برنامه آمریکا برای وارد کردن کشوری دیگر به مذاکرات هسته ای

[@lirez@]

سرویس بین الملل ـ در حالیکه مشاجرات چین با آمریکا در مورد فروش حدود 7 میلیارد دلار سلاح به تایوان ادامه دارد ، کارشناسان سیاست خارجی در ایالات متحده معتقدند که رقیب منطقه ای چین ، یعنی ژاپن ، نقش پر رنگی در مذاکرات بین المللی درباره برنامه هسته ای ایران پیدا کرده است .

به گزارش "تابناک"، پایگاه اطلاع رسانی آمریکایی"پلتیکو" در گزارشی تحلیلی نوشت: ژاپن به عنوان کشوری که منافع بسیاری در فرایند خلع سلاح دارد و علاوه بر این آقای اومانو، دبیر کل سازمان بین المللی انرژی اتمی نیز تابعیت ژاپنی دارد ، به خاطر فشار های اوباما در شرایطی که روابط چین و آمریکا ملتهب است ، باید نقش پر رنگی را در مذاکرات بین المللی درباره ایران ایفا کند. چرا که روابط کلیدی ژاپن با هر دو کشور ایران و آمریکا این فرصت را در اختیار این کشور قرار داده است تا بتواند در فرایند مبادله سوخت بین ایران و کشور های غربی نقش اساسی ایفا کند.

بر اساس این گزارش در همین حال اوباما ژاپن را تحت فشار گذاشته است تا در مذاکرات بین المللی درباره ایران شرکت داشته باشد تا به عنوان نیرویی موازنه گر در مقابل چین به ایفای نقش بپردازد. چرا که چین به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت و همچنین یکی از کشور های طرف مذاکره ایران در مذاکرات اتمی با اعمال دور جدید تحریم ها علیه ایران مخالف بوده است به ویژه اینکه معامله جدید نظامی آمریکا و تایوان نیز مزید بر علت شده است و در مخالفت چین با اعمال تحریم های بیشتر علیه ایران موثر است . این در حالیست که گفته می شود دعوت ژاپن از علی لاریجانی رئیس مجلس ایران برای سفر به آن کشور و به احتمال بسیار مذاکره با وی درباره مبادله سوخت هسته ای تا کنون بی پاسخ مانده است. اما یک منبع آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، معتقدند که اوایل ماه جاری مقامات ژاپنی به اوباما اطلاع داده اند که در مذاکرات خود با ایرانیان درباره تبادل سوخت هسته ای به نتایجی دست یافته اند.

بر اساس قولی که ادعا می شود مقامات ژاپنی به اوباما داده اند ، ایران هفتاد درصد اورانیوم غنی شده خود با غنای پایین را به ژاپن ارسال خواهد کرد . بر این اساس ژاپن به ایران تضمین خواهد داد که اورانیوم غنی شده با غنای بالاتر را برای مصارف پزشکی در اختیار ایران قرار دهد. مقامات ژاپنی در این باره گفته اند که با چند تن از مقامات آمریکایی از جمله بیل برنز که ریاست جلسه کشور های عضو 5+1 در پانزدهم ژانویه در نیویورک را بر عهده داشته است ، در باره این طرح احتمالی گفتگو کرده اند.

این طرح احتمالی در خواست های کشور های غربی مبنی بر خارج کردن هفتاد درصد از اورانیوم ایران به صورت یکجا را به خارج تامین خواهد کرد. آنچه که از ظاهر اخبار بر می آید آمریکا به دنبال استفاده چند جانبه از حضور ژاپن در مذاکرات با ایران است . اولین هدف آمریکا و به ویژه مطلوب ترین آن استفاده از ژاپن برای قانع کردن ایران به مبادله سوخت هسته ای از طریق ژاپن است . دومین هدف آمریکایی ها که حالتی میانه و در راستای به وجود آوردن اجماع علیه برنامه هسته ای ایران دارد ، شرکت دادن ژاپن در مذاکرات و قرار دادن این کشور در برابر چین است که همواره بر شدت گرفتن تحریم ها علیه ایران مخالفت کرده است و سومین هدف آمریکایی ها در استفاده از از این حربه ، متقاعد کردن ژاپن به همراهی بدون چون و چرا با تشدید تحریم های علیه ایران و شرکت فعال در آن است .

[@lirez@]

با گذشت حدود سه ماه و نيم از مذاكرات ايران با روسيه و فرانسه در مقر آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در وين به‌نظر مي‌رسد تغيير طرف‌هاي مذاكره كننده مي‌تواند راه‌حل مناسبي براي عبور از وضعيت فعلي و تسريع در تصميم‌گيري خريد يا توليد داخلي سوخت 20 درصد باشد.

به گزارش رجانيوز، مذاكره اواخر مهرماه نمايندگان ايران، امريكا، روسيه و فرانسه با نظارت مديركل وقت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي منجر به توافقنامه‌اي شد كه قرار بود نمايندگان كشورها پس از مطلع ساختن دولت خود از آن، پاسخ را نهايي كنند.

اين در حالي بود كه پس از اين مذاكره، ادعاي اولتيماتوم آژانس به ايران براي پاسخ به پيش‌نويس توافقنامه مطرح شد و پس از گذشت چند روز نيز ادعاي پاسخ منفي ايران به پيش‌نويس با هدف القاي بي‌علاقگي جمهوري اسلامي به ادامه مذاكرات توسط مقامات و رسانه‌هاي غربي بيان شد؛ اين ادعا در حالي مطرح مي‌شد كه علي‌اصغر سلطانيه سفير و نماينده دائم ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي كه خود سرپرستي هيات ايراني در مذاكرات وين را برعهده داشت، چندين بار بر نگاه مثبت و سازنده ايران به اين مذاكرات تأكيد و آمادگي جمهوري اسلامي براي ادامه مذاكرات در چارچوب ملاحظات اقتصادي و فني را مطرح كرده بود.

در طي اين مدت نيز بارها از سوي مقامات غربي، اتهام ادعاي وقت‌كشي و عدم علاقه به دستيابي به يك تفاهم عليه جمهوري اسلامي مطرح شد. با اين حال، يك ماه پيش سخنگوي وزارت امور خارجه ايران تأكيد كرد: «برابر مذاکرات جمهوری اسلامی ایران با طرف های ذیربط قرارشده بود که سوخت راکتور تحقیقاتی جمهوری اسلامی ایران تامین شود و چنانچه این امر محقق نشود این کشور خود سوخت را تولید کند. در این میان برخی از طرف‌ها از جمهوری اسلامی ایران خواستند که ایران دو ماه برای تفاهم صبر کند که از جانب کشورمان با این موضوع موافقت شد. اینک یک ماه از آن دو ماه به پایان رسیده و یک ماه دیگر فرصت باقی مانده است تا چنانچه این امر اجرا نشود جمهوری اسلامی ایران تصمیم مقتضی را اتخاذ کند.»

اما مهلت يك‌ماهه ايران به طرف‌هاي مذاكره امروز تمام مي‌شود. رئيس‌جمهور نيز هفته گذشته از اعلام اخبار خوشي درخصوص توليد داخلي سوخت 20 درصد در دهه فجر خبر داده بود. با اين حال، به‌نظر مي‌رسد با توجه به ضرورت تسريع در تأمين سوخت رآكتور تهران، جمهوري اسلامي همچنان علاقه‌مند به مذاكره براي خريد يا مبادله سوخت با غناي مزبور است. در عين حال، حركت به سمت توليد سوخت 20 درصد نيز منافاتي با خريد آن ندارد و ممكن است اين دو رويكرد همزمان دنبال شود.

اين در حالي است كه روسيه به‌عنوان طرف اصلي مذاكرات ايران در خريد سوخت 20 درصد نتوانسته نقش مؤثري در عبور از بن‌بست ايجاد شده توسط غرب ايجاد كند و به‌تازگي نيز وزير امور خارجه اين كشور برخلاف دولت چين، مواضع همسوتري با غرب درخصوص اعمال تحريم‌هاي جديد عليه تهران اظهار كرد. اين رويكرد در قبال خلف وعده مكرر روس‌ها در راه‌اندازي نيروگاه بوشهر، زمينه را براي كنار گذاشتن اين كشور از ادامه مذاكرات سوخت 20 درصد و جايگزيني يك كشور جديد مانند برزيل فراهم كرده است.

اين در حالي است كه با علي‌رغم مواضع چپگرايانه برزيل و رئيس‌جمهور آن، به‌دليل آنكه اين كشور در آستانه ورود به شوراي امنيت سازمان ملل است، بايد همه احتمالات از جمله همسويي بيشتر با مواضع ايالات متحده لحاظ شود.

در صورت تحقق اين پيشنهاد، برزيل يا هر كشور ديگري كه تكنولوژي غني‌سازي 20 درصد را دارد، جايگزين روسيه خواهد شد تا پس از غني‌سازي 20 درصد از داشته‌هاي خود، آن را به فرانسه براي تبديل به ميله‌هاي سوخت تحويل دهد. منوچهر متكي در حاشيه اجلاس داووس با مشاور نيكولا ساركوزي رئيس‌جمهور فرانسه ديدار كرده بود و رسانه‌هاي دنيا گمانه‌زني‌هاي درخصوص مذاكره با محور فوق نيز منتشر كرده بودند.