نگاهی نو به زندگی و مرگ غلامرضا تختی

[ganjineh]

انتشار مطالبی در مورد تختی بار دیگر بحث­ هایی را در مورد خودکشی یا کشتهشدن این قهرمان ملی دامن زده است. علی میرزایی، مدیر مسئول و سردبیرفصلنامه «نگاه نو» در مروری بر کارنامه غلامرضا تختی می­نویسد «او کوشنده­ای پاکیزه کردار و هدفمند در حوزه سیاست بود، اما این جنبه از کنش اجتماعیاو، به عمد یا به سهو، مغفول مانده و عموم از آن آگاهی چندانی ندارند.»میرزایی ابراز امیدواری می­کند بخشی از مقاله­ اش در ویژه­ نامه تختی«نخستین گام را برای جبران این کاستی بردارد.»

تختی در میدان سیاست
بهنوشته­ ی سردبیر نگاه نو تختی در جریان ملی شدن صنعت نفت به جمع هوادارانمحمد مصدق پیوست. او تابستان سال ۱۳۴۰، پس از بازگشت از مسابقه­ های جهانییوکوهاما برای نخستین بار به صورت علنی از عضویت­ اش در جبهه­ ی ملی سخنمی­ گوید. مصدق پس از همین بازی­ ها عکسی از خود را با یادداشتی امضامی­کند و برای تختی می‌فرستد.
یک سال و چند ماه بعد تختی سی و دو سالهبه عضویت شورای مرکزی جبهه­ ی ملی انتخاب می­ شود. از آن پس فعالیت­ هایسیاسی و اجتماعی قهرمانی که تا آن زمان برنده­ ی ده مدال طلا و نقره درمسابقه­ های جهانی کشتی بود جدی­تر و گسترده­ تر شد. محبوبیت غیرمعمولتختی در میان مردم و حمایت­ های آشکار او از مصدق و ملی­ گرایان خشم شاه وسازمان امنیت و اطلاعات کشور، ساواک، را به شدت برانگیخت و سرآغازفشارهایی شد که به شکل­ های مختلف تا مرگ او ادامه یافت.

دوری از میدان­های ورزشی
غلامرضاتختی از سال ۱۳۴۲ بارها به ساواک احضار شد و از نظر مالی در مضیقه قرارگرفت. اطرافیان شاه با ناکامی از نزدیک کردن او به دربار و حکومت، فشارهارا افزایش دادند. تختی حتا در مواردی از ورود به ورزشگاه­ ها منع می­شد.او پس از دوری دو ساله از رقابت­ های ورزشی برای چهارمین بار در بازی‌هایالمپیک شرکت کرد و برای نخستین بار در این بازی­ ها مدالی کسب نکرد.
میرزاییبا استناد به اسناد به جا مانده و گفتگوهایی که با برخی از دست­ اندرکاران ورزش در آن دوران انجام داده از بدرفتاری­ ها و محدودیت­ هاییمی­نویسد که نسبت به تختی اعمال می­شد. ظاهرا حکومت میل داشت تختی بدونتمرین و آمادگی جسمی و روحی در میدان حاضر شود و با شکست خوردن، محبوبیتدر میان مردم را از دست بدهد. از سوی دیگر مردم نیز خواهان شرکت او درمسابقه­ های جهانی بودند.
در چنین شرایطی تختی سال ۱۳۴۵ نیز در بازی­های جهانی تولید و شرکت کرد و بار دیگر دست خالی به ایران بازگشت. برخلافتصور و انتظار طرفداران شاه، محبوبیت تختی پس از دو ناکامی او نه تنهاکمتر نشد که افزایش نیز یافت. یک سال بعد جسد بیجان غلامرضا تختی در اتاقشماره ۲۳ هتل آتلانتیک پیدا شد و میلیون­ ها ایرانی به بهت و سوگواریکشاند.

معمای مرگ تختی
چگونگی مرگ تختی در هفدهم دیماهسال ۱۳۴۶ تا امروز همچنان مبهم مانده است. اخبار رسمی که همان شب منتشر شداز خودکشی او حکایت دارد. این روایتی است که بسیاری از مردم باور نمی­کنند و نمی­ پسندند. جلال آل احمد در مقاله­ ای که سال ۱۳۴۷ منتشر کرد وبخشی از آن در نگاه نو نقل شده، با اشاره به مراسم سوگواری تختی می­نویسد: «از آن همه جماعت هیچ کس، حتا برای یک لحظه، به احتمال خودکشی فکرنمی­کرد.» عده­ ای معتقدند، تختی اگر خودکشی هم کرده باشد مسئولیت آن باحکومت شاه است که با فشارها و تگناهایی که برایش به وجود آورد او را بهاین سمت سوق داد.
بابک تختی تنها فرزند این قهرمان ملی، که درباره مرگپدرش تخقیقاتی کرده می­ گوید در مورد درستی هیچ یک از دو احتمال به نتیجه­ای قطعی نرسیده. داریوش آشوری چند روز پس از درگذشت تختی در مقاله­ای باعنوان «مردی که محکوم به شکست بود» مرگ او را نمادی از فروپاشی ارزش­هایسنتی ارزیابی می­کند. آشوری معتقد است «تختی عالی­ترین تجلی یا آخرین تپشچراغ سنت پهلوانی ما بود که با خودکشی به مردن این چراغ قطعیت و صراحت ومعنا داد.» بازچاپ این مقاله در شماره ۸۰ نگاه نو واکنش تندی به دنبالداشت.

کسی حرف آخر را نزده
در گزارشی انتقادی که درسایت خبری تابناک منتشر شد داریوش آشوری متهم می­ شود در این مقاله قصدتطهیر رژیم پهلوی را دارد. نویسنده مدعی است «جلوه بخشیدن خودکشی به اینقتل» به دستور مستقیم دربار صورت گرفته و یکی از هدف­ هایش فرو ریختن«جایگاه مقدس» تختی «نزد مردم علی‏الخصوص مذهبیون» بوده. او با بیان اینکه خودکشی خواندن مرگ تختی اهانتی است که «باید گران تمام شود» می­افزاید: «نباید درج چنین مطالبی به حساب آزادی بیان گذاشته شود.»
سایتتابناک از قول خبرنگار ورزشی خود نوشته است: «در برخی مطالب دیگر اینفصلنامه نیز به بحث خودکشی پرداخته شد اما در هیچ کدام بوی نگارش فرمایشیمشهود نبود.» داریوش آشوری که در مقاله­ی خود بیشتر بر چیرگی عصر مدرن بردوران کهن تاکید دارد می­ نویسد: «تختی آخرین نماینده یک کردار اخلاقی، یکسنت و جدولی از ارزش‏ها بود که ریشه‏هایی عمیق و عتیق داشت و با وضع کنونی(سال ۱۳۴۶) در تضاد شدید بود.»
سردبیر نگاه نو تاکید می­کند، در ۴۱سالی که از مرگ تختی گذشته هنوز هیچ کس با تکیه بر سند و مدرک و شواهد برخودکشی یا قتل او صحه نگذاشته و حرف آخر را نزده است. بابک تختی می­ گویدمسئله مهم نه چگونگی مرگ تختی، که زندگی اوست.

بهزاد کشمیری‌پور
[External Link Removed for Guests]

[Mardaviz]

درود
با سپاس از HRGگرامی
از محله کوچکمان در یکی از مناطق پایین شهر تهران ،انسانهای مشهوری برخاسته اند.[یعنی بچه محل هایمان میباشند.برخی شان هنوز ساکنند و برخی دیگر نیز به جاهای دیگر نقل مکان نموده اند]
از جمله علی منصوریان(دیشب در جمعی آقای منصوریان برخورد نمودیم و در واقع به ذهنم رسید که از ایشان دعوت بعمل آورم تا برای مدت کوتاهی هم که شده در صندلی داغمان شرکت نماید.ولی حقیقتا رودربایستی نمودم ولی با حمایت یکی دیگر از بچه محل ها تصمیم گرفتیم که در بازدید بعدی از ایشان این درخواست را بنمایم.و به امید خدا خواهد پذیرفت) - خسرو نظافت دوست[قهرمان کشتی فرنگی آسیا (بازیگر نقش تختی در فیلم مرحوم علی حاتمی،آقا خسرو در باشگاه تختی مدتی مربی بنده بودند1373 و همچنین صمیمی .ایشان از مرحوم تختی مسائل زیادی را برایم بازگو کرد)- فیروز کریمی- حسن زاده بازیکن پیشین استقلال و تیم ملی - محمود بصیری بازیگر سینما.مختار صائقی بازیگر سینما و از بروبچه های مهران مدیری- تیمسار ملاحی (که فکر کنم اکنون در یکی از تیم های فوتبال استان خراسان فعالیت دارد.)- و برخی دیگر که مجاز به گفتنش نیستم.
از سویی منطقه کوچک ما در تهران با تقدیم 4000شهید ،مقام نخست را در بین مناطق تهران دارد.بگونه ای که فقط در کوچه ما 6 شهید به میهن تقدیم نموده.

با پوزش به دلیل منحرف شدن تاپیک.زیرا با مطرح شدن نام جهان پهلوان تختی در نوشتار،بی درنگ بنده به یاد آقا خسرو افتادم زیرا همواره دوستان در باشگاه از ایشان در مورد تختی پرسش می نمودند .و در سردر باشگاه نیز ایشان عکسی از دوران جوانی اش را که بی نهایت شبیه تختی بود،آویزان نموده بود.و به همین دلیل ایشان برای بازی در نقش تختی برگزیده شد.
ولی استاد خسرو آنروزها به من میگفت:به خدا بازیگری خیلی سخت است و اگر عزت الله انتظامی نبود من بی درنگ کناره گیری میکردم.

با پوزش

[nahalin]

من از خیلی ها شنیده ام که از دست زنش خودکشی کرد.