جادوی مس؛ ماندگاری و پاکیزگی
ارسال شده: سهشنبه ۱۵ دی ۱۳۸۸, ۷:۰۳ ب.ظ
گفته باستان شناسان، انسان در پنجهزار سال اول حیات متمدنانه خود تنها فلزی که می شناخت مس بود سکه هایی کهاین روزها دردست مردمان سراسر جهان می چرخد گواهی بر ماندگاری هزاران سالهمس است.شیمیدانان می گویند مس دارای خاصیت بازیافت همیشگی وپایان ناپذیراست .معنای ساده این سخن این است که هر مقدار مس که بشر از آغاز تاکنونتولید کرده، همچنان وجود دارد وبرای دیدن آن کافی است سرتان را به سویکالاهای مسی ، مفرغی وبرنجی بچرخانیم.ممکن است یک قطعه سیم نازک مسی کهامروزه دردست ماست،همین چند سال پیش از یک معدن در گوشه ای ازایران ویاجایی دیگر در جهانآمده باشد،شاید هم هزار سال پیش سکه ای دردربار عباسیان بوده ویا500سالپیش توسط بازرگانی ونیزی در قبال مقداری چرم وپوست ودر شکل سکه های رومیبه یک بازرگان عرب پرداخت شده است .کسی به درستی نمی داند میلیون ها قطعهمس که شناسنامه ندارند، از کجا وطی چه مسیرهایی به دست دارندگان امروزیآنها رسیده است. امروزه کارخانه ای مانند زیمنسآلمان ، حتما از مبدا شمش های مسی که استفاده می کند، خبر دارد، اماازمقصدآن فقط تا مرحله صادرات خبردارد وبعد از آن معلوم نیست که قطعات کوچک مسکه در کالاهای صنعتی زیمنس به کار رفته چه مسیری را طی خواهد کرد. از کجاسر در می آورد.شاید بپرسید اهمیت این بحث در چیست؟در نگاه نخست شاید اینبحث ارزشی نداشته باشد وبیشتر ، سرگرمی ذهنی به نظر بیاید.اما با دنبالکردن این بحث به سوی گذشته هایی که تاحدودی می شناسیم وآینده هایی که اصلانمی شناسیم ،قطعات "بی ارزش " مس که پیرامون خود می بینیم برایمان اهمیتویژه ای پیدا می کنند.آنها حتی به ما کمک می کنند که بردانش خودبیفزاییم.مثلا می توانیم فکر کنیم سکه ای که قدیمی ترین قطعه مسی کهشناخته شده ساخت دست انسان هایی است که 8700 سال پیش از میلاد مسیح میزیسته اند ، شاید پیش از آن هم چیزی بوده که بشر از آن بی اطلاع است. دست ماست یا از پشت شیشه های موزهبه آن نگاه می کنیم، شاید از همان مسی ساخته شده که برای نخستین بار 10هزار سال پیش در بین النهرین ساخته شد.قدیمی ترین قطعه مس شناخته شده ساختدست انسان هایی است که 8700 سال پیش از میلاد مسیح می زیسته اند،شاید پیشاز آن هم چیزی بوده که بشر از آن بی اطلاع است. ده هزار سالی که از تلاش مردمان بینالنهرین برای بیرون کشیدن مس ودیگر فلزات از دل سنگ می گذرد،تنها بخشکوچکی از مس جهان استخراج شده واکنون بطن زمین با سخاوت فراوان آمادهاهدای مس به انسان هاست.بشر تاکنون حدود سه میلیارد تن مس را در طبیعتشناسایی کرده اما تنها 12درصد از آن را استخراج کرده ومابقی دردل خاکومنتظر اکتشاف واستخراج است .علت اینکه انسان ها ناگزیر نشده اند ،منابعمس را مانند نفت وگاز به صورت یکسویه مصرف وتباه کنند، درتجدیدپذیریوتغییر پذیری حیرت انگیز مس نهفته است.مثلا در آمریکا همه ساله نیمی ازتولیدات مس، از سنگ مس وبه اصطلاح به صورت دست اول تولید می شودو نیم دیگراز بازیافت مس های موجود به دست می آید.تازه اگر سیم های برق را که عمدتااز مس معادن ساخته می شوند، استثناء کنیم آمارشگفت آورتری به دست میآید:هر سال سه چهارم مس مصرفی آمریکا از بازیافت مس های موجود به دست میآید وتنها یک سوم آن از معادن استخراج می شود.اهمیت این بحث در چند چیزاست.اول اینکه نشان می دهد،انعطاف پذیری مس باعث صرفه جویی در مصرف آن میشود وبا این صرفه جویی نگرانی از نیاز های آتی برطرف و حقوق نسل نسل هایآینده تامین می شود.دیگر اینکه سرعت تخریب طبیعت ومحیط زیست به شدت کاهشمی یابدو سوم اینکه هزینه تولید کم تر می شود.در واقع هر واحد مس که ازمعدن استخراج می شود به ماده ای همیشگی تبدیل می شود وهزینه ای که بابتتولید آن صرف شده،در صدها وهزاران سال آینده باید مستهلک شود نه اینکهماند کالاهای تجدید ناپذیر ، هزینه ای گزاف برای مصرفی پایان پذیر باشد.
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]