرآغاز آفرينش و آغاز فصل كار و تلا ش و ديد بازديد وگذشت و مهرباني مهمترين ويژگي نوروز است ; كه دربسياري از ديوان شعر نيزبه آن اشاره شده است يك باستان شناس نيزمعتقداست :ايرانيان باستان نوروز را روزآفرينش زمين و هستي مي دانستند و براين عقيده بودند الهه باروري درنوروز خاك را بارور مي كند"مهشيدمهرداد" درگفت وگوبا ايرناافزود:ايرانيان باستان نوروز را روزپيدايش زمين دانسته ;آن را گرامي داشتند به گفته وي ;نوروزجشن همه مردمان جهان بوده ;اما تنها ايرانيان آن راحفظ كردند و تاكنون نيرآن راپاس داشته اند نوروزو روزهاي سال 87 بر تمامي ايرانيان مبارك باد