صفحه 1 از 1

شش روش براي ارتباط کلامي موفق در خانواده

ارسال شده: سه‌شنبه ۹ مرداد ۱۳۸۶, ۱۰:۰۳ ق.ظ
توسط Dr.Akhavan
  روش براي ارتباط کلامي موفق در  



نويسنده : نوشين ديانتي

مشاوراني که با مسائل ازدواج و خانواده سروکار دارند نبود ارتباط کلامي را به نارضايتي از خانواده مربوط مي دانند و از آن بالاتر اعتقاد دارند ارتباط کلامي نامناسب بين زن و شوهر موجب دور شدن از خوشبختي مي شود.

براي اينکه جلوي چنين پيشامدي را در خانواده خود بگيريد بايد نکاتي را در نظر بگيريد که خانواده هايي که ارتباط کلامي خوب و مناسب در آنها حاکم است قبلاً به کار بسته اند.


تجربه اين خانواده ها به ما مي آموزد چگونه روش هاي ارتباطي غلط را کنار بگذاريم و به جاي آن روش هاي موثر را به کار بگيريم. خانواده هايي که ارتباط کلامي موثر دارند 6 قانون را براي ارتباط موثر و موفق عنوان مي کنند.

قانون نخست؛ وقت کافي بگذاريد

بيشتر ارتباطات کلامي در خانواده هاي موفق خودانگيخته و خودجوش است. اعضاي چنين خانواده هايي مي گويند؛ «وقتي کارهاي خانه را انجام مي دهيم با هم حرف مي زنيم.» يا «هر وقت دور هم هستيم حرف مي زنيم.» بعضي خانواده هاي موفق هم هر روز وقت خاصي را معين مي کنند که همه اعضاي خانواده دور هم جمع شوند و حرف بزنند.

بعضي خانواده ها زمان شام خوردن را براي گفت وگو درباره لحظات خوشايند روزشان انتخاب مي کنند. بعضي خانواده ها هم وقت ديگري را به صورت «شب خانواده» يا «شوراي خانواده» انتخاب مي کنند و اعضاي خانواده اتفاقات لذت بخش، مشکلات و دغدغه هاي خود را با يکديگر در ميان مي گذارند. اين خانواده ها مشکلات و سختي ها را نيز بيان مي کنند زيرا اعتقاد دارند جنبه مثبت زندگي در اين گفت وگوها نمايان مي شود.

به اين ترتيب خانواده هاي موفق تمام وقت خود را صرف بيان مشکلات و نگراني هاي خود نمي کنند و وقت کافي اختصاص مي دهند تا همه اعضاي خانواده درباره علايق خود هم، چه مهم، چه پيش پا افتاده، صحبت کنند.

قانون دوم؛ گوش بدهيد

اعضاي خانواده هاي موفق درک مي کنند که ارتباط کلامي درست دو وجه دارد؛ حرف زدن و شنيدن. آنها از افتادن در دام تمرکز بر حرف زدن پرهيز مي کنند.

گوش دادن به صحبت هاي همديگر رابطه بين افراد را مستحکم تر مي کند چون توجه و احترام را مي رساند. خانواده هاي موفق شنونده هاي خوب و فعالي هستند و به اين ترتيب درک آنها از يکديگر عميق تر مي شود. شنونده فعال بايد به حالت چهره، وضعيت بدن و لحن صدا به اندازه کلماتي که مي شنود توجه داشته باشد. بايد با سر تاييد کند يا چيزي بگويد که نشان دهنده توجه او باشد.

قانون سوم؛ تسويه حساب کنيد

شوهري را در نظر بگيريد که تمام بعدازظهر ناراحت بوده است. چند بار به همسرش پرخاش کرده و بقيه روز را برخلاف معمول ساکت نشسته و البته خانم هم از اين وضعيت آزرده خاطر شده است. طبيعي است که خانم از شوهرش ناخشنود و دل شکسته شود. به هر حال دل شکستگي او براساس اين فرض است که آزار و رفتار منفي شوهر مستقيماً او را نشانه گرفته است. خانم تصميم مي گيرد ببيند آيا شوهرش واقعاً از دست او عصباني يا ناراحت است يا اتفاق ديگري افتاده است. او مي گويد؛ «امشب بداخلاق و عبوس شدي. رفتارت به خاطر کاري است که من انجام داده ام يا اتفاق ديگري افتاده است؟ حالت خوب است؟» بعد شوهرش تعريف مي کند که بودجه پروژه اي که بر عهده اش بوده تعديل شده و به همين علت او مجبور شده دوستش را که در آن پروژه همکاري مي کرده از کار بيکار کند... او اصلاً از دست همسرش ناراحت و عصباني نبوده است.

اگر خانم به درستي ارتباط برقرار نمي کرد و موضوع روشن نمي شد رفتار شوهر را بد تعبير مي کرد و ممکن بود طوري واکنش نشان بدهد که شب شان را از آنچه بود بدتر کند.

پيام هاي مبهمي را که از اعضاي خانواده دريافت مي کنيد با اين پرسش ها معلوم کنيد؛ «مطمئن نيستم منظورت از اين کار چيست؟» يا «من از آنچه مي گويي يا مي کني اين طور برداشت مي کنم. آيا درست است؟»

قانون چهارم، به دنياي اعضاي خانواده نفوذ کنيد

هر يک از ما در دنياي منحصر به فرد خود زندگي مي کنيم. هيچ کس زندگي را دقيقاً آن طور که ما مي بينيم نمي بيند. ديدگاه شما نسبت به يک مساله معين به تجارب گذشته شما درباره آن مساله، ارزش هايي که به آن باور داريد و ويژگي هاي شخصيتي تان بستگي دارد. يعني هنگامي که دو نفر روي موضوعي توافق ندارند هميشه به اين معني نيست که يکي از آنها حق است و ديگري باطل. علت فقط اين است که دو نفر از دو دنياي متفاوت و با دو ديدگاه متفاوت مساله را بررسي مي کنند.

قانون پنجم؛ لولو خورخوره را به فيلم هاي ترسناک بسپاريد

يادتان مي آيد وقتي بچه بوديم چه بازي هايي مي کرديم؟ يکي داد مي زد لولو خورخوره آمد؛ بقيه جيغ مي زدند و فرار مي کردند. اين بازي ها هم ترسناک بودند هم بامزه.

آدم بزرگ ها هم از اين بازي ها دارند اما مدل بازي آدم بزرگ ها خيلي بامزه نيست. اين بازي آدم بزرگ ها را عصبي مي کند، ارتباطات را خراب مي کند و روابط را از بين مي برد. لولو خورخوره آدم بزرگ ها انتقاد، ارزشگذاري و برخورد از موضع بالا به صورت قضاوت بي ادبانه و توهين آميز است. وقتي يکي از طرفين قضاوت توهين آميز مي کند رابطه از بين مي رود. خانواده هاي موفق ناراحتي ها را زود فراموش مي کنند و اجازه نمي دهند مشکلات تمام دستاوردهاي زندگي شادشان را در هم بشکند.

قانون ششم؛ صادق باشيد

ويژگي الگوي ارتباطي در خانواده هاي موفق صداقت و روراستي است. در چنين خانواده اي هر کس هر حرفي مي زند همان منظور را دارد و منظورش همان است که مي گويد.

اعضاي خانواده موفق به زورگويي، زرنگي و کلک، سرزنش، سلطه گري و فرمان دادن متوسل نمي شوند. آنها از وابستگي سوءاستفاده نمي کنند، فداکارهاي خاموش نيستند که مدت ها رنج مي برند و سر آخر به گناه آلوده مي شوند. همه روش هاي فريب دادن ديگران به رياکاري و تيرگي رابطه مي انجامد.بعضي ها به غلط «صداقت» را بهانه اي براي نامهرباني بيش از حد مي دانند. خانواده اي موفق است که بين صداقت و محبت تعادل برقرار کند. آنها مسائل شان را مسخره جلوه نمي دهند تا با آن مواجه نشوند. از طرف ديگر يک اشتباه را دستاويز قرار نمي دهند تا درباره نظر ديگري قضاوت کنند و سليقه، مديريت زمان، بهداشت يا عادات مطالعه ديگري را زير سوال ببرند.

اصل مهم اين است که هر اختلاف نظر، هر فکر يا هر جنبه اي از روابط انساني را مي توان از راه مثبت، بدون پيش داوري و بدون آزار رساندن به ديگران مطرح کرد.

محبت و مهرباني وراي به کار نبردن کلمات درشت و آزارنده است. گاهي توجه به نيازهاي ساير اعضاي خانواده و کمک کردن به آنها پيش از آنکه از شما کمک بخواهند بيشتر مهرباني شما را ثابت مي کند.

همسر رويايي بشويد

اگر بخواهيم در کاري موفق بشويم معمولاً براي آن زمينه چيني مي کنيم. اگر کسي بخواهد پيانو بزند معمولاً از معلمي درس مي گيرد، نه اينکه يک راست پشت پيانو بنشيند و از همان اول موتزارت يا بتهوون بزند. البته ممکن است کسي به تنهايي شروع کند و در نهايت بتواند آهنگ هاي ساده اي را از کار در بياورد اما به ندرت مي توان با اين روش به موفقيت شاياني دست يافت. مربي به کارآموز ياد مي دهد کدام کليد، نت معيني را ايجاد مي کند، چه تکنيکي براي استفاده از آن کليد وجود دارد و چطور بايد نت هاي موسيقي را از روي نشانه ها نواخت تا قطعه موسيقي درست اجرا شود.

هنگامي که آموزش پايه را گرفتيم ديگر دست خودمان است که چقدر تمرين کنيم و آنچه را ياد گرفتيم گسترش بدهيم. پس از سال ها تمرين کارآموز قديم خودش به جايي مي رسد که مي تواند آهنگي براي پيانو بسازد. پس واضح است که موفقيت متعلق به تازه کارها نيست.

با اين حال ما معمولاً انتظار داريم بدون هيچ دستورالعمل يا تمريني در امر ازدواج موفق باشيم. بيشتر اوقات روي علايق مشترک يا تفاهم تاکيد مي کنيم و وقتي اوضاع بر وفق مراد پيش نرفت به فکر سرزنش تفاوت هاي فردي يکديگر مي افتيم که در مواردي که کار به طلاق مي انجامد آنها را «تفاوت هاي سازش ناپذير» مي نامند.

معمولاً کساني که در ازدواج به مشکلي برخورد کرده اند به روش هايي که به کار گرفته اند فکر نمي کنند يا تصميم نمي گيرند که از روي کتاب يا با کمک متخصص تمرين کنند. نامزدها هم معمولاً دنبال يادگيري اصول پايه و تکنيک هاي تمريني صحيح در زندگي مشترک آينده شان نيستند. به همين علت ها روابط بسياري از زن و شوهرها طوري تنظيم مي شود که در نهايت به شکست مي انجامد.

نجات دادن ازدواجي که رو به نابودي است خيلي کار مي برد اما ارزشش را دارد. اگر خداي نکرده ازدواجتان به مرحله بحراني رسيده است بايد هر چه زودتر کاري بکنيد. حتي اگر وارد مرحله بحراني نشده ايد ولي بيم آن مي رود که وارد اين مرحله بشويد مي توانيد از سه روش بهره بگيريد. حتي اگر خانواده موفقي داريد باز هم اين راهکارها کمک مي کند همچنان موفق بمانيد.

1 - ازدواج مثل يک تيم ورزشي است. وقتي با زوج هايي که در مرحله بحراني هستند صحبت کنيم معمولاً فقط يک طرف داستان را مي شنويم. معمولاً اين يک طرف داستان شکايت يکي از زوجين از ديگري است که تمام تقصيرها را به گردن او مي اندازد؛ «اگر اين کار را نمي کرد» يا «اگر فلان کار را مي کرد.» همه مي دانند که هيچ مشکلي يک طرفه پيش نمي آيد. البته ممکن است يکي از طرفين بيشتر از ديگري به ازدواج صدمه زده باشد، مثلاً خيانتي صورت گرفته باشد، اما معمولاً فقط يکي از زوجين مستحق سرزنش نيست. انتظار نداشته باشيد همسرتان تمام سختي هاي رابطه را به دوش بکشد. هر يک از دو طرف بايد، بدون تلاش براي تغيير يا کنترل همسرش، درون خودش را بکاود. در زندگي زناشويي تان گروهي کار کنيد تا همسرتان هم همين روش را برگزيند.

2- روياي همسرتان بشويد. حتماً وقتي جوان تر بوديد روياها و تصوراتي از رابطه تان با همسر آينده تان داشتيد. همسرتان هم همين طور.

يکي از بزرگترين اشتباهاتي که مردم پس از ازدواج مرتکب مي شوند اين است که نامزدبازي را قطع مي کنند و ديگر با هم مثل نامزدها رفتار نمي کنند. حتماً آن دوره را به ياد داريد، وقتي که مودب، مهربان، حمايت گر، فداکار، باملاحظه، مراقب، در دسترس و نسبت به همسر فعلي تان حساس بوديد. يادتان مي آيد که خود را با روياي او مطابقت مي داديد؟ مي دانستيد دوست دارد چه بپوشيد، مي دانستيد چه چيزي ناراحتش مي کند يا او را مي ترساند يا آزارش مي دهد و از آنها دوري مي کرديد. تلاش مي کرديد تا بفهميد چه چيزي برايش مهم است و خودتان هم آن را مهم مي دانستيد حتي اگر آن مساله پيش از آن برايتان مهم نبود. باز هم همين کارها را بکنيد. هيچ کس همسر روياهايش را فراموش نمي کند. اگر اين کار را بکنيد کم کم متوجه خواهيد شد که همسرتان هم دارد همين کارها را براي شما انجام مي دهد.

3- درباره همسرتان به ديگران حرف هاي خوب بزنيد، چه در حضور خودش چه وقتي خودش نيست. اگر روي جنبه هاي مثبت همسرتان متمرکز شويد درخواهيد يافت او نه تنها آن جنبه هاي مثبت را بيشتر به کار مي گيرد بلکه روز به روز بر فهرست جنبه هاي مثبتش مي افزايد.

اگر آقاي خانه آشغال ها را سر ساعت 9 بيرون مي گذارد از او تشکر کنيد. از خانم خانه براي غذاي خوشمزه اي که پخته تشکر کنيد و به ديگران هم بگوييد که او چه آشپز خوبي است. حتماً از قدرت يا هوش همسرتان جلوي دوستانتان تعريف کنيد. به او بگوييد که فکر مي کنيد او خيلي زيباست. به اين ترتيب هم همسرتان از تعريف هاي شما قدرداني مي کند هم خودتان با او راحت تر خواهيد شد زيرا خودتان را طوري برنامه ريزي کرده ايد که با او با احترام و قدرشناسي رفتار کنيد.

ازدواج کار و تمرين مي خواهد اما پاداش آن يک عمر باقي مي ماند. به ياد داشته باشيد ازدواج موفق يک شبه اتفاق نمي افتد همان طور که مشکلات زناشويي هم در چند روز آشکار نمي شوند