اولين F-22 آمريكا مورد هدف قرار گرفت؟
در خلال برگزاري اولين تمرين بزرگ هوائي آمريكا در آلاسكا در سال گذشته ميلادي، جنگنده هاي Lockheed Martin F-22 Raptor از اسكادران 27 موفق به كسب يك نتيجه خيره كننده گرديدند. پيروزي 144 به صفر ! اين بدان معناست كه F-22 ها موفق به سرنگوني 144 فروند جنگنده دشمن از نوع (F-15 و F/A-18) در يك داگفايت تمريني گشته و در مقابل حتي 1 فروند F-22 ساقط نگشت. هنوز سرمستي F-22 ها از اين نتيجه درخشان به پايان نرسيده بود كه اسكادران 27 به اوكيناوا و اسكادران 94 به طور همزمان به پايگاه نيروي هوائي نليس واقع در نوادا به جهت برگزاري اولين تمرين Red Flag اعزام شدند. در طي مدتيكه اسكادران 27 مشغول 'جاروب كردن آسمان' از جنگنده هاي F-15 و F-4 هاي متعلق به دهه 60 ژاپني بود، اسكادران 94 در طي نبرد هوائي با F-16 هاي مهاجم متحمل اولين تلفات شد. مورد هدف قرار گرفتن يك F-22 توسط F-16 نيروي مهاجم !
يك خلبان F-16C از اسكادران64 مهاجم، افتخار مورد هدف قرار دادن اولين F-22 را در طي تمرينهاي Red Flag بدست آورد. نيروي سفيد (افسران كنترل تمرين) تائيد ميكنند كه تهديد از جانب نيروي قرمز بوده و نيروي آبي بايد به تاكتيك تمرين شده واكنش نشان ميداد. در جواب اين حادثه بسيار غير منتظره، Lt. Col. Dirk Smith به AFM گفت: دست كم نيمي از خدمه پرواز اسكادران 94 جنگنده داراي ساعت پروازي كمتر از 50 ساعت با F-22 ميباشند و هيچ اتفاق فوق العاده اي روي نداده، هر خلباني ميتواند مرتكب اشتباه شود. خوبي تمرين Red Flag در اين است كه ما ميتوانيم بيرون برويم و تاكتيكهايمان را در سناريوهاي جنگي تمرين كنيم، مرتكب اشتباه شويم، يك درس جديد بگيريم و خودمان را بسيار بهتر براي نبردهاي حقيقي آماده سازيم.
حرف اين افسر بلند پايه صحيح است: شكست مقدمه ايست براي پيروزي.اين حادثه در يك نبرد تمريني بدست آمد، اما اين حادثه ميتوانست در برابر جنگنده هاي غير مشابه در ديگر كشورها مانند تكخالهاي هندي با Su-30 و يا خلبانان كارآزموده Su-27 روسي و يا جنگنده هاي جديد Typhoons با هوانوردان ماهر بريتانيائي رخ دهد. چندي از اين ماجرا نگذشته بود كه در سايت alert.5 تصويري جنجالي از مورد هدف قرار گرفتن يك F-22 ديگر منتشر شد. جنجالي تازه به راه افتاد. در تفسير اين عكس آمده كه اين F-22 كه به احتمال زياد از اسكاران 27 ميباشد توسط يك فروند F/A-18F Super Hornet نيروي دريائي در طي يك تمرين هوائي شكار شده است. در حقيقت اولين F-22 شكار شده مربوط به اين ماجراست و F-22 مورد هدف قرار گرفته در تمرين Red Flag دومين فروند ميباشد!
كه بر سر آن جنجال زيادي صورت جنجال زيادي بر سر اين عكس به راه افتاد، مفسران تحليلهاي گوناگوني ارائه دادند، برخي اين عكس را يك هنر نمائي فوتوشاپي دانسته، برخي آن را عكس برگرفته از xbox game ناميدند و برخي با حقيقي دانستن gun shot سوپر هورنت و حقيقي بودن رنگهاي HUD در صحت تصوير ترديد ندارند اما با تفسير و آناليز موقعيت 2 جنگنده و سمت و ارتفاع آنها به اين نتيجه رسيده اند كه اين تصوير در جريان يك تمرين هوائي گرفته شده اما موقعي كه تمرين به پايان رسيده !
Red Flag*مشهورترين تمرين هوائي جهان از سال 1975 ميباشد. در اين تمرين جنگنده ها به دو گروه دوست(نيروهاي آبي) و دشمن(نيروهاي قرمز) تقسيم شده و به نبردهاي هوائي ميپردازند همچنين براي پرسنل تعمير و پشتيباني زميني نيز تمرينهاي مخصوص همزمان انجام ميپذيرد . پايگاههاي ميزبان تمرين مشهور Red Flag عبارتند از : Nellis در نوادا و پايگاه هوائي Eielson در آلاسكا. در اين تمرينها به غير از نيروهاي آمريكائي، اعضاي پيمان ناتو و كشورهاي هم پيمان آمريكا هم شركت داشته اند.
سنگين نيروي هوائي آمريكا از نيروي هوائي هند! در جريان برگزاري تمرين هوائي و جنجالي "Cope India '04" نيروي هوائي آمريكا شكستي غير منتظره را متحمل شد. شكستي كه باعث شد پنتاگون فشار زيادي براي ورود به خدمت هر سريعتر و بيشتر اسكادرانهاي F-22 خود از كنگره آمريكا داشته باشد.نتايج اين تمرين آنچنان جنجالي به پا كرد كه تا مدتها رسانه ها به تحليل و آناليز آن ميپرداختند.
روزنامه پراودا 30.06.2004: يك مقام ارشد نيروي هوائي آمريكا با بيان اينكه جنگنده هاي روسيه از رقباي آمريكائيشان برتر بودند رسانه هاي روسيه را شگفت زده كرد. اما منشا اين چاپلوسي كجا بود؟ ژنرال Hal M. Hornburg در مصاحبه با روزنامه USA Today اظهار داشت: جنگنده هاي چند منظوره Sukhoi Su-30 MKI هندي در نبردهاي تمريني هوائي در برابر F-15 C/D Eagle كاملا برتر بودند. در حقيقت هنديها در 90درصد درگيريهاي هوائي پيروز شدند ! USA Today به نقل از ژنرال Hal Hornburgگزارش ميكند: شايد ما ديگر آنطور كه قبلا فكر ميكرديم برترين نيروي هوائي دنيا نباشيم. F-15C برترين جنگنده هوائي ما است و نتيجه تمرين هوائي با هنديها زنگ بيدار باشي براي ما بود.
در داخل نيروي هوائي آمريكا و در خبرنامه هاي آن اين شكست به نام Russian victory معروف شده و حتي جزئيات بيشتري از اين واقعه ذكر ميشود ( در ادامه به جزئيات اين تمرين خواهيم پرداخت) . در اين تمرين نه تنها Su-30 هاي هندي، بلكه MiG-29 و حتي MiG-21 Bison (مدل به روز شده Mig-21 كه به خوبي ايفاي نقش نمود) نيز آمريكائيها را غافلگير نمودند. جنگنده هاي روسي نه تنها F-15 هاي آمريكا را شكست دادند بلكه Mirage-2000 هاي هندي (مدل به روز شده) نيز به خوبي از پس حريفان قدر آمريكائي خود برآمدند. به نقل از وب سايت Washington ProFile ، نتيجه اين تمرين خلبانان آمريكائي را surprise كرد! در همين حال به نظر نميرسد كه متخصصين و طراحان هواپيماهي جنگي روسي از نتيجه اين پيروزي شگفت زده شده باشند. ميخائيل سيمونف طراح ارشد سوخوي مكررا اين نكته را به خبرگزاري نووستي و ساير آژانسهاي خبري تكرار ميكند كه: Su-27 Flanker و Su-30 MKI (نمونه تغيير يافته از فلانكر) كه نيروي هوائي هند از آنها سود ميبرد در دهه 1980 به جهت دادن پاسخي مناسب به F-15 Eagle توسعه داده شده اند.
جنگنده هاي روسي اولين بار رقباي آمريكائيشان را در اوايل دهه 90 هنگاميكه Sukhoi و MiG در نمايشگاههاي هوائي بين المللي به نمايش درآمدند شكست دادند. در آن زمان تعدادي جنگنده Su-27 تحت فرماندهي ژنرال Alexander Kharchevsky ، رئيس مركز بازآموزي خلبانان نيروي هوائي ليپتسك جهت به نمايش گذاشتن قابليتهاي فوق العاده خود به كانادا رفتند. (ولاديمير پوتين هم با يك Su-27 به چچن پرواز كرد). به جاي موشكهاي هوا به هوا و گلوله، جنگنده هاي آمريكائي و روسي به دوربينهاي ويژه اي مجهز شدند تا نبردهاي هوائي تمريني طرفين را ضبط كند. اما نتيجه تمرين براي آمريكائيها مايوس كننده بود. خلبانان آمريكائي نتوانستند از هيچيك از Su-27 ها تصويري بگيرند اما روسها موفق شدند از نقاط آسيب پذير حريف خود از هر زاويه اي فيلم برداري كنند!
زيباي جنگنده هاي هندي و آمريكائي،
F-15، Su-30، خلبانان روسي اين موفقيت بزرگ خود را مديون طراحي فوق العاده و نسبت عالي كشش به وزن Su-27 هستند. F-15، F-16 و F-18 داراي شعاع گردش زيادي هستند در حاليكه جنگنده هاي روسي در يك شعاع بسيار تنگتر و فقط با روشن كردن پس سوزهايشان اين كار را انجام ميدهند. جدا از پيروزي در كانادا، جنگنده هاي MiG-29 در جنگهاي هوائي تمريني با Mirage-2000 هاي آفريقاي جنوبي موفق شدند دشمن (فرضي) خود را شكست دهند. آمريكا كه از قابليتهاي چشمگير جنگنده هاي روسي آگاه است يك اسكادران از MiG-29 هاي مولداوي را خريداري كرده. اين اسكادران در پايگاهي نزديك كيشينف (پايتخت مولداوي) مستقر بود. نيروي هوائي آلمان و آمريكا هم اكنون با در اختيار داشتن اسكادرانهائي از جنگنده هاي روسي خلبانان خود را اموزش ميدهند. شكست خلبانان آمريكائي از خلبانان هندي در حالي رقم ميخورد كه نيروي هوائي آمريكا برنامه آموزشي بسيار پيشرفته و مستمري براي آموزش خلبانان خود دارد.
به عبارت ديگر خلبانان آمريكائي براي مدتي طولاني است كه با هيچ حريف جدي روبرو نشده اند. نيروي هوائي آمريكا حاكم آسمان يوگوسلاوي در سال 1999 و عراق در خلال سالهاي 1999 ،2003 بود. جنگنده هاي عراقي در طي اين 2 نبرد زمينگير بودند. انديشه ممانعت از روبرو شدن خلبانان امريكائي با همتايان روسي شان در نيروي هوائي آمريكا از انجا نشات ميگيرد كه هر نتيجه منفي ميتواند نتايج زيان باري به روحيه جنگجوئي به بار آورد. يك خلبان آمريكائي متقاعد شده كه ميتواند و بايد دشمن (سابق) تئوريك خودش رو شكست بدهد اما اين مشكل در نبردهاي تمريني با خلبانان هندي وجود ندارد. نظاميان رده بالاي آمريكائي به طور رسمي گفتگو با كنگره آمريكا را در مورد انچه در February 2004 روي داد را اغاز كردند. آنها خطر را جدي گرفته اند.
هنديها برترين نيروي هوائي جهان را در Cope India 2004 شكست دادند؟! اولين تمرين هوائي آمريكا و هند پس از بيش از 40 سال از 15 الي27 فوريه 2004 و با نام Cope India 04 صورت پذيرفت. هر تمرين هوائي حدود 30 دقيقه به طول مي انجاميد. اين مانور كه بعدها به صورت وسيعي بازتاب رسانه اي يافت نيروي هوائي آمريكا را كاملا شوكه كرد. نبردهاي تمريني هوائي غير مشابه (DACT) به پروازهاي تمريني هوائي گفته ميشود كه دو نوع متفاوت از جنگنده ها در مقابل هم قرار گيرند. نيروي هوائي هند در اين تمرين از جنگنده هاي(به روز شده) : Mirage 2000, MiG-21, MiG-27 و SU-30 بود و در طرف مقابل آمريكائيها از F-15C بهره ميبردند. پايگاه ميزبان يكي از قديمي ترين و مهمترين پايگاههاي هوائي جنوب آسيا يعني Gwalior واقع در 150 كيلومتري جنوب دهلي بود. حدود 150 پرسنل از پايگاه هوائيElmendorf (آلاسكا) در اين تمرين شركت داشتند. اما نتيجه براي آمريكائيها تاسف بار بود... جنگنده هاي Su-30 هند به برتري هوائي 9 به 1 در برابر F-15 ها دست يافتند! نتيجه اي كاملا غير قابل قبول براي پنتاگون. يكي از مهمترين دلايل برتري امتيازي فوق العاده Su-30 ها، مانور پذيري عالي اين جنگنده در سرعتهاي كم است كه مانع فقل شدن رادار داپلر F-15 ميشود.
كلونل Mike Snodgrass از فرماندهان پايگاه هوائي Elmendorf: نتيجه اين آزمون نشان داد كه ما نياز به جايگزيني F-15 ها با جنگنده هاي F/A-22 داريم. كشورهاي ديگر با تجهيز به تكنولوژيهاي جديد ماهرتر و ماهر تر ميشوند. ما F-15 ها را از مدتها قبل به خدمت گرفته ايم و اكنون نياز داريم تا آنها را با نسل جديد جايگزين كنيم. آموزش خلبانان هندي و برخي تجهيزات آنها بهتر از ما بود (ما آنها را جدي نگرفته بوديم). نيروي هوائي آمريكا براي مدتها ميپنداشته كه برتر از نيروهاي (دشمن ) است. خلبانان آمريكائي در تمرينهاي Red Flag بايد تحت قوانين و دستوراتي كه شرايط درگيري هوائي را براي آنان مشكل ميسازد آموزش ببينند. ما هميشه بر اين باور بوديم كه تكنولوژي ما به نحو چشمگيري برتر از هر تكنولوژي ديگري در نيردهاي هوائي است و ما بايد با تكنولوژي پائينتر از خودمان بجنگيم.
در تمرينهاي Red Flag خلبانان ما با جنگنده هاي دشمن (فرضي) كه به طور عمد قابليتهاي آنها محدود شده ميجنگند. اين شكست به ما 2 درس مهم داد: نياز شديد به ورود به خدمت F/A-22 و تغيير روش و شيوه اساسي در تمرينهاي خلبانان آمريكا. هنديها از طيف وسيعي از جنگنده هاي روسي و فرانسوي استفاده بردند اما اين تمرين هوائي نشان داد 2 نوع از خوفناكترين جنگنده هاي هندي عبارتند از MIG-21 Bison و SU-30K . خلبانان هندي در اجراي تاكتيكها و مهارت در بكار گيري از جنگنده هايشان بسيار عالي بودند. چيزي كه ما به آن نياز داريم. يك دليل براي مهارت عالي خلبانان هندي اين است كه آنها از الگوي ما در Red Flag پيروي نميكنند (دوست- دشمن يا قرمز- آبي) بلكه انها در تمرينها حالت (دوست- دوست يا آبي- آبي) را تمرين ميكنند. در اين حالت دو جنگنده بدون ايجاد محدوديتهاي عمدي در قابليتهاي آنها در برابر هم قرار گرفته و تمام توانائيهايشان را به نمايش ميگذارند. اين نوع تمرين باعث چيره دستي زياد خلبانان هندي شده.
F-15 و Mirage-2000H هندي كه به تازگي روزامد شده.
ميراژ مجهز به غلاف Remora جنگ الكترونيك است (زير بال) ما بايد دستبندهاي خودمان را از تمرينهاي Red Flag برداريم. هند كشور دوست ماست اما اكنون حدود 5000 فروند MIG-21 در ديگر كشورها در خدمت هستند، حتي جنگنده هاي به روز شده F-15 به كشورهاي ديگر فروخته شده اند. اگر پنتاگون حاضر به ادامه سرمايه گذاري در توسعه تمرينها و ورود تكنولوژي جديد نشود تقريبا هر كشور ديگري ميتواند نيروي هوائي آمريكا را پشت سر بگذارد. ما به تكنولوژي استيلن نيازمنديم.
در همين حال برخي منابع مستقل هندي پيروزيهاي عمده نيروي هوائي هند را متعلق به Mirage-2000 هندي دانسته اند نه Su-30 ها و اين را ناشي از خطاي گزارش طرف امريكائي ميدانند! ( اظهارات فرماندهان ارشد آمريكائي كه قسمتي از آنها ذكر شده در سايت
[External Link Removed for Guests] كه فقط در صورت subscribe شدن امكان درسايت بدون محدوديت مطالب را دارد توسط The Times of India به دست آمده و منتشر گرديد).
هند چه بر سر Eagle ها آمد؟ اما فرماندهان آمريكائي در قبال اين شكست از خود دلايلي ارائه كردند، هيچكدام از 6 فروند F-15C آمريكائي مجهز به رادارهاي جديد دوربرد آرايه جستجوي الكترونيكي فعال (AESA) نبودند. اين عامل باعث شد كه فرصت "شليك اول" از F-15ها گرفته شود. يكي از مهمترين ويژگيهاي رادارهاي Raytheon APG-63(V)2 ، كشف اهداف كوچك و استيلت است. نيروي هوائي هند از طرف آمريكائي خود درخواست مبارزه 3 به 1 را داده بود. از ديگر تقاضاهاي هنديها عدم شليك و استفاده (شبيه سازي شده) از موشكهاي AIM-120 Amraams توسط آمريكائيها بود. در سناريوي نبردهاي هوائي ، هر 4 جنگنده F-15C (اكثرا) در مقابل 12 جنگنده هندي قرار ميگرفتند.( هر چند خلبانان امريكائي معمولا به نسبت 4 به 12 آموزش ميبينند) .F-15 ها از شليك هاي BVR منع شده بودندو برد موشكهاي آنها به 32 كيلومتر كاهش يافته بود. چيزي كه خلبانان آمريكائي را غافلگير كرد برتري عددي حريف و تاكتيكهاي به كار گرفته شده از سوي هنديها بود. از سوئي ديگر هنديها تاكيد دارند كه Su-30MKI هاي خود را در مانور شركت ندادند و نمونه اوليه Su-30 بر F-15C ها چيره گشت.
هنديها نه تنها خلبانان ماهر و ورزيده اي داشتند بلكه در به كاربردن تاكتيكها بسيار انعطاف پذير (تاكتيك پذير) بودند. اگر تاكتيكي از سمت امريكائيها خنثي ميگشت هنديها سعي و اصرار در تكرار آن نداشتند بلكه تغيير تاكتيك ميدادند. هنديها پس از اين پايان تمرين 'Cope India' بيان داشتند كه اگر از امريكائيها سيستمهاي مخابرتي پيشرفته و جنگهاي الكترونيكشان را بگيريم، آنها در نبردهاي رو در رو حريف ما نميشوند. اما در طرف مقابل آمريكائيها هم گفته اند: اين يك تمرين بود، درست كه ما در اين تمرين شكست خورديم اما بچه هاي ما در جنگهاي حقيقي جور ديگري نشان خواهند داد.
Snowden از فرماندهان آمريكائي شركت كننده در Cope India: هنديها تاكتيكهاي هوائي خود را توسعه داده اند. در جريان بوديم آنها تمرينهائي با فرانسويان داشتند اما انتظار نداشتيم آنها نيروي هوائي بسيار آموزش ديده اي داشته باشند. آنها در تصميم گيريها عالي عمل ميكردند و فلانكر هااز data link استفاده ميبردند (همانند F-15 C) . اين درحاليست كه خانواده F-15 صاحب ركورد پيروزي خيره كننده (101) به (0) در نبردهاي هوائي حقيقي است.
اما خلبانان هندي در جريان مانورهاي انگليسي- هندي (ايندراد هانوش-2007) به ديوار سفتي به نام يوروفايتر برخورد كردند. اين تمرين به صورت تك به تك/ نوبتهاي پروازي چند فروندي و تركيبي اجرا شد. اين اولين تجربه Su-30 هاي هندي بر فراز انگلستان بود. در جريان برگزاري اين مانور خلبانان سوخوي هندي به شدت از عملكرد عالي و چابكي فوق العاده يوروفايتر واقعا شگفت زده شده بودند. اين در حاليست كه بنا به ادعاي روسها Su-30MKI هندي از نظر سيستمها و تجهيزات تا 80 درصد مشابه با Su-35 ميباشد! همچنين در سال 2005 Typhoon هاي انگليسي موفق به شكست دادن F-15 هاي آمريكائي در يك تمرين هوائي مشترك شدند. اين خبري بسيار خوب براي پروژه اي با هزينه هنگفت و تاخير زياد بود. Eurofighter هاي انگليسي (قبل از زمان ورود به خدمتشان به طور رسمي در نيروي هوائي بريتانيا) در يك تمرين هوائي از پشت مورد تعقيب F-15 هاي آمريكائي قرار گرفتند كه داشتند جنگنده هاي بريتانيائي را كيلومترها تحت تعقيب قرار داده و رادار خود را بر روي آنها قفل كنند و اين اگر در يك نبرد حقيقي روي ميداد جنگنده هاي بريتانيائي چاره اي جز سقوط نداشتند اما Eurofighter با در مانور از رقباي آمريكائي خود جلو افتاده در در موقعيت شليك از پشت قرار گرقتند و اين يعني شكستي ديگر براي F-15.
ها در پرواز جمع به همراه Mig-21 Bison در حقيقت و بنا به اعتقاد كارشناسان نظامي و خلبانان و آناليز نبردهاي تمريني و شبيه سازي شده ، Typhoon برترين جنگنده حال حاضر جهان ( منهاي F-22) و كاملترين جنگنده نسل 4.5 ميباشد. آژانس پژوهش و ارزيابي دفاعي بريتانيا DERA در سال 1994 بر اساس اطلاعات موجود در شبيه سازيها مقايسه اي را بين Typhoon و چند جنگنده مدرن ديگر انجام داد. هدف از اين مقايسه، به دست اوردن اطلاعاتي از قابليتهاي و توانائيهاي قابل انتظار از Typhoon در مقابله با Sukhoi Su-35 و مقايسه با ديگر جنگنده هاي مدرن و به روز جهان بود. البته فقدان اطلاعات كافي در مورد سيستمهاي راداري و تسليحاتي جنگنده هاي نسل پنجم در آن زمان ، همچنين فقدان اطلاعات كامل در مورد توانمنديهاي Su-35 ، نميتوان انتظار گزارشي رسمي داشت اما مقياس خوبي براي نتيجه گيري است. در اين پژوهش از خلبانان حقيقي كه با سيستم JOUST شبكه شده با سيمولاتورها پرواز ميكردند استفاده شد. اطلاعات جنگنده هاي گوناگون غربي اين نبرد شبيه سازي شده به سيمولاتور داده شد. نتيجه چنين شد:
برتري 10.1:1 Lockheed Martin/Boeing F-22 Raptor به Su-35
برتري 4.5:1 Eurofighter Typhoon به Su-35
برتري 1.0:1 Dassault Rafale C به Su-35
برتري 0.8:1 McDonnell Douglas F-15C Eagle به Su-35
برتري 0.4:1 +Boeing F/A-18 به Su-35
برتري 0.3:1 McDonnell Douglas F/A-18C به Su-35
برتري 0.3:1 General Dynamics F-16C به Su-35
نتيجه اين تحقيق بدان معناست كه به طور مثال، در برابر هر 4.5 فروند Su-35 مورد هدف قرار گرفته توسط Typhoon، يك فروند Typhoon از دست رفته. اطلاعات +F/A-18 كه در پژوهش مورد استفاده قرار گرفت مدلي توسعه يافته بود اما F/A-18E/F نبود. تمامي جنگنده هاي غربي شركت كننده از ورژن قديمي AMRAAM استفاده كردند بجز Rafale كه از موشكهاي MICA استفاده برد.
تمرينهاي هوائي غير مشابه راهيست براي تبادل تجربيات با ديگر كشورها. با ورود به خدمت جنگنده هاي نسل 5.4 و همچنين تغييرات شگرف در سيستمهاي راداري (رادار هاي آرايه فازي) - سيستمهاي جنگ الكترونيك نوين و مانور پذيرتر شدن هر چه بيشتر جنگنده ها ، نيروهاي هوائي كشورهاي مختلف جهان در پي كسب تاكتيكهاي نوين و برگزاري مانورهاي مشترك در جهت ارتقاء سطح كمي نيروهاي خود ميباشند.
نيروي هوائي هند B.C. Nanjapa در حال گوش كردن به توضيحات
خلبان F-16 در جريان مانورهاي تمريني Cope India
جالب از IAF Su-30MKI و USAF F-15 در Aeroindia منابع: PRAVDA (مورخ 30.06.2004 )
The Times of India (مورخ 18.06.2004 )
[External Link Removed for Guests] ( مورخ 10.02.2004 )
[External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests]