سلام-
موشک هارپون(AGM-84 Harpoon)
[External Link Removed for Guests] یکی از معروفترین و قویترین سلاحهای ضد کشتی است که با وجود عمر طولانی آن هنوز یکی از موشکهای اصلی ضد کشتی در نیروی دریایی آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران به شمار می رود. بد نیست بدانید هارپون در زبان انگلیسی به معنی نیزه شکار نهنگ است.
هارپون به صورت اختصاصی و تنها برای مقابله با کشتیها ساخته شد و اولین بار به خدمت نیروی زمینی و دریایی آمریکا در آمد. موشک هارپون به دلیل نیاز مبرم نیرو های هوایی و دریایی در مدلهای مختلف به تولید انبوه رسید. بعدها موشک SLAM که مخفف (Stand-off Land Attack Missile) است بر مبنای آن تولید گردید.
در 1965 نیروی دریایی آمریکا به صورت آزمایشی در قالب یک طرح پژوهشی بر روی موشک برای مقابله سطحی با زیر دریاییها و با برد 45 کیلومتر شروع به بررسی نمود. پس از نابودی رزم ناو اسرائیلی Eilat توسط دو ناوچه موشک انداز مصری (ساخت روسیه) در 1967 اهمیت این پروژه دوچندان شد؛ چرا که نیاز به یک موشک ضد کشتی قوی در برابر اهداف سطحی بسیار حس می شد.
با سرعت گرفتن رشد پروژه در 1970 اولین نمونه ی هارپون تحت عنوان ZAGM-84A مورد آزمایش قرار گرفت. با توجه به اینکه نتیجه آزمایشها رضایت بخش نبود، سال بعد این قرار داد طی مناقصه ای به شرکت McDonnell-Douglas واگذار گردید. به دنبال این امر مکدانل داگلاس طی مدت کوتاهی سه مدل مختلف از این موشک را طراحی نمود و سریعا اولین تستها انجام و نمونه اولیه در 1972 آزمایش شد. مدلهایی که مکدانل داگلاس ارائه کرد به این ترتیب بود:
موشک هوا به دریا مدل پایه AGM-84A و موشک دریا به دریا RGM-84A و زمین به دریا UGM-84A. ولی طرح ایراداتی نیز داشت؛ از جمله برد کم در حالی که حداقل نیاز به دامنه برد 90 کیلومتر بود که بعدها اصلاح شد.
اولین مدل موشک در 1977 وارد خدمت شد که نمونه دریا به دریا بود. پس از آن اولین نمونه ی هوا به دریا (AGM-84A ) در 1979 بر روی هواپیماهای P-3 اوریون نصب شد. اولین نمونه زمین به دریا هم در 1981 وارد خدمت گردید.
از تعداد و امادگی این نوع موشک در نیروی دریایی ایران اطلاعات زیادی دردست نیست و سیاست ایران در زمینه موشکهای دریایی برپایه موشک های کروز قرار دارد. موشک هارپون در مدلهای مختلفی تولید است که مشخصات موشکهای هارپون ایران به شرح زیر است.
:
نوع: موشک ضد کشتی
طول: 4 متر و 55 سانتیمتر
وزن: 5/661 کیلوگرم
برد: 60 مایل
سرعت: 855 کیلومتر بر
2 کروز دریایی کوثر (C-701) موشک ترکیبی از تکنولوژی بومی و برداشتهایی از نمونه چینی C-701 است. این موشک به یک سرجنگی الکترو اوپتیک مجهز است که به همراه یک رادار جستجوی میلیمتری کنترل آن را انجام می دهد.
موشک کوثر مناسب برای شلیک از شناور های گشتی کوچک تا متوسط، لانچرهای زمینی، هلیکوپتر ها و جنگنده ها یا هواپیماهای گشت دریایی (مانند اوریون) است.
از تواناییهای این موشک می توان به اصلاح اتوماتیک مسیر شلیک، انتخاب اتوماتیک هدف بعدی (نزدیکترین هدف در صورت خارج شدن هدف اول از دسترس یا قفل رادار و به طور کلی بازیافت موشک) است. البته امکان هدایت اپتیکی تلوزیونی هم وجود دارد.
:
نوع: موشک ضد کشتی
برد بیشینه: 15 تا 19 کیلومتر
طول: 2.6 متر
وزن سرجنگی: 29 کیلوگرم با توانایی ضد زره برای ورود به قسمت های داخلیتر(تاخیر در انفجار)
وزن کلی: 100 کیلوگرم
موتور: یک بوستر سوخت جامد با سوخت ذخیره
سرعت: 0.8 ماخ
نوع کنترل گر: کنترل گر تصویری یا رادار موج میلیمتری به همراه رادار آشیانه یاب Sea
3-موشک کروز دریایی نور(بهینه شده c-802) کروز نور از جمله موشکهای ساخت داخل می باشد که با الگو برداری از موشک های چینی c-802 توسط متخصصان داخلی تولید شده است. این موشک در ایران در سال 80 به مرحله تولید انبوه رسید و در اختیار نیروهای مسلح قرار گرفت. در سال 1385 و در رزمایش پیامبر اعظم(ص)، نوع بهینه شده ای از موشک نور مورد ازمایش قرار گرفت. موشک بهینه نور بدون نیاز به سیستم OTHT با حداکثر برد به سمت اهداف سطحی شلیک میشود. جمهوری اسلامی ایران اولین کشوری است که توانسته موشک نور(c-802) را بر روی بالگرد نصب کند.
:
برد: 120 کیلومتر
ورن کلاهک جنگی: 165
4-موشک حوت در سال 1385 و در رزمایش پیامبر اعظم(ص) موشکی را ازمایش کرد که باعث حیرت جامعه جهانی گشت. ایران در این رزمایش موشکی با سرعت 100 متر بر ثانیه را ازمایش کرد. موشک اندازهای این موشک کاملا رادار گریز بوده و از دید رادارهای دشمن مخفی میمانند. توان رزمی این موشک برابر با موشک VA-111 Shkval ساخت روسیه است و تنها دو کشور ایران و روسیه فناوری لازم را برای ساخت چنین موشک های به دست اورده اند. هنوز مشخص نیست که آیا "حوت" بر پایه shkval ساخته شده است یا خیر.
متوسط این موشک 4 برابر اژدر معمولی زیر ابی است. این موشک با تولید حبابهای بخار که از نوک دماغه و پوسته خود خارج می کند، لایه ای از گاز در اطراف خود شکل می دهد و بدین ترتیب خود را از تماس مستقیم با آب و پسای قابل ملاحظه ناشی از آن دور می کند.
این موشک قابلیت پرتاب از روی شناور و یا زیردریایی در عمق 100 متری را دارد. با سرعت حدود 50 نات (93 کیلومتر بر ساعت) کپسول پرتاب خود را ترک می کند. با فرو رفتن در آب و رسیدن به عمق مناسب، موتور خود را روشن کرده و به سمت هدف راهی می شود.
از چالشهای فنی توسعه چنین موشکی می توان به کاویتاسیون اشاره نمود که لازم است میزان حبابهای کاویتاسیون برای حفظ و پایدار نگهداشتن لایه گاز اطراف موشک ونیز رسیدن به کمترین پسا کنترل شود. در همین رابطه توجه به تداخل گازهای خروجی از راکت و نیز سطوح کنترل موشک با لایه گاز ایجاد شده در اطراف آن، پیچیدگیهای این مساله را روشنتر می سازد. به ویژه زمان شروع به کار موتور و شرایط گذار (Transision) ناشی از آن از این حیث قابل توجه است.
سیستم هدایت چنین موشکی نیز با چالشهای خود روبرو است. تغییر محیط سیال اطراف موشک، شکست امواج و نیز سرعت خود موشک از مواردی است که هدایت آن را با مشکلات عدیده ای مواجه می سازد.
5-موشک سانبرن(SS-N-22 Sunburn, Moskit) موشک جهت شکست دادن سیستم راداری دفاعی آمریکا طراحی شده است. یک ناو آمریکایی در حالت دفاعی به هر صورت در جریان شناسایی موشک SUNBURN که به طرف آن در حرکت است، تنها زمان کافی برای محاسبه و پیدا کردن محل شلیک را دارد و نه وقت کافی برای منهدم کردن موشک SUNBURN را. به همین خاطر از نوعی اسلحه جدید که میتواند 3000 گلوله اورانیومی را در یک دقیقه شلیک کند می تواند استفاده کند؛ ولی این سلاح باید هماهنگی دقیقی را برای نابودی بموقع موشک انجام دهد که بسیار مشکل است.
ترکیب سرعت مافوق صوت و اندازه سر جنگی آن انرژی تخریبی زیادی را هنگام برخورد با کشتی ایجاد میکند . ک عدد از این موشکها میتواند یک کشتی جنگی را غرق کند. تنها راه ناوهای آمریکایی برای دفاع از خودشان در مقابل سلاحهای مهیبی چون SUNBURN این است که قبل از رسیدن جنگنده پرتاب کننده بمب به محدوده پرتاب موشک آن را نابود کنند. SUNBURN میتواند یک بمب اتمی 200 کیلو تنی یا یک کلاهک 750 پوندی را در حدود 100 مایل حمل کند، یعنی بیش از دو برابر میزانی که EXOCET میتواند. SUNBURN میتواند به سرعتی دو برابر سرعت صوت دست یافته و با قابلیت تنظیم مسیر پروازی میتواند از کنار موانع عبور کند تا خود را به استحکامات دشمن برساند. این موشک قابلیت شلیک از زیر دریایی، ساحل و ناوهای جنگی را داراست. مدل هواپایه آن موسوم به ان Kh-4، قابلیت شلیک از جنگنده su-27k یا su-33 را دارد.
برخی گزارشها، وزیر دفاع وقت ایران "علی شمخانی” در سال 2001 هنگام بازدید از مسکو در خواست پرتاب آزمایشی آن را کرد که روسها هم با روی باز ترتیب آن را داده و علی شمخانی که مجذوب آن شده بود، سفارش تعداد نامشخصی از این موشک را به روسها داد. از تعداد موشک های ایران اطلاعاتی در دست نیست.
:
طول: 9 متر
وزن: 450کیلوگرم
وزن کلاهک: 320 کیلوگرم
سرعت: 3 ماخ
برد نهایی: 250 کیلومتر
نوع رادار:
6-موشک اگزوسه(Exocet) طراحی موشک اگزوسه در سال 1967 اغاز گردیده و نوع دریا پایه آن که با کد MM 38 شناخته می شود در سال 1975 وارد خدمت گردید. طراحی نوع هواپایه آن که با کد AM 39 شناخته می شود، از سال 1974 اغاز گردید و در سال 1979 تحویل نیروی دریایی فرانسه شد. این موشک در جنگ فالکلند از یک جنگنده ارژانتینی شلیک و باعث غرق شدن ناو جنگی انگلستان شد. در جنگ اول خلیج فارس جنگنده های نیروی هوایی عراق این موشک را به سمت یک ناوچه امریکایی شلیک کردند و قبل از اینکه ناو امریکایی بتواند کاری از پیش ببرد موشک به ان برخورد کرده و آن را به دو نیم می کند.
ایران درسال 2003 سفارش تعداد نامحدودی از این نوع موشک را به فرانسه داده است. از دریافت سفارش ایران اطلاعاتی در دست نیست؛ ولی منابع مطلع تعداد این موشک های ایران را 500 عدد اعلام کرده اند. این موشک به وسیله جنگنده های میراژ فرانسوی که در اختیار نیروی هوایی قرار دارد، قابل شلیک است.
:
سال ورود به خدمت: 1979
طول: 580 سانتیمتر
وزن: 855 کیلوگرم
وزن کلاهک:168 کیلوگرم به همراه زره تاخیر انداز در انفجار
سرعت: 0.93 ماخ
برد: 63 کیلومتر
رادار: ESD ADAC رادار
7-موشک ضد کشتی رعد(HY-2) در سال 2004 ایران یک مدل جدید از موشکهای ضد کشتی را بر مبنای موشک چینی کرم ابریشم با برد و سرعت بیشتر طراحی نمود و به تولید انبوه رساند.
این موشک با توجه به سرعت زیاد آن یکی از خطرناکترین موشکهای ضد کشتی است که امکان هر گون تحرکی را از حریف سلب می کند.
:
نوع: موشک ضد کشتی
سرعت: بین 0.8 تا 1 ماخ
طول: 7.8 متر
وزن: 2998 کیلوگرم
برد: 135 تا 200 کیلومتر
ارتفاع پرواز:30 تا 50 متر
نوع سیستم راداری: رادار مونو پالس (فعال)
وزن سر جنگی: 512 کیلوگرم
موتور: یک موتور سوخت مایع به همراه یک بوستر سوخت
8-موشک ضد کشتی نصر: این موشک ماهیتی نامشخص دارد؛ اما اولین بار در نمایشگاه هوایی ایران در سال 2004 به نمایش درآمد. این موشک یک موشک تاکتیکی جدید به حساب می آید که در حالت راداری تا 35 کیلومتر برد دارد. با این وجود همچنان اطلاعات بیشتری از آن در دست نیست.
9-موشک ضد کشتی فجر دریا: موشک نیز یکی از موشک هایی است که اطلاعات کمی در مورد آن انتشار یافته است. این موشک یک موشک ضد کشتی هوا پرتاب است و تاکنون شلیک آن از هلیکوپتر های سی کینگ نیروی دریایی آزمایش شده است.
