سلام
Fariborz عزیز همانطوری که خواستی در اولین موقعیت انجام دادم
این مقاله گزارشی از بازدید نویسنده صنایع هوایی ازدهمین نمایشگاه دهه فجر نیروی هوایی در سال 1376
می باشد
[align=right]در زمینه بهینه سازی رادار هواپیماهای جنگنده 4 پروژه تکمیل شده شده معرفی می گردد از جمله پروژه
البرزبرای بهینه سازی رادار کنترل آتش APQ-120 هواپیمای جنگنده بمب افکن F-4E در چارچوب این پروژه
برد کشف رادار از 160 کیلومتر به 290 کیلومتر و برد ردگیری آن تا 79 کیلومتر افزایش یافته است .از ویژگی
های اعلام شده این برنامه افزایش توانایی تمیز دادن هدف های چندگانه می باشد . در مورد رادار کنترل آتش
APQ -120پروژه دیگری نیز به اجرا درآمده که
ذوالفقار نام گرفته است . کارشناسان الکترونیک نیروی هوایی
تحت پروژه ذوالفقار حالت ((نشان دهنده هدف متحرک هوابرد ))(AMTI)
* را بر امکانات رادار F-4E افزوده
اند . از ویژگی های این حالت جدید می توان امکان تشخیص و شناسایی هدف های در حال پرواز در ارتفاع
پایین , ردگیری بهتر هدف هوابرد و هدایت موشک های هوا به هوای راداری به سوی آن را بر شمرد . جزئیات
بیشتری از این پروژه اعلام نشده است.
پروژه
افق نیز در زمینه بهسازی رادارAPQ-159 هواپیمای جنگنده –بمب افکن F-5E به اجرا درآمده و برد
کشف هوابرد آن از 32 به 64 کلیومتر و برد ردگیری آن از 16 به 40 کیلومتر افزایش یافته است . از امکانات
اعلام شده این برنامه باید به توانایی ردگیری زاویه ای تا 90 درجه , با توان بیشتر در تمیز هدف های چندگانه
نزدیک به یکدیگر اشاره نمود . رادارAPQ-159 پیشتر فاقد توانایی ردگیری زاویه ای (off-boresight) بوده
وفقط می توانست هدف های هوایی روبروی خود را ردگیری نماید . گفته می شود که با اجرای پروژه افق ,
توانایی شلیک موشک های هوا به هوای راداری نیز برای F-5E فراهم شده است . در این صورت , جنگنده های
F-5E نیروی هوایی کشورمان از این نظر در میان به کار گیرندگان این هواپیما در جهان منحصر به فرد خواهند
بود. نوع موشک های راداری در نظر گرفته شده برای این هواپیما اعلام نشده ,ولی احتمالا AIM-7 اسپارو می
باشد.
پروژه دیگر ,
آذرخش (با نام هواپیمایی به همین نام اشتباه نشود ) نام دارد که بهینه سازی رادار APQ-109
هواپیمای F-4D مربوط می شود . این پروژه با توجه محدودیت های ذاتی رادار APQ-109 می تواند اهمیت
ویژه ای در افزایش کارایی F-4D داشته باشد. گفته می شود که رادار استاندارد این هواپیما فقط 8 کیلومتر برد
کشف دارد و فاقد توانایی ارسال فرامین هدایت موشک های هدایت شونده راداری بوده است . ولی اعلام شده که
پس از اجرای پروژه آذرخش , برد کشف این رادار تا میزان بسیار قابل توجه 306 کیلومتر افزایش پیدا کرده و
برای نخستین بار , امکان ردگیری هدف از مسافت 77 کیلومتری در آن بوجود آمده است . از ویژگی های رادار
بهینه شده APQ-109 می توان به دقت خوب و امکان هدایت موشک های راداری اشاره نمود.
در اینجا ذکر این نکته ضروری است که برد موثر سیستم های با گذشت زمان و مستهلک شدن سیستم , خود به
خود کاهش می یابد و به ویژه کمبود قطعات یدکیی بر سرعت و تاثیر این استهلاک می افزاید . پس هنگامی که می
گوییم به طور مثالبرد اصلی کنونی راداری ,....کیلومتر می باشد , این مقدار ممکن است از برد اعلام شده شرکت
سازنده کمتر باشد . به عنوان مثال گفتنی است که بیشترین برد رادار APQ -120 روی صفحه کنترل رادار در
برابر خلبان , 200 مایل (322 کیلومتر ) نوشته شده است
نیروی هوایی در زمینه یکپارچه سازی موشک های هوا به هوا و هوا به زمین گوناگون موجود , روی
هواپیماهای امریکایی نیز فعالیت های در خور توجهی انجام داده است. ازمواردی که امسال به نمایش درآمده بود
می توان به پروژه
رعد اشاره نمود که به تجهیز جنگنده F-5E با موشک های هوا به هوای کوتاه برد و گرمایاب
روسی ( R-60AA-8 آفید) مربوط می شود. گفته می شودکه یکپارچه سازی R-60 با F-5 امکانات قابل
توجهی را در مقایسه با AIM-9P سایدوایندر به آن می بخشد. از جمله ویژگی های اعلام شده این موشک باید به
توانایی درگیرشدن با هدف از تمام سمت های آن (all aspect) افزایش توان عملیاتی , حمله به هدف های زمینی
دارای منبع حرارتی متمرکز , برد قابل توجه (7/5 کیلومتر) , هدفگیری سریع و قفل کردن روی هدف با استفاده
ازرادار , اعلام تکمیل قفل شدن به صورت چشمی(تصویری)علاوه بر صوتی , اعلام وجود یا وجود نداشتن موشک بر روی هواپیما با استفاده از سیستم های کابین , پیشگیری از
پرتاب نابهنگام و ایجاد تنوع در جنگ افزارهای هوابه هوای هواپیما اشاره نمود.
موشک هوا به هوایگرمایاب R-60 , 44 کیلوگرم وزن دارد که برای هدایت خود از ناوبری تناسبی سود می برد
و به فیوز مجاورتی رادیویی و سر جنگی میله ای با خرج انفجاری شدید مجهز می باشد.
در نمایشگاه امسال همچنین یک دستگاه شبیه سازپرتاب بمب و موشک ساخت جهاد خودکفایی نیروی هوایی به
نمایش درآمده بود. این وسیله که از یک کابین هواپیمای F-5 و چهار جایگاه نصب جنگ افزار(موشک های هوا به
هوای PL-7 و بمب های 500 پاوندی )تشکیل یافته , برای آموزش به کارگیری سیستم های جنگ افزاربه خدمه
پروازی (و احتمالا زمینی) مورد استفاده قرارمی گیرد.
نصب موشک هوا به هوای گرمایاب چینی PL-7 , به همراه جایگاهویژه ساخت این کشور , روی نوک بال
جنگنده F-5E از جمله دیگر دستاوردهای ارائه شده در نمایشگاه دهه فجر بود .
پروژه
صنم نیز نامی است که برنامه تبدیل کلاه های پروازی غربی به شرقی , بازسازی کلاه های پروازی
غربی و استفاده ازکلاه های تبدیلی روی هواپیماهای شرقی , نهاده شده است . نیروی هوایی همچنین هواپیماهای
C-130 هرکولس خود را با حسگرهای (sensors) در دهلیزهای ارابه های فرود آنها مجهز نموده است (
پروژه
برودت 2 ) تا خدمه همواره از دمای چرخ های هواپیما آگاهی داشته باشند . بدین ترتیب به میزان قابل توجهی بر
ضریب ایمنی هواپیما افزوده شده و از خطر آتش سوزی در آن کاسته می شود .
از دیگر پروژه های نیروی هوایی , پروژه
طالع است که نصب سیستم سوخت گیری هوایی را روی جنگنده
MIG-29A/UB در بر می گیرد . انواع استاندارد MIG-29A/UB همواره از برد کم رنج می برند و فقدان
توانایی سوختگیری هوایی , بر این نارسایی می افزاید . ولی روسیه و نیروی هوایی کشورمان به طور جداگانه با
تکمیل کیت های افزودنی ویژه , این نقص را تا حدود زیادی برطرف نمودند .تفاوت سیستم های روسی و ایرانی
در این است که نوع روسی به صورت تلسکوپی بوده وقابل جمع شدن می باشد .تا در هنگام پرواز پسای کمتری
تولید نماید. لوله سوختگیری هوایی تکمیل شده در نیروی هوایی ایران ثابت است و در حالی که می توان آن را
برای ماموریت هایی که نیاز به سوخت گیری هوایی ندارند , برداشت , پسای بیشتری نسبت به نوع جمع شونده
تولید می نماید , هر چند که گفته می شود این مقدار چندان قابل توجه نیست. به گفته کارشناسان , تکمیل تکمیل یک
سیستم سوختگیری تلسکوپی جمع شونده نیز در دستور کار جهاد خود کفایی نیروی هوایی قرار دارد.
دیگر پروژه در حال اجرای مربوط به سوختگیری هوایی MIG-29 ,
طلیعه نام دارد که از امکانات بیشتری
نسبت به طالع بر خوردار می باشد .
شاید بتوان به عنوان قابل توجه ترین بخش سالن نمایشگاه به موشک های هدایت شونده لیزری
ستار-1 (پروژه
عصر 67 ) و
ستار-2 اشاره نمود که در غیاب سایر برنامه های مربوط به جنگ افزارهای هوا به زمین نیروی
هوایی , بیشتر خود نمایی می کردند .موشک هوا به زمین هدایت شونده لیزری ستار به ظاهر از سیستم پیشرانه
موشک زمین به هوای هاوک سود می برد و دارای برد دور ایستای 15 تا 20 کیلومتر است. ستار-2 نیز نوع
بهینه شده ستار-1 و مجهز به سر جستجو گر تراز شده (به سبک بمب های پیو وی ) می باشد .موشک های هدایت
شونده ستار را می توان از هوایماهای جنگنده بمب افکن F-4 و F-5 شلیک نمود.
پروژه زمزم-1 نیز به نصب سیستم پخش چف و فلیر روی F-4E و
زمزم-2 به تکمیل سیستم پخش چف و فلیر
برای RF-4E مربوط می گردید . سپس پروژه
کایت معرفی شده بود که بر خلاف سال های پیش صرفا به ارائه
ماکت کوچکی از پخش کننده بالدار دور ایستا خود اکتفا کرده بود . این پخش کننده مهمات فرعی ضد تانک یا ضد
نفر از پهلو های خود , روی F-4 فانتوم و احتمالا هواپیماهای دیگر آزمایش شده و بیشترین کاربرد آن بر ضد
مراکز تجمع نیرو های دشمن است.
* AMTI=Airborne Moving Target Indicator
منبع :
ماهنامه صنایع هوایی شماره 81
