[FONT=Times New Roman] بیان پشت پرده اقتصاد ایران در زنجان
پذیرش بحران
• گذاریبرنامه چهارم توسعه رساندن نرخ رشد اقتصادی به هشت درصد بود که 5/2 درصدآن به بهرهوری اختصاص داشت که متأسفانه این هدفگذاریها تحقق پیدا نکرد.
احمدایمانی- جماعتی که برای آگاهی از طرح هدفمندکردن یارانهها به سالندارالقرآن کریم زنجان آمده بودند با شنیدن آمارها در قبال اوضاع اسفناکاقتصادی چندان عکسالعملی از خود نشان ندادند، چون زودتر از مسئولان دولتیبحران اقتصادی کشور را باور کرده بودند، برای همین با طولانیشدن جلسهاکثر بازاریان، کسبه و اصناف سالن را ترک نمودند. پس از به تصویرکشیدنگوشهای از سخنان، رئیسجمهور و وزیر امور اقتصادی و دارایی راجع به اهمیتطرح تحول اقتصادی و هدفمندکردن یارانهها، معاون برنامهریزی و اموراقتصادی وزارت نیرو در جایگاه سخنرانی قرار گرفت.
• کاستیها در بستر اقتصاد
بنابه گزارش خبرنگار مردمنو، داود منظور، در این جلسه سه ساعته تدوین واجرای برنامههای پنج ساله توسعه کشور را طی 20 سال گذشته یادآوری نمود وتصریح داشت: رویکرد تمامی برنامهها ایجاد بستر رشد و شکوفایی اقتصاد بودهکه علیرغم تلاشهای صورت گرفته همچنان مجموعهای از کاستیها در این بستروجود دارد که مانع رشد و بالندگی هستند.
وی به شناسایی آسیبها در طرحتحول اقتصادی پرداخت و در تشریح نرخ رشد اقتصادی و مقایسه آن با سایرکشورهای همتراز ایران اظهار داشت: با همه تدابیر برنامههای پنجساله،رشد اقتصادی اتفاق افتاده شایسته نظام و مردم نبوده و انتظارات برآوردهنشده است.
این مقام مسئول با اعلام نرخ رشد اقتصادی 1/4 درصدی کشوردر بین سالهای 1980 تا 2005 و همچنین نرخ هفت درصدی سالهای 2005 تا 2007تأکید کرد: واقعیتها را باید پذیرفت و برای مطلوبنمودن اوضاع باید تدبیرمناسب نمود. معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو، نرخ رشداقتصادی کشور چین را در طی همان سالها حدود 11 درصد خواند و افزود:کشورهایی چون سنگاپور، هند، پاکستان و ترکیه که اقتصادی مشابه ایرانداشتند نرخ رشد اقتصادی خود را به دو برابر ایران رساندهاند.
• اعلام نگرانی از کاهش سرمایهگذاریها
آماردیگری که توسط منظور، ارائه شد درآمد سرانه بود: درآمد سرانه ایران در سال1980 برحسب دلار آمریکا 2869 دلار بود که در سال 2005 به 7834 دلار رسید.
ویبا اعلام اینکه وضعیت درآمد سرانه این آمار بر حسب نرخ ارز و میزان قدرتخرید محاسبه شده است به یک نگرانی اشاره نمود: اتفاقی که در کشورکرهجنوبی افتاد ما را نگران کرد، درآمد سرانه آنها از 2500 دلار به 22هزار دلار رسید یا درآمد سرانه مالزی از 2100 دلار به 10 هزار دلار رسید.
نگرانیدیگر حال حاضر مسئولان در حوزه اقتصاد، نسبت سرمایهگذاری به تولید ناخالصملی است که به گفته منظور چالش ایجاد نموده است. وی اظهار داشت: آنچه کهبه رشد اقتصادی در کشور منجر میشود سرمایهگذاری است.
معاونبرنامهریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو از کاهش روند سرمایهگذاری درسالهای اخیر خبر داد و گفت: باید آسیبشناسی نمود که چه اتفاقی افتاده کهنرخ سرمایهگذاری کشور علیرغم همه حمایتهای دولت کاهش یافته است، شایدبتوان گفت بسترهای اقتصادی که در جامعه زمینه کسب و کار را فراهم میکندخیلی مناسب و هماهنگ نیستند. منظور، نسبت تشکیل سرمایه را در سال 86 حدود24 درصد دانست و از بهرهوری عوامل تولید به عنوان یک نگرانی دیگر نامبرد: تلاش همه برنامههای گذشته برای ارتقای بهرهوری عوامل تولید بود. ویخاطرنشان ساخت: هدفگذاری برنامه چهارم توسعه رساندن نرخ رشد اقتصادی بههشت درصد بود که 5/2 درصد آن به بهرهوری اختصاص داشت که متأسفانه اینهدفگذاریها تحقق پیدا نکرد.
• نکته اساسی در تورم و بیکاری دو رقمی
منظور،روند تورم را یک چالش دیگر اقتصاد کشور برشمرد و اظهار داشت: طی سالهایاخیر نرخ تورم دو رقمی بوده است ولی رقمها در واقع رقمهای پرنوسانی بود کهدر برخی سالها به بالای 20 درصد هم رسید. این مقام مسئول به یک نکته اساسیدر بخش تورم پرداخت: در کشورهای دیگر تورم دو رقمی یک فاجعه محسوب میشودیعنی اگر تورم کشوری به دو رقم رسید میگویند اقتصاد ما دچار بحران شدهاما این شرایط در کشور ما از سالها پیش نهادینه شده است و نرخهای تورمبالا از موانع اصلی تصمیمگیریهای تولید و سرمایهگذاری به شمار میرود.
منظور،از نرخ بیکاری به عنوان یک شاخص قابل توجه نام برد و تصریح داشت: نرخبیکاری هم مثل تورم در اکثر سالها دو رقمی بوده است و باز نرخ بیکاری دورقمی در اقتصاد جهانی بحران محسوب میشود، خوشبختانه در بودجه سالهای اخیرمقداری با اتخاذ سیاستهایی نظیر بنگاههای زودبازده این نرخ کاهش یافته ولیهمچنان بیکاری یک مشکل جدی برای اقتصاد فعلی محسوب میشود.
توزیع درآمد، نگرانی دیگر مسئولان در حوزه اقتصاد است که معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو به
آناشاره کرد. منظور، گفت: حتی اگر اقتصاد خوب تولید کند اما این تولید چگونهبین شهروندان توزیع میشود یک مشخصه قابلتوجه است. وی افزود: توزیعنامتعادل درآمد در کشور ما یک پدیده تاریخی و بیماری مزمن است، بنابراینچگونه میتوان عمل کرد که به سمت توزیع متعادل درآمدها حرکت کنیم و بهنوعی بتوان عدالت اجتماعی را تحقق بخشید و ارتقا داد.
این مقام مسئولاز ضریب جینی به عنوان یک مشخصه تأییدکننده برای نابرابری توزیع درآمد درکشور نام برد و با اعلام اینکه ضریب جینی در محاسبات اقتصادی بین صفر و یکمحاسبه میشود تصریح کرد: هر وقت که ضریب جینی کاهش پیدا میکند یعنینابرابری افزایش دارد، ضریب جینی در کشور ما در اغلب سالها حدود 4/0 وبالاتر از آن بوده است.
• نابسامانی در مصارف انرژی
ویبا اشاره به اینکه یکی از معضلات جدی حال حاضر کشور که زمینه طرح تحولاقتصادی را ایجاد کرده نابسامانی در مصارف انرژی است گفت: ذهنیتی که درکشور راجع به بالابودن منابع نفت و گاز وجود دارد باعث شده که ما در مصرفانرژی افراط کنیم. منظور، با معرفی شاخص انرژی آن را میزان مصرف انرژی بهازای واحد تولید اقتصادی و ملی خواند و افزود: معمولاً مجموعه مصارف انرژیرا به یک واحد مشترک تبدیل میکنند که بشکه معادل نفت خام است.
بنابر اعلام معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو، به ازای 1000 دلارتولید ناخالص داخلی در کشور هفت بشکه معادل نفت خام انرژی مصرف میشود.منظور، آمار فوق را با کشورهای ایتالیا، انگلستان و نروژ مقایسه کرد واظهار داشت: مصرف انرژی آنها دارای بهرهوری قابل قبولی است که در آنکشورها برای 1000 دلار تولید ناخالص داخلی کمتر از یک بشکه معادل نفت خامانرژی مصرف میشود، بنابراین ما نسبت به کشورهای پیشرفته دنیا هشت برابرانرژی مصرف میکنیم، به اعتقاد منظور، این آمار حاکی از آن است که شرایطکشور نه تنها بهتر نشده بلکه بدتر هم شده است.
• واردات بیشتر از صادرات
اینمقام مسئول در همین رابطه از تراز تجاری به عنوان یک پدیده نامطلوباقتصادی دیگر نام برد و تصریح کرد: ایران بیشتر از آنچه که به دنیا صادرمیکند واردات انجام میدهد و این شرایط نامطلوب است. وی اظهار نمود: رقمواردات در سالهای اخیر افزایش قابل ملاحظهای داشت که این رقم در سال 1385به 40 میلیارد دلار رسید در حالی که صادرات غیرنفتی هفت یا هشت میلیارددلار بود. منظور، ادامه داد: این کسری از محل درآمد نفتی جبران میشود.
ویبا آسیبشناسی از سیمای کلی اقتصادکشور توضیحاتی هم درخصوص یارانهها داد.معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو اهداف کلی پرداخت یارانهها،کالاهای اساسی، انرژی و ... را کمک به اقشار آسیبپذیر، کمک به تولیدداخلی، ثبات اقتصادی، کنترل قیمتها و جلوگیری از تورم و بهبود رقابت خواندو با طرح این سؤال که آیا اهدافی که یارانهها باید دنبال نمایند در وضعیتکنونی پرداخت آنها تحقق پیدا میکند یا نه؟ اظهار داشت: مشکل این است کهپرداختهای یارانه در زمان فعلی غیرهدفمند انجام میگیرد.
وی خاطرنشانساخت: یارانه سرانه قیمتهای ثابت از سال 1363 که برای هر نفر حدود 3300تومان بود در سال 86 به 19 هزار و 300 تومان رسید و نسبت یارانههای تولیدناخالص داخلی نیز افزایش پیدا کرد. زمانی استنباط از پرداخت یارانه بیشتربه خاطر بالا رفتن سطح تولید ملی بود اما این نشان میدهد که پرداختیارانهها از تولید ملی پیشی گرفته به طوری که قبلاً هشت درصد بود و درسال 86 به 22 درصد رسید. منظور، همچنین نسبت یارانههای مالیات را در سال63 حدود 5/11 درصد اعلام کرد و افزود: این رقم در سال 86 به 35 درصد رسیدو یارانهها در کل بودجه دولت از سه درصد به 9 درصد افزایش یافت، معنینگرانیها این است که علیرغم اینکه یارانهها را به سرعت افزایش میدهیماما آن طرف در ضریب جینی بهبود چندانی اتفاق نیفتاده که علت آنغیرهدفمندبودن یارانههاست.
• کلام آخر اینکه ...
هرچندنظام آماری کشور دقیق نیست و هر وزارتخانه و دستگاه دولتی با تشخیص وصلاحیت خود به ارائه آمار و ارقام میپردازد اما باید گفت اظهارات معاونوزارت نیرو در زنجان نشان داد به رغم همه ادعاهایی که وجود دارد مسئولاندولتی با عقبنشینی پذیرفتهاند اگر تا دیروز بحران اقتصادی کشورهایاروپایی و آمریکا برای ایران تهدید بود امروز اقتصاد کشور که بر پایهمنابع نفت و گاز اداره میشود به بنبست رسیده و بحران وارد خانه شده کهاگر در هدفمندکردن یارانهها و اجرای طرح تحول اقتصادی درست و کارشناسیعمل نشود و شتابزده باشد نظرات کارشناسان اقتصادی حقیقت مییابد واقتصاد مملکت پس از فلجشدن ویلچرنشین میشود.
منبع
[External Link Removed for Guests]
