مرکز انجمنهای تخصصی

  حفظ سلامتی در دنیای امروزِی
_______________________________

 
برای تعامل بهتر با هیاهوی زندگی های امروزی، باید به سلامت جسم و روح خود بیشتر برسید.

امروزه تمامی نگاهها بر این است که چطور می توان سلامتی جسم و روح خود را با وجودانبوه استرس و فشارهای کاری، حفظ کرد. اما حقیقت این است که مقالات و بحثها در این مورد تنها کفایت نمی کند. بلکه هر فرد به نوبه ی خود می تواندبا در نظر گرفتن روحیه و نحوه ی زندگی، اصلاح آن و رعایت یک رژیم غذایی مناسب، یک برنامه منظم را جهت نیل به سلامت خود تنظیم کند.

دراینجا به نکاتی ساده، اما مفید اشاره می کنیم که با رعایت آنها حداقل میتوانید حفظ سلامت خود در زندگی های امروزی که سرشار از استرس و در مقابلکاهش آرامش و استراحت است، کمک کنید:

 ""ما نمی توانیم قوانین زندگی را تغییر دهیم، ولی قادریم خود را با آن تطبیق دهیم" 
 ( سسیل بی.دمیل) 
حقیقتاین است که تنها یک تغذیه مناسب، حاوی مواد غذایی غنی و املاح معدنی وتنوع در آن، نمی تواند اثرات مخرب استرس های کنونی و کمبود آسایش را جبرانکند، بلکه برای از بین بردن این آثار، استراحت روح و پرورش جسم نیز لازماست. در واقع هر کدام از ما با عدم توجه کافی به این موضوع، هرروز بیشتردر انواع بیماری ها و افسردگی، فرو می رویم.

باتوجه به راهکارهایزیر و معرفی آنها به خود و کسانی که فکر می کنید همچنان در فشار کار زیادو استرس غوطه ور هستند، می توانید گام های مثبتی را جهت نیل به سلامت جسمو روان خود بردارید:

1- حتی اگر تنها چند دقیقه در روز فرصت یافتید، در سکوت کامل فقط چشمهایتان را ببندید. بستن چشمها همواره تداعیحالت آرامش و استراحت را در بدن ایجاد می کند. اگر تأثیر این امر را باورندارید، تنها کافی است به چشمهای کسی که به صفحه ی تلویزیون خیره شده استنگاه کنید و فشار وارده بر چشمها را کاملا" حس کنید، در این صورت بهمزایای بستن چشم حتی برای چند لحظه آگاه می شوید.

2- مقدارمصرف سبزیجات خود را افزایش دهید. سعی کنید این نوع مواد را همیشه دریخچال خود داشته باشید و مصرف آن را در وعده های غذایی خود بگنجانید. اگرمجبورید ساندویچ همراه خود به مدرسه یا سرکار ببرید، در تهیه آن ازسبزیجات نیز به مقدار زیاد استفاده کنید. سبزیجات سرشار از املاح معدنی،انواع ویتامین ها، کلروفیل، ... هستند، که همگی آنها باعث تقویت اعصاب وسلامتی می شود. بهتر است از نوع تازه و خام آن مصرف کنید تا مقدار املاح وویتامین بیشتری به بدن شما برسد.

3- بیشتر از سس خردل استفادهکنید تا سس ماینز، بیشتر ماینز ها به دلیل داشتن روغن های سویا و کم ارزشگیاهی که شامل اسیدهای چرب اشباع نشده مضر هستند، نیازهای بدن ما را تأمیننمی کنند و به بافتهای ما آسیب می رسانند. بیشتر سس های خردل دارای دانههای خردل، نمک، زردچوبه و سرکه هستند، با جایگزینی سس خردل البته با نمک وسرکه ی متعادل به جای سس ماینوز، به جسم خود کمتر صدمه خواهید زد.( درصورت تمایل می توانید در تهیه این سس خردل از انواع ادویه مثل آویشن وآواکادا استفاده می کند)

4- روز خود را با خوردن میوه و آبمیوه ی تازه شروع کنید. با این کار کربوهیدرات ها و آنتی اکسیدهای بدن خودرا طی روز تأمین می کنید. حتی اگر خیلی مشغول هستید، آب میوه خانگی خود راصبح ها در فلاسک با خود به سرکار ببرید.

5- خود را عادت دهیدکه آخر هفته ظرفی بزرگ سوپ بپزید و به وعده های کوچک تقسیم کنید و آنها رادر فریزر قرار دهید. به هنگام رفتن به سرکار خود یک وعده آن را از فریزردر آورید و در یخچال بگذارید تا به وقت شام کاملا" یخ آن باز شود و تنهابا چند دقیقه گرم کردن، آماده ی سرو باشد.

6- یک یا دو ایستگاه قبل از خانه به هنگام برگشت ، پیاده روی کنید ( البته با یک کفش کاملا" راحت )

7- به جای آسانسور در محیط کار یا خانه، از پله ها استفاده کنید.

8- عصر در منزل، به هنگام تماشای تلویزیون یا گوش دادن به موسقی، دراز بکشید و به ماهیچه های خود استراحت دهید.


 خوب دوستان گرامی:  
 به یاد داشته باشید : "ما نمی توانیم قوانین زندگی را تغییر دهیم، ولی قادریم خود را با آن تطبیق دهیم"

پس تنها خودتان هستید که با رعایت نکات ساده ی فوق، می توانید به سلامت جسم و روحتان کمک کنید.

 [COLOR=#000000]منبع:mardoman.net    

  افزایش توان جسمی و روحی و احساس شادابی با نرمش های کششی
***
 
دغدغه های روزمره زندگی افراد در عناوین مختلف و پیشتازی تکنولوژی های پیشرفته و صنعتی موجب کم تحرکی و حتی بی تحرکی آدم ها شده است. نتیجه این بی تحرکی که از معایب تمدن نوین به شمار می آید، تنبل شدن عضلات بدن و گرفتگی آن ها و خشک شدن مفاصل در مکانیزم جسمانی و احساس خستگی، کم حوصلگی، استرس و اضطراب در حالت های روانی می باشد.

تمرینات کششی، به عنوان راه حلی برای دوری از این امراض یکی از ساده ترین و ارزان ترین روش هایی است که می تواند مضرات کم تحرکی را کم رنگ کند یا دست کم زمینه ساز افزایش توان جسمانی گردد. زیرا تمرینات کششی عضلات و مفاصل را آماده و متحرک نگاه می دارد و هماهنگی بهینه ای بین تحرک و تنفس را موجب می شود.

فواید تمرینات کششی

بعضی ها فکر می کنند که اجرای این تمرین ها تنها قبل از پرداختن به ورزشهای مختلف مفید است و هدف آن آمادگی بدن برای فعالیت های جسمانی سنگین است. اما برخلاف تصور این افراد، هدف از اجرای حرکات کششی این است که انسان وضعیت جسمانی خود را بشناسد، جریان انرژی را در بدنش لمس کند، تنش را بشناسد و روش های تنش زدایی را فرا گیرد، روش های آرام سازی بدن را با تمرکز فراوان در اجرای تمرین ها دریابد و صبور بودن و با قاعده زندگی کردن را بیاموزد، خوب تنفس کند و سیستم عصبی خود را کنترل نماید.

پژوهش های پزشکی در سال های اخیر یقینا ثابت کرده است که بخش چشمگیری از بیماری های جسمانی و روانی از بی تحرکی افراد نشات می گیرد و هرچه فعالیت جسمانی بیشتر و با قاعده تر شده است، اثرات بیماری کم تر و ضعیف تر گشته است.

تمرینات کشیشی اعمالی با قاعده هستند و اجرای آن ها همیشه و هرجا امکان پذیر است. در منزل، محل کار، پشت ترافیک و در صف نان و هرجایی که انسان حضور داشته باشد. با اجرای این تمرینات علاوه بر افزایش توان جسمانی، آرامش روانی پدیدار می شود و با از بین رفتن تنش های فکری، منطق و ملایمت در رفتار فرد بیش از پیش نمایان می گردد، انسان را برای اندیشیدن بهتر و عمیق تر در تعهدات و کارهای روزانه آماده می سازد. شمار ضربان قلب با انجام حرکات کششی پیوسته و متعادل بالا می رود و موجب افزایش دریافت اکسیژن بدن می شود.

با اجرای حرکات کششی عضلات فعال مانند عضلات ران و بالاتنه تقویت می شوند و در کارهای روزانه یا برای برادشتن چیزی از روی زمین و چرخش بدن به چپ و راست احساس درد و ناراحتی نمی کنند.

چه زمانی برای تمرینات کششی مناسب است؟

تمرینات کششی را در هر زمان و هرمکان که اکسیژن و هوای کافی وجود داشته باشد می توان انجام داد.

اما بهترین زمان برای اجرای تمرنات کششی عبارتند از:

- صبح ها پیش از صرف صبحانه و بعد از بیدار شدن از خواب

- پس از نشستن و ایستادن های طولانی یا کار با کامپیوتر و مشاهده تلویزیون

- هنگامی که عضلات و استخوان های بدن خشک و کرخ شده اند.

- پس از اتمام کار جهت آرامش بخشیدن به عضلات و اعصاب

- قبل و بعد از استحمام

- مابین و پس از مطالعه

- مابین رانندگی های طولانی و پس از رانندگی های درون شهری

- پس از حمل اجناس و لوازم مانند کیسه های میوه یا حمل کیف دستی

- هنگام مشاجرات استرس زا و بروز عصبانیت

- هنگام شوک روحی جهت کنترل اعصاب

- قبل و بعد از فعالیت های ورزشی سنگین یا شرکت در مسابقات ورزشی(این مورد از اهمیت فوق العاده ای برای سرد کردن متعادل بدن برخوردار است و شدیدا توصیه می شود.)

چگونه حرکات کششی درست و مفید انجام دهیم؟

- انجام حرکات کششی می تواند درست یا اشتباه باشند، روش درست به گونه ای است که آرام و پیوسته در کمال آرامش صورت پذیرد.

- در زمان کشش توجه فرد باید کاملا به عضلاتی باشد که مورد کشش قرار گرفته است.

- حرکات بایدبدون درد باشد و هرگاه که فرد احساس درد بکند نشان از اشتباه بودن حرکات دارد.

- یکی از روش های اشتباه در حرکات کششی این است که فرد بالا و پایین بپرد و با سرعت عضلات را تحت کشش و فشار قرار دهد.

- هنگام انجام تمرینات هماهنگی ریتم دم و بازم با حرکات ضروریست.

- روش صحیح انجام حرکات و توجه به آن ها از اهمیت بالایی برخوردار است و بی توجهی به آن ها موجب ایجاد درد و مشکل در عضلات و مفاصل می شود.

- هنگام انجام تمرینات از لباس سبک و مناسب استفاده شود.

- دقت داشته باشید که دمای محل انجام تمرینات بیش از اندازه بالا نباشد و هوای تازه به میزان کافی در جریان قرار بگیرد.

- تمرینات کششی را با طرفی از بدنتان که حرکات را با آن راحت تر انجام می دهید آغاز کنید.

- حرکات به صورت متداول و سریالی در ادامه یکدیگر دنبال شوند نه به صورت پرشی و تصادفی

- در صورت داشتن بیماری، قبل از انجام هر حرکت با پزشک متخصص درباره آن مشورت کنید.

مراحل حرکات کششی

1- کشش مقدماتی

برای شروع کار باید هر حرکت 10 تا 30 ثانیه در حالت کشش نرم آرام انجام شود و از حرکات تند و فنرگونه تاکید شود.

حرکات در هر شرایط و مرحله ای نباید دردآور باشند.

2- کشش پیشرفته

بعد از آن که بدن فرد به خوبی حرکات مقدماتی را پذیرفت و سرعت ضربان قلب افزایش یافت ، می توان برای دفعات دوم و سوم هر حرکت شدت فشار حرکات و مدت آن ها را در حالت بدون درد افزایش داد.

3- تنفس

- در طول اجرای نرمش ها باید آرام و یکنواخت و کنترل شده نفس کشید. ضمن این که هوای محل باید کاملا پاک و عاری از هرگونه آلودگی شیمیایی و عفونی باشد.

- همواره دم و بازدم باید با تمرکز و هماهنگ با حرکات به صورت ریتم وار انجام شود.

- هیچگاه نفس حبس نشود و از تنفس های تند خودداری شود.

- تنفس صحیح و هماهنگ با حرکات موجب ایجاد آرامش و کاهش استرس می شود.

منبع: [COLOR=#000000]mardoman.net  

   و بهداشت روانی   
 _______________________________________________ 
مقدمه  بهداشت روانی انسان متاثر از عوامل مختلفی است که هر یک به نوبه خود سلامت روان و بهداشت روانی فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهند. تعارض یکی از این عوامل مهم است که می‌تواند تاثیرات زیادی بر بهداشت روانی داشته باشد. در حالت تعارض فرد انرژی روانی زیادی را صرف می‌کند تا یکی از حالات و راههای مقابل خود را برگزیند. قرار گرفتن در چنین شرایطی با توجه به استرس‌زا بودن آن قابل توجه است. معمولا انتخاب یکی از حالات موجود موجب برطرف شدن اثرات مخرب تعارض می‌گردد. اما ماندن در چنین شرایطی به صورت طولانی مدت می‌توانند اثرات فزاینده مخربی داشته باشد.  

  
[COLOR=#0000ff]انواع تعارض و تاثیرات آن بر بهداشت روانی   تعارضات در انسان انواع مختلفی دارد. با اینکه خصوصیات مشترک تمامی آنها قرار گرفتن در وضعیتی است که فرد ناچار است از بین دو یا چند راه یکی رابرگزیند اما از لحاظ جاذبه یا دافعه بین تعارضات مقاومت از بین حالاتی که فرد می‌تواند انتخاب کند برخی حالات جاذب دارند یعنی فرد تمایل دارد آن حالات را برگزیند و در حالت دافع فرد تمایل دارد از انتخاب آن راه سرباز زند.  
[COLOR=#0000ff]تعارض جاذب - جاذب و بهداشت روانی   در حالت تعارض جاذب - جاذب فرد در وضعیتی قرار می‌گیرد که ناچار است از میان دو راه که هر دو برای وی جذاب و مطلوب هستند یکی را انتخاب کند. و در واقع انتخاب یکی از این راهها مستلزم چشم‌پوشی از راه دیگر است. به عنوان مثال ساده‌ای تصور کنید فردی را که علاقه به دو سریال متفاوتی دارد که هر دو در یک ساعت واحد از دو شبکه تلویزیونی پخش می‌شوند فرد در حالت انتخاب یکی از این فیلمها برای تماشا کردن در حالت تعارض قرار دارد و به هر حال باید تصمیم‌گیری کند و یکی را برای تماشا کردن انتخاب کند و یا هیچیک را حالت سومی وجود ندارد چون فرد نمی‌تواند هر دو را در یک لحظه واحد تماشا کند.
در چنین موردی میزان استرس‌زایی این موقعیت پایین است و فرد احساس ناراحتی چندانی نمی‌کند و بهداشت روانی او چندان به مخاطره نمی‌افتد. اما مواردی از زندگی وجود دارد که انتخاب فرد اهمیت حیاتی دارد و فرد باید تصمیمی بگیرد که برای زندگی و یا بخشهای مهمی از زندگی او اهمیت قابل توجه دارد. به عنوان مثال فردی که در رشته مورد علاقه خود در شهر دیگری پذیرفته شده است و در همان زمان شغل مورد علاقه او در شهر خودش به او پیشنهاد شده است. قرار گرفتن در چنین وضعیتی برای فرد آزار دهنده است تا زمانی که انتخاب درستی کرده و خود را از وضعیت خارج کند.  
[COLOR=#0000ff]تعارض دافع- دافع و بهداشت روانی   در حالتی تعارض دافع- دافع بوجود می‌آید که فرد ناچار است از بین دو یا چند وضعیتی یکی را انتخاب کند در حالی که به هیچ یک تمایل ندارد. مثل کسی که درد شدید بدنی دارد و از زدن آمپول هم ترس شدید دارد. ولی ناچار است یکی از این‌دو را که هر دو برایش ناگوار هستند یکی را انتخاب کند. در زندگی روزمره موارد زیادی از این حالت تعارض اتفاق می‌افتد که برخی از آنها مسائلی پیش افتاده‌تر بود. و درجه آزاردهندگی و استرس‌زایی آنها برای فرد پایین است اما مواردی نیز وجود دارند که فرد را در وضعیت بسیار ناگواری قرار می‌دهند و استرس زیادی را بر او تحمیل می‌کنند. تحمل چنین وضعیتی در دفعات مکرر یا مدت طولانی مدت اثرات مخرب بر بهداشت روانی فرد دارد.  
[COLOR=#0000ff]تعارض جاذب- دافع و بهداشت روانی   این قبیل تعارضات که فرد با یک راه یا موقعیتی روبروست که هم برای فرد جذاب و هم دافع است. انسانها در حالاتی که می‌خواهند راهی انتخاب کنند که می‌دانند از برخی جهات آنها مفید و از برخی جهات برایشان نامناسب است دچار چنین حالاتی می‌شوند. مثل فردی که تمایل به ازدواج دارد ولی از سوی دیگر مشکلات بعد از آن مثل قبول مسئولیت و مشکلات مالی حاصل از زندگی مشترک و ... او را از این کار باز می‌دارد. این نوع تعارض معمولا بیشترین میزان استرس را بر فرد وارد می‌سازد و بهداشت روانی او را به مخاطره می‌اندازد.  
[COLOR=#0000ff]تاثیر بهداشت روانی برحل تعارضات   تمامی انسانها خواه و ناخواه در وضعیتهایی قرار می‌گیرند که حاکی از وجود تعارض در یکی از انواع آن است. اما شیوه حل این تعرضات به عواملی بستگی دارد که یکی از این عوامل بهداشت روانی فرد است. افرادی که موفق به حفظ بهداشت روانی خود شده‌اند در چنین شرایطی با شیوه‌های مناسبی به حل تعارضات آن می‌پردازند و از میزان استرس‌زایی چنین موقعیتهایی می‌کاهند. آنها از شیوه‌هایی چون مهارتهای تصمیم‌گیری حل مساله و ... استفاده بهینه می‌کنند.  
 منبع:rezaashtiani.mihanblog.com  

  سلامت روان، خنده می خواهد
______________________________________

  اگر شما یک دقیقه بخندید، آن خنده می ‌تواند گاهی تا ۴۵ دقیقه باعث آرامش شما ‌شود و فشار روانی‌ تان را کمتر کند  
گـاهـی حـوادث زنـدگـی، مـا را به انجام عکس ‌العمل هایی وا می ‌دارد، ولی شرایط زمانی و مکانی، اجازه بروز این ‌عکس ‌العمل‌ ها را به ما نمی ‌دهند.در نتیجه، مقدار زیادی انرژی در بدنمان محبوس می شود که می‌ توانیم با خنده ‌آن را آزاد کنیم. ‌در واقع خنده پدیده ‌ای است که غالبا برای ابراز شادمانی به کارمی ‌رود و در بین موجودات زنده، فقط انسان ‌است که از این توانایی به صورت کامل برخوردار است.

‌روان ‌شناسان بر این باورند که مقدار زیادی انرژی منفی در اثر مشکلات مختلف زندگی، در بدن ذخیره می‌ شود ‌و این انرژی به همراه استرس‌ های درونی، از طریق خنده از ذهن و بدن ما تخلیه می ‌شود. به همین دلیل است که ‌همیشه بعد از خنده، احساس آرامش و تمرکز ذهنی می کنیم.‌کسی که دیگران را می ‌خنداند، بیشتر از کسی ‌که می ‌خندد، از اثرات مفید خنده بهره مند می شود و آستانه تحمل ‌خود را در برابر بروز خشم و عصبانیت بالا می ‌برد. ‌حتی اگر شما یک دقیقه بخندید، آن خنده می ‌تواند گاهی تا ۴۵ دقیقه باعث آرامش شما ‌شود و فشار روانی‌ تان را کمتر کند. ‌بسیاری از روان ‌شناسان، خنده درمانی را به عنوان یکی از روش‌ های درمانی موثر در برطرف کردن اختلالات ‌رفتاری می ‌دانند و حتی برخی تحقیقات نشان می‌ دهد، این روش در بیماران مبتلا به افسردگی تاثیر مثبت زیادی ‌دارد.‌در عین حال، لبخند اطرافیان، موجب آرامش ما می ‌شود و در کاهش استرس ‌های روزمره به ما کمک می کند. ‌زود فهمیدن، حافظه قوی، قدرت استدلال و منطق بیشتر و سازگاری مطلوب با اجتماع از دیگر مزایای خندیدن ‌است. ‌

اصولا خنده، جذابیت چهره را بیشتر می ‌کند و از نظر علم روان ‌شناسی افراد جذاب، تاثیرگذارترند. در مقابل، ‌عبوس و اخمو بودن به روابط اجتماعی لطمه می‌زند و باعث استرس اطرافیان می شود. ‌افرادی که خیلی سخت می ‌خندند، معمولا از نظر روانی، افراد پرتنش و پر استرسی هستند و باید از ‌مزایای خندیدن آگاه شوند، با دوستان و خانواده دور یک میز بنشینند و وقایع خنده‌دار برای هم بازگو کنند، فیلم‌ها یا ‌تئاترهای خنده‌دار ببینند و ... ‌هر موقعیت بدی واقعا آن طور که ما فکر می ‌کنیم، بد نیست و می ‌توانیم شکل خنده‌ داری از آن را هم تعریف ‌کنیم. با این روش می‌ توانیم سختی‌ ها را تحمل کنیم و یا از آنها عبور نماییم و اجازه ندهیم استرس ، خشم و ‌عصبانیت بر ما غلبه کند. ‌هر انسان بالغ، به طور متوسط روزی ۱۷ بار می‌خندد و با این کار به سلامت روان خود کمک می ‌کند. ‌مشکلات مختلفی مثل مشکلات اقتصادی، ماشینی شدن زندگی، ترافیک، مشکلات خانوادگی، ‌استرس‌‌های شغلی ‌و... تاثیر منفی بر سلامت روان دارند و خنده یکی از مهم‌ ترین عوامل برطرف‌ کننده تنش‌ها و استرس‌هاست. ‌

● اثرات مفید خنده بر سلامت ‌

محققان اطلاعات کمی راجع به خندیدن و اثرات آن بر روی مغز دارند، اما چیزی که مشخص است، آن است که ‌خنده اثراتی مثبت بر روح و جسم می گذارد. ‌خنده برای قلب، رگ های خونی، کاهش هورمون های استرس زا، گردش خون و عملکرد صحیح فعالیت های ‌بدن بسیار مفید است و اثرات مثبت و محکمی را بر سلامت روان و تحکیم روابط فامیلی به جای می گذارد و ‌احساسات منفی از قبیل افسردگی و عصبانیت را از بین می برد. ‌تاثیر بر هورمون‌ها: خنده موجب کاهش هورمون های استرس زا مانند کورتیزول، آدرنالین(اپی نفرین) ، دوپامین و هورمون رشد می‌شود. در اثر خندیدن، میزان هورمون کورتیزول، ۳۹ درصد و میزان هورمون آدرنالین ۷۰ درصد کاهش می یابد.‌همچنین باعث افزایش مقدار هورمون های سلامتی از قبیل آندورفین و نوروترانسمیتر می گردد.‌ آزادسازی احساسات:تا به حال برایتان پیش آمده که بگویید، دلم گرفته و نمی دانم باید گریه کنم یا بخندم؟ آیا بعد از خندیدن، این اتفاق ‌برایتان رخ می دهد؟ به طور کلی، خنده باعث آزاد سازی احساسات می گردد. خندیدن، یک احساس آرامش را ‌برقرار می کند. جالب است بدانید کسی که می خنداند، بیشتر از شنونده اثر مفید بر بدن خود به جای می گذارد.‌کارکرد درونی بدن: وقتی می خندید، ورزش انجام می دهید. شکم شما شروع به حرکت می‌نماید. شانه‌هایتان شروع به لرزش می کند ‌و عضلات شما آرامش می یابد و بالاخره برای سلامت قلب بهترین و آسان ترین کار است.از ‌بین برنده گیجی و حواس پرتی: با خندیدن، عصبانیت، مجرم بودن، استرس و دیگر احساسات منفی را از خود دور می کنید.‌ اثرات اجتماعی خنده: خنده باعث ایجاد ارتباط اجتماعی بهتر و بیشتر با مردم می شود و افراد دوست دارند که با آن فرد رابطه داشته ‌باشند. از همه مهم تر باعث کاهش درد دیگران می شود، پس اثر خوبی برای فردی که مردم را می خنداند، دارد. ‌

● تاثیر خنده بر بیماری های جسمی

خنده، گنجایش ریه را بالا می برد و باعث می‌شود اکسیژن بیشتری وارد خون شود، بنابراین بیماری های ریوی ‌مثل برونشیت را از بین می برد. ‌همچنین خنده، میزان قند خون را کم می کند.‌خنده، قاتل بیماری ها می باشد، بیماری هایی از قبیل سرطان ، بیماری قلبی ، دیابت ، ورم مفاصل ، گرفتگی ‌عضلانی ، بی خوابی ، میگرن ، آلرژی ، زخم معده و روده، رماتیسم و ... . ‌همین طور خنده موجب افزایش اکسیژن رسانی و مواد غذایی به سلول می شود. ‌اگر شما یک دقیقه بخندید، آن خنده، ۴۵ دقیقه باعث آرامش شما می شود، خطر بیماری قلبی را از شما می گیرد و ‌محرکی برای اشتها و هضم مواد غذایی خورده شده می باشد.‌خندیدن، موجب افزایش آنتی بادی ها (عوامل دفاع کننده از بدن در برابر عوامل بیماری زا) می‌شود، یعنی باعث ‌افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن می گردد. ‌

راه و روش‌هایی برای خندیدن:برای شما سخت است که بخندید؟ با عمل به روش های زیر به راحتی می توانید خندان باشید:

‌۱) از موقعیت های خندیدن آگاه شوید.

‌۲)‌ با افراد دیگر دور یک میز بنشینید و برای همدیگر وقایع خنده دار را بازگو کنید.

‌۳‌) اگر یک واقعه خنده دار و یا یک طنز به دستتان می رسد، آن را برای دیگران بازگو کنید.

‌۴)فیلم ها یا تئاترهای خنده دار ببینید.

‌۵) کتاب ها یا مجلات خنده دار بخوانید.

‌۶‌)یکدیگر را بخندانید.

‌۷) ‌ به جای شکایت کردن از زندگی، به آن بخندید.

فکر کنید چگونه می توانید واقعه ای را که برای شما اتفاق افتاده ‌است، به دوستان تان بگویید که آنها هم بخندند. ‌به هر موقعیت بدی که برمی خورید، آن را به شکلی خنده دار برای خود تعریف کنید. این روش سخت است، اما با ‌سعی و کوشش بسیار، آسان می شود. با این روش می‌توانید سختی ها را تحمل کنید و به آسانی از آنها عبور ‌نمایید. خنده از بین برنده رفتارهای منفی، چه جسمی و چه روانی می باشد.‌ البته همیشه برای خندیدن و خنداندن دقت کنید ‌ هر حرفی را بیان نکنید، چون ممکن است باعث رنجش دیگران شود. ‌هیچگاه کسی یا چیزی را مسخره نکنید.‌از بیان سخنان بی ارزش و به دور از ادب اجتماعی خودداری کنید. ‌موقعیت خندیدن را در نظر داشته باشید، یعنی در هر مکانی و هر زمانی نخندید.‌

منابع:
روزنامه آفتاب یزد ([External Link Removed for Guests])
rezaashtiani.mihanblog.com
 

 
نقش بهداشت روانی در ثبات خانواده
___________________________  
خانواده جایگاه مهمی در رشد شخصیت افراد دارد. اغلب افراد دچار مشکلات مختلف شخصیتی و روانی که فاقد بهداشت و سلامت روانی هستند از خانواده‌های ناسالم برخاسته‌اند. از اینرو در تامین بهداشت روانی افراد خانواده جایگاهی مهمی دارد و ضروری است راهکارهای مناسب در تامین بهداشت روانی خانواده شناسایی و به مرحله اجرا گذارده شود. در این راستا ضروریست عواملی که مخل بهداشت روانی خانواده‌ها هستند شناسایی و روشهای مقابله با آنها توصیه گردد. روشن است عدم تامین بهداشت روانی خانواده ، تلاشهای فردی برای رسیدن به اهداف و پیشرفتهای فردی و اجتماعی را با مانع روبرو خواهد ساخت.   
-------------------------------------    
 
عوامل خانوادگی موثر در بهداشت روانی
شیوه‌های ارتباطی موجود در خانواده
شبکه ارتباطی که فرد در آن قرار دارد عامل مهمی در تامین بهداشت روانی فرد هستند. از اینرو شیوه‌های ارتباطی نامناسب تاثیرات مضری روی فرد و سلامت او خواهند داشت. خانواده‌های سرد و فاقد روابط گرم و محبت آمیز ، خانواده‌های دارای روابط خصومت آمیز ، شیوه‌های ارتباطی شدیدا وابسته معمولا ناسالم گزارش شده‌اند. برقراری شیوه ارتباطی منطقی ، محترمانه و در عین حال گرم و صمیمانه مدنظر متخصصان بهداشت روانی خانواده است.

مهارتهای زندگی اعضای خانواده و نقش آن در بهداشت روانی خانواده
لازم است تک تک اعضا خانواده با مهارتهای لازم برای زندگی آشنا باشند. روشن است والدین در خانواده نقش مهمی در ترویج استفاده از مهارتهای سالم زندگی در خانواده دارند. پدران و مادران که فاقد مهارتهای مفید زندگی هستند با عدم تامین الگوی مناسب برای فرزندان مشکلاتی را برای آنها فراهم می‌کنند. به عنوان مثال کودکی که همواره دیده است والدین او در مقابل ناملایمات زندگی با پرخاشگری و منازعه برخورد می‌کنند با احتمال بسیار بیشتری همین روش را در مسائل مربوط به خود در خانواده و حتی در بیرون از خانواده بکار خواهد بست.

از اینرو لازم است خانواده‌ها با آگاهی و کسب اطلاعات لازم در زمینه شیوه‌های صحیح مهارتهای زندگی مثل کنترل و مدیریت استرس ، برنامه ریزی برای زندگی ، مدیریت اقتصادی خانواده ، مدیریت ارتباطات برون خانوادگی ، کنترل هیجانات ، آموزشهای مربوط به اجرای قاطعیت و جرات‌مندی به تامین بهداشت روانی افراد خانواده مبادرت ورزند.

اقتصاد خانواده و نقش آن در بهداشت روانی خانواده
وضعیت اقتصادی خانواده با تاثیری که در فضای کلی زندگی می‌گذارد نقش خود را بر بهداشت روانی خانواده اعمال می‌کند. مشکلات اقتصادی اغلب موجب بوجود آمدن مشکلات دیگری برای خانواده می‌شوند و خانواده ناچارا با معنویات و محرومیتهای در سبکهای زندگی و تصمیم‌گیری مواجه می‌شود که مجبور است با آنها دست و پنجه نرم کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که اغلب شرایط نامناسب در فضای خانواده اعم از منازعه و سایر مسائل در شرایط رکود اقتصادی خانواده که خانواده با نوعی بحران اقتصادی مواجه است افزایش می‌یابد.

طبقه متوسط اقتصادی از بهداشت روانی مناسبی بهره می‌برند. در واقع مسائل اقتصادی زمینه ساز بروز مشکلات مختلف ارتباطی و روانی افراد خانواده می‌شوند و با کاهش توانمندی‌های روانی افراد مقابله با این مشکلات را برای خانواده با مانع مواجه می‌سازند. درگیری فکری واقعی برای حل مشکلات مالی خانواده ، مشغله ذهنی با پیدا کردن راههای افزایش درآمد خانواده اغلب به کاهش ظرفیت تحمل افراد منجر می‌شوند. در این حالت فرد با کوچکترین ناملایمتی واکنشهای شدیدی ممکن است از خود نشان دهد. همچنین تلاش و تقلا برای بالا بردن در آمد خانواده و حفظ آن با تحت تاثیر قرار دادن گرمی و صمیمیت روابط خانواده کاهش مدت زمان با هم بودن اعضا نقش منفی خود را اعمال می‌کند.

ازدواجهای مناسب در تامین بهداشت روانی خانواده
در تشکیل یک خانواده سالم که بتواند از بهداشت روانی خوبی بهره‌مند گردد انتخاب مناسب و ازدواج موفق مرحله اولیه است. لازم است در ازدواج که اولین مرحله تشکیل خانواده به شمار می‌رود و پایه‌های اساسی تامین بهداشت روانی خانواده ریخته شود. در این راستا توافق شخصیتی ، اقتصادی ، فرهنگی و فکری حائز اهمیت است که توصیه می‌شود با یاری از مشاوران و متخصصات امر صورت بگیرد. ازدواجهای نامناسب که در آن همسران از عدم همخوانی شخصیتهایشان رنج می‌برند و یا مشکلات دیگری دارند در طول زندگی مخل بهداشت روانی آنها و فرزندان خواهد بود.

منبع: rezaashtiani.mihanblog.com  

 صله رحم، حفظ روابط خویشاوندی و بهداشت روان  
 _______________________________ 

 
 
  
 

یکی از راههای جدی و اساسی در راه کمال و تعالی انسان ارتباطات اجتماعی است. بسیاری از نیازهای عالی آدمی و شکوفا شدن استعدادها و خلاقیت‌های او فقط از طریق تعامل بین فردی اجتماعی تعریف می‌شود. ارتباط فرد با آفریننده این نظام، از سویی با رهبران دینی و ملی و از سوی دیگر با تمام جامعه انسانیت، بخصوص با اولویت‌های عاطفی مانند: پدر و مادر، خویشان و جامعه همواره برقرار بوده است.

این رابطه با خویشان و اقوام در تمامی ادیان آسمانی و نظریات اجتماعی تاکید شده و در اسلام این پدیده تحت عنوان «صله رحم» مطرح و ضرورت آن در روایات و آیات مورد تاکید قرار گرفته است. پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «سفارش می‌کنم حاضر و غائب امتم و آنانی که در اصلاب پدران و در رحم مادرانشان هستند تا روز قیامت که، صله رحم کنند اگر چه به فاصله یک سال راه باشد، زیرا صله رحم جزء دین است.»

● آثار حفظ روابط خویشاوندی:

۱) احساس امنیت:

حفظ پیوندهای فامیلی می‌تواند تنها بودن را از شخص گرفته و احساس نماید مورد علاقه و عطوفت دیگران قرار دارد و در نتیجه در کاهش استرس او موثر خواهد بود. در دید و بازدیدها اطمینان می‌یابد که مورد پذیرش خویشاوندان است و می‌داند در مواقع بروز ناملایمات از پشتوانه محکم و استواری برخوردار می‌باشد، روانشناسان معتقدند«برخورد منفی [دعوا و برخورد خصمانه] بهتر از بی‌نوازشی و نادیده شدن است».در این‌صورت توان و مقاومت افراد به تقویت «من» می‌انجامد و با داشتن «من قوی» مشکلات زندگی کمتر نمود یافته و فشار روانی کاهش می‌یابد.

این مسئله در مورد افراد سالمند مصداق بیشتری دارد، زیر احساس ناامنی در این افراد بیشتر است و به دلیل عدم قدرت برای ادامه کار و از دست دادن موقعیت اجتماعی، زمینه طرد شدگی و تنهایی برای آنان بیشتر فراهم می‌شود. بنابراین ارتباط و تعظیم سالخوردگان در کاهش حس ناامنی آنان بسیار موثر است.

۲) احساس ارزش:

نیاز به ارزشمندی و عزت نفس یکی دیگر از عوامل موثر در بهداشت روانی فرد در جامعه است. این نیاز فقط در ارتباط با دیگران ارضا می‌شود. همراهی با جمع به نحو سالم و متعادل برای تعادل روانی و تکامل وجودی ضروری است.

حفظ روابط خویشاوندی به انسان اعتماد به نفس، توانایی و کفایت را القا کرده و او خود را موجودی مفید در دنیا می‌یابد. در غیر این صورت احساس حقارت و ضعف و یا حس خود بزرگبینی در فرد ایجاد می‌شود. یعنی شخص یا خود را کم و متزلزل تصور می‌کند و یا خود مدار و خودنما خواهد شد. هر دوی این قطب‌های احساسی نشان دهنده اختلال در درک واقعیات و واکنش‌های دیگران نسبت به خود است. روانشناسان معتقدند علت اصلی حس حقارت و خود بزرگ بینی را می‌توان در طرد شدن مداوم از طرف اطرافیان دانست که همین مسئله ریشه بسیاری از ناهنجاری‌های روانی است.

روابط اجتماعی چون بر اساس احترام متقابل و در فضایی از محبت و علاقه نسبت به یکدیگر صورت می‌گیرد و طرفین بر مبنای علاقه‌های عاطفی و فامیلی اقدام به دید و بازدید می‌کنند و جهت ابراز ارادت و نشان دادن محبت و احترام قلبی که برای طرف مقابل خود قائل هستند دست به چنین عملی می‌زنند، بنابراین فرد احساس می‌کند مورد تائید اطرافیان واقع گردیده است. به عبارتی معاشرت باعث می‌شود فرد در میان خانواده‌اش محبوب شود.

با احساس ارزش شخص به دیگران محبت می‌ورزد و به این باور می‌رسد که می‌تواند رضایت و خرسندی اطرافیان را فراهم سازد. با توجه به اینکه صله‌رحم یک تکلیف همگانی است، بنابراین باعث تامین احساس ارزشمندی و عزت نفس در طرفین می‌گردد.

۳) همانند سازی

اولین تجربه مهم کودک در همانندسازی معمولا با مادر آغاز می‌شود و با گذشت زمان با افراد دیگر خانواده و نزدیکان نیز مرتبط شده و روابط عاطفی، اجتماعی او گسترش می‌یابد و از همین راه «خود ایده‌آل» را بر اساس در هم آمیختن این روابط بخصوص با همانند سازی با والدین و اطرافیان همجنس خود بنا می‌نهد.

دکتر فرزام جامعه شناس می‌گوید: در زندگی‌های سنتی که خانواده گسترده است، محدوده ارتباطی طفل وسیعتر و تنوع همانند سازی او بیشتر بوده بنابراین اگر نتواند با پدر و مادر ارتباط برقرار نماید غالبا با پدربزرگ و مادربزرگ و حتی دایی و عمه و عمو و خاله ارتباط برقرار می‌کند و بسیاری از نیازهای خود را برآورده می‌نماید. در شهرهای بزرگ مثل تهران به علت شرایط زندگی شهری، خانواده گسترده کمیاب‌تر است و کودکان نیز از روابط عاطفی متنوع محرومند.

راه‌های موثرتری که می‌توان به عنوان الگو به بالا بردن رشد اجتماعی کودکان کمک کرد عبارتند از:

الف) داشتن دوره‌های هفتگی، ماهانه و... در خانواده و شرکت دادن فعال کودکان در آنها.

ب) احترام به دیگران و برخوردهای مودبانه بازدید کنندگان.

ج) ایجاد فضای صمیمی و گرم در دید و بازدیدهای فامیلی.

د)شرکت فعال همراه با کودکان در مراسم ملی، مذهبی، جشن‌ها و سوگواری‌های فامیلی و دوستان.

هر چه افق دید کودک وسیع‌تر می‌شود، فرصت‌های زیادتری برای مشاهده و تقلید از رفتارهای افرادی که در این مسیر با آنها روبرو می‌شود، می‌یابد. یک نظریه پرداز اجتماعی می‌گوید: «بخش مهمی از آنچه فرد یاد می‌گیرد از طریق تقلید و یا الگوپردازی است.»

خوش رفتاری، ادب و راه‌های مختلف واکنش نسبت به دیگران کمتر با آموزش مستقل ممکن می‌شود بلکه از طریق الگو مشاهده و حتی بدون آگاهی خود الگو و الگو گیرنده، کسب می‌شود. لذا یکی از آثار روابط اجتماعی آموزش غیرمستقیم خوش رفتاری و تعادل در معاشرت و پختگی است.

۴) کاهش اضطراب اجتماعی [کمرویی ]

اصولا انسان موجودی اجتماعی و نیازمند برقراری ارتباط با دیگران است در صورت قطع ارتباط کامل از مردم، فرد هیچ انگیزه‌ای برای خلق اثر چه در تولید و چه در دنیای علم، صنعت و هنر ندارد. روانشناسان معتقدند، بسیاری از نیازها و استعدادها و خلاقیت‌های آدمی فقط از طریق تعامل بین فردی و اجتماعی ارضاء می‌شود. در این میان کمرویی نوعی توجه غیر عادی و مضطربانه به خویشتن در یک موقعیت اجتماعی که در نتیجه فرد دچار تنش روانی- عضلانی شده و رفتارهای خام و ناسنجیده و واکنش‌های نامناسب بروز می‌کند.که ریشه «اضطراب اجتماعی» دارد تنها از طریق تقویت مهارت‌های ارتباطی قابل درمان است. پدران و مادران و نزدیکان به عنوان موثرترین و محبوب‌ترین الگوهای رفتاری در تعلیم و تربیت و تقویت این تکنیک‌ها محسوب می‌شوند.

والدین مستقیم یا غیر مستقیم الگوی فرزندان به حساب می‌آیند. بنابراین خود اولیاء باید ترتیب اجتماعی لازم و همچنین مهارت‌های ارتباطی با دیگران را داشته باشند تا بتوانند فرزندان خود را نیز اجتماعی تربیت کنند. زیرا در این تبادلات به دلیل بار عاطفی زیادی که در بر دارد بهتر می‌توان کودک را به محیط بیرون از خانه آشنا کرد و با قرار گرفتن کودک در چنین موقعیت هایی او را آماده نمود تا با افراد و وضعیت‌های جدید و غریبه راحت‌تر ارتباط برقرار کند.

و کمتر دچار اضطراب و ترس شود. بنابراین صله رحم در کاهش ترس و تقویت مهارت‌های اجتماعی نقش موثری می‌تواند داشته باشد.

۵) جلب حمایت‌های اجتماعی

شواهد نشان می‌دهد که افراد بهره‌مند از روابط اجتماعی، سالم تر از افرادی هستند که از این تعاملات اجتماعی محرومند. پژوهشگران در یافته‌اند هرچه تماس‌ها و پیوندهای گروهی افراد بیشتر شود عمر آنها طولانی تر خواهد شد.

حمایت اجتماعی از طرف دوستان، فامیل، همکاران، همسایگان و آشنایان به صورت‌های حمایت ملموس یا مادی مثل قرض دادن یا مراقبت از کودکان، حمایت اطلاعاتی، ارائه پیشنهادهای سودمند و همفکری کردن و حمایت عاطفی [القای اینکه شخص با ارزش و محترم و لایق مراقبت است] اعمال می‌گردد. این روابط فرد را از نگرش مثبت‌تری به زندگی و همچنین احساس عزت نفس بالاتری برخوردار می‌کند و با توزیع یا به حداقل رساندن آسیب‌های ابتدایی رویدادهای بالقوه فشارزا را بی خطرتر می‌کند در اسلام توصیه‌های موکد نسبت به نیکوکاری و احسان، اخوت و الفت و محبت، حسن خلق و ایجاد سرور در مومنین، صله‌رحم و عیادت از بیماران، ترغیب به جود و بخشش و سخاوت، تاکید بر جماعت و تعامل با دیگران شده است. ادیان الهی همه مومنین را اعضای یک خانواده می‌دانند که در یک شبکه اجتماعی گسترده روابط صمیمانه و منبعث از پیوند الهی با یکدیگر برقرار می‌سازند.

۶) تعادل روحی، روانی

بنیاد زندگی انسان در اجتماع دو بعد در هم تنیده شده است. اول اینکه هر فردی می‌خواهد همان گونه که هست و می‌خواهد باشد مورد تائید و احترام قرار گیرد. دوم اینکه به طور ذاتی و طبیعی همراهان خود را در همان راهی که هستند تائید کند.

دکتر رحمانی کارشناس روانشناسی می‌گوید: «فرد یاد نمی گیرد که اجتماعی باشد بلکه هست و این را خانواده، خویشان و جامعه شکوفا می‌کنند. میزان و سطح روابط منوط است به عوامل متعددی،اول اینکه ما یک سری نیازهایی داریم که در تقابل با دیگران شکل می‌گیرد و از طرف دیگر نیازهای متعدد روانشناختی هست که از طرف دیگران و محیط برآورده می‌شود و یکی از مولفه‌‌های تعریف از خود بر می‌گردد به تعلق ما به گروه و روابط داخل آن. هرچه سطح روابط عمیق تر و عاطفی باشد طبیعتا از اوضاع روانی رو به رشدی برخوردار خواهیم بود.»

هیزل برنر می‌گوید: «بزرگی انسان از این ناشی نمی‌شود که از خارج مقام والایی به او اعطا شود بلکه نشان آدمی در گرو این است که انسان خود خلا ق خویش است.»

روابط سالم اجتماعی و خویشاوندی دارای ویژگی هایی است که عبارتند از:

الف) در روابط بین فردی ارتباط به شکل طبیعی و ساده است و دیدگاه‌های یکدیگر را درک و لمس می‌کنند.

ب) انتظارات و خواسته هایشان از دیگری منطقی است.

ج) فعال نه به رشد و خشنودی دیگر توجه دارند.

د) هر یک آزادانه دیگری را در جهت خود بودن تامین می‌کنند و سعی در کنترل دیگری ندارند.

در روابط سالم هر یک از طرفین به اراده و اختیار همدیگر ارج نهاده و داشتن هدف و رشد در راستای خود شکوفایی را با ارزش و اهمیت تلقی می‌کنند.

عقیله سلطانپور- مشاور خانواده  
 منابع:
روزنامه رسالت ([External Link Removed for Guests])   .mihanblog. 

 10 بله تا آرامش  ............................................. 
  

  آرزو دارید كه آرام و خونسرد و خوددار باشید و فرصت كافی برای آنچه دلخواه شماست در اختیار داشته باشید؟ اگرچه رسیدن به این هدف مشكل به نظر می رسد، اما با كمی تلاش و تجدیدنظر در افكار و اعمال می توان به آن نزدیك شد.

بهتر است راهكارهای پیشنهادی ما را رعایت كنید:
فراموش نكنیددر دنیای شلوغ و پر استرس امروز به دست آوردن تكه ای آرمش می تواند غنیمت بزرگی باشد آیا ذاتا همیشه مسوول امور و عهده دار نظم و ترتیب هستید؟
افراد پركار و فعال اغلب احساس می كنند همه كارها باید تحت كنترل آنها باشد، خصوصا مواقعی كه هدف خاصی مدنظرشان است.   
بنابراین سعی كنید برای یك بار هم این عادت كنترل كردن را رها كنید و بگذارید زندگی مسیر خود را بپیماید.   
به عنوان مثال بگذارید دیگران برنامه سفر دستجمعی یا پیك نیك را سازماندهی كنند و نتیجه حاصله را بدون هیچ اظهارنظری بپذیرید و ببینید چه احساسی به شما دست می دهد. این كار ممكن است برای شما پردغدغه و برای دیگران شگفت انگیز باشد، ولی آرامشی كه برایتان به ارمغان می آورد، ارزش دارد.   
مسوولیت های متعدد را نپذیرید   
ممكن است از این كه همواره كارهای بسیاری را با هم انجام می دهید به خود ببالید، ولی قطعا در عین كار احساس عدم تمركز، نگرانی و خستگی می كنید.
خانمها اكثرا از این كه قادرند چندین كار را همزمان انجام دهند به خود می بالند ولیكن در نهایت از این عمل آسیب می بینند.
بنابراین در عهده داری كارها هوشیار باشید؛ یعنی كارها را یك به یك و به نوبت انجام دهید. قدر لحظه های عمر خود را بدانید و از انجام كاری كه عهده دار هستید، لذت ببرید تا پس از این كه كار را به نحو احسن انجام دادید، احساس موفقیت كنید.   
به موفقیت های خود بها دهید   
همیشه توجه داشته باشید كه موفقیت ، پیروزی های بعدی را به دنبال می آورد و احساس خود كم بینی را از انسان دور می كند. كافی است تنها به یك چیز كه موجب بالندگی شماست و یا یك زمینه كه در آن موفق بوده اید فكر كنید. ارزشمند بودن خود را مورد تایید قرار دهید.
این بار كه در مسیر كم ارزش پنداشتن خود قرار می گیرد، سعی كنید موفقیت هایتان را مرور و تامل كنید. با این عمل همه امور را در دورنمایی مثبت قرار می دهید و احساس آرامش خواهید كرد.   
به نیازهایتان اهمیت دهید   
همیشه به فكر راضی و خوشحال كردن دیگران بودن كافی نیست ، كمی هم به فكر نیازهای معقول و مقبول خود باشید. این دلیل بر خودخواهی نیست.
به نقطه نظرات دیگران گوش دهید، ولی اگر لازم می دانید برای این كه فرصت كافی برای پاسخ داشته باشید به آنها بگویید برای فكر كردن و تصمیم گرفتن درباره آن موضوع نیاز به زمان دارید. در عین حالی كه انعطاف پذیر هستید نسبت به احساسات و عواطف خود نیز واقع گرا و بی رودربایستی باشید.
این را بدانید كه این گونه برخورد با مسائل حتما با موفقیت توام خواهد بود. اگر رك بودن شما را به وحشت می اندازد ابتدا از مسائل كوچك شروع كنید و بعد به مسائل بزرگتر بپردازید تا بدین وسیله گستره آرامش خود را افزایش دهید.   
از كار خود لذت ببرید   
اگر همواره در حال مسامحه و طفره رفتن از انجام كاری هستید و یا احساس می كنید برای انجام كاری تحت فشار هستید، علامت این است كه از كاری كه انجام می دهید لذت نمی برید. واقعیت امر این است كه شما به هر حال ناچارید این كار را انجام دهید، پس روی جنبه های لذت بخش آن تمركز كنید؛ مثلا حس خوبی كه به نظم درآوردن امور می دهد و یا مورد تقدیر و ستایش قرار گرفتن از بابت رسیدن به نتایج مطلوب تكیه كنید.
این دیدگاه مثبت می تواند تنش های درون شما را بزداید و به شما فرصت دهد كه دریابید چه تغییرات درازمدتی را می توانید ایجاد كنید.
انعطاف پذیر باشید لزوم یك برنامه روزمره برای تنظیم نیازهای زندگی بسیار خوب و معقول است ولی نباید اصرار و اجبار در رعایت آن موجب تنش و اضطراب شما شود.
سختگیری و جدی بودن زیاد سبب می شود فرصتها را از دست بدهید و تاكید برای اجرای آن برنامه انرژی خود را بیهوده تلف كنید در مواقعی كه لازم می دانید روش و تاكتیك خود را تغییر دهید تا در كارهایتان موفق تر و در رسیدن به اهدافتان خلاق تر شوید.
انعطاف پذیری به شما آرامش بیشتری می دهد چون به شما فرصت می دهد حین انجام كار روش خود را انتخاب كنید.   
بین كار و زندگی تعادل برقرار كنید   
تداخل و ادغام زندگی كاری و اداری با زندگی خصوصی باعث اختلالات فیزیكی و عاطفی است برنامه و زمانی را برای توقف كار انتخاب كنید و به آن پایبند باشید. در خانه به كار فكر نكنید و توجه خود را به زندگی خانوادگی معطوف دارید.
مواردی پیش می آید كه این كار برایتان مقدور نیست ، ولی سعی كنید بیشتر موارد این مساله را رعایت كنید.   
عكس العمل هایتان را عوض كنید   
ممكن است همواره در تغییر شرایط تنش آفرین موفق نباشید، لیكن باتغییر دادن دیدگاه خود نسبت به آن می توانید احساسات خود را عوض كنید.
اگر كسی دیر به سر وعده می آید شانه هایتان را به علامت بی تفاوتی بالا نیندازید و از وقت آزادی كه به دست آورده اید لذت ببرید. اگر كسی بی ادب و پرخاشگر است این گونه تلقی كنید كه او مبتلا به فشار خون بالا می شود و نه شما.   
ذهن و روح خود را شاد كنید   
ذهن و روان خود را با دیدن و شنیدن كارهای هنری ، زیبا و آراسته كنید. از نمایشگاه های هنری دیدن كنید و به موسیقی گوش فرا دهید و بر زیبایی های یك گل تمركز كنید.
كاغذ و قلمی را بردارید و منظره زیبایی را نقاشی كنید و یا در پارك قدم بزنید و یا در یك كلاس هنری ثبت نام كنید.   
برای آینده برنامه ریزی كنید   
حتما برای خود برنامه های تفریحی تدارك ببینید؛ چرا كه چشم انتظار بودن برنامه های تفریحی نیز آرام بخش بسیار خوبی است.
فهرستی از برنامه های لذت بخش تهیه كرده و برای انجام آن برنامه ریزی كنید؛ مثلا برنامه ای برای تهیه بلیت تئاتر و یا قرار ملاقات با یك دوست و یا خرید كتاب مورد علاقه تان تهیه كنید. با این كارها بلافاصله احساس دلپذیری خواهید كرد.  
 منبع: rezaashtiani.mihanblog.com 

 [COLOR=#7030a0]عوامل کاهش اضطراب    ------    ------  مقدمه
مساله اضطراب به علتهای گوناگون و به شکلهای گوناگون بوجود می‌آید. برخی از اضطرابها علل خاص و مشخصی دارند و برخی از آنها علل واضحی ندارند. برخی بسیار شدید هستند و برخی خفیفتر بروز می‌کنند. مسلما بسته به اینکه علت اضطراب مشخص باشد یا نه یا میزان و درجه آن چقدر باشد روشهایی که باعث کاهش اضطراب می‌شوند، متفاوت خواهد بود. اما تعدادی روش عمومی وجود دارد که می‌توان در کلیه شرایط اضطرابی آنها را بکار برد. اما باید توجه داشت این روشهای عمومی شاید به تنهایی قادر به کنترل اضطرابهای شدید نباشند.

آرامش ورزی ، کاهش دهنده اضطراب
آرامش ورزی که با معادل انگلیسی relaxation معروفیت بیشتری دارد روشی بسیار عالی برای کنترل اضطراب است. از این روش عمدتا در جریان روان درمانی انواع اضطرابها ، وسواسها و ... استفاده می‌شود. اما افراد می‌توانند با یادگیری این روش بدون قرار گرفتن در جلسات روان درمانی آرامش روزمره خود را تامین کنند. استفاده طولانی مدت از این روش حفظ آرامش روزمره را در زندگی فرد ایجاد می‌کند و موجب می‌شود فرد کنترل بیشتری روی علائم اضطرابی خود داشته باشد. در این روش به فرد آموزش داده می‌شود به انبساط و شل کردن عضلات خود بپردازد. انقباض عضلات یکی از علائم اساسی اضطراب است و احساس چنین علائمی متقابلا شدت اضطراب فرد را افزایش می‌دهد.

کنترل تنفس ، کاهش دهنده اضطراب
افراد در حالتهای اضطرابی تنفس درستی ندارند. دم و بازدم آنها معمولا به صورت سطحی انجام می‌پذیرد و خود این شیوه نادرست موجب می‌شود فرد دی‌اکسید کربن خود را بطور کامل تخلیه نکرده و اکسیژن کافی جایگزین آن نکند. به این ترتیب سطح اضطراب معمولا افزایش بیشتری می‌یابد. با استفاده از این روش فرد یاد می‌گیرد تنفس خود را آگاهانه و ارادی انجام دهد.

از بین بردن افکار منفی برای کاهش اضطراب
اغلب در جریان اضطراب یک سری افکار منفی در ذهن فرد راه اندازی می‌شوند که نقش مخربی روی ذهن فرد و آرامش او دارند. برای کاهش اضطراب بهتر است فرد به این دسته از افکار خود توجه کند و آنها را شناسایی کند و افکار مناسبی را بجای آنها جایگزین نماید. مثلا فرض کنید فردی نگران یکی از عزیزان خود است که در ساعتی که قرار بود به منزل بیاید زمانی گذشته و او هنوز به خانه مراجعت نکرده است.

این فرد احساس اضطراب می‌کند چون چنین افکاری را در ذهن خود دارد: حتما اتفاق بدی افتاده است؟ ، خیلی دیر کرده است؟ ، نکند تصادف کرده باشد! و افکاری از این قبیل. این افکار تخریب کننده هستند و آرامش فرد را برای تفکر منطقی و پیدا کردن راه حل بهم می‌ریزند. در چنین شرایطی می‌توان افکاری از قبیل حتما در ترافیک مانده است، کمی صبر می‌کنم بعد با دوستش تماس می‌گیرم و ... را برای کاهش اضطراب از ذهن گذراند.

انجام فعالیت برای کاهش اضطراب
در زمانهایی که احساس نگرانی و اضطراب دارید بهتر است به کار و فعالیتی مشغول شوید. ذهن انسان در یک لحظه نمی‌تواند به چند موضوع متفاوت فکر کند. کاری پیدا کنید که برایتان سرگرم کننده باشد و مشغول شوید. این عمل باعث خواهد شد راحت‌تر با افکار اضطراب‌زا مبارزه کنید. در واقع خواهید توانست ذهن خود را از درگیر شدن با افکار منفی منحرف کنید و به کارهای دیگری بپردازید.

انجام فعالیتهای منظم ورزشی برای کاهش اضطراب
ورزش کردن باعث خواهد شد که شما در مواجهه با شرایط اضطراب‌زا خونسردی و آرامش بیشتری داشته باشد ورزش تاثیرات فیزیولوژیکی بر بدن دارد که این تاثیرات فیزیولوژیک فراهم کننده آرامش در افراد هستند.

از عامل اضطراب‌زا فرار نکنید.
فرار از چیزی که موجب اضطراب شما می‌شود شاید بطور موقتی شما را از تحمل اضطراب آسوده سازد، ولی راه حل کاملا نامناسبی است که باعث می‌شود ریشه اضطراب در شما باقی بماند و در مراحل بعدی نیز از رویارویی با آن هراس داشته باشید. به این جهت تلاش کنید عاملی را که موجب اضطراب شما می‌شود شناسایی کنید و حتی‌الامکان با آن روبرو شوید. فرض کنید دانش آموزی از ارائه کنفرانس اضطراب دارد و بنابراین همیشه از این فعالیت طفره می‌رود. بهتر است برنامه‌ای برای خود تنظیم کند، کنفرانس دادن را به تنهایی تمرین کند و بعد تلاش کند آن را به گروههای دو ، سه و چند نفره بکشاند. اجتناب از کنفرانس دادن برای همیشه به صورت یک نگرانی و ترس و واهمه در او باقی خواهد ماند و در مراحل بعدی تحصیل نیز او را دچار مشکل خواهد ساخت.

عزت نفس و اعتماد به نفس خود را بالا ببرید.
به موفقیتهای خود فکر کنید، به تواناییهایی که دارید و تلاشهایی که می‌کنید. در خود احساس ارزشمندی بوجود بیاورید. اگر چنین احساسی نداشته باشید اعتماد به نفس کافی نخواهید داشت و این موجب اضطراب شما خواهد شد. انسانهایی که برای خود احترام قائلند واحساس ارزشمندی می‌کنند افرادی هستند با عزت نفس بالا. به این ترتیب اعتماد به نفس بیشتری نیز دارند و کمتر دچار اضطراب و نگرانی می‌شوند. لازم نیست به دنبال تواناییهایی در خود بگردید که دیگران دارند، یا خود را با دیگران مقایسه کنید تا بدانید موفق هستید یا نه. هر انسانی تواناییهای منحصر به فردی دارید و شما در نوع خود بی‌نظیر هستید.

در کارهای خود برنامه ریزی داشته باشید.
برنامه ریزی چه در مورد کارهای روزمره زندگی و چه در فعالیتهای تخصصی با ایجاد منظم در فعالیتهایتان احساس آرامش را در شما ماندگار می‌کند. شرایط بهم ریخته موجب استرس و نگرانی خواهد شد.

الگو برداری از افراد آرام
برخی افراد خیلی آرام و راحت به نظر می‌رسند، کارها و فعالیتهای خود را با آرامش بیشتری انجام می‌دهند و کنترل خوبی روی رفتار خود در شرایط اضطراب‌زا دارند. الگوهای رفتاری این افراد با افراد اضطرابی متفاوت است. می‌توان برای کاهش اضطراب رفتار چنین افرادی را به عنوان یک الگو تمرین کرد. آنها چطور حرف می‌زنند؟ چگونه راه می‌روند؟ چگونه نگاه می‌کنند؟ در شرایط اضطراب‌زا چه عکس‌العملی دارند؟ می‌توان با بازی نقش این فرد رفتارهای اضطرابی را در خود کاهش داد.

روان درمانی برای کاهش اضطراب
گاه افراد با اضطرابهای شدیدی مواجه هستند که با روشهای عمومی چندان رفع نمی‌شوند. در این صورت باید از یک مشاور و روان درمانگر کمک بگیرند.

دارو درمانی برای کاهش اضطراب
برخی از انواع اضطرابها نیاز به دارو درمانی دارند و لازم است فرد در کنار روشهای دیگر مثل روان درمانی از دارو درمانی نیز استفاده کند. برخی از این داروها برای کاهش مستقیم اضطراب فرد هستند و برخی برای رفع عللی که موجب اضطراب شده‌اند. به این دلیل که برخی افراد وجود مشکلات جسمی دیگر مثل مشکلات تیروئید ، کم خونی و ... موجب اضطراب می‌شود. در این دسته از مشکلات داروهایی برای رفع مشکل جسمی تجویز می‌شود و اضطراب به عنوان علامت ثانویه آن بیماری نیز از بین می‌رود.  

 منبع: rezaashtiani.mihanblog.com 

  با بالا رفتن سن، تغییر برای‌مان سخت‌تر است  
  روز پیش به «تغییر» فکر می‌کردم و دیدم که امسال به بسیاری از چیزها «نه» گفتم؛ به مردی که دوستش داشتم پاسخ منفی داردم، موقعیت ورود به دانشگاه هاروارد برای دریافت مدرک فوق لیسانس، زندگی در یک قایق چند اتاقه و پستی به عنوان یک نویسنده‌ی تمام‌وقت را هم رد کردم. چه بالایی بر سر تصمیم و اراده، حس ماجراجویی و قابلیت ریسک من آمده است؟ شاید طلسم بختم را گم کرده‌ام؟ شاید هم می‌ترسم خطر تغییر را بپذیرم.

حقیقت این است که تغییر اتفاق خواهد افتاد و باید اتفاق بیفتد تا بتوان رشد کنیم. چگونگی برقراری ارتباط ما با این تغییرات است که کمک می‌کند تا میزان سلامت و سعادت ما مشخص شود. به قول «چارلز داروین»، قوی‌ترین یا باهوش‌ترین موجودات نیستند که زنده می‌مانند بلکه آن کس نجات پیدا می‌کند که بیش‌ترین واکنش مثبت را به تغییرات نشان دهد.

اما چه چیزی ما را تشویق می‌کند یا به ما آموزش می‌دهد تا تغییرات را در آغوش بگیریم و کدام یک باعث می‌شود در مقابل آن مقاومت کنیم؟ آیا برخی از مردم در مقایسه با دیگران، تغییرات را آسان‌تر نمی‌پذیرند؟ طبق تحقیقی که خلاصه‌ی آن در مقاله‌ی «نیکولاس وسترهاف» به نام «چرا تغییر دشوار است» آمده، فاکتورهای مختلفی وجود دارد که بر ارتباط ما با تغییر، تأثیر می‌گذارد. 

 
به خودتان اطمینان کنید، به غرایزتان و فرایندهای فکری و درونی‌تان افرادی را انتخاب کنید که میزان آگاهی یا روش زندگی‌شان را مؤثر می‌دانید و از آن‌ها کمک بگیرید. اما هیچ وقت قدرت خود را دست کم نگیرید چون هیچ کس غیر از خودتان نمی‌تواند تصمیم بگیرید که تغییرات زندگی شما را بپذیرد یا رد کند.

وسترهاف اظهار داشته است که وقتی سن بالاتر می‌رود، در مقابل تغییرات پذیرش کم‌تری داریم: "مدت زیادی است که روان‌شناسان پذیرش تجربیات و پیش‌آمدهای جدید را به عنوان یکی از ۵ ویژگی بزرگ شخصیتی معرفی کرده‌اند این ویژگی‌ها شامل مطابقت و سازگاری، برون‌گرایی، آگاهی و بصیرت و روان‌رنجوری است.

درباره‌ی این که بعد از سن سی سالگی چه‌قدر این ویژگی‌ها تغییر می‌کنند، اختلافات بسیاری وجود دارد اما اکثر تحقیقات نشان داده است که میزان پذیرش در بزرگسالی، افت می‌کند: "طبق یک تحقیق میان فرهنگی که توسط انستیتوی ملی سلامت انجام شد، معمولا" دهه‌ی بیست عمر زمانی است که افراد به‌عنوان قسمتی از رشد هویتی و شخصیتی‌شان در جستجوی تغییرات هستند. بعد از سی‌سالگی این ثبات و پایداری است که اهمیت بیش‌تری پیدا می‌کند و این امر به ویژه زمانی اتفاق می‌افتد که فرد ازدواج می‌کند، به دنبال شغل می‌رود یا برای خود خانواده تشکیل می‌دهد."

به گفته‌ی وسترهاف اگر چه افراد ممکن است در جستجوی تغییر باشند و از ته دل خواستار چیز جدیدی باشند، همان‌طور که بزرگ‌تر می‌شوند برای دعوت تغییر به زندگی‌شان میل کم‌تری نشان می‌دهند. او می‌نویسد: "معمولا" با بالا رفتن سن، افراد تمایل خود را نسبت به چیزهای بدیع و جدید از دست می‌دهند اما بسیاری ادعا می‌کنند با وجود این که سن‌شان بالاتر از سی سال است اما از ته دل خواستار چیزهای جدید هستند. در همین حال خود را در حالتی می‌یابند که یا تمایل ندارند و یا قادر نیستند تغییرات بنیادی که در زندگی‌شان به وجود می‌آید را بپذیرند." محققان می‌گویند این تناقض می‌تواند مفاهیم موجود در زندگی ما را از بین برده و مقاصدمان را خنثی کند. اما تغییرات به ندرت به همان آسانی هستند که ما تصور می‌کنیم."

شواهد کافی وجود دارد که انسان‌ها با درجات مختلفی از پذیرش و سازگاری متولد می‌شوند براساس مطالعات بلندمدتی که توسط «ریچارد رابینز» در دانشگاه کالیفرنیا انجام شده، کودکانی که در مقایسه با هم‌سالان خود پذیرش کم‌تری در مقابل تجربیات جدید داشتند در بزرگ‌سالی سنتی و قراردادی باقی می‌مانند در حالی که هم‌سالان‌شان تمایل بیش‌تری به ماجراجویی خواهند داشت."

کودکانی که در سن قبل از مدرسه هستند نیز میزان متفاوتی از پذیرش را نسبت به تغییر محیط‌شان نشان می‌دهند و درمقابل محرک‌های متغیر درجات مختلفی از انعطاف‌پذیری و راحتی را بروز می‌دهند.

انسان‌ها با درجات مختلفی از پذیرش و سازگاری متولد می‌شوند براساس مطالعات بلندمدتی که توسط «ریچارد رابینز» در دانشگاه کالیفرنیا انجام شده، کودکانی که در مقایسه با هم‌سالان خود پذیرش کم‌تری در مقابل تجربیات جدید داشتند در بزرگ‌سالی سنتی و قراردادی باقی می‌مانند در حالی که هم‌سالان‌شان تمایل بیش‌تری به ماجراجویی خواهند داشت.

هنگامی که حوادث منفی کاملا" ناخواسته مانند مرگ عزیزان، طلاق، بحران‌های سلامتی یا حتی فجایع طبیعی برای‌مان اتفاق می‌افتد چه‌طور؟ اغلب دیدگاه ما در مقابل این تغییرات این است که ارتباط ما با آن‌ها، موقعیت‌های رشد بعدی را تعیین می‌کند. و دوباره سن می‌تواند یکی از فاکتورهای رویکرد ما نسبت به این موضوع باشد.

«کیت مک‌لین» - روان‌شناس - از دانشگاه تورنتو تحقیقی را انجام داده و در آن از داوطلبان با سنین مختلف درخواست کرده تا لحظات خودشناسی‌شان را شرح دهند. افراد در طیف‌های مختلف سنی، تجربیات مثبت و منفی را به عنوان واسطه‌ی تغییر گزارش دادند. اما «برای افراد جوان‌تر» اغلب تغییرات بیرونی بودند که منجر به یک تغییر درونی شده بودند و چنین چیزی در افراد مسن دیده نمی‌شد.

اگر شما هم مثل من در دهه‌ی سی یا بالاتر از آن قرار داشتید اما هنوز این‌گونه درگیری‌ها در شما وجود نداشت چه؟ مقاله‌ی وسترهاف بیش‌تر در من رخنه کرد زیرا دریافتم که در مقابل حس بی‌ثباتی، ناپایداری و بی‌ارادگی که از طریق آغاز دوباره می‌آید، مقابله می‌کنم. اما شاید به دلیل این که هنوز یک سری آزادی‌های مشخص دارم زمان مناسبی باشد تا چیزهای جدیدی را امتحان کنم، وقتی به موضوع تغییر فکر می‌کردم، دو درس جدید یاد گرفتم.

درباره‌ی فواید و مضرات تغییرات بزرگ زندگی هم از نظر بلندمدت و هم از دیدگاه کوتاه‌مدت فکر کنید. اگر زندگی‌ام را تغییر می‌دادم و برای تحصیلات ارشد به دانشگاه باز می‌گشتم، می‌توانستم مدرک یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های جهان را داشته باشم اما مخارجم دو برابر افزایش می‌یافت. بنابراین تصمیم گرفتم ابتدا بدهی‌هایم را پرداخت کنم و بعد برای بورسیه یا کمک هزینه درخواست بدهم یا راه دیگری را برای رسیدن به اهدافم انتخاب کنم.

عقاید و نصایح دیگران را گوش کنید اما فقط نظرات آن دسته از مردم را بپذیرید که به آن‌ها اطمینان دارید و کاملا" می‌شناسیدشان. به یاد یک آگهی تلویزیونی افتادم که متعلق به شرکت بیمه و موضوع آن بیمه‌ی اتومبیل بود. در این آگهی یک خانم از همه - از گارسن گرفته تا مأمور پمپ بنزین - می‌پرسید در ماه‌های آینده بهتر است روی چه نوع بیمه‌ای سرمایه‌گذاری کند؟ اما من یاد گرفته‌ام که اگر می‌خواهید تصمیم بزرگی بگیرید مدت زمانی صبر کنید که در فکرتان جا بیفتد. آن را با جسم خود کنترل کنید، تمرکز کنید، مدت زمان طولانی راه بروید یا بنویسید. به خودتان اطمینان کنید، به غرایزتان و فرایندهای فکری و درونی‌تان افرادی را انتخاب کنید که میزان آگاهی یا روش زندگی‌شان را مؤثر می‌دانید و از آن‌ها کمک بگیرید[COLOR=#3f3151]. اما هیچ وقت قدرت خود را دست کم نگیرید چون هیچ کس غیر از خودتان نمی‌تواند تصمیم بگیرید که تغییرات زندگی شما را بپذیرد یا رد کند . 
منبع: rezaashtiani.mihanblog.com

 هفت ویژگی اساسی افرادی که از سلامت روانی برخوردارند: 

  

 1- به دیگران احترام می گذارند و علیرغم تفاوتهای فردی ،قادر هستند روابط سالم و مناسب داشته باشند. 
 2- به این فهم رسیده اند که، افراد اعتقادات متفاوتی دارند ولی سعی نمی کنند ، اعتقادات خود را بر آنان تحمیل کنند. 
 3- تحت فشار روانی، سازگار و منعطف هستند و تعادل روانی آنها به هم نمی ریزد . 
 4- از منابع گوناگون (افراد ، رویداد ها،اشیاء) ،کسب رضایت و خشنودی می کنند. 
 5- ظرفیتها و نقاط ضعف خود را می شناسند و نقاط ضعف خود را بر طرف و ظرفیتهای خود را افزایش می دهند . 
 6- مفهوم آنان از (خود) واقعی است و ظرفیتهای خود را بیشتر یا کمتر از آنچه که هست ،نمی دانند. 
 7- فعال و مسئول هستند و توانمندیهای خود را برای خود شکوفایی خویشتن، به کار می گیرند.  

      *مهم ترین مشخصه سلامت روانی ،سازگاری با محیط و تغییرات آن است* 
 ******************************************************************   
 این مطلب را ، استاد، سر کلاس درس بهداشت روانی گفته است ،امیدوارم که برای شما عزیزان، مفید واقع بشود  

noora,
سلام کاربر گرامی.
سخنان ، بسیار زیبا ، و کارمدیست
اگر بتوانید تعریف های بیشتری در رابطه با این 7 ویژگی به دست بیاورد و در انجمن قرار بدهید بسیار عالیست.
باتشکر از استاد شما وخود شما ، بابت اطلاع رسانی

   
  [SIZE=150]نقش مهارت های زندگی در ارتقای بهداشت روانی      
   
   
   
  پیشرفت های علمی و فنی سالهای اخیر انسانها را با انبوهی از مسائل و مشكلات گوناگون مواجه ساخته است . كنار آمدن با این فشارهای زندگی و كسب مهارت های فردی و اجتماعی، همواره بخشی از واقعیت زندگی انسان بوده و در ادوار متفاوت زندگی او، به اشكال گوناگونی تجلی یافته است.   
   
  در دوره كودكی این تعارضها جلوه چندانی ندارند، اما با افزایش سن و هنگام مواجهه با دشواریهای ویژه سنین نوجوانی و جوانی، كشمكشهای درونی و محیطی بیشتر تظاهر پیدا می كنند. بنابراین به منظور ارتقاء سطح توانایی افراد جهت حل مؤثر این مسائل و مقابله با مشكلات موجود، نیاز به توجه جدی و برنامه ریزی دقیق وجود دارد. زیرا توانایی در حل مسائل و مشكلات نقش تعیین كننده ای در تأمین سلامت   ، موفقیت فردی و زندگی سالم دارد(طارمیان،ماهجویی و فتحی، ۱۳۷۸).   
   


 به دلیل این كه اكثریت جمعیت كشور ما را كودكان و نوجوانان مدرسه رو تشكیل می دهند، ضروری است   ایجاد زمینه های مناسب به امر ارتقای بهداشت روانی و سطح سلامت در مدارس پرداخته شود و شرایطی فراهم شود تا مسئولان مدارس، برنامه ریزان، مشاوران،       و سایر دست اندر كاران آموزش و پرورش كشور از طریق آشنایی با موضوعات    ، كودكان و نوجوانان را برای دست یابی به روان سالم یاری دهند.   

   با استفاده از برنامه های مختلف مانند آموزش مهارت های زندگی، آموزش   روانی،   بهداشتی   بر مدرسه و به ضرورت با درمان های تخصصی می توان به كودكان كمك نمود تا زندگی مفیدتر و رضایتمندانه تری داشته باشند. هدف مداخلات مبتنی بر مدرسه، فراهم آوردن تجاربی است كه از آن طریق بر توانائیهای مقابله ای كودكان در رویارویی با استرسهای محیطی و شرایط نامساعد زندگی بیفزاید.  

 نتایج برنامه های نوین و جامع بهداشت روانی متنوع بوده است. مثل افزایش حضور مدرسه، افزایش موفقیتهای تحصیلی، كاهش ترك تحصیل و كاهش رفتارهای ضد اجتماعی، همچنین ثابت شده است كه آموزش بهداشت روانی و مهارت های زندگی به كودكان و نوجوانان، منجر به كاهش مصرف دارو، الكل و سیگار می شود(نوری، طهماسیان و محمدخانی، ۱۳۷۷).  

 آموزش مهارت های زندگی با ارتقاء بهداشت روانی و آمادگی رفتاری، فرد را به رفتاری سالم و اجتماعی مجهز می كند. مفهوم آمادگی رفتاری به ۳ عامل بستگی دارد:  

 ۱ـ توانائیهای روانی ـ اجتماعی فرد كه با یادگیری و تمرین مهارت های زندگی ایجاد می شود.  
 ۲ـ احساس كفایت و كارآمدی فرد در زمینه مهارت های زندگی  
 ۳ـ قصد و تمایل فرد به اجرای مهارت ها  

 فرض بر این است كه برای دست یابی به رفتارهای سالم بهداشتی و پیشگیری، در درجه اول باید بر سلامت روانی و آمادگی رفتاری فرد اثر گذاشت. به این منظور برنامه آموزش مهارت های زندگی باید به صورت مداخله دراز مدت انجام شود. مداخله های كوتاه مدت مثلاً مداخله های چند هفته ای، آثار كوتاه مدت بر بهداشت روانی دارند. مداخله های كمی طولانی تر، مثلاً مداخله های چندماهه، بر سلامت روان، مهارت ها و تمایلات رفتاری، احساس خودكارآمدی و كفایت، اثر می گذارند. تنها از مداخله های طولانی مدت یعنی مداخله هایی كه چند سال بطول می انجامد، انتظار می رود كه سلامت روان را بهبود بخشند و بر آمادگی رفتاری اثر گذارند و در نتیجه تغییراتی در رفتارهای سالم و رفتارهای اجتماعی ایجاد نمایند (نوری و محمدخانی، ۱۳۷۹).  

 بنابراین برنامه آموزش مهارت های زندگی در یك برنامه مداخله ای كوتاه مدت منجر به بروز تغییراتی در دانش و نگرش و بهبود سطح بهداشت روان خواهد شد. برنامه های یك ساله در عملكرد تحصیلی و آمادگیهای رفتاری، تغییراتی ایجاد می كند، درحالیكه اجرای طولانی مدت اینگونه برنامه ها، منجر به بروز تغییرات معنی دار در رفتار سلامت و رفتارهای اجتماعی خواهد گردید(آقاجانی ، ۱۳۸۱).  

 مهارت های زندگی شخص را قادر می سازد تا دانش، نگرش و ارزشهای وجودی خود را به توانائیهای واقعی و عینی تبدیل كند تا بتواند از این توانائیها در استفاده صحیح تر نیروهای خود بهره گیرد و زندگی مثبت و شادابی را برای خود فراهم سازد.  



 شخصی كه از مهارت های زندگی در مراوده و ارتباط با دیگران كمك می گیرد، به احراز موفقیتهای ذیل نائل خواهد شد:  



 الف ـ قدرت تحمل نسبت به نظرات مختلف و احساس امنیت نسبت به گفتار دیگران  
 ب ـ انجام به موقع كار با توجه به شرایط زمان و مكان  
 ج ـ برنامه ریزی و كوشش در امور مفید و دوری از هر كار بی فایده  
 د ـ رازداری و كنترل گفتار  
 هـ ـ برداشت واقع بینانه از جهان و عبرت آموزی از وقایع تاریخ گذشته  
 و ـ تقویت خودپنداره و اتكاء به نفس  
 ز ـ استفاده از ظرفیتها و كنش های هوش  

 همچنین مهارت های زندگی اثر مناسبی در جهت كاهش آسیبهای فردی و اجتماعی خواهند داشت و با ایجاد نگرشهای اصولی و علمی در انتخاب بهترین شیوه در انجام بهینه هر فعالیت نقش خود را اثبات خواهند نمود.  

 یادگیری موفقیت آمیز مهارت های زندگی، احساس یادگیرنده را در مورد خود و دیگران تحت تأثیر قرار می دهد و علاوه بر آن با تغییراتی كه كسب این مهارت ها در افراد بوجود می آورد، برداشت و نگرش دیگران را هم تحت تأثیر قرار می دهد.  

 یادگیری مهارت های زندگی در دوران نوجوانی و جوانی، اثرات نسبتاً پایداری بر ساخت شخصیت آنان خواهد داشت، رفتارهای تحصیلی آنان را مؤثر، آینده نگری آنان را مثبت و انگیزه كاری آنان را مضاعف خواهد نمود.  

 ● بنابراین مهارت های زندگی:  

 الف ـ یكی از عوامل گسترش بهداشت روانی است.  
 ب ـ ظرفیت و كنش هوش را ارتقاء می بخشد.  
 ج ـ از فتارهای خشونت آمیز و مخرب فرد جلوگیری می كند.  
 د ـ تقویت خودپنداره و اتكاء به نفس را سبب خواهد شد.  
 هـ ـ آسیبهای فردی و اجتماعی را از بین خواهد برد.  
 و ـ دانش و نگرش واقعی را فراراه آدمی قرار خواهد داد.  
 ز ـ ارتباطات آدمی را گسترش خواهد داد.  
 ح ـ قدرت تفكر خلاق و انتقادی را در افراد بوجود خواهد آورد.  
 ط ـ زمینه ساز ابراز وجود و كسب خودشناسی خواهد شد.  
 و در نهایت آینده پرثمری را فراراه جوانان قرار خواهد داد و فردایی پرافتخار را برای میهنمان فراهم خواهد آورد   (قمی فر، ۱۳۸۲).  


 آموزش مهارت های زندگی می تواند به دو صورت اجرا شود:  



 ۱ـ آموزش مهارت های عام كه با هدف ارتقای سطح سلامت و بهداشت روان و ایجاد رفتارها و تعاملهای سالم صورت می گیرد.  
 ۲ـ آموزش مهارت های اختصاصی به منظور پیشگیری از یك آسیب و مشكل مشخص مثل مهارت قاطع بودن در مقابل فشار گروه و توانایی «نه گفتن» در جهت پیشگیری از سوء مصرف مواد ( شریعت جعفری، ۱۳۷۸).  

 آموزش مهارت های زندگی فرد را قادر می سازد تا دانش، ارزشها و نگرشها را به توانائیهای بالفعل تبدیل كند.   مهارت های زندگی، توانائیهایی است كه فرد را قادر می سازد، انگیزه و رفتار سالم داشته باشد و فرصت انجام چنین رفتارهایی را نیز ایجاد می نماید. آموختن و به كارگیری مهارت های زندگی، بر احساس فرد از خود و دیگران و همچنین به اندازه و میزان ادراك دیگران از وی اثر می گذارد. مهارت های زندگی، بر ادراك فرد از كفایت خود و اعتماد به نفس و عزت نفس اثر دارد و بنابراین نقش مهمی در سلامت روان دارد. همراه با افزایش سطح بهداشت روان، انگیزه فرد در مراقبت از خود و دیگران، پیشگیری از مشكلات بهداشتی و مشكلات رفتاری افزایش می یابد(نوری و محمدخانی، ۱۳۷۹).  

 برنامه مهارت های زندگی یك مدل آموزشی است كه در كارها و فعالیتهای گروهی سازمان یافته به منظور رشد مهارت های عملی كه برای زندگی روزمره ضروری هستند، كاربرد دارد. به همین جهت شركت فعال اعضای گروه برای یادگیری مهارت های زندگی امری ضروری می باشد، چرا كه روش مهارت های زندگی مبتنی بر یادگیری تجربی است و یادگیری مؤثر را با فعالیت، مشاهده شركت كنندگان دیگر و دریافت بازخورد در نظر می گیرد. در نتیجه محتوای مهارت های زندگی، به جای یادگیری آموزش معلم مدار، یادگیری تجربی و عملی است كه مكانیزم اساسی آن تغییر رفتار افراد است بنحویكه این یادگیریها می تواند به موقعیت خارج از گروه انتقال یابد. در اصل، اثربخشی روش مهارت های زندگی به دلیل تأكید آن بر جنبه های عینی شامل درگیری و شركت فعال افراد، رفتارهای قابل مشاهده و نمایش عینی عقاید می باشد.  
 از آنجائیكه مدارس نقش مهمی در پیشگیری از آسیبهای روانی ـ اجتماعی و ارتقاء سطح بهداشت روان دانش آموزان دارند، به همین جهت در سالهای اخیر، برنامه های پیشگیرانه مبتنی بر مدرسه گسترش یافته اند. شواهد نشان می دهند كه اینگونه برنامه ها نتایج و پیامدهای مطلوبی را در افزایش عملكرد تحصیلی و كاهش رفتارهای خطرآفرین بین دانش آموزان به دنبال دارند (آقاجانی، ۱۳۸۱).  

 بدین ترتیب نقش و اهمیت برنامه مهارت های زندگی با توجه به اهداف سازندهٔ آنها در ابعاد گوناگون زندگی نسل نوجوان و جوان انکارناپذیر می باشد (آقاجانی، ۱۳۸۱). 
 


منبع: بانک مقالات فارسی