مرکز انجمنهای تخصصی

F-117 شاهین پنهانکار آمریکایی

ترجمه و نگارش: چازان ساکار

در مناقصه ایکس اس تی که از طرف دو شرکت آمریکایی لاکهید مارتین و نورثروپ گرومن انجام پذیرفت طرفین مناقصه با ارایه طرحهایی با نقاط مشترک و بعضاً متفاوت از دیگری سعی در سبقت از همدیگر بودند لاکهید در طرحی که بعدها have blue نام گرفت پس از انجام آزمایشاتی در سال 1976 بر روی طرح خویش سرانجام مناقصه را ازآن خود کرد و قراردادهای لازم را برای ساخت دو فروند پیش نمونه بست لذا به این وسیله پنتاگون طرح را به طور کامل به لاکهید مارتین واگذار کرد.لازم به ذکر است طرح نورثروپ بعدها منجر به تولید و ساخت خفاکار بی-2 شد.هر چند طرح لاکهید نیز مشکلات خاصی را به دنبال داشت اما سرانجام تصمیم نهایی انجام پذیرفت و اولین پرواز اف117 که قبلاً سینیور ترند نام نهاده شده بود در 18 ژوئن 1981 تکوین پذیرفت.
ماموریت این جنگنده/ بمب افکن پنهانکار بسیار دقیق نفوذ سریع به مواضع استراتژیک دشمن و جلوگیری از حملات و تقلیل سریع این گونه عملیات است لذا این جنگنده خود گونه ای عملیاتی است به طوری که نخستین هواپیمای عملیاتی جهان شمرده می شود.که ازقابلیت پنهانکاری بالایی به دلیل استفاده از سیستم پلاتیپوس که باعث عدم شناسایی آن توسط حسگرهای حراراتی می شود، برخوردار است کما اینکه به کمک رادار به سختی قابل کشف است و اساساً هواپیمایی است که به ندرت یا به دشواری قابل رویت است.و از این حیث موارد استفاده بسیاری در نبردهای هوایی سنگین دارد. همچنین توانایی طراحی نقوش عملیاتی با جزئیاتی دقیق توسط سیستمهای پر کاربرد آن به میزان قابل توجهی از مسئولیت تنها سرنشین آن(خلبان) به میزان قابل توجهی کاسته است. تحویل نخستین اف-117 در سال 1982 صورت گرفت و با تحویل آخرین مدل آن در تابستان سال 1990میلادی پرونده تحویل آن بسته شد. از دیگر قابلیت های برجسته ی نایت هاوک می توان به توانایی استفاده از انواع سلاح ها و تجهیزات مدرن ناوبری و حمله یکپارچه و برجسته تر، به طور کلی استفاده از سیستمهای نوین الکترونیک پروازی اویونیک هوابرد، اشاره کرد. نظر به اینکه در منابع موثقی اشاره به نقاط ضعف نایت هاوک شده و ناپایداری شدید ذاتی خود هواپیما را علت این امر بر شمرده است از این رو استفاده از سیستم کنترل پرواز با سیم چندگانه (Fly By Wire) این مشکل را تا حد زیادی مرتفع ساخته بود.



اندازه کلی بدنه را می توان با اف-15موسوم به ایگل متشابه متصور شد در حالیکه طول بدنه آن 3/20متر، ارتفاع بدنه 8/3 متر و فاصله میان انتهای دو بال آن به 3/13 متر می رسد.

موتورها
F-117 از دو موتور توربوفن ساخت جنرال الکتریک F-404-GE-F1D2 برای تولید نیروی تراست خود استفاده می کند که این موتورها رانشی برابر 10800 پاوند ایجاد می کنند.
حداکثر سرعت عملیاتی اف-117، 98/0 ماخ (حدود 1 ماخ) که هنگام برخاست و فرود به ترتیب به 306 و 227 کیلومتر بر ساعت تقلیل می یابد. جالب است که این هواپیما بدون سوختگیری هوایی شعاع عملیاتی مناسبی دارد تا جایی که بدون انجان هر گونه سوختگیری و حتی با نصب کامل 2268کیلوگرم جنگ افزار موجود قادر به پرواز تا بردی معادل 1056 کیلومتر یا 656 مایل می باشد که شعاع عملیاتی مناسبی برای خفاکاری چون نایت هاوک محسوب می شود!

تسلیحات F-117
تسلیحات نایت هاوک را دو بمب هدایت لیزری 2000 پاوندی و موشکهای هوا به هوای سایدوایندر موسوم به AIM-9 و موشک هوا به سطح میان برد ماوریک و نیز موشک میان برد هوا به سطح ضد رادار هارم (HARM) تشکیل می دهند. نبردهای و عملیات این جنگنده در میدان های نبرد گوناگون چون نبردهای طوفان صحرا، کویت و یوگسلاوی از طرف ناتو، به انجام عملیات پرداخته و خصوصاً در جنگ خلیج فارس بارها مورد استفاده قرارگرفت و با عملیات درخشان خویش، در اثبات توانایی های خود موفق عمل کرده و با عنوان هواپیمایی مهاجم/ پنهان کار نشان داد که در مقابل سیستمهای پدافند هوایی و موشکهای هوا به هوا ، از ماموریت خود سربلند بیرون آمده و حرفی برای گفتن دارد.

کابین F-117


F-117 در حال پرتاب دو بمب هدايت ليزري GBU12


اینم F-117 سرنگون شده به وسیله موشک R-77 ارسالی از MiG-29A یوگوسلاوی

عکس دوم شما را در حال پرتاب موشک GBU12 است نمي توانم ببنيم

دوست من، منم عکس رو جايي آپ لود نکردم همينطوري از نت پيداش کردم. اينم لينکش:
[External Link Removed for Guests]
اميداوارم بتوني ببيني.

فیلمی از اف ۱۱۷ سرنگون شده در صربستان


[External Link Removed for Guests]

مطلب زیر در روزنامه همشهری به چاپ رسیده بود . گفتم بهتره دوستان نیز از اون استفاده کنند


لینک مطلب:http://www2.hamshahri.net/vijenam/javan/1382/820524/_aseman.htm
شاهين شب F-117A
سياه بي نظيرنامرئي
طولاني ترين پروازش را به مدت هجده و نيم ساعت بدون توقف از پايگاه هوايي هولمان(Holloman) به سمت كويت انجام داد كه اين ركورد بين هواپيماهاي تك سرنشينه هنوز پابرجاست




عميد نمازي خواه




در سال ۱۹۷۵ ميلادي، مهندسان بخش گسترش پيشرفته شركت لاكهيد مارتين «معروف به Skunk Works» تصميم به ساخت جنگنده اي بــــــا كمترين ســطح مقطع راداري(Radar- Cross-Section) گرفتند، تا كاملاً از ديد رادارهاي دشمن در امان و همچنين تيزپرواز و دقيق نيز باشد. تكنيكي كه اين مهندسان پيش گرفتند، بيشتر شبيه تراشيدن يك قطعه الماس بود و در نظر داشتند هواپيمايي بدون هيچ خميدگي طراحي كنند كه تا آن زمان از ذهن ديگران به دور بود.
طراحي به گونه اي بود كه سطح رويي را اشكال ذوزنقه اي و مثلثي تشكيل مي دادند و سطح زيرين بسيار صاف بود و توانايي پراكندن انبوه امواج رادارهاي دشمن را داشت. يكي ديگر از تكنيك هاي به كار گرفته شده استفاده از مواد جاذب امواج راداري (Radar Absorbent Material) در بدنه اصلي بود تا بتواند نيروي اين امواج را بگيرد و اجازه بازگشت كامل به آنها ندهد. از بزرگترين مشكلات طراحي با چنين سطح بدنه و بالي، پايداري هواپيما بود كه نبايد دچار پيچش هاي خطرناك (pitch، roll) مي شد. در اوايل سال ۱۹۷۷ بخش تحقيقات دفاعي پيشرفته (DARPA) آمريكا طي قراردادي درخواست ساخت دو هواپيماي قابل پرواز (با مقياس ۶۰ درصد) را با نام پروژه
(have-blue) از شركت لاكهيد كرد. بعدها اين پروژه به بخش فرماندهي سيستم نيروي هوايي منتقل شد. قرار بود كه نمونه پروازي اول براي ارزيابي مشخصات پروازي و نمونه دوم براي ارزيابي عكس العمل امواج راداري ساخته شوند. موتورهايشان را شركت جنرال الكتريك با مدل J-85 ساخت. طراحي چرخ ها را از هواپيماي A-10 اعانه گرفت و سيستم هدايت الكتريكي (FBW) آنها را نيز از هواپيماي F-16 گرفته بودند. صندلي پرتاب نيز مانند هواپيماي F-5 بود و در كل آن را مي توان يك انتخاب از




بهترين مشخصات هواپيماهاي جنگنده آمريكايي دانست.




اين هواپيما كه به نام پروژه Have blue شروع به كار كرد، با عملي شدن طرح، نام F-117A را به خود گرفت. شكل ظاهري اش با تمامي پرندگاني كه تاكنون در آسمان مشاهده شده بود تفاوت داشت. هزينه ساخت هر دو نمونه جمعاً ۳۷ ميليون دلار شد. تمامي پروازهاي ابتدايي و آزمايش آن كاملاً سري در يكي از مراكز آزمايشي به نام درياچه گروم در نوادا انجام شد.
جنس بدنه F-117A را آلومينيوم و تيتانيوم تشكيل مي دهند و پوشش خارجي را نوعي مواد خاص جاذب رادار مي پوشاند كه هنوز جنس اين مواد براي كسي آشكار نيست و از اسناد سري نيروي هوايي به حساب مي آيد. مدل موتورها عوض شد و از آن به بعد هر F-117 مجهز به ۲ موتور بدون پس سوز شركت جنرال الكتريك با مدل F-404 GE-F1D2 است كه مستقل از موتور هواپيماي F/A18(Hornet) با مدل
F-404-GE-400 محسوب مي شود.
اين دو موتور در دو طرف بدنه اصلي قرار دارند. هركدام داراي يك ورودي مستقل هستند كه يك چارچوب فلزي مشبك در جلوي هر ورودي قرار دارد و تا هنگامي كه
F-117 در ارتفاعات پايين پرواز مي كند، صداي كمتري از موتورهايش خارج مي شود و در اين صورت رادارها نمي توانند به راحتي او را تشخيص دهند. خروجي موتورها به گونه اي طراحي شده است كه كمترين حرارت را از خود نشان مي دهند و به همين خاطر رادارهاي حساس حرارتي نمي توانند آن را رديابي كنند.
با آميخته اي از تكنيك ها و فناوري هاي رادارگريز (Stealth) از هر مترمربع اين هواپيماي نامرئي تنها ۰۰۱/۰ متر آن براي رادارها مرئي و قابل ديد است كه در اين صورت در فواصل بيشتر از ۸ تا ۱۶ مايل
F-117 را فقط به صورت يك پرنده معمولي مي بينند.
يكي از دلايل پايداري F-117 طراحي بي نظير آيروديناميكي و بالچه هاي عقبي است. اين بالچه ها تماماً قابل خم شدن هستند و به صورت V شكل در انتهاي هواپيما قرار دارند. كابين خلبان ديد بسيار خوبي دارد و توسط ۵ قطعه شيشه اي شفاف محافظت مي شود. سقف كابين به سمت پشت باز مي شود و لبه هاي دندانه اي دارد تا هنگامي كه بسته مي شود به صورت يكپارچه با بدنه اصلي به نظر نيايد و باز هم سطح مقطع راداري كم تر شود. شيشه جلويي توسط پرده نازكي از طلا پوشيده شده تا امواج داخل كابين براي




رادارها نمايان نشود.




وضعيتي براي F-117 مهيا شده كه براي هر فرمان از ۴ سيستم پشتيبان بهره مي برد و اگر هر يك از آنها عمل نكند، باز هم ۳ سيستم ديگر فرمان را اجرا خواهند كرد و در صورتي كه مشكل حادي براي هواپيما به وجود آيد و هر چهار سيستم از كار بيفتد سريعاً به خلبان فرمان پرتاب (eject) مي دهد.
F-117 يك محفظه حمل تسليحات داخلي دارد و از هيچ گونه آويزگاه (hardport) بهره نمي برد. لبه درهاي اين محفظه نيز دندانه اي است به همان دليل كه براي كابين گفته شد.
هر محفظه توانايي حمل ۵۰۰۰ پوند بار را دارد و مي تواند اكثر موشك هاي پيشرفته را
نظير GBU-10، GBU-12، GBU-27 و MK-84 (بمب هدايت شونده) و بمب نفوذي (بمبي كه تا بخشي از زمين فرو مي رود سپس منفجر مي شود) BLU-109 با خود حمل كند.
براي كم شدن امواج راداري نمي تواند از رادارهاي ناوبري و يا هدفيابي قوي استفاده كند و به جاي آن از سيستمي پيشرفته به نامDLIR بهره مي برد تا توسط ليزر، هدف را مشخص كرده و به آن هجوم آورد. دوربين هاي بسيار قوي ديد در شب دارد و مي تواند در شب به دقت روز ايفاي نقش كند به گونه اي كه از ارتفاع ۲۵۰۰۰ پايي تنها با يك متر اختلاف هدف را ببيند .
F-117 فلپ (flap) ندارد و براي فرود با تنظيم سرعت (حدود ۱۸۵ مايل در ساعت) از يك چتر نيز استفاده مي كند تا بر اثر مقاومت هوا از سرعت آن كاسته شود. براي احتياط دو چتر دارد تا اگر يكي از آنها عمل نكرد، خلبان با خطر مواجه نشود. مي تواند برد نامحدودي داشته باشد زيرا قابليت سوختگيري در آسمان (Air Refueling) را دارد و به واسطه آن به هر ميزان كه بخواهد مي تواند پرواز كند. جايگاه سوختگيري هوايي در پشت كابين خلبان قرار دارد و به همين خاطر سوختگيري توسط F-117 براي خلبان كار مشكلي است زيرا با توجه به طراحي كابين هيچ گونه ديدي نسبت به بازوي سوختگيري در پشت سرش ندارد.
F-117 اولين پروازش را در نوادا و در تاريخ ۱۸ ژوئن سال ۱۹۸۱ تنها ۳۱ ماه پس از تصميم ساخت آن انجام داد.
اولين F-117 در ۱۹۸۲ و آخرين آن در تابستان سال ۱۹۹۰ به يگان هوايي آمريكا پيوست. اولين عملياتش را در دسامبر ۱۹۸۹ عليه پاناما و در زمان رياست جمهوري جورج بوش انجام داد. در پاناما عمليات سختي نداشت زيرا هيچ ديوار دفاع هوايي مستحكمي وجود نداشت و F-117 با آرامش خاطر بر فراز آسمان آنجا پرواز مي كرد و به پرتاب بمب هاي هدايت شونده مشغول بود.
از آن به بعد به عنوان يكي از حاميان نيروي هوايي آمريكا شناخته شد و توانست لقب شاهين شب (night Hawk) را بگيرد كه به حق لقبي شايسته بود. در عمليات طوفان صحرا كه در عراق انجام شد، اين شاهين تيزپرواز ۱۳۰۰ سورتي پرواز داشت و توانست ۱۶۰۰ هدف ارزشمند را مورد حمله قرار دهد. شاهين شب تنها هواپيمايي بود كه جواز حمله به بخش مركزي شهر بغداد را دريافت كرد. طولاني ترين پروازش را به مدت هجده و نيم ساعت بدون توقف از پايگاه هوايي هولمان(Holloman) به سمت كويت انجام داد كه اين ركورد بين هواپيماهاي تك سرنشينه هنوز پابرجاست.
در سال ۱۹۹۹ ، ۲۴ فروند F-117 به خدمت نيروهاي ناتو(NATO) درآمد كه در پايگاه هاي آويوناي (Aviona) ايتاليا و اسپانگدالم (Spangdahlen) آلمان قرار گرفتند و توانستند به عنوان پشتيباني دقيق در ۲۴ مارس ۱۹۹۹ عليه يوگوسلاوي آغاز به كار كنند.
تاكنون F-117 با شاهين شب تمامي عملياتش را با دقت و ظرافت انجام داده و هم اكنون در قرن جديد با وجود به روز كردن آنها توسط شركت لاكهيد مارتين بايد منتظر آمار دقت عملكرد او باشيم.
asemanejavan@parsimail.com
جدول مشخصات جنگنده ۱- نوع
۲ موتور تور بوفن F-404 ۲- مبناي قدرت
۴/۱۹ ۳- طول
۹/۳ ۴- ارتفاع
۲/۱۳ ۵- فاصله دو سر بال
۲۳۶۲۵ ۶- وزن
مافوق صوت ۷- سرعت

هواپیمای جنگنده رادار گریزf-117 - اف 117  
  از قدرتمندترین جنگنده های موجود جهان،      ، ملقب به «شاهین شب» است. شاهین شب نخستین هواپیمای رادارگریز (    ) است و این خصوصیت مهم آن را از دیگر جنگنده      متمایز می سازد. تصمیم ساخت این هواپیما در سال      میلادی با دادن مجوز شركت هواپیماسازی لاكهید مارتین گرفته شد.
این شركت نیز به سرعت تنها پس از      ماه، نخستین پرواز آزمایشی شاهین شب را در      ژوئن سال      در منطقه آزمایشی نوادا به نمایش گذاشت. از میان      فروند     ، نخستین شان در سال      میلادی به نیروی هوایی آمریكا تحویل داده شد و در تابستان سال      میلادی نیز آخرین فروند این هواپیما ساخته شد. به واسطه تكنولوژی رادارگریزی (    ) این هواپیما و با استفاده از بمب های هدایت شونده لیزری، شاهین شب توانایی حمله به نقاط بحرانی و غیرقابل نفوذ دشمن را دارد.
نوآوری در طراحی كه یكی از شاخص های منحصربه فرد      است توانایی جنگی بسیار بالایی را به این پرنده آهنی داده است.    شب، تك سرنشین و مجهز به دو موتور توربوفن    ساخت شركت جنرال الكتریك است كه تجهیزات گوناگونی را می تواند به كار گیرد و مجهزبه یك سیستم ناوبری و نیز سیستم شكاری ـ رهگیر وایونیك (الكترونیك هواپیما)پیشرفته ای است كه كار خلبان را سهل و قدرت عملیاتی آن را افزایش می دهد. آمریكا از این جنگنده نامریی استفاده های بسیار زیادی می برد. هر كجا كه احساس كند تجهیزات راداری دشمن قوی و پرقدرت است از شاهین شب برای انجام هرگونه عملیات نفوذی استفاده می كند و با اطمینان در انتظار شنیدن خبرهای خوش از عملیات شاهین هایش می نشیند.  

شاهین شب تنها هواپیمایی بود كه توانست در عملیات توفان صحرا   عراق مجوز حمله به مركز شهر بغداد را بگیرد. 
  این عملیات، آمریكا از         استفاده كرد اما همین چند فروند هواپیما ركوردهای بسیار جالبی را بر جای گذاشتند. به طور مثال از      تن بمب و موشك برای انهدام نیروگاه های برق، پایگاه های نظامی، مركز رادارهای دفاعی و. . . استفاده كردند، كه اكثر آنها بمبهای هدایت شونده لیزری بود. شاهین های آمریكایی در این عملیات حدود      ساعت پرواز داشتند و با توجه به رادارگریز بودنشان به راحتی از تمامی حریم های هوایی عراق و كویت استفاده كردند بدون اینكه هیچ مزاحمتی از سوی رادارهای دشمن را متوجه خود ببینند و خطری حس   از این عملیات موفق بود كه به درخواست ناتو    فروند از این هواپیما در سال      میلادی به خدمت دو پایگاه هوایی اروپایی (پایگاه هوایی آویانو در ایتالیا و اشپانگاهلم در آلمان) درآمد. نخستین حمله شاهین شب در      مارس      میلادی برعلیه یوگسلاوی ثبت شده است.   
   پرنده شب در یكی از شاهكارهای خود كه پرواز بدون توقفی از هولومان ،   پایگاه هوایی در آمریكا، به سمت كویت داشت   /   به طول انجامید و ركوردی برای هواپیماهای تك سرنشین بر جای گذاشت كه تا به امروز شكسته نشده است.   F-117 این ركورد را مدیون مهندسانی است كه قابلیت سوختگیری در هوا را برای این مخلوق شگفت انگیز منظور كردند. علاوه بر این شاهین شب دارای دو محفظه تسلیحاتی است كه انواع گوناگونی از موشك ها و بمب های هدایت شونده را می تواند حمل كند و خلبان تنها با فشار یك كلید می تواند سرنوشت یك منطقه یا یك پایگاه نظامی یا یك نیروگاه را تغییر دهد.
   هواپیما در عملیات توفان صحرا در سال      موفق شد با      پرواز،      نقطه و هدف مهم را مستقیماً مورد حمله قرار دهد .           مشخصات:   
   هواپیما: جنگنده تاكتیكی
شركت سازنده: شركت هواپیماسازی لاكهید مارتین
   موتور :      پوند برای هر موتور
طول: ۴/۱۹    (     فوت)
ارتفاع:   /   متر (     فوت +      اینچ)
فاصله دو سر بال:   /   (     فوت +      اینچ)
وزن:      (     پوند)
سقف پرواز:      فوت
سرعت:      مایل در ساعت (سطح دریا) حدود   /    


 گردآوری : پایگاه اینترنتی تکناز   

با تشکر از P a R y A عزیز

اف-117 تنها بمب افکن مدرن جهان که از رادار استفاده نکرد .

[External Link Removed for Guests]


شاید عجیب به نظر برسد ولی واقعیت دارد طراحان اف-117 برای پیشگیری از انتشار هر گونه امواج راداری از F-117 از قرار دادن رادار در این جنگنده امتناع کردند تا در این بمب افکن از هر لحاظ امر پنهانکاری در برابر انواع مختلف رادارها اعم از فعال/غیر فعال لحاظ شود.
کار هدف گیری این بمب افکن ضربتی از طریق سیستم هدف گیری الکترواپتیکالی به نام IRADS (سیستم بدست اوری و تعیین امواج فروسرخ) انجام میشد.این سیستم از یک نقش دهنده لیزر و سیستم جستجو کننده امواج فروسرخ با دید پایین(تصویر بردار فروسرخ) (DLIR) تشکیل می شود که وظیفه ان در اف-117 به اشکار سازی هدف و نشانه گذاری لیزر را بر روی ان ختم میشد.