شش راه براي يادگيري سريع تر
ارسال شده: دوشنبه ۵ تیر ۱۳۸۵, ۶:۰۰ ب.ظ
[External Link Removed for Guests]
سالها كارشناسان بر اين باور بودند كه ظرفيت ثابتي براي يادگيري وجود دارد. با اين حال در دو دههء اخير، روانشناسان و مربيان به گونه اي ديگر فكر مي كنند. يكي از محققان در اين باره مي گويد: شواهد زيادي وجود دارند كه ثابت مي كنند هوش انسان قابل افزايش است. ما مي دانيم كه فنون مناسب مي توانند به افراد در افزايش قدرت يادگيري شان كمك كنند.
از اين گذشته ، اين مهارت ها بسيار ابتدايي هستند و تقريبا هر كسي مي تواند با تمرين و ممارست در آنها مهارت پيدا كند. در ذيل، شش نظريهء اثبات شده از كارشناسان مختلف براي افزايش قدرت يادگيرتان آمده است:
1- ابتدا به تصاوير بزرگ نگاه كنيد:
وقتي مي خواهيد مطلب جديد و نا آشنايي را بخوانيد ، خود را مستقيما درگير آن مطلب نكنيد . اگر ابتدا نگاهي اجمالي به مطلب بياندازيد مي توانيد حافظه و درك مطلب خود را افزايش دهيد . به عناوين فرعي ، زير نويس عكسها و خلاصه هايي از متن كه دردسترس هستند نيز نظري بيافكنيد . اگر مي خواهيد كتاب بخوانيد ابتدا به فهرست و مقدمه كتاب نگاهي بياندازيد . تمام اين پيش زمينه ها به شما كمك خواهند كرد تا آنچه كه مي خواهيد در ذهنتان تثبت شود .
2- سرعت مطالعهء خود را كاهش دهيد و مطالب را با خود تكرار كنيد:
گرچه ممكن است سريع خواندن مطالب، آسان، خوب و مفيد باشد، اما آهسته تر خواندن مطالب پيچيده و دشوار، مي تواند به طور موثري به يادگيري تان كمك كند. دو تن از نويسندگان كتاب (حل مشكل و درك مطلب)، سه تفاوت اصلي ميان چگونگي مطالعهء دانش آموزان قوي و دانش آموزان ضعيف را بررسي كرده اند:
دانش آموزان قوي، مطالب را با صداي آرام يا بلند بيان مي كنند. آنها سرعت مطالعه خود را پائين مي آورند و كلمات را همان طور كه مي خوانند، تكرار مي كنند و به آنها توجه مي كنند.
دانش آموزان قوي، وقتي با مشكلي مواجه مي شوند خود به خود آن مطلب را آن قدر تكرار مي كنند تا بفهمند. در مقابل دانش آموزان ضعيف، اگر مطلبي را براي بار اول نفهمند آن را رها كرده و بقيهء مطلب را مي خوانند.
دانش آموزان قوي، فعالانه با اطلاعات جديد رابطه اي نزديك برقرار مي كنند. آنها در مورد آنچه كه مي خوانند تفكر مي كنند و توضيحي براي آن مي خواهند و به آن مسلط مي شوند.
درسال 1979 فردي به نام «ويمبي» روش مطالعهء آهسته و با صداي بلند را طي يك دوره آموزشي 5 هفته اي براي زبان آموزان مبتدي در دانشگاه Xavier در «نيواورلئان» آشنا كرد. 175 زبان آموز از اين روش استفاده كردند. درك مطلب بيشتر اين دانش آموزان 2 نمره افزايش يافت و نمرات امتحان آمادگي دانشگاهي اكثر آنها نيز بيش از 14 درصد افزايش نشان داد.
3 – تمرين روشهاي تقويت حافظه:
تمام روشهاي تقويت حافظه را فنون تقويت حافظه مي نامند . در اين روشها مطالب جديد به صورت فرمولي ساده تر و قابل فهم تر در مي آيند . يكي از روشهاي تقويت حافظه ، بكار گرفتن حروف ابتداي كلمات است . مثلا براي اينكه بتوانند اسامي 5 سياره اول منظومه شمسي (تير- ناهيد – زمين – مريخ –مشتري ) به ترتيب ياد بگيريد با حروف اول نام هر سياره كلمه اي بسازيد و اين كلمات را در جعبه اي قرار دهيد مثل ( تمام نيازهاي زميني مردم ماديند ) .
روش ديگري براي تقويت حافظه استفاده از تصاوير است . اين ترفند شامل ابداع سرنخهاي بصري به منظور فهم مطالب نا آشنا است . براي فهم اين روش مثال ساده اي مي زنيم . معادل كلمه خروس در زبان انگليسي« rooster» است .
تلفظ كلمه «Roostar» شبيه كلمهء فارسي روستا است! در ذهنتان مي توانيد خروسي را تجسم كنيد كه در روستا راه مي رود! با اين روش، تصوير روستا،« Roostar» و خروس، هميشه در ذهنتان خواهد ماند.
تنها ترفند تقويت حافظه كه قبلا توسط محققان رد شده بود امروزه به عنوان روشي موثر براي بالا بردن حافظه محسوب مي شود. در اين روش دو يا حتي سه برابر مطالب جديد امتحاني را مي توان به خاطر سپرد. حافظهء خوب كليد همه روشهاي ادراكي است و آن چيزي است كه مي توان با تمرين و ممارست بدست آورد.
تحقيقات ادراكي نشان مي دهند كه ما دو نوع حافظه داريم: حافظه كوتاه مدت و بلند مدت. حافظه كوتاه مدت 30 تا 60 ثانيه دوام دارد. ما از دفتر راهنماي تلفن براي تلفن كردن كمك مي گيريم شماره را گرفته و بعد آن را فراموش مي كنيم . با اين حال حافظه بلند مدت مي تواند زمان طولاني دوام داشته باشد. راز و رمز پرورش يك حافظه خوب فراگيري چگونگي انتقال اطلاعات مفيد از حافظه كوتاه مدت به حافظه بلند مدت و چگونگي به خاطرآوردن اين اطلاعات در زمان مورد نياز است. فنون تقويت حافظه مي توانند راه حلي براي انتقال اطلاعات بلند مدت و گرفتن دوباره اطلاعات باشند. به ياد داشته باشيد كه ذهن و حافظه، مانند ماهيچه هستند و هر چه از آنها بيشتر استفاده كنيد، قوي تر مي شوند.
4- اطلاعات را دسته بندي كنيد:
در مطالعه اي كه در دانشگاه «استنفورد» انجام شد از دانش آموزان خواسته شد كه 12 كلمه را به خاطر بسپارند . اين كلمات شامل اسامي حيوانات ،اقلام مختلف پوشاك ،انواع وسايل نقليه و مشاغل بودند . براي يك گروه كلمه ها را به 4 دسته تقسيم بندي كردند . براي گروه ديگر ، كلمات را به صورت تصادفي فهرست كردند . گروهي كه مطالب را دسته بندي شده مطالعه كردند هميشه بهتر از گروه ديگر بودند و 2 تا 3 برابر كلمات بيشتري را به ياد آوردند .
«توماس تراباسو»ستاد دانشگاه شيكاگو مي گويد : هضم اطلاعات جديد آن هم يكجا بسيار سخت و دشوار است . تجزيه و تحليل مطالب جديد و تقسيم آنها به بخشهاي معني دار يادگيري را آسان تر مي كند .
بنابراين با مرتب كردن مطالب سخت و پيچيده در قالب دسته بندي هاي منطقي مي توانيد روشي دائمي براي ذخيره و نگهداري اطلاعات بوجود آوريد .
5- توجه خود را متمركز كنيد:
دفعه بعد با مطالب جديدي مواجه مي شويد كه بايد آنها را ملكه ذهن خود كنيد از خود بپرسيد : من از خواندن اين مطلب چه مي خواهم بياموزم ؟ و از دانشي كه بدست مي آورم چه بهره اي خواهم برد؟ گفتن اين مطلب – يادگيري براي ما چه خواهد كرد ؟ از مقاومت ما در برابر مطالعه مي كاهد و ما خواننده بهتري مي شويم . در ذيل به 4 روش ديگر براي بهبود تمركز اشاره شده است:
زمان و مكاني را براي يادگيري اختصاص دهيد. تلفن را از پريز بكشيد! و در را ببنيد، با نظم بخشيدن به محيط اطراف خود اين انتظار در شما بوجود مي آيد كه خواهيد آموخت.
خود را از عواملي كه باعث حواس پرتي مي شوند دور نگاه داريد از آويزان كردن تابلوي «مزاحم نشويد» روي در اتاقتان خجالت نكشيد . شما اختيار وقتتان را داريد.
روشهاي مختلف يادگيري را امتحان كنيد. روشهاي مطالعه، از قبيل كشيدن نمودار، يادداشت برداري خلاصه برداري يا حتي ضبط مطالب روي نوار، مي توانند تمركز شما را افزايش دهند. براي مهارت در مطالعه فنوني را بكار ببريد كه بيشتر با آنها احساس راحتي مي كنيد . خلاق باشيد.
ترقي و پيشرفت خود را نشان دهيد. گرفتار بودن هميشه به منزله پر ثمر بودن نيست. گهگاه توقف كنيد و از خود بپرسيد : آيا من هم اكنون به هدف يادگيري ام كمك مي كنم . اگر پاسختان مثبت است فعاليت خود را ادامه دهيد اگر پاسختان منفي است از خودتان علت را جويا شويد. اگر شما به دليل خستگي و اضطراب در كار خود پيشرفت نمي كنيد بدون احساس گناه به خود استراحت بدهيد وقفه هاي منظم مي توانند روند يادگيري را بهبود بخشد.
6- سبك يادگيري خود را كشف كنيد:
دو مربي داستان، سه بچه اي كه هر كدام براي كريسمس يك دوچرخه هديه گرفتند را نقل مي كنند . اين دوچرخه ها مونتاژ نشده بودند و والدين اين بچه ها بايد آنها را مونتاژ مي كردند . پدرم «تيم قبل» از اينكه دست به كار شود ابتدا دستورالعمل را به دقت مطالعه كرد . پدر «مري» قطعات را روي زمين چيد و دستور العمل را به مادر« مري» داد و پس از بررسي قطعات گفت : اين را براي من بخوان مادر «جورج» به طور فطري شروع به سر هم بندي قطعات كرد . فقط وقتي جايي با مشكلي مواجه مي شد به دستورالعمل نگاهي مي انداخت. در پايان روز هر سه دوچرخه مونتاژ شدند اما هر كدام با روش مختلف.
آنها با وجود اينكه متوجه نبودند هر كدام با سبك مخصوص به خود كار كرده بودند . روشهاي ما در برابر مطالب نا آشنا منحصر به فرد و مخصوص به خودمان است و كليد يادگيري تشخيص و تطبيق شيوه اي است كه براي ما مناسب تر است .
شيوه هاي يادگيري مي توانند به طور شگرفي تغيير كنند . يك روانشناس 21 اصل اثر گذار در روش يادگيري را مشخص كرده است. اين عوامل شامل ميزان سروصدا، نور، ميزان نظارت مورد نياز و حتي ساعات روز نيز است .
سبك شما چيست ؟ خود را روانكاوي كنيد . مثلا سبك شما در سر هم بندي افرادي در هم ريخته چيست ؟صبح بيشتر تمركزداريد يا عصر ؟ در محيط شلوغ بيشتر تمركز كرده ايد يا در محيط ساكت ؟ ليستي از تمام نقاط مثبت و منفي مشخص شده خود تهيه كنيد. از اين ليست استفاده كنيد تا بتوانيد محيطي ايجاد كنيد كه براي يادگيري تان بهترين باشد . كدام سبك در مورد شما صادق است ؟ خبر خوب اين است كه شما مي توانيد ظرفيت يادگيري خود را افزايش دهيد و اين مي تواند زندگي شما را كامل تر و بهتر كند.
سالها كارشناسان بر اين باور بودند كه ظرفيت ثابتي براي يادگيري وجود دارد. با اين حال در دو دههء اخير، روانشناسان و مربيان به گونه اي ديگر فكر مي كنند. يكي از محققان در اين باره مي گويد: شواهد زيادي وجود دارند كه ثابت مي كنند هوش انسان قابل افزايش است. ما مي دانيم كه فنون مناسب مي توانند به افراد در افزايش قدرت يادگيري شان كمك كنند.
از اين گذشته ، اين مهارت ها بسيار ابتدايي هستند و تقريبا هر كسي مي تواند با تمرين و ممارست در آنها مهارت پيدا كند. در ذيل، شش نظريهء اثبات شده از كارشناسان مختلف براي افزايش قدرت يادگيرتان آمده است:
1- ابتدا به تصاوير بزرگ نگاه كنيد:
وقتي مي خواهيد مطلب جديد و نا آشنايي را بخوانيد ، خود را مستقيما درگير آن مطلب نكنيد . اگر ابتدا نگاهي اجمالي به مطلب بياندازيد مي توانيد حافظه و درك مطلب خود را افزايش دهيد . به عناوين فرعي ، زير نويس عكسها و خلاصه هايي از متن كه دردسترس هستند نيز نظري بيافكنيد . اگر مي خواهيد كتاب بخوانيد ابتدا به فهرست و مقدمه كتاب نگاهي بياندازيد . تمام اين پيش زمينه ها به شما كمك خواهند كرد تا آنچه كه مي خواهيد در ذهنتان تثبت شود .
2- سرعت مطالعهء خود را كاهش دهيد و مطالب را با خود تكرار كنيد:
گرچه ممكن است سريع خواندن مطالب، آسان، خوب و مفيد باشد، اما آهسته تر خواندن مطالب پيچيده و دشوار، مي تواند به طور موثري به يادگيري تان كمك كند. دو تن از نويسندگان كتاب (حل مشكل و درك مطلب)، سه تفاوت اصلي ميان چگونگي مطالعهء دانش آموزان قوي و دانش آموزان ضعيف را بررسي كرده اند:
دانش آموزان قوي، مطالب را با صداي آرام يا بلند بيان مي كنند. آنها سرعت مطالعه خود را پائين مي آورند و كلمات را همان طور كه مي خوانند، تكرار مي كنند و به آنها توجه مي كنند.
دانش آموزان قوي، وقتي با مشكلي مواجه مي شوند خود به خود آن مطلب را آن قدر تكرار مي كنند تا بفهمند. در مقابل دانش آموزان ضعيف، اگر مطلبي را براي بار اول نفهمند آن را رها كرده و بقيهء مطلب را مي خوانند.
دانش آموزان قوي، فعالانه با اطلاعات جديد رابطه اي نزديك برقرار مي كنند. آنها در مورد آنچه كه مي خوانند تفكر مي كنند و توضيحي براي آن مي خواهند و به آن مسلط مي شوند.
درسال 1979 فردي به نام «ويمبي» روش مطالعهء آهسته و با صداي بلند را طي يك دوره آموزشي 5 هفته اي براي زبان آموزان مبتدي در دانشگاه Xavier در «نيواورلئان» آشنا كرد. 175 زبان آموز از اين روش استفاده كردند. درك مطلب بيشتر اين دانش آموزان 2 نمره افزايش يافت و نمرات امتحان آمادگي دانشگاهي اكثر آنها نيز بيش از 14 درصد افزايش نشان داد.
3 – تمرين روشهاي تقويت حافظه:
تمام روشهاي تقويت حافظه را فنون تقويت حافظه مي نامند . در اين روشها مطالب جديد به صورت فرمولي ساده تر و قابل فهم تر در مي آيند . يكي از روشهاي تقويت حافظه ، بكار گرفتن حروف ابتداي كلمات است . مثلا براي اينكه بتوانند اسامي 5 سياره اول منظومه شمسي (تير- ناهيد – زمين – مريخ –مشتري ) به ترتيب ياد بگيريد با حروف اول نام هر سياره كلمه اي بسازيد و اين كلمات را در جعبه اي قرار دهيد مثل ( تمام نيازهاي زميني مردم ماديند ) .
روش ديگري براي تقويت حافظه استفاده از تصاوير است . اين ترفند شامل ابداع سرنخهاي بصري به منظور فهم مطالب نا آشنا است . براي فهم اين روش مثال ساده اي مي زنيم . معادل كلمه خروس در زبان انگليسي« rooster» است .
تلفظ كلمه «Roostar» شبيه كلمهء فارسي روستا است! در ذهنتان مي توانيد خروسي را تجسم كنيد كه در روستا راه مي رود! با اين روش، تصوير روستا،« Roostar» و خروس، هميشه در ذهنتان خواهد ماند.
تنها ترفند تقويت حافظه كه قبلا توسط محققان رد شده بود امروزه به عنوان روشي موثر براي بالا بردن حافظه محسوب مي شود. در اين روش دو يا حتي سه برابر مطالب جديد امتحاني را مي توان به خاطر سپرد. حافظهء خوب كليد همه روشهاي ادراكي است و آن چيزي است كه مي توان با تمرين و ممارست بدست آورد.
تحقيقات ادراكي نشان مي دهند كه ما دو نوع حافظه داريم: حافظه كوتاه مدت و بلند مدت. حافظه كوتاه مدت 30 تا 60 ثانيه دوام دارد. ما از دفتر راهنماي تلفن براي تلفن كردن كمك مي گيريم شماره را گرفته و بعد آن را فراموش مي كنيم . با اين حال حافظه بلند مدت مي تواند زمان طولاني دوام داشته باشد. راز و رمز پرورش يك حافظه خوب فراگيري چگونگي انتقال اطلاعات مفيد از حافظه كوتاه مدت به حافظه بلند مدت و چگونگي به خاطرآوردن اين اطلاعات در زمان مورد نياز است. فنون تقويت حافظه مي توانند راه حلي براي انتقال اطلاعات بلند مدت و گرفتن دوباره اطلاعات باشند. به ياد داشته باشيد كه ذهن و حافظه، مانند ماهيچه هستند و هر چه از آنها بيشتر استفاده كنيد، قوي تر مي شوند.
4- اطلاعات را دسته بندي كنيد:
در مطالعه اي كه در دانشگاه «استنفورد» انجام شد از دانش آموزان خواسته شد كه 12 كلمه را به خاطر بسپارند . اين كلمات شامل اسامي حيوانات ،اقلام مختلف پوشاك ،انواع وسايل نقليه و مشاغل بودند . براي يك گروه كلمه ها را به 4 دسته تقسيم بندي كردند . براي گروه ديگر ، كلمات را به صورت تصادفي فهرست كردند . گروهي كه مطالب را دسته بندي شده مطالعه كردند هميشه بهتر از گروه ديگر بودند و 2 تا 3 برابر كلمات بيشتري را به ياد آوردند .
«توماس تراباسو»ستاد دانشگاه شيكاگو مي گويد : هضم اطلاعات جديد آن هم يكجا بسيار سخت و دشوار است . تجزيه و تحليل مطالب جديد و تقسيم آنها به بخشهاي معني دار يادگيري را آسان تر مي كند .
بنابراين با مرتب كردن مطالب سخت و پيچيده در قالب دسته بندي هاي منطقي مي توانيد روشي دائمي براي ذخيره و نگهداري اطلاعات بوجود آوريد .
5- توجه خود را متمركز كنيد:
دفعه بعد با مطالب جديدي مواجه مي شويد كه بايد آنها را ملكه ذهن خود كنيد از خود بپرسيد : من از خواندن اين مطلب چه مي خواهم بياموزم ؟ و از دانشي كه بدست مي آورم چه بهره اي خواهم برد؟ گفتن اين مطلب – يادگيري براي ما چه خواهد كرد ؟ از مقاومت ما در برابر مطالعه مي كاهد و ما خواننده بهتري مي شويم . در ذيل به 4 روش ديگر براي بهبود تمركز اشاره شده است:
زمان و مكاني را براي يادگيري اختصاص دهيد. تلفن را از پريز بكشيد! و در را ببنيد، با نظم بخشيدن به محيط اطراف خود اين انتظار در شما بوجود مي آيد كه خواهيد آموخت.
خود را از عواملي كه باعث حواس پرتي مي شوند دور نگاه داريد از آويزان كردن تابلوي «مزاحم نشويد» روي در اتاقتان خجالت نكشيد . شما اختيار وقتتان را داريد.
روشهاي مختلف يادگيري را امتحان كنيد. روشهاي مطالعه، از قبيل كشيدن نمودار، يادداشت برداري خلاصه برداري يا حتي ضبط مطالب روي نوار، مي توانند تمركز شما را افزايش دهند. براي مهارت در مطالعه فنوني را بكار ببريد كه بيشتر با آنها احساس راحتي مي كنيد . خلاق باشيد.
ترقي و پيشرفت خود را نشان دهيد. گرفتار بودن هميشه به منزله پر ثمر بودن نيست. گهگاه توقف كنيد و از خود بپرسيد : آيا من هم اكنون به هدف يادگيري ام كمك مي كنم . اگر پاسختان مثبت است فعاليت خود را ادامه دهيد اگر پاسختان منفي است از خودتان علت را جويا شويد. اگر شما به دليل خستگي و اضطراب در كار خود پيشرفت نمي كنيد بدون احساس گناه به خود استراحت بدهيد وقفه هاي منظم مي توانند روند يادگيري را بهبود بخشد.
6- سبك يادگيري خود را كشف كنيد:
دو مربي داستان، سه بچه اي كه هر كدام براي كريسمس يك دوچرخه هديه گرفتند را نقل مي كنند . اين دوچرخه ها مونتاژ نشده بودند و والدين اين بچه ها بايد آنها را مونتاژ مي كردند . پدرم «تيم قبل» از اينكه دست به كار شود ابتدا دستورالعمل را به دقت مطالعه كرد . پدر «مري» قطعات را روي زمين چيد و دستور العمل را به مادر« مري» داد و پس از بررسي قطعات گفت : اين را براي من بخوان مادر «جورج» به طور فطري شروع به سر هم بندي قطعات كرد . فقط وقتي جايي با مشكلي مواجه مي شد به دستورالعمل نگاهي مي انداخت. در پايان روز هر سه دوچرخه مونتاژ شدند اما هر كدام با روش مختلف.
آنها با وجود اينكه متوجه نبودند هر كدام با سبك مخصوص به خود كار كرده بودند . روشهاي ما در برابر مطالب نا آشنا منحصر به فرد و مخصوص به خودمان است و كليد يادگيري تشخيص و تطبيق شيوه اي است كه براي ما مناسب تر است .
شيوه هاي يادگيري مي توانند به طور شگرفي تغيير كنند . يك روانشناس 21 اصل اثر گذار در روش يادگيري را مشخص كرده است. اين عوامل شامل ميزان سروصدا، نور، ميزان نظارت مورد نياز و حتي ساعات روز نيز است .
سبك شما چيست ؟ خود را روانكاوي كنيد . مثلا سبك شما در سر هم بندي افرادي در هم ريخته چيست ؟صبح بيشتر تمركزداريد يا عصر ؟ در محيط شلوغ بيشتر تمركز كرده ايد يا در محيط ساكت ؟ ليستي از تمام نقاط مثبت و منفي مشخص شده خود تهيه كنيد. از اين ليست استفاده كنيد تا بتوانيد محيطي ايجاد كنيد كه براي يادگيري تان بهترين باشد . كدام سبك در مورد شما صادق است ؟ خبر خوب اين است كه شما مي توانيد ظرفيت يادگيري خود را افزايش دهيد و اين مي تواند زندگي شما را كامل تر و بهتر كند.
