مرکز انجمنهای تخصصی

قسمت اول

    اولیه در انواع ســوختگى ها   
اقدانات اولیه در انواع ســوختگى شامل حرارتی شیمیایی برق گرفتی یا الکتریکی و درمان آن
هرساله تعداد زيادى از مردم دچار سوختگىمى شوند كه نيمى از اين موارد در كودكان و خردسالان پيش مى آيد. هر چندپيشرفت هاى عمده اى در درمان سوختگى حاصل شده است اما بسيارى از عوارضجسمى سوختگى تا مدتها گريبانگير نجات يافتگان است. سوختگى ها از نظر شدتآسيب رسانى به بافت هاى بدن به سه درجه تقسيم مى شوند :
سوختگى درجه يك كه در آن فقط لايه سطحى پوست آسيب مى بيند و علامت آنتنها سوزش و قرمزى پوست است. سوختگى درجه دو كه در آن لايه هاى زيرى پوستهم آسيب مى بينند و همراه با درد و سوزش و تاول است.
سوختگى هاى درجه سوم كه پوست بطور كامل آسيب مى بيند و بافت هاى زير آنمانند عضلات و استخوان ها نيز ممكن است دچار آسيب شوند و اغلب نيازمندپيوند زدن و جراحى است.
علاوه بر درجه سوختگى درصدى از سطح بدن كه سوخته است نيز وخامت وضعيت مصدوم مؤثر است.
در مواقع مواجهه با مصدوم سوختگى اقدامات اوليه زير را قبل از رساندن او به مراكز درمانى انجام دهيد :
- متوقف كردن سوختگى با جدا كردن مصدوم از منبع سوختگى
- در سوختگى هاى ناشى از عوامل حرارتى يا شيميايى غير خشك از آب خنك براى شستن پوست آسيب ديده استفاده كنيد.
- اگر تنفس بيمار متوقف است او را احياء كنيد.
- محل سوختگى را با گاز استريل يا در صورت نبودن آن با پارچه تميز بپوشانيد.
- مصدوم را سريعاً به مراكز درمانى نزديك براى اقدامات پزشكى لازم برسانيد.
مواردى كه سوختگى از درجه يك باشد يا سطح سوختگى پوست خيلى كم و ازدرجه دوم باشد
مى توان به صورت خانگى با استفاده از پمادهاى سوختگى و پانسمان مناسب آن را درمان كرد.
لازم به تذكر است سوختگى ناشى از برق گرفتگى معمولا از نوع درجه ۳ است و احتياج به مراقبت هاى ويژة پزشكى دارد.
مشخصات و درمان
۱ – هرگز روغن يا پمادهاي روغني روي سوختگي نماليد . اين موارد موجب عدم دفع حرارت در محل آسيب شده و باعث عفونت شود .
۲ – هميشه در موارد زير بايد به مرکز طبي مراجعه کرد :
· اگر قرباني يا صدمه ديده کودک و يا سالخورده باشد .
· سوختگي بيش از يک قسمت از بدن را درگير کرده باشد .
· سوختگي در قسمتهاي حساس بدن رخ داده باشد . ( دستها – صورت – پاها و … )
· سوختگي درجه ۳ باشد
· سوختگي با مواد شيميايي
انواع سوختگي :
· درجه ۱
·درجه ۲
·درجه ۳
· سوختگيهاي شيميايي
- سوختگي درجه ۱ : آسيب به لايه خارجي پوست وارد مي شود .
علائم و مشخصات سوختگي :
۱. قرمزي
۲. درد متوسط
۳. تورم و آماس
درمان :
۱. قسمت آسيب ديده را فوراً در آب سرد فرو ببريد .
۲. آنرا در زير آب سرد و يا يک پارچه مرطوب نگهداريد تا زماني که درد کاهش يابد .
۳.براي محافظت از محل سوختگي آنرا با يک گاز خشک و تميز بپوشانيم .
- سوختگي درجه ۲ : سوختگي به دومين لايه پوست نفوذ مي کند .
مشخصات وعلائم :
۱. تاول
۲. پوست زبر و خشن و قرمز
۳. تورم و آماس
۴. درد خيلي شديد
درمان :
۱. فرو بردن موضع آسيب ديده به داخل آب سرد و يا استفاده از پارچه مرطوب در اسرع وقت .
۲. خيلي ملايم و آهسته منطقه آسيب ديده را خشک کنيد . هرگز آنجا رامالش ندهيد زيرا خراشيدن و ماليدن محل باعث پاره شدن تاولها و مساعد کردنزمينه عفونت مي شود .
۳. محل آسيب ديده را با يک باند خشک و استريل بپوشانيد .
۴. اگر سوختگي در ناحيه بازو و يا پاها قرار دارد عضو مربوطه را تا جاي ممکن بالا نگهداريد .
۵. « سوختگي درجه ۲ بايد طي چند هفته بهبود يابد . »
- سوختگي درجه ۳ :
درد در سوختگي درجه ۳ کمتر از سوختگي درجه ۲ مي باشد زيرا سلولهاي عصبيدر بافت آسيب ديده در حقيقت تخريب مي شوند . اما با اين حال آسيب و صدمهخيلي شديدتر از نوع ۲ مي باشد .
در اينحالت سوختگي به لايه سوم پوست نيز نفوذ مي کند .
مشخصات و علائم :
ظاهر آسيب بصورت سفيد و يا زغالي شدن است .
درمان :
۱. هيچ لباس و يا پوششي را روي محل آسيب ديده نگذاريد ويا حرکت ندهيد .
۲. آب سرد و يا درمان طبي را براي سوختگي بکار نبريد .
۳. لباس تميز و خشک بپوشيد و منطقه آسيب ديده را لخت بگذاريد .
۴. اگر سوختگي در بازو و دستها و يا پاها مي باشد عضو آسيب ديده را بالاتر از سطح قلب نگهداريد .
۵. اگر فرد صدمه ديده دچار سوختگي ناحيه صورت شده است ، مرتباً او رااز نظر وضعيت تنفس معاينه کنيد و مطمئن شويد که مشکل تنفسي ندارد .
۶. در اولين وقت مصدوم را به بيمارستان برسانيد .
- سوختگي هاي شيميايي :
۱. لباس را از نزديک و يا روي محل سوختگي دور نگهداريد . هرگز لباسهارا از سر مصدوم بالا نکشيد بلکه لباسها را بريده و از مصدوم جدا کنيد .
۲. ناحيه صدمه ديده را با آب تقريباً سرد شستشو دهيد حداقل به مدت ۲۰ دقيقه
۳. از يک پوشش تميز روي ناحيه صدمه ديده استفاده کنيد .
به توصيه هاي پزشکي توجه کرده و هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنيد .
درمان سوختگي
قبل از درمان سوختگي بايد جهت جلوگيري از بدتر شدن وضعيت ، عامل ايجادکننده سوختگي را حذف و يا دور کرد . بعنوان مثال آتش را خاموش کرد .
لباس فرد را در صورت امکان سريعاً در آورد ( مگر مواقعي که لباس به پوست چسبيده باشد )
مراقبت خانگي در واقع تميز نگاه داشتن زخم ، جهت پيشگيري از عفونت است .
در خيلي از بيماران براي حداقل چند روز داروهاي مسکن لازم است روي سطح سوخته را مي توان با باندهاي نچسب و يا گاز استريل پوشاند .
باندي که روي سطح سوخته قرار مي گيرد براحتي با يکبار قرار گرفتن در آب جدا مي شود .
در بعضي مواقع براي برخورداري از مراقبتهاي کاملتر و بهتر ، نياز است که شخص در بيمارستان بستري شود .
در سوختگي هايي که شخص از فعاليتهاي عادي و روزمره اش ناتوان مي شودنظير راه رفتن و يا خوردن حتماً بايد در بيمارستان يا مرکز درماني بستريشود .
در سوختگي هاي عميق درجه ۲ ، درجه ۳ ، سوختگي در کودکان ، سالمندان ونيز سوختگي در دستها ، پاها و ناحيه تناسلي معمولاً بهترين اقدام مراجعهبه مرکر درماني مي باشد .
درجه بندي سوختگي ها :
۱- سوختگي هاي کوچک سطحي : در اين سوختگي ها جهت پيشگيري از عفونت ،تميز نگه داشتن موضع خيلي مهم است . اگر آلودگي به عمق نفوذ کرده باشدپزشک با تزريق يک داروي بيحسي موضع را را با تراشيدن تميز مي کند .
۲- سوختگي هاي کوچک عمقي :
اين نوع سوختگي ها احتمالاً نياز به ارزيابي در بيمارستان داشته و يادر مطب پزشک ، روزي چند بار حداقل در چند روز اول مورد معاينه قرار گيرند .
در اين سوختگي ها ( درجه ۲ ) شايد نياز به پيوند پوست باشد .
بيشتر پيوندهاي پوست جايگزين پوست آسيب ديده مي شوند اما بعضي ديگر ازپيوندها د رواقع اثر موقتي پوشاننده و حمايتي پوست را دارند و پوست آسيبديده خودش ترميم مي شود .
در جريان پيوند پوست ، قسمتي از پوست سالم از ناحيه غيرسوخته در خودشخص ( اتوگرافت ) يا از پوست شخص ديگري ( آلوگرافت ) و يا از موجودات ديگر. پوست خوک بسيار شبيه پوست انسان است .
پيوند پوستي طي عمل جراحي و بعد از اينکه بافتهاي مرده بطور کامل تخليه شدند و از تميزي پوست اطمينان حاصل شد انجام مي شود .
اخيراً پوست مصنوعي ساخته شده که براحتي جايگزين پوست سوخته مي شود .
۳- سوختگي هاي شديد :
اين سوختگي ها زندگي را به خطر مي اندازند و نياز به اقدامات درمانيفوري دارند . تميز نگاه داشتن ناحيه حياتي است زيرا پوست آسيب ديده بسرعتعفوني مي شود .
اين نوع سوختگي ها نياز به مدت زمان طولاني براي بهبود دارند حتي گاهيسالها زمان لازم است اين سوختگي ها منجر به بدشکلي در افراد شده و خيلي هارا افسرده مي کند .
امروزه بافتهاي سوخته با روشهاي بيولوژيکي و جديد براحتي درمان مي شوند و اسکارها و نواقص برطرف مي شوند.
سوختگي هاي الکتريکي
عبور جريان برق از بدن احتمالاً باعث ايجاد جراحتهاي وخيم و حتي مرگآور مي شود . جريان برق ممکن است از يک منبع توليد برق با ولتاژ پايين (وسايل الکتريکي خانگي ) يا ولتاژ بالا ( بيش از ۱۰۰۰ ولت - معمولاً درکارخانه ها يا در خيابان ) و يا احتمالاً از صاعقه ( برق زدگي )‌باشد .وقتي جريان برق از نقطه اي وارد بدن مي شود از محل ديگر که در آن بدن بازمين تماس دارد خارج مي شود . نقاط ورود و خروج جريان برق از بدن آسيب ميبيند و آسيب اين نقاط به صورت حفره اي شبيه به محل ورود گلوله به چشم ميخورد . به غير از محل ورود و خروج جريان برق ،‌بافتهايي که در مسير اين دونقطه قرار دارند نيز تحت تأثير جريان برق و حرارت توليد شده تخريب مي شوندبه طوري که هرچه ولتاژ برقي که وارد بدن مي شود بيشتر باشد ، سوختگي ايجادشده عميق تر و جراحتهاي باقي مانده وخيم تر خواهند بود . علاوه بر اين ،‌جريان الکتريکي ضمن عبور از بدن در اعصاب ( محيطي و مرکزي ) ، ماهيچه ها وقلب تغييرات شيميايي قابل توجهي ايجاد مي کند و باعث اختلال در واکنش هايبدن شده و يا به طور کلي باعث توقف آنها مي شود ، در بسياري از موارد اگرچه سوختگي خارجي ( محل ورود و خروج جريان برق ) به طور فريبنده اي کوچکاست اما اين مقدار کوچک نبايد پوششي بر آسيب هاي وخيم تر عمقي باشد و مارا به اشتباه بياندازد .
ابزار و سيمهاي برق با ولتاژ پايين که در خانه يا محل کار يافت مي شوندمي توانند باعث برق گرفتگي بشوند . اکثر سيمها و ابزار الکتريکي توسط روکشهاي عايق پوشانده شده اند تا انسان تماس مستقيم با برق نداشته باشد .بسياري از برق گرفتگي ها ناشي از خراب بودن کليدها ، سائيده شدن روکشسيمها يا خرابي خود وسيله الکتريکي است . کودکان بيشتر در معرض خطر برقگرفتگي قرار دارند چرا که دوست دارند با کليدها ، سيمها و يا پريزها بازيکنند .
آب يک هادي خوب جريان برق است لذا تماس با وسايل الکتريکي با دست خيسيا زماني که زير پاها خيس است ، خطر برق گرفتگي را افزايش مي دهد .
صاعقه يک منبع طبيعي توليد الکتريسيته ( جريان مستقيم با سرعت و ولتاژفوق العاده زياد ) است که به طور عادي براي رساندن خود به زمين ازنزديکترين زائده بلندي که در آن حوالي وجود دارد استفاده مي کند و اگرشخصي در تماس با ، يا حتي نزديکي به يک زائده طبيعي مانند درخت ، برج يادکل باشد صدمه شديدي خواهد ديد . الکتريسيته توليد شده به وسيله برق آسمانعمرش فوق العاده کوتاه است اما مي تواند موجب مرگ آني ( به علت ايست قلبي- تنفسي ) يا حداقل سبب به آتش کشيدن لباس شخص شود ( اما صدمات بافتهايعمقي به نسبت سبکتر است ) . بنابراين در زمان رعد و برق بايد به سرعت ازمحلهاي خطرناک دور شد .
عوارض تهديد کننده جان مصدوم در صدمات الکتريکي
با ورود جريان برق به بدن در اثر انقباضهاي الکتريکي سفت ( کزازي شکل )عضلات تنفسي يا آسيب مراکز تنفسي در مغز ( در بصل النخاع ) ايست تنفسيعارض مي شود و پس از مدتي قلب نيز از حرکت مي ايستد . البته اگر جريان برقاز خود قلب نيز عبور کرده باشد با ايجاد انقباضات کرمي شکل و غيرمؤثرواسپاسموديک در بطن ( فيبريلاسيون بطني ) ايست قلبي اوليه خواهيم داشت . پساز ايست قلبي - تنفسي اگر در عرض ۴ تا ۶ دقيقه عمليات احياء شروع نشود مرگقطعي و حتمي خواهد بود . اما قبل از شروع عمليات احياء ابتدا بايد تماسمصدوم را با جريان برق از بين ببريم .
قطع جريان کم ولتاژ
معقولترين کار قطع کليد کنتور است . اگر دسترسي سريع به فيوز امکانپذير نبود دو شاخه را از پريز بيرون بياوريد يا سيم روکش دار را بکشيد تااز پريز خارج شود و مطمئن شويد که خود در يک محل بي خطر و سالم قرار گرفتهايد . اگر نتوانستيد جريان برق را به اين ترتيب قطع کنيد روي يک ماده عايقخشک مثل روزنامه يا يک تخته چوبي يا لاستيک بايستيد و با يک وسيله چوبيبلند ( مثل جارو ) منبع برق را از مصدوم دور کنيد . يا اينکه يک طناب رابه دور رانها يا دست مصدوم بياندازيد و او را به سمت خود بکشيد تا از منبعدور شود .
توجه : از به کار بردن وسايل فلزي يا مرطوب يا از تماس با بدن لختمصدوم کاملاً خودداري کنيد . اگر هيچ راهي وجود نداشت گوشه لباس مصدوم راکه خشک است بگيريد و او را بکشيد .
برق گرفتگي با جريانهاي پر ولتاژ
در مواردي که با برق گرفتگي ولتاژ بالا روبرو هستيد به هيچ عنوان بهمصدوم نزديک نشويد مگر اينکه از طرف پليس يا شخص مسئولي به شما اطمينانداده شود که مي توانيد به مصدوم نزديک شويد . تماس با برق هاي پرولتاژ درخطوط فشارقوي هوايي معمولاً سبب مرگ آني مي شود .
در چنين مواردي ضمن ايجاد سوختگي هاي شديد ، در اثر نيروي ناشي ازاسپاسم ناگهاني ماهيچه اي ، مصدوم به مساحتي دورتر از محل تماس پرت مي شود. اگر مصدوم همچنان در تماس با برق مانده بود يا اينکه کمتر از ۱۸ متر ازخطوط فشار قوي فاصله داشت هرگز کوشش نکنيد که او را نجات دهيد ، حتي به اونزديک هم نشويد تا اينکه برق به وسيله مسئولين قطع شود چرا که برق فشارقوي حالت قوسي داشته و مي تواند مسافتهاي دور را نيز تحت تأثير قرار دهددر اين موارد مواد عايق ، مانند چوب خشک يا لباس خشک به هيچ وجه حفاظتيبراي شما ايجاد نخواهد کرد .
بلافاصله به پليس خبر دهيد و اجازه ندهيد کسي به مصدوم نزديک شود وزماني کمک هاي اوليه را شروع کنيد که از طرف مسئولين يا مراجع رسمي به شمااطلاع داده شود که برق قطع شده است .
ارزيابي مصدومين برق گرفتگي
شکايات وعلائم
مصدومي که دچار برق گرفتگي مي شود ممکن است يکي يا تمام شکايات و علائم زير را داشته باشد :
سوختگي هاي محل ورود و خروج جريان برق از بدن
قطع راههاي عصبي که به صورت فلج اندام تظاهر مي کند .
درد و حساس شدن ماهيچه ها
افزايش فشار خون يا کاهش فشار خون همراه با علايم و شکايات ناشي از شوک
مشکل شدن تنفس يا ايست تنفسي ( ممکن است زبان ورم کند و راه هوايي را مسدود نمايد)
ضربانات نامنظم قلب يا ايست قلبي.
بي قراري و تحريک پذيري ، اگر مصدوم هوشيار است .
بيهوش شدن .
اختلالات بينايي .
شکستگي استخوانها ( از جمله ستون مهره ها ) و دررفتگي مفاصل به علت انقباضات شديد عضلات يا پرت شدن .
تشنج ( در موارد شديد )
مراقبت از مصدوم
مراحل مراقبتهاي اورژانس
مطمئن شويد که خود و مصدوم در يک منطقه بي خطر قرار داريد .
براي مصدوم يک راه هوايي مطمئن برقرار کنيد و اگر لازم است ( در مواردايست قلبي - تنفسي ) عمليات احياي قلبي - تنفسي مقدماتي را شروع کنيد .
در صورت وجود ضايعات نخاعي و ستون فقرات ، آسيب هاي سر و شکستگي شديد ، مراقبتهاي اوليه مربوط به آنها را انجام دهيد .
سوختگي هاي الکتريکي را ارزيابي کنيد . در جستجوي حداقل دو محل سوختگيخارج باشيد : يکي محل تماس با منبع انرژي الکتريکي و ديگري محل تماس بازمين .
محل هاي سوختگي را سرد کنيد .
بر روي مناطق سوخته پانسمان استريل خشک قرار دهيد .
مراقب شوک باشيد . آن را درمان کرده و اکسيژن با غلظت بالا تجويز کنيد .
مصدوم را هر چه زودتر منتقل کنيد . بعضي از عوارض سوختگي ( مثل تورمراههاي هوايي و در نتيجه خفگي ، نارسايي کليه ، اختلالات قلبي و شوک )شروع تدريجي دارند . بنابراين بايد مصدوم را سريعاً به مرکز مجهز منتقلکرد و او را تحت نظر قرار داد .
توجه : آسيب هاي الکتريکي سبب تخريب وسيع عضلات شده ، که اين باعث آزادشدن مواد سمي ( مثل ميوگلوبين ) به داخل خون مي شود . اين مواد از راه خونبه کليه ها رسيده و در ادرار ترشح مي شوند و رنگ آن را قرمز مي کنند و ازطرفي با رسوب در کليه ها سبب نارسايي کليه خواهند شد .
بنابراين براي جلوگيري از اين عارضه به مصدومين برق گرفتگي که ادرارقرمز دفع مي کنند بايد حجم زيادي از مايعات داخل وريدي ( ترجيحاً حاوي بيکربنات سديم ) تزريق کرد تا با شسته شدن کليه ها ، آسيب کليوي تقليل يابد .
منبع : pezeshk.us

باز نگه داشتن راه تنفسي در مصدوم

انسداد راه تنفسی بیماران

سیستم تنفسی اکسیژن هوا را طی دم گرفته و وارد خون می نماید سپس خوا این اکسیژن را به سلولهای بدن میرساند سیستم تنفسی به مجاری فوقانی وتحتانی تقسیم می شود.

مجاری هوایی فوقانی شامل:

دهان وبینی حلق اپی گلوت(به صورت دریچه ای عمل می کند که هنگام بلع آب وغذا نای را می بندد) حنجره مجاری هوایی تحتانی تراشه که تحت عنوان نای شناخته می شود برونش ها وبرونشیولها ریه ها ریه ا توسط دو لایه بنام پرده جنب احاطه می شوند در صورت سوراخ شدن این پرده ها درجریان صدمان وارده به قفسه سینه هوا وارد فضای پلور شده وباعث روی هم خوابیدن ریه ا شده و تنگی نفس بسیار شدید برای بیمار ایجاد می کند .

دیافراگم:

عضله ایست که حفره قفسه سینه را از حفره شکمی جدا می سازد وعضله اصلی درگیر در تنفس است در اپر ضربه به دیافراگم در جریان تصادفات یا سایر موارد بیمار دچار نشانه های تنگی نفس شدید می شود .

مکانسیم تنفس:

دم بازدم طی فرایند دم دیافراگم وعضات بین دنده ای منقبض می شوند بدنبال آن هوا از طریق بینی ودهان به درون ریه ها کشیده می شود بازدم: طی بازدم دیافراگم وعضلات بین دنده ای شل می شوند وباعث خروج هوا از ریه ها می شود

هیپوکسی:

در واقع توزیع ناکافی اکسیژن به سلولهاست ودر اپر علل متفاوتی از جمله انسداد راه هوایی تنفس ناکافی-استنشاق گازهای سمی مسمومیت با بعضی داروها مانند مرفین وسکته مغزی –و صدمات قفسه سینه اتفاق می افتد نشانه های هیپوکسی خفیف تا متوسط تاکی پنه(افزایشسرعت تنفس) دیس پنه( تنگی نفس) پوست رنگ پریده وسرد تاکی کاردیا(افزایشضربان قلب) هایپر تانسیون( افزایش فشار خون) بیقراری عدم آگاهی به زمان و مکان سردرد سیانوز یا رنگ خاکستری مایل به آبی نشانه دیررس هیپوکسی است وممکن است در چند ناحیه بدن اتفاق بیفتد سیانوز عمدتا در اطراف لب ودهان واطراف بینی- در بستر ناخنها در ملتحمه(ناحیه قرمز رنگ بین کره چشم و پلکها )- مخاط دهان( بین لبها ولثه و روی زبان) دیده می شود .

در بیماران سیاه پوست بستر ناخنها بیشتر رنگ پریده می شودتا سیانوتیک در بیماران سیاه پوست حتما مخاط دهان یا ملتهمه را از نظر سیانوز بررسی کنید.

ارزیابی هوایی باز بودن راه هوایی برای تنفس و اکسیژناسیون کافی ضرورت دارد لذا ارزیابی راه هوایی یکی از نخستین اجزاء ارزیابی اولیه بیمار است سطح هوشیاری بله بیمار با وضعیت راه هوایی او تطابق خوبی دارد راه هوایی بیماری که هوشیار وپاسخگوست وبا صدای طبیعی با شما صحبت می کند باز است .

بیماری که دچار کاهش سطح هوشیاری است یا دچار عدم چاسخگویی کامل است معمولا نمی تواند راه هوایی خود را حفظ نماید ودر معرض انسداد یا بسته شدن راه هوایی قرار دارد زبان شل شده به عقب بر می گردد و حلق را می بندد همچنین ممکن است راه هوایی بر اپر صدماتی چون سوختگی وتروما به بافت نرم صورت ومجاری هوایی فوقانی دچار انسداد گردد .

صداهای ذیل صداهایی هستند که انسداد راه هوایی را نشان میدهند:

خر خر کردن قار قار کردن(شبیه صدای قار قار کلاغ) استریدور یک صدای خشن وپر طنین که طی دم شنیده می شود و مشخصه انسداد شدید مجاری هوایی فوقانی به دلیل ادم حنجره است .

باز کردن دهان:

باز کردن دهان بیماری که دچار عدم پاسخگویی یا کاهش سطح هوشیاری شده برای لرزیابی راه هوایی ضروریست این کار با تکنیک انگشت متقاطع انجام می شود پ بالا وپشت سر بیمار زانو بزنید

۲- انگشت شست واشاره یک دست را به حالت متقاطع روی هم قرار دهید

۳- انگشت شست را روی دندان های پیشین تحتانی وانگشت اشاره را روی دندانهای پیشین فوقانی قرار دهید

۴- برای باز کردن دهان از حرکت قیچی ماننداین دو انگشت استفاده نمایید درون دهان را از نظر وجود استفراغ ـخون –ترشحات دندان شکسته یا اجسام خارجی که می تونانند باعث انسداد راه هوایی شوند مشاهده نمایید.

هر گونه ماده خارجی را از دهان ساکشن نمایید اگر ابزار ساکشن در دسترس نباشد بیمار را به پهلوبچرخانید ( اینکار را تنها در صورتی انجام دهید که هیپگونه شکی به وجود آسیب ستون مهره ها نداشته باشید ) و مایعات را با استفاده از انگشت اشاره و میانی که درون یک پارچه یا گاز پیپیده شده اند خارج نمایید.

اگر می توانید اجسام خارجی مانند غذا دندان شکسته یا دندان مصنوعی را مشاهده کنید دهان را با انگشت اشاره جارو کنید و این مواد را خارج کنید اینکار رابه سرعت انجام دهید بسیار مواظب باشید زیرا ممکن است بیمار دستان شما را گاز بگیرد - عق بزند یا استفراغ نماید

باز کردن راه هوایی با استفاده از مانور سر عقب چانه بالا و مانور باز کردن فک با فشار بطور دستی مانور سر عقب چانه بالا HEAD-TILT-CHIN-LIFT این مانور در افرادیکه مشکوک به آسیب ستون مهره ها نیستیم استفاده می شود.

روش انجام مانور

۱- یک دست خود را روی پیشانی بیمار قرار داده و فشار محکم وبه سمت عقب با کف دست به آن وارد نموده و سر را به عقب بکشید نوک انگشتان دست دیگر را زیر قسمت استخوانی فک تحتانی قراردهید

۲- چانه را جلو بیاورید و ضمن حمایت فک سررا تا حد امکان به عقب بکشید بافت نرم زیر چانه را فشار ندهید زیرا می توناد باعث انسداد راه هوایی شود

۳- فشار روی پیشانی بیمار با دست دیگر را ادامه دهید تا سربه عقب نگه داشته شود

۴- چانه را بالا بکشید تا دندانها نزدیک بهم قرار گیرند

۵- اگر بیمار دندان مصنوعی دارد باقی گذاشتن آنها در جای خود احتمال ایجاد انسداد با لبها را کاهش میدهد اگر قادر به مدیریت دندانها نباشیم آنها را خارج می کنیم .

مانور سر به عقب چانه بالا در کودکان وشیر خواران روش انجام مشابه بزرگسالان است با این تفاوت که در شیر خواران سر باید بطور آرامتر به عقب برده شود به دلیل بزرگ بودن سر گاه لازمست که برای باز نگه داشتن راه هوایی بالشی را پشت شانههای بیمار بگذاریم و تنها از انگشت اشاره یه دست برای بلند کردن چانه وفک استفاده می گردد و مراقب باشید تا بافت نرم زیر چانه را نفشارید زیرا باعث انسداد راه هوایی می شود .

مانور باز کردن فک با فشار JAW-THRUST MANEUVER

در صورت شک به آسیب ستون مهره ها سروگردن باید در وضعیت خنثی قرار داده شود و در این وضعیت و در خط وسط حفظ گردند

اینکار بدان معنی است که سر به پهاو نچرخیده به جلو یا عقب خم نشود در این بیماران از مانور بازکردن فک با فشار استفاده می شود مراحل انجا مانور بالای سر بیمار زانو بزنید ارنجهای خود را بر روی سطحی که بیمار روی آن دراز کشیده قرار دهید و دستان خود را در دو طرف سر بیمار بگذارید

۲-زوایای فک تحتانی بیمار در هردو طرف را مشت کنید با هردو دست فک را به جلو بکشید اینکار زبان را به جلو حرکت داده واز راه هوایی دور می زکند در صورت عدم شک به وجود صدمه ستون مهره ها می توان سر را به عقب کشید

۳-درصورت بسته بودن لب ها با انگشت شست خود لب تحتانی را به عقب بکشید کنترل راه هوایی وتهویه اولین وحیاتی ترین اقدام در ارزیابی اولیه هر بیماری است که با او روبرو می شوید انسداد راه هوایی تهدیدی فوری برای حیات بیمار و یک اورژانس واقعی است.

علل انسداد راه هوایی عبارتند از:

زبان اجسام خارجی تروما اسپاسم وادم حنجره آسپیراسیون زبان شایهترین علت انسداد راه هوایی است اجسام خارجی: قطعات بزرگ غذا که بخوبی جویده نشده اند با گیر کردن در قسمت تحتانی حلق می توانند باعث انسداد راه هوایی فوقانی شوند.

تروما:

در تروما بویژه زمانی که بیمار هونشیار نیست دندان شل شده استخوانهای شکسته صورت و بافتهای متورم یا کنده شده ممکن است راه هوایی را مسدود کنند اسپاسم وادم حنجره می تواند

بعلت تروما- آنافیلاکسی التهاب اپی گلوت واستنشاق هوای بسیار داغ دود یا مواد سمی است

آسپیراسیون:

مواد استفراغی شایعترین مواد آسپیره شده هستند

علائم ونشانه های انسداد راه هوایی :

- گرفتن گردن با دست

- عدم وجود صداهای تنفسی یل تنفس پر سر وصدا

- عدم توانایی صحبت یا سرفه

- بیقراری نگرانی وگیجی پیشرونده

- سیانوز و عدم پاسخ گویی

- اقدامات اورژانس برای رفع انسداد کامل:

- استفاد ه از مانور هیم لیخ می باشد

- اگر بیمار ایستاده یا نشسته پشت سر او ایستاده ودستان خود را دور کمر او حلقه کنید آرنج شما باید خارج و دور از دنده ها باشد

- با یک دست دست دیگر را مشت نموده و انگشت شست را در خط میانی شکم کمی بالای ناف در فاصله خوبی از زائده گزیفوئئد بگذارید

- انگشت شست باید به طرف شکم بیمار باشد

- مشت خود را با فشار محکم به سمت درون و بالای شکم بیمار بزنید تا ۵ با ر اینکار را تکرار کنید هر فشار باید مجزا وجداگانه اعمال شود

منبع : pezeshk.us

احیای قلبی مسدوم

انجام مراحل ABC در احیاء قلبی

باز كردن راه هوايي Air way

اولين قدم باز كردن راه هوايي فرد است .در فرد بيهوش تمامي ماهيچه ها شل شده اند.عضلات زبان و گردن هم از اين قاعده مستثني نيستند و احتمال دارد كه زبان به طرف حلق بر گردد و راه هوايي را مسدود كند .

كف دست را روي پيشاني مصدوم گذاشته و سر او را به طرف عقب بر گردانيد . همزمان با اين كار دست ديگر را زير چانه او قرار داده و به سمت بالا فشار دهيدبه طوريكه دندانهاي فك بالا و پايين در مقابل هم قرار گيرند . در صورت انجام صحيح اين مراحل شما موفق به باز كردن را ه هوايي مصدوم خواهيد شد .


مراقب باشيد كه دهان فرد را بيش از حد باز نشود چون در اين صورت ممكن است زبان به عقب برگردد و راه هواي را مسدود كند .

دادن تنفس مصنوعي Breathing

پس از بازكردن راه هوايي بايد از وضعيت تنفس مصدوم أگاه باشيد.ابتدا قفسه سينه فرد را برهنه كنيد.

اگر صورت مصدوم كبود و رنگ پريده باشد .

نه جريان هوا از بيني و دهان فرد حس شو د و نه صدايي كه نشانگر جريان هوا باشد به گوش برسد.

قفسه سينه حركت نداشته باشد.

تنفس وي قطع شده است و بايد تنفس مصنوعي را آغاز كنيد حتي اگر نتوانستيد تشخيص دهيد كه فرد مذكورتنفس دارد يا نه نفس مصنوعي را آغاز كنيد چون اگر فرد تنفس داشته باشد شما در هنگام تنفس مصنوعي متوجه مي شويد.

تكنيك دادن تنفس مصنوعي



سررابه عقب متمايل كنيد به صورتيكه دهان كمي بازتر باشد (نحوه باز كردن راه هوايي در مبحث قبل آمده است.)با انگشتان دستي كه روي پيشاني مصدوم است سوراخهاي بيني فرد را ببنديد .

دهان خود را روي دهان مصدوم بگذاريد بطوريكه , لبهاي شما كاملا اطراف دهان اورا بگيرد.با يك بازدم عميق هوارا وارد دهان فرد مصدوم كنيد.همزمان از گوشه چشم خودبه قفسه سينه فردنگاه كنيد وببينيد آيا هنگامي كه درون مجاري هوايي اومي دميد قفسه سينه بالا مي رود يا نه ؟

وقتي قفسه سينه فرد بالا مي آيد تنفس را قطع كنيد ودهان خود را از دهان فرد دا كرده و بيني اورا آزاد بگذاريد و خودتان برا ي تنفس بعدي نفس بگيريد.

هنگام تنفس موثر سينه وشكم مصدوم بالاو پايين مي آيد , احياگر حس مي كند كه بادكنكي را پر ميكند و پس از دميدن حجم معيني , مقابل ورود هواي اضافه تر مقاومت احساس ميكند .به تدريج رنگ پوست فرد از زردي و كبودي به صورتي تغيير مي يابد.

ماساژ قلبي Circulation

پس ازدادن يك يا دو تنفس مصنوعي در صورتيكه فرد تنفس خود را بازنيابد بايد نبض فرد را كنترل كرد.

طريقه كنترل كردن نبض :

پس از آنكه تنفس مصنوعي تمام شد كف دست را از روي پيشاني فرد بر نداريد و دو انگشت دست ديگر را در وسط گردن بالاي ناي و حنجره روي برآمدگي جلوي گردن ( سيب آدم ) بگذاريد .

انگشتان خود را به آرامي به سمت پايين و كنار آن قسمت بلغزانيد و سپس كمي فشار دهيد . به مدت ۵-۱۰ ثانيه اين كار را ادامه دهيد تامطمئن شويد كه نبض را حس ميكنيد يا نه؟

كنترل كردن نبض احتياج به مهارت و دقت خاصي دارد شما نيز ميتوانيد با تمرين كردن و شركت در كارگاههاي عملي احيا تنفسي اين مهارت را كسب نماييد .

اگر فرد نبض داشت به تنفس مصنوعي با اندزه’ دوازده بار در دقيقه ادامه دهيد . بيشتر

اگر فرد نبض نداشت بايد بي درنگ ماساژ قلبي را همراه با تنفس مصنوعي آغاز كنيد.زيرا فرد دچار ايست قلبي شده و احتمال دارد صدمات جبران ناپذيري به مغز وي برسد.

براي دادن يك ماساژ قلبي موثر علاوه بر اينكه بايد ماساژ را با تكنيك صحيح انجام داد لازم است كه وي را در وضعيت مناسبي بخوابانيد.

بيمار را به پشت خوابانده , مطمئن شويد كه وي روي يك سطح سخت قرار گرفته است . اما اگر فرد در رختخواب يا هر سطح نرم ديگري است وقت را تلف نكنيد و فقط كافيست كه اورا روي روي زمين بلغزانيد يا اينكه يك تخته با هر شي صاف و سخت را از بين پشت او و ملحفه قراردهيد .

كنار مصدوم زانو بزنيد .

آخرين حددنده هاي او را با دو انگشت دستي كه بالاي فرد نزديكتر است بيابيد انگشتان خود را بسمت بالا بلغزانيد تا يك فرو رفتگي در محل اتصال دنده هاي دو طرف برسيد .

يك انگشت را در محل فرورفتگي بگذاريد و انگشت ديگر را كنار آن قرار دهيد سپس ته دست ديگر را در كنار آن دو انگشت قرار دهيد .بعد ته دست دوم را روي دست اولي بگذاريد .

موقعيت بدن خود را طوري تنظيم كنيد كه بازوها خم نشوند و شانه ها در امتداد نقطه اتكا دستها باشند . به اندازه اي بر جناغ فرد فشار وارد كنيد كه ۴-۵ سانتي متر پايين برود.

پس از انجام ۱۵ عدد ماساژ پشت سر هم ( اين ۱۵ ماساژ در مدت ۱۱ ثانيه خواهد بود ) دو عددتنفس مصنوعي به فرد بدهيد شما براي انجام اين دو تنفس ۴ ثانيه فرصت داريد .اين سيكل بايد چهار بار در دقيقه تكرار شود براي اينكه بتوانيد نسبت ۱۵:۲ را در هر دوره رعايت كنيد بهتر است با هر ماساژ شماره آن را بلند بگوييد .

بعد از يك دقيقه وضعيت مصدوم را ازريابي كنيد .

اگر ضربان مداوم رگ گردن باز نگشته باشد دوباره احياي قلبي ريوي را با دو تنفس و ۱۵ ماساژ قلبي از سر بگيريد . شما براي انجام اين دو تنفس و ۱۵ ماساژ , ۱۵ ثانيه فرصت داريد.

اين كار را براي مدت ۳ دقيقه ديگر ادامه دهيد .

اگر دراين مدت تنفس منظم فرد بازگشت نيازي به تكرار احياي قلبي ريوي نيست بلكه بايد مرتب تنفس و نبض فرد را چك كنيد .

اگر تنفس منظم فرد برنگشت تنفس مصنوعي را با سرعت ۱۲ عدد در دقيقه شروع كنيد و همزمان نبض فرد را چك كنيد .

منبع : pezeshk.us

آسيبهايي که باعث خفگي کودکان مي شوند

پيشگيري از خفگي در کودکان

برخلاف تصور ، آسيبهايي که باعث خفگي کودکان مي شوند ،‌خيلي ساده اتفاق مي افتد و عواملي که به خفگي منجر مي شوند به وفور در محيط زندگي کودکان وجود دارند و در زماني که کودک با چنين عواملي تنها بماند ، ‌از روي کنجکاوي و بي تجربگي خود را در معرض خطر قرار مي دهد . بنابراين بزرگترها به ويژه والدين واجب است که راههاي پيشگيري از خفگي را شناخته و کودکان را از تهديدکننده هاي مربوط دور نگهدارند .

خفگي مهمترين و فوري ترين عامل تهديدکننده سلامت انسان است که اگر در ظرف چند دقيقه عامل خفگي از بين نرود ، فرد مي ميرد و آن زماني است که بنا به عللي ( مثل بسته شدن راههاي تنفسي ، داروها و بيماري هاي فلج کننده مراکز تنفسي ، قرار گرفتن در محيطي با گازهاي سمي و … ) اکسيژن کافي به بدن انسان نرسد و مراکز حياتي مهم واقع در مغز از اکسيژن محروم بمانند و به اين ترتيب علائم خفگي از قبيل تنگي نفس ،‌کبودي لبها و نوک انگشتان ، کندي و نامنظمي نبض و از دست دادن حواس ظاهر مي شود .

پيشگيري :

هر گونه طناب ( طناب بازي ، بند پردها و … ) و حتي کمربند لباس را از دسترس کودکان دور نگه داريد. مواردي مشاهده شده است که کودکان ضمن بازي کردن با طناب و پيچاندن آن به دور گردن موجبات خفگي خود و يا هم بازي خود را فراهم کرده اند .

پاکتهاي پلاستيکي بزرگ را در دسترس کودکان قرار ندهيد . کودکان مي توانند با فرو بردن پاکت در سر ( و گيرکردن آن در دور گردن ) که در بعضي مواقع ، قادر به بيرون آوردن آن نمي باشند ، زمينه خفگي را فراهم ساخته و با اين کار باعث خفگي کامل يا اختلالات مغزي خود شوند ( به علت نرسيدن اکسيژن به سلولهاي مغزي ) .

از خواباندن کودک در بالشهاي خيلي نرم ( مثل بالش هاي تهيه شده از پر ) و بزرگ اجتناب کنيد. بالشهاي تهيه شده از پر در بعضي از کودکان موجب حساسيتهاي تنفس مي شوند . گيرکردن راههاي تنفسي کودک در لاي بالش ،‌ ممکن است موجب خفگي يا مشکل تنفسي براي کودک شود .

قنداق فرنگي نوزاد نبايد آنقدر بزرگ باشد که نوزاد بتواند سر خود را در آن فرو کند ؛ در اينصورت ، مي توان يک حوله تا کرده و در انتهاي آن جاد داد تا از بروز حادثه جلوگيري شود .

از بندهاي خيلي بلند براي پستانک کودک استفاده نشود بهتر است بند آن کوتاه باشد . ممکن است بندهاي خيلي بلند با پيچ خوردن در دور گردن کودک ، موجب خفگي وي شوند .

پيشنهاد مي شود پستانک فقط در مواقع ضروري با رعايت موازين بهداشتي زيرنظر والدين در اختيار کودک قرار گيرد .

در زمان شيرخوردن کودک با شيشه ( شيرخشک ) او را تنها نگذاريد .

تکيه دادن شيشه شيرکودک بر بالش يا هر وسيله ديگر و رهاکردن او به حال خود ، مي تواند باعث خفگي شود ؛ زيرا يک عطسه يا سرفه يا … مي تواند در چنين حالتي موجب اختلال در عمل بلع و تنفس کودک شده و براي او خطرناک باشد .

پوشاندن لباسهاي کشي و يا بنددار به کودک که ممکن است به کالسکه يا جاهاي ديگر گيرکند و باعث خفگي شود ، خطرناک است .

مراقب باشيد که کودکان از مدادهاي کوتاه ( کمتر از ۱۰ سانتي متر ) استفاده نکنند . برخي از کودکان عادت دارند که مداد را هنگام نوشتن به دهان گذاشته و آن را بمکند که با اين عمل نادرست ممکن است موجب خفگي خود شوند ، در ضمن خطر چنين کاري را به آنان تفهيم نماييد.

مادران شيرده بايد در زمان خواب آلودگي از شيردادن به کودک خودداري کنند . ممکن است مادر خواب آلوده در هنگام شيردادن کودک به خواب رود و در اين وضعيت ،‌قرار گرفتن پستان مادر در ورودي راههاي تنفسي کودک موجب مسدود شدن راههاي تنفسي و خفگي وي شود .

از غذا دادن به کودک در حالت درازکش خودداري کنيد . احتمال ليزخوردن غذا و گيرکردن آن در گلو در حالت درازکش بيشتر است .

از قرار دادن اشياء کوچک مثل سکه ، دکمه در دسترس کودک خودداري کنيد . برخي از کودکان عادت دارند که چنين اشيايي را در دهان بگذارند و با اين کار بويژه در حال بازي ، خطر خفگي را براي خود فراهم مي کنند .

در هنگام غذاخوردن ، کودکان را تنها نگذاريد . ممکن است به دلايل مختلف غذا در گلوي کودک گير کند و به کمک احتياج داشته باشد .

استفاده کودکان از شکلاتهاي مکيدني سفت و آجيل با پوست بسيار خطرناک است . توصيه مي شود ( ابتدا شکلات ها را خرد و آجيل را مغزکرده و سپس به کودک بدهيد . )

به بچه ها تفهيم نماييد که استفاده از آدامس ، شکلات ( يا هر نوع ماده غذايي ) در هنگام بازي بسيار خطرناک است . هنگام بازي به علت دم و بازدم هاي قوي و حرکت سر به سمتهاي مختلف ( فاصله گرفتن چانه از سينه ) ، احتمال حرکت مواد غذايي به طرف حلق به صورت غيرارادي زياد بوده و ممکن است موجب خفگي شود .

از خنداندن بچه ها در حين خوردن و آشاميدن بپرهيزيد .

صحبت کردن ، گريه کردن ، خنديدن ، سرفه و … عواملي هستند که در حين غذاخوردن ، ممکن است زمينه ساز گيرکردن غذا در حلق و خفگي کودک شوند .

کمک هاي فوري :

اگر شيئي راه تنفسي کودک را بسته باشد ، بايد فوري آن را با انگشت درآوريد .

اگر شيئي در گلو گير کرده است ، پاهاي کودک را گرفته و کودک را به شکل آويزان نگه داريد . با دست ديگر ضربه هايي آرام بين دو کتف کودک وارد کنيد ، و يا کودک را از شکم روي استخوان ران خود قرار دهيد ، به نحوي که سر و پاهاي کودک آويزان باشد و به همان ترتيب ضربه هايي آرام بين دوکتف وارد کنيد .

اگر باز هم موفق به نجات کودک نشديد ، يک ضربه محکم بين ناف و نوک جناغ سينه کودک وارد کنيد تا شي ء از گلوي کودک به بيرون پرت شود .

اگر تنفس کودک قطع شده ، به او تنفس دهان به دهان بدهيد .

منبع : pezeshk.us

آيا مي دانيد در هنگام بروز مورد اورژانس چه بايد بکنيد ؟

مردم اغلب از مواجه شدن با موقعيت اورژانس متنفرند » اين موضوع بيشتر به اين سبب نيست که نمي خواهند،‌ بلکه آنها نگرانند که ندانند چه انجام دهند .

درد سينه ، پرش جسمي به گلو ، غش و تشنج ، اگر اورژانسي رخ دهد ،‌شما چه خواهيد کرد ؟ آيا گامهاي اوليه کمک هاي اوليه را مي دانيد ؟

بهر حال ، اورژانسها مي توانند در هر جايي رخ دهند ، در هنگام بازي ، در خيابانهاي شهر ، در مغازه ، ‌بقالي و در منزل در اين حال چه خواهيد کرد ؟

اصول

با ۱۱۵ تماس بگيريد : « ايمن ماندن بهتر از نگراني است . » بهتر است که ۱۱۵ تماسهاي زيادي را داشته باشد تا اينکه کمتر با آن تماس بگيرند . جاي هيچ نگراني در اين باره وجود ندارد ، تکنسينها آنرا به عنوان بخشي از کار خود تلقي مي نمايند . » بهتر است که تکنسينهاي اورژانس به موقع حاضر شوند و شخص را در وضعيت خوبي در خانه بيابند تا اينکه دير تماس برقرار شود و اوضاع از کنترل خارج شده باشد . »

آرام باشيد . اگر نمي توانيد با اطمينان و ايمن کمک کنيد ، نبايد کمک کنيد . « مهم است که آرام باشيد و مطمئن شويد وقتي که قصد کمک کردن داريد که خود و ديگري را به خطر نمي اندازيد .

CPR را شروع کنيد !

حتي فردي که دوره CPR را نگذرانده اند مي توانند به کمک يک هدايتگر از راه دور CPR را انجام دهند . بسياري از متصديان ۱۱۵ جهت آموزش CPR از راه تلفن آموزش ديده اند . شما مي توانيد ماساژ قلبي را حتي بدون تنفس دهان به دهان انجام دهيد ، بهتر از اين است که هيچ کاري نکنيد .

شخصي به شما مي گويد که ( احساس ) حال خوبي ندارد . اگر او - که کاملاً ناشناس است - به شما بگويد که احساس ضعف ، بيماري يا سرگيجه دارد ، بايد به ۱۱۵ زنگ بزنيد . او به مراقبتهاي پزشکي نياز دارد . دلايل پزشکي بسياري براي اين علائم وجود دارد مانند : موارد قلبي ، ديابت ، قند خون پايين ، بارداري ، حمله قلبي و يا مربوط به گرما باشد .

هنگامي که شما منتظر رسيدن اورژانس هستيد :

هوشياري را چک کنيد ،

بپرسيد : آيا شما خوبيد ! اگر پاسخ داد ،‌ بپرسيد آيا مي دانيد کجا هستيد ؟ چيزي بپرسيد که سطح تمرکز را نشان دهد . اگر بدون پاسخ بود ، نبض را چک کنيد ، چک کنيد و ببينيد آيا نفس مي کشد . اگر تنها هستيد بايد يکي را براي کمک پيدا کنيد .

تنفس را کنترل کنيد :

به تنفس از راه بيني گوش کنيد ، و به سينه براي بالا و پايين شدن نگاه کنيد . نبض را يا از مچ يا گردن بگيريد . اگر فرد تنفس و نبض داشت ، بايد تا رسيدن کمک صبر کنيد . دوباره تماس با ۱۱۵ مي تواند به شما کمک کند که چطور نبض کسي را بگيريد .

CPR را شروع کنيد :

اگر بيمار نفس نمي کشد يا نبض ندارد ، CPR را شروع کنيد.

بيمار را آرام و آسوده سازيد :

اگر اين شخص گرمازده است ، به يک جاي سايه منتقل کنيد ، اگر عرق مي کند ، آب بر روي پوستش بريزيد . اشخاص پير يا کودکان خردسال به گرمازدگي حساس ترند . اگر هوشيار هستند به آنها مايعات بنوشانيد .

* فوريت - درد سينه :

اگر شخص به سينه اش چنگ زده است و مي گويد « سينه ام گرفته است و ناراحت است » به حمله قلبي فکر کنيد . درد سينه ، حمله قلبي است مگر خلافش ثابت شود . « اين روش نگريستن به دنياي اورژانس هاست . يک فرد ۱۷ ساله نيز مي تواند حمله قلبي داشته باشد ، هر کس ممکن است ! »

روش کار : با ۱۱۵ تماس بگيريد . سپس راه هوايي تنفس و گردش خون را چک نماييد . ( ABC ) . آيا نفس مي کشد ؟ آيا نبض دارد ؟ اگر نه ، CPR را شروع نماييد .

موضوع ناراحت کننده اين است که مردم اگر CPR را بلد نباشند ، مي ترسند آنرا انجام دهند ، زيرا نمي خواهند کار اشتباهي انجام دهند . مهمترين چيز آن است که اگر شخص نفس نمي کشد ، او را در وضعيت چانه به سمت بالا قرار دهيد ، تا زبانش از مسير راه هوايي خارج شود . ( پس راه هوايي باز مي شود ) و سپس ماساژ سينه را شروع کنيد .

* فوريت : پرش جسم خارجي به گلو

سر ميز شام مشغول غذا خوردن هستيد که شخص شروع به سرفه مي کند . چه زماني اين مسئله يک فوريت محسوب مي شود ؟ تا زماني که سرفه مي کند خوب است ، زيرا هوا جابه جا مي شود و او نفس مي کشد . اگر هيچ صدايي از او در نمي آمد ، صورتش قرمز شده بود ، او نياز به انجام مانور همليش Heimlich دارد . « يعني در همان لحظه اي که او نفس نمي کشد . »

* احتياط :

اگر او سرفه مي کند ، انجام مانور همليش ممکن است بدترش کند . هم چنين ضربه پشت نيز ممکن است وضع را بدتر کند . چرا که غذا ممکن است به راه هوايي برگردد . لازم است آنها را به حال خود رها سازيد تا به لحظه اي برسد که هيچ صدايي از راه هوايي شنيده نمي شود .

یک دست را مشت کرده و با دست دیگر آن را گرفته و محکم بداخل قفسه سینه فرو برده و با قدرت زیاد فرد را بلند کنید .

* فوريت - خونريزي :

زماني که يک نفر انگشتش را مي برد ، فکر مي کند از خونريزي خواهد مرد . مردم نمي دانند که نه واحد خون در بدن دارند . بخشهايي از بدن که مي توانند خونريزي فراوان داشته باشند عبارتند از پوست سر ، انگشتان دست و پاها ،‌خونريزي از بيني نيز مي تواند زياد باشد . بريدگي در واژن نيز مي تواند خونريزي زياد داشته باشد اما از خونريزي نخواهند مرد .

خونريزي از بيني مي تواند علت جدي مانند فشار خون داشته باشد و يا به علت انگولک کردن مزمن بيني ايجاد شده باشد . اگر فردي با فشار خون بالا يک خونريزي بيني شديد داشته باشد ، ما با يک خطر پنهان مواجهيم .

* قاعده انگشتي :

هنگامي که چيزي سبب ترس شما مي گردد با ۱۱۵ تماس بگيريد يا به بيمارستان مراجعه نماييد . « آنگاه آنها به شما مي گويند که اين يک اورژانس بوده است يا نه !

بريدگي تاندون مي تواند مشکل سازتر از خونريزي باشد . ممکن است نياز به بخيه باشد و ممکن است هرگز نتواند دوباره از انگشتان خود استفاده نمايد . اغلب مي شنويم مردم مي گويند « من خوبم ، من خوبم » اما بايد زخم بررسي گردد .

از تورنيکه استفاده نکنيد ، ما از تورنيکه به هيچ وجه استفاده نمي کنيم . زيرا مي تواند به بافتها آسيب برساند . توصيه مي کنيم که بر روي محل فشار مستقيم وارد کنيد . حتي اگر قطع شدگي ناقص نيز وجود دارد ، دستمالي به دورش بپيچيد و محکم نگهش داريد .

* فوريت ؛ تشنج :

نشانه هاي صرع متفاوت است . شخص ممکن است بيافتد و حرکات نامنظمي انجام دهد . سرش ممکن است سفت شود چشمهايش پرش داشته باشد . مي تواند در بچه هاي داراي تب بالا رخ دهد يا در فردي که صرع دارد و يا دچار سکته مغزي شده است اتفاق افتد .

هر تشنجي به توجه پزشکي نياز دارد . با ۱۱۵ تماس بگيريد . تا رسيدن فوريتها ، مطمئن شويد که شخص به خودش آسيبي نمي رساند . اگر افتاد ، اشخاص را از او دور نماييد . به آنها نزديک نشويد ، ممکن است به شما نيز آسيب برسانند . سعي نکنيد چيزي را در دهان شخص فرو کنيد ، بسيار خطرناک است . به ساعتتان نگاه کنيد که چقدر تشنج طول مي کشد ؟!

دانستن اينکه در فوريتهاي پزشکي چگونه اقدام کنيد ، مي تواند زندگي اي را نجات دهد .

منبع : pezeshk.us

ايست قلبي و تنفسي

منظور از ايست قلبي ، حالتي است که ضربان قلب کاملاً از بين مي رود و منظور از ايست تنفسي ، از کار افتادن تنفس خودبخودي در فرد مي باشد . اين حالات مي تواند به دنبال سکته قلبي ، شوک ، خونريزي هاي بسيار شديد ، گير کردن اجسام خارجي در حلق ، غرق شدگي ، برق گرفتگي و … رخ دهد .

اقدامات اوليه :

چنانچه پس از وقوع ايست قلبي – تنفسي در کمتر از ۴ الي ۶ دقيقه به فرد مصدوم رسيدگي شود و عمليات احياء وي شروع گردد ، شانس زنده ماندن وي بالا خواهد رفت . قل از شروع عمليات احياء قلبي – ريوي ، بايد مطمئن شد آيا فرد وقاعآق دچار ايست قلبي – ريوي شده است يا خير ، چرا که انجام عمليات احياء قلبي – ريوي بر روي فردي که دچار ايست قلبي نشده باشد ، مي تواند منجربه ايست قلبي و مرگ وي شود .

جهت اطمينان از ايست تنفسي با مشاهده حرکات تنفسي قفسه سينه مي توان به وجود تنفس در مصدوم پي برد و يا مي توان گوش يا گونه خود را نزديک دهان وي قرار دهد تا صداي تنفس وي را شنيد يا جريان آن را حس کرد . سپس نبض بيمار را بررسي نمود .

بهترين محل نبض در بچه هاي کوچک ، نبض شريان راني است که در ناحيه کشاله ران لمس مي شود وبهترين محل نبض در بچه هاي بزرگتر و بالغين نبض گردني است که در ناحيه گردن و پشت ناي قرار دارد . لمس نبض بايد با دو انگشت نشانه و مياني صورت گيرد در صورتي که هيچ گونه نبضي احساس نشد و يا مصدوم تنفس خودبخودي نداشت

عمليات احياء بايد مطابق دستور ذيل انجام شود :

۱. بيمار را به پشت خوابانده ، وي را به آرامي تکان داد تا پاسخش به تحريک مشخص شود.

۲. اگر بدون پاسخ بود ، راه هاي تنفسي وي چک شود . چنانچه راه تنفسي بسته است ، با کمک انگشت راه تنفسي وي باز شود و چنانچه راه تنفسي باز بود ولي نفس نمي کشيد ، تنفس مصنوعي شروع شود .

۳. گردن وي را به جلو و سر او را به عقب خم نمايند .

۴. دو تنفس مصنوعي مناسب دهان به دهان به وي داده شود .

۵. نبض هاي وي لمس شود . اگر ضربان نبض ها لمس شد . بايد به تنفس مصنوعي ادامه داد و اگر لمس نشد ، ماساژ قلبي را شروع کرد .

۶. جهت انجام ماساژ قلبي بايد دست چپ خود را به حالت ضربدر بر پشت دست ديگر گذاشته ، پاشنه دست راست را بر روي جناغ سينه به اندازه دو بند انگشت بالاتر از محل دو شاخه شدن جناغ قرار داد . آرنج ها نبايد خم شوند و به کمک وزن بدن ، يک فشار محکم به قفسه سينه وارد شود تا جناغ سينه به اندازه تقريب ۴ الي ۵ سانتيمتر داخل برود .

تعداد ماساز قلبي بايد حدود ۸۰ بار در دقيقه باشد و به ازاء هر ۱۵ ماساژ قلبي بايد ۲ تتفس مصنوعي با روش دهان به دهان داده شود . در صورتي که فرد ديگري به امدادگر کمک مي کند ، بايد به ازاء هر ۵ ماساژ قلبي فرد دوم ، يک تنفس مصنوعي به وي بدهد .

۷. پس از گذشت يک دقيقه عمليات به مدت ۵-۴ ثانيه جهت لمس نبض گردني متوق نمود . اگر نبض لمس شد ، ماساژ قلبي را قطع نموده و چنانچه تنفس هم برقرار شده ، تنفس مصنوعي را متوقف کرد . در صورت عدم لمس نبض و عدم برقراري تنفس خودبخودي ، بايد ماساژ قلبي و تنفس مصنوعي را مجدداً شروع کرد و هر۳ دقيقه يک بار ، جهت لمس نبض ها به مدت ۵-۴ ثانيه عمليات را متوقف نمود .

نکات مهم :

۱. فرد را نبايد روي سطح نرم تشک و تختخواب خواباند ، بلکه سطح سختي مثل کف اتاق بهتر است .

۲. در تنفس دهان به دهان ، بايد بيني مصدوم را با دو انگشت خود بست ، تا هوايي که به ريه هايش دميده مي ود . مستقيماً از آن خارج نشود .

۳.موقعيت سر و گردن را بايد درست تنظيم کرد .

۴. طي عمليات احياء يک نفر را جهت خبرکردن اورژانس يا پزشک مأمور نمود .

۵. بايد دهان فرد کمک کننده با دهان مصدوم کاملاً مماس باشد ، تا هوايي از بين انها خارج نشود .

۶. عمليات احياء‌را بايد تا زماني که يک فرد با تجربه يا پزشک بر بالين بيمار برسد و يا تا زماني که وي به درمانگاه منتقل شود ، ادامه داد .

چنانچه مصدوم مشکوک به ضايعه نخاعي است بايد سر را مختصري به عقب کشيده ، به آرامي کمي به عقب خم نموده – سپس تنفس مصنوعي و ماساژ قلبي را ادامه داد .

منبع : pezeshk.us

راهنمای انجام اقدامات اوليه در برخورد با گزيدگي ها

الف_ عقرب گزيدگي:

بيش از ۶۵۰ گونه عقرب در جهان وجود دارد كه تنها ۵۰ گونه آنها براي انسان خطرناك مي باشند.

خطرناكترين عقربي كه در ايران وجود دارد در استان خوزستان و با نام محلي گارديم يا گاديم مي باشد.

علايم عقرب گزيدگي:

اثرات سمي ناشي از گزش عقرب معمولا در بزرگسالان ملايم است و شرايط حاد بيشتر در كودكان بروز مي نمايد.

تورم عموماً محدود به ناحيه گزش است و احساس بي حسي و سوزش در ناحيه گزش براي ۴ تا ۶ ساعت بوجود مي آيد و معمولاً پس از ۲۴ ساعت بهبود مي يابد. يك گزش عقرب مي تواند منجر به بروز درد متوسط تا شديد در ناحيه گزش شود، سم عقرب از نوع سم عصبي است و سبب انقباضات مداوم عضلاني مي شود. در بزرگسالان گزش عقرب منجر به درد محدود به ناحيه گزش مي گردد كه پس از چند ساعت تا چند روز بر طرف مي شود.

تپش قلب و افزايش فشار خون از عواقب معمول گزش عقرب است. اختلال در عملكرد اعصاب ناحيه سر، منجر به از دست دادن كنترل عضلات حلق و اختلال عضلات اسكلتي منجر به انقباضات عضله زبان مي شود. دوبيني، لكنت زبان، گشادي مردمك ها و افزايش ترشح بزاق و ترشحات ريوي و تعريق از ديگر عوارق عقرب گزيدگي است.

اما علائم تهديدكننده حيات و حوادث منجر به مرگ به ندرت و آن هم بيشتر در كودكان رخ مي دهد. در كودكان ممكن است متعاقب درد در ناحيه گزش، بي قراري، حركات غير ارادي چشمها و ترشح بزاق بروز نمايد. يكي از علايم شايع عقرب گزيدگي در كودكان افزايش دماي بدن مي باشد. تنگي نفس و كم شدن اكسيژن در موارد حاد خصوصا در كودكان را بايد دقيقا كنترل نمود. تهوع، استفراغ، مشكل در بلع در كودكان، احساس سوزن سوزن شدن در ناحيه گزش نيز ممكن است بروز نمايد.

درمان عقرب گزيدگي:

به دليل جذب سريع زهر و حجم كم آن، نيازي به تخليه محل گزش وجود ندارد. كنترل مجاري هوايي، كنترل درد ، اضطراب و اختلالات حركتي مصدوم از جمله اقدامات كمكي مي باشد. ضمنا پادزهرعقرب گزيدگي در درمانگاههاي محلي موجود است كه بايد سريعا تزريق شود. تجويز آرام بخش هم مي تواند به مصدومين كمك كند.

در بزرگسالان درد و بيحسي ناحيه تزريق پس از ۲۴ ساعت برطرف مي شود ولي علايم عصبي و عضلات اسكلتي ممكن است زمان بيشتري به طول انجامد. چنين علايمي يك ساعت پس از تزريق پادزهر برطرف مي شود ولي ممكن است درد تا ۲۴ ساعت ادامه داشته باشد.

ب_-زنبور گزيدگي:

گزش زنبورها مخصوصاً زنبورهاي وحشي، بدون توجه به ظاهر آن، مي توانند خطر جدي براي فرد ايجاد كنند. زنبور گزيدگي ممكن است در اثر نيش انواع زنبور مانند زنبورعسل و زنبورسرخ بروز نمايد. نيش زنبورعسل ماده، به كيسه محتوي زهر متصل است و پس از گزش در زخم باقي مي ماند و محتويات كيسه زهر به زخم منتقل مي شود. بنابراين برداشتن نيش از روي زخم در اسرع وقت جهت جلوگيري از ورود بيشتر سم به زخم ضروري است. علائم معمولاً در عرض چند ساعت ناپديد مي شود. اگر فرد زنبورگزيده مشكلي در تنفس داشتيد و يا تورم شديد وسريع رخ داد بايد به پزشك مراجعه شود.

اگر هيچيك از اين علائم براي فرد زنبور گزيده ايجاد نشد تنها كاري كه ما مي توانيم انجام دهيم اين است كه ابتدا از نزديك محل گزيدگي را بررسي كنيم. اگر نيش هنوز در سطح باقي است مي توانيم آن را با يك موچين يا انبر از سطح پوست بيرون بكشيم. بايد مراقب باشيم كه كيسه زهر را فشار ندهيم زيرا ممكن است باقي سم وارد بدن شود.

بعد از آن مي توانيم محل را با آب سرد همراه با بيكربنات سديم (محلول جوش شيرين) كمپرس كنيم.

ممكن است گزيدگي در داخل دهان يا گلو صورت گيرد و اين مسئله خطرناك است چون بافتهاي گلو و دهان بافتهاي شلي هستند و خيلي سريع ورم مي كنند و ممكن است باعث اختلال تنفسي شوند.

زنبورها و زنبورهاي سرخ بطور مكرر نيش مي زنند و محل گزش آنها به سادگي عفوني مي شود. ممكن است در محل گزش يك زخم دردناك ايجاد شود ولي واكنش هاي حساسيتي شديد نيز در برخي افراد رخ مي دهد. چنانچه گزش زنبور در نقاط مختلف و آن هم در ناحيه گردن و سر بروز نمايد، جدي تر است و مي تواند تهديد كننده زندگي باشد.

علايم زنبور گزيدگي:

علائمي كه زنبور گزيدگي مي تواند ايجاد كند عبارتند از:

درد و تورم ناگهاني در محل گزش و قرمزي در مركز تورم. البته بعضي از افراد به هر نوع سمي حساسيت دارند و واكنش آلرژيك بسيار شديدي مي توانند به سم زنبور نشان دهند و اصطلاحاً شوك آنافلاتيك در آنها ايجاد مي شود كه در اين موارد به اقدامات سريع و فوري نياز داريم.

درمان زنبور گزيدگي:

در مورد نيش زنبور عسل، برداشتن سريع نيش از روي زخم، جهت جلوگيري از ورود بيشتر سم به زخم ضروري است. علائم معمولاً در عرض چند ساعت ناپديد مي شود. اگر فرد زنبورگزيده مشكل تنفسي داشت و يا تورم شديد وسريع در محل گزش بروز كرد، بايد به پزشك مراجعه نمايد.

بايد محل گزش را با آب و صابون بشوئيم.

روي محل گزش كمپرس سرد يا كيسه محتوي يخ قرار دهيد و به طور متوالي هر ۱۵ دقيقه يكبار كيسه يخ را از روي پوست برداريم.

از قراردادن مستقيم يخ روي پوست و از گرم كردن موضع بايد اجتناب نمود.

محل را با آب سرد همراه با بيكربنات سديم (محلول جوش شيرين) كمپرس كنيم.

ممكن است گزيدگي در داخل دهان يا گلو صورت گيرد براي اين كار سريعاً داخل دهان را با آب سرد و بيكربنات سديم شستشو مي دهيم و مريض را به اورژانس بيمارستان منتقل مي كنيم.

ج_ حشره” دراكولا” و يا ” بند”) Paederus Blister Beetles)
.اين حشرات نارنجي با سر، شكم و انتهاي تيره، ظاهري شبيه مورچه و علاقه فراواني به رطوبت دارند و در واقع نوعي سوسك ( شبيه به مورچه) هستند كه در مناطق شمال و در فصل تابستان كه رطوبت و جمعيت بالاست، خطردر معرض اين حشره قرار گرفتن بالاتر است. راه رفتن آن بر روي پوست باعث زخمهاي بسيار عميق و دردناك مي گردد. اين حشره به سلطان حشرات مناطق گرم و مرطوب معروف است به واسطه سمى كه در بدن خود دارد فاقد دشمن طبيعى است و حتى پرندگان نيز از خوردن آن خوددارى مى كنند. اين حشره به محض تحريك با ترشح سم بر پوست بدن انسان باعث بروز تاول هاى شديدى همراه با درد، سوزش و خارش مى شود. بهبود تاول هاى ناشى از سم اين حشره، درمان خاصى ندارد و تنها بايد با مواد ضدعفونى كننده، زمان بهبود ۱۰ روزه آن را تحمل كرد.

اين حشرات معمولاً بيشتر فعاليتشان در هنگام غروب آفتاب رخ مي دهد چراكه از نور آفتاب گريزانند و علاقه فراواني به منابع نور مصنوعي مانند لامپهاي مهتابي و نورهاي فلورسنت دارند. بنابراين غروب روزهاي تابستان اين موجودات به سمت نور لامپهاي خانگي مي آيند و در تماس با انسان قرار مي گيرند.

به دليل اينكه بال رويي اين حشره كوتاه و شبيه شنل دراكولا، قرمز رنگ است مردم در گيلان به آن دراكولا و در مازندران به آن بند مي گويند اما نام علمي آن پدروس (Paederus) است.

علايم تماس با حشره دراكولا يا بند:

دراكولاها نه نيش مي زنند و نه گاز مي گيرند بلكه اين موجودات تركيبات سمي و محركي به نام پدرين ترشح مي كند كه باعث ايجاد زخمهاي پوستي و چشمي مي شود. پدرين يك ماده سمي است كه باعث ايجاد صدمات بافتي، نكروز و تاول مي شود. اين سم اگر در تماس با پوست بدن قرار گيرد لايه سطحي پوست را تخريب مي كند. علائم اين تخريب به صورت قرمز شدن موضعي، جوشهاي كوچك همراه با خارش و در انتها ورقه ورقه شدن و پوسته پوسته شدن پوست مي باشد كه هيچ درمان قطعي براي آن وجود ندارد و عارضه بعد از مدتي خود به خود خوب مي شود. التهاب پوستي ايجاد شده به صورت ناگهاني ظاهر مي شود و له شدن حشره روي پوست و يا خاراندن پوست ناحيه سبب انتشار سم و تشديد زخمهاي روي پوست خواهد شد.

سم پدرين در صورت تماس با چشم باعث ايجاد التهاب ملنحمه چشم شده و در موارد نادري ممكن است باعث كوري شود. واكنشها در آغاز به صورت كهير است كه پوشيده از تاولهاي كوچك و جدا از هم مي باشد.

محل آسيب ديده دردناك بوده و طي ۱۰ تا۱۲ روز زخمها حالت دلمه پيدا مي كنند كه به تدريج از بين رفته و يك ناحيه تيره بر جاي مي ماند كه ممكن است هفته ها يا ماهها باقي بماند و سپس از بين برود.

اقدامات اوليه در تماس با حشره دراكولا يا بند :

تنها كاري كه مي توان براي تخفيف عارضه انجام داد و طول دوره عارضه را كم كرد اين است كه اگر ما در ساعات ابتدايي ايجاد عارضه، متوجه آن شويم و با آب و صابون معمولي محل عارضه را شستشو دهيم. تكرار اين عمل در بهبود زخمها بسيار مفيد مي باشد. گرچه اين ، شدت علائم و طول آنها كاهش چشمگيري پيدا خواهد كرد. از طرف

ديگر با تميز نگه داشتن محل عارضه مي توان از بروز مشكلات ثانويه ازجمله عفونتهاي باكتريايي جلوگيري كرد همچنين هرچه پوست مرطوبتر باشد شدت عارضه بيشتر است.

هيچ پادزهر اختصاصي وجود ندارد. تجويز آنتي هيستامين ها و كورتون ها، تغيير خاصي در روند درمان بيمار ندارد. بايد مراقب بود تا زخم دچار عفونت ثانويه نشود.

به طور تجربي استعمال الكل سفيد بر روي موضع آلوده به سم حشره و يا بر روي زخمها مي تواند در كاهش علايم موثر باشد.

پيشگيري از گزش حشرات :

با رعايت چند نكته ساده مي‌توانيم از خودمان در برابر گزش حشرات محافظت كنيم. قسمت عمده‌اي از اين نكات روش‌هاي فيزيكي هستند يعني روش‌هايي كه در مواجهه ما و كودكانمان با حشرات جلوگيري مي‌كند.مانند نصب توري به پنجره‌ها، پوشيدن لباس‌هاي محافظت‌كننده و ترك كردن محل.

حشرات داخل ساختمان‌ها و اتاق‌ها با استفاده دائمي از حشره‌كش‌‌هايي كه به صورت اسپري وجود دارند يا مواد حشره‌كش از بين مي‌روند.

نگهداري حيوانات خانگي باعث تجمع بيشتر حشرات مي‌شود. بايد توجه داشت حشرات ممكن است روي پوست اين حيوانات بنشينند و بعد بلند شده، روي پوست بدن ما بنشينند و نيش بزنند بنابراين لازم است نگهداري حيوانات اهلي توام با رعايت بهداشت حيوان باشد.

اگر در محل زندگي درختان زيادي وجود دارد بايد براي پنجره‌هاي خانه از توري استفاده شود و در پارك‌‌ها از آويختن لباس‌ها روي درخت خودداري شود.

در مناطقي كه حشرات زياد وجود دارد، بهتر است روي پوست بدن مخصوصا بدن كودك داروهايي ماليد كه حشرات را از كودك دور كند. اما بايد توجه كنيد استفاده دائم از اين مواد سبب حساسيت بيشتر نشود.

به هيچ‌وجه كندوي زنبور عسل را دستكاري و زنبورها را تحريك نكنيد.

اگر زنبور در نزديكي خود ديديد به جاي نابود كردن آن با مگس‌كش، موقتا آن منطقه را ترك كنيد.

از پوشيدن لباس‌هايي با رنگ روشن و استفاده از عطرهاي تند در مناطقي كه حشرات زيادي دارند، جدا خودداري كنيد؛ زيرا تمام اين موارد باعث جذب زنبور‌ها مي‌شود.
در محيط‌‌هاي باز، پيراهن آستين بلند و شلوار بلند به تن كودكتان كنيد.
اگر سابقه واكنش حساسيتي شديد به نيش زنبور داريد، با پزشك خود براي مقابله با آن مشورت كنيد.


مار گزيدگي:

بيش از ۳۰۰۰ نوع مار در سراسر دنيا وجود دارد كه فقط ۲۰۰ نوع از آنها سمي هستند.

مارهاي سمي به دوگروه عمده تقسيم مي شوند: مرجانها ( مار مرجان و مار كبري) و افعي ها ( مار افعي و مار زنگي)

مارهاي افعي عامل بيش از ۹۰ درصد مار گزيدگيهاي سمي مي باشند و در بين آنها مار زنگي از همه خطرناكتر است.

انواع افعي هاي ايران:

- افعي شاخدار، بيشتر در نواحي مركزي، شرقي و جنوبي ايران

- مار شاخدار، در نواحي شرقي و مركزي و استانهاي كرمان و فارس

- افعي پلنگي، در نواحي شرقي و مركزي و استانهاي كرمان و فارس

- مار جعفري، در نواحي شرقي و مركزي

- افعي زنجاني

- افعي قفقازي

- افعي البرزي، در نواحي البرز و مركزي ايران

خصوصيات مارهاي سمي:

سر مارهاي سمي مثلي شكل است، برخلاف مارهاي غيرسمي كه سر به صورت نيمه بيضوي است.
مارهاي سمي داراي مردمك بيضي شكل بوده در حاليكه مردمك مارهاي غيرسمي گرد است. (به استثناي مار مرجان)
معمولاً در انتهاي دم مارهاي سمي يك رديف فلس وجود دارد، در حاليكه در مارهاي غيرسمي تعداد رديف هاي فلس ها ۲ يا بيشتر است.
مارهاي سمي داراي Fang در محوطه دهاني مي باشند كه در واقع نوعي دندان تخصص يافته مي باشد. و به عنوان ابزار تزريق زهر در مار محسوب مي شوند بنابراين محل گزش مارهاي سمي با دو سوراخ در محل گزش مشخص مي شود، در مارهاي غيرسمي محل گزش بصورت دو رديف سوراخ هلال شكل معيني مي شود.


پيشگيري از مارگزيدگي:

مراقب جايي كه پاي خود را قرار مي دهيد، جايي كه دست خود را قرار مي دهيد و جايي كه در آن مكان بازي مي كنيد و يا مي نشينيد باشيد و در مناطق مارخيز بيش از پيش مراقب كودكان خود باشيد.

مارها معمولا در فصل بهار، تابستان و پاييز در مكانهاي سايه دار و خنك و در فصل زمستان در مكانهايي مانند درون غارها و تونل معادن زندگي مي كند. ۷۲% از مارگزيدگي ها در در تاريكي (نيم ساعت قبل از غروب آفتاب تا ۲ ساعت بعد از آن) رخ مي دهد. هيچگاه تلاشي براي به دام انداختن مارها و يا تخريب لانه آنها انجام ندهيد.

معمولا ۹۵% از مارگزيدگي ها به دليل بي دقتي در حين نقل و انتقال مار سمي و ۵% آن به صورت اتفاقي رخ مي دهد.

علايم گزيدگي افعي ها:

- درد و حساسيت در محل گزش به صورت دردهاي تيز و سوزاننده كه در عرض ۵ تا ۱۰ دقيقه بعد از گزش ظاهر مي شود.

- تورم در محل گزيدگي (۳۰ دقيقه) ۴ ساعت بعد از گزش ايجاد مي شود. و ممكن است در عرض ۲۴-۱۲ ساعت افزايش يافته و كل اندام مبتلا را درگير نمايد.

- تاول و وزيكول (در طي ۳۶-۲۴ ساعت پس از گزيدگي تاول هاي كوچك ممكن است در محل ايجاد شوند.)

- تهوع و استفراغ

- بي حسي (پارستزي) در اطراف دهان، صورت و پوست سر و گز گز نوك انگشتان

- تب، لرز

- تعريق، ضعف بي حالي

- سرگيجه و حتي سنكوپ

- اختلالات انعقادي خون: يكي از مشخص ترين و مهم ترين علايم و نشانه هاي گزيدگي با افعي ها بوده و به صورت خونريزي از بيني، وجود خون در خلط، خون در ادرار، خون در مدفوع، خونريزي در شكم و داخل چشم و مغز بروز مي نمايد.

- كاهش سطح هوشياري و شوك قلبي- عروقي

اقدامات خارج از بيمارستان:

گزش همه افعي ها با خطر جدي همراه است در اسرع وقت به دنبال مراقبت هاي پزشكي باشيد.

- دور كردن مصدوم از محل حادثه (جهت جلوگيري از حمله مجدد مار)

- همه لباسهاي سفت، كفش و جواهرات را از دست و پاي بيمار خارج كنيد.

- فعاليت فيزيكي بيمار را محدود و كم كنيد.

- آرام باشيد و ييمار را نيز آرام كنيد و از حركات بيش از حد او جلوگيري نماييد.

- اگر زمان داريد زخم را با آب و صابون بشوييد.

- عضو را بايد بي حركت و هم سطح يا كمي پايين تر از سطح قلب نگه داشت.

- بستن گارو در محل بالاي گزيدگي بويژه اگر محل گزيدگي در دست ها يا پاها باشد. قابل ذكر است بستن گارو نبايد آنقدر سفت باشد كه جريان خون اندام را مختل كند.

- خودداري از سرد كردن و كمپرس كردن عضو با آب سرد يا يخ ( اين كار ممكن است منجر به قطع عضو بيمار شود).

- درصورتيكه انتقال بيمار به بيمارستان بيش از يك ساعت طول كشد با ايجاد يك برش به موازات محور عضو درگير به طول تقريبي ۷-۶ ميلي متر و عمق ۳ ميلي متر نمود و عمل مكش را با دهان به مدت ۶۰-۳۰ دقيقه ادامه دهيد. در صورت وجود زخم در محوطه دهان از انجام مكش با دهان خودداري كنيد.

- بيمار را در اسرع وقت به بيمارستان برسانيد. بهترين درمان براي مارگزيده رساندن وي به مراكز درماني است.

- لطفاً زمان را با تلاش براي كشتن و يا گرفتن مار از دست ندهيد.

- علائم واكنش هاي حساسيتي شديد مانند عطسه، مشكل در تنفس يا تورم سريع و شديد، درد شكم، تهوع، سرگيجه، درد قفسه سينه، خرخر صدا وكبود شدن رنگ لبها از جمله مواردي هستند كه سريعاً بايد به اورژانس مراجعه شود.

- كودكان زير سه سال، بيماران قلبي، ديابتي، افراد مسن و معلولين حركتي و بيماران مبتلا به آلرژي در معرض خر بالاي حساسيت مي باشند. گزش متعدد در ناحيه سر و گردن خطرناك تر مي باشد. بهتر است در اين موارد سريعاً به اورژانس مراجعه شود.

- بيمار را براي چند روز از نظر درد تشديد درد يا باقي ماندن تورم يا علائم شبيه آنفولانزا و يا تب تحت نظر قرار دهيد و در صورت بروز اين علائم سريعاً به پزشك مراجعه نمائيد.

– درمان انتخابي پس از رسيدن به بيمارستان تجويز پادزهر تا ۴ ساعت اول پس از گزش مي باشد. تا ۲۴ ساعت پس از گزيدگي هم پادزهر قابل استفاده است. ممكن است آنتي بوتيك و واكسن كزاز هم تزريق شود.

¯ علايم گزيدگي با مار كبري و مار مرجان

افتادگي پلك ها، خواب آلودگي، ضعف عضلاني، فلج، اختلال تكلم و تنفس، آبريزش از دهان، استفراغ و تهوع

¯ علايم گزيدگي با مار آبي (دريايي)

درد عضلاني و تغيير رنگ ادرار به رنگ قهوه اي يا سياه به علت تخريب عضله رسوب ميوگلوبين در ادرار)

منبع : pezeshk.us

تنفس مصنوعی

بدن می‌تواند مدت 6-4 دقیقه بدون اکسیژن بماند. بنابراین اگر قلب بایستد، یعنی خونی که حامل اکسیژن برای سلولهاست از جریان بیافتد، امدادگر برای برگرداندن ضربان قلب بطور متوسط 5 دقیقه فرضت دارد. و حدود 60 ثانیه بعد از ایست قلب ، تنفس نیز قطع می‌شود. اگر قلب کار کند ولی تنفس قطع شده باشد در اینجا هم 5 دقیقه فرصت برای نجات بیمار است.

ضرورت تنفس مصنوعی
علائمی که نشان می‌دهد مصدوم یا بیمار به تنفس مصنوعی احتیاج دارد عبارتند از:

* هیچگونه حرکتی در قفسه سینه بیمار دیده نمی شود و حرکت هوا را از دهان بینی نمی‌توان شنید. با گرفتن تکه کاغذ یا پنبه در برابر دهان و بینی بیمار (و حرکت آنها) و یا گرفتن آینه جلوی دهان و بینی (و ظهور بخار روی آن) هم می‌توانیم به ایست قلبی پی ببریم.


* بیمار برای وارد و خارج نمودن هوا به ریه‌های خود تلاش می‌کند و عضلات جلوی گردن و برجسته می‌شوند ولی ورود و خروج هوا انجام نمی‌شود یا خیلی غیر موثر است و تنفس را نمی‌توان حس کرد.


* بیمار دچار سیانوز می‌گردد یعنی پوست و مخاط اطراف لبها، ناخنها، بینی و گاهی تمام بدن و صورت به رنگ خاکستری متمایل به آبی (کبود) در می‌آیند.

روشهای تنفس مصنوعی
مصدون را به پشت بخوابانید پس سر وی را به یک طرف چرخانده با انگشت دهان وی را جستجو کنید تا اشیا خارجی از قبیل آدامس، سیگار، و دندان مصنوعی ترشحات لزج و دهان را بیرون آورید و بعد از باز نمودن راههای هوایی با مانور سر عقب و چانه بالا (با یک دست پیشانی بیمار را پایین آورده و با دست دیگر چانه بیمار را بالا بکشید مواظب باشید بر روی گردن فشار نیاورید). سر خود را نزدیک دهان مصدوم آورده و بعد از ارزیابی سریع تنفسی، دادن تنفس را شروع کنید.

تنفس دهان به دهان
در تنفس دهان به دهان بعد از باز کردن و پاک کردن راههای هوایی، انگشتان دستی که روی پیشانی بیمار قرار دارد، پره‌های بینی را فشار دهید تا بسته شود. سپس یک نفس عمیق بکشید و دهان خود را در امتداد راه هوایی (موازی با آن) و روی دهان وی قرار دهید که تمام دهان را بپوشاند. در همان حال که از گوشه چشم به سینه او نگاه می‌کنید، به آهستگی آنقدر در ریه او بدمید تا سینه‌اش تا حد الامکان بالا بیاید. از دادن تنفسهای سریع و با فشار زیاد جدا خوددداری کنید.

دهانتان را از روی دهان مصدوم بردارید و با حفظ وضعیت سر عقب و چانه بالا، بینی او را رها کند تا هوا از ریه‌هایش خارج شود، پس مجددا نفس بکشید تا بار دیگر تنفس مصنوعی بدهید. پس از انجام 2 بار تنفس دهان به دهان مرحله بعدی ارزیابی را انجام دهید. اگر قفسه سینه بالا نیامد ممکن است راه هوایی کاملا باز نشده باشد و یا توسط یک جسم خارجی مسدود شده باشد که در این صورت اقدامات در آوردن جسم خارجی را انجام می‌دهیم.
در موارد زیر تنفس دهان به دهان نباید انجام شود.

* وجود زخم روی صورت، دهان و فک یا شکستگی فک
* آغشته بودن اطراف دهان مصدوم به سم
* استفراغ شدید و مکرر
* انقباض شدید عضلات فک (در تشنج)

تنفس دهان به بینی

1. هر گاه انجام تنفس دهان به دهان ممکن نبود می‌توان از این روش استفاده کرد. بعد از باز کردن راه هوایی و پاک کردن دهان، با انگشت شصت دستی که روی چانه قرار دارد لبهای مصدوم را به هم فشار دهید تا دهانش بسته شود.
2. نفس عمیق بکشید، دهانتان را روی بینی مصدوم قرار دهید و داخل بینی بدمید تا قفسه سینه بالا بیاید. سپس دهانتان را از روی بینی بردارید و در صورت امکان او را باز کنید تا هوا از طریق دهان و بینی خارج شود.
3. بلافاصله بعد از تنفس نبض کاروتید را جهت بررسی وضعیت قلبی بررسی کنید. اگر قلب ضربان ندارد همزمان ماساژ قلبی بدهید.
4. تعداد تنفس مصنوعی را با سرعت 15-12 بار در دقیقه در بزرگسالان و 20 بار در دقیقه در اطفال ادامه می‌دهید.

تنفس دهان به دهان و بینی
از این روش معمولا در کودکان و نوزادان استفاده می‌شود. بعد از قرار دادن سر بیمار در وضعیت مناسب از نظر راههای هوایی دهان خود را روی دهان و بینی طفل گذاشته و فقط با هوایی که در دهان دارید یا به آرامی فوت کنید (از بکار بردن هوای زیاد و با فشار زیاد خودداری شود) و به حرکات قفسه سینه نیز توجه کنید. سپس سر خود را کنار ببرید تا هوا زا ریه‌ها (ششها) خارج شود. و دوباره ... .

دادن تنفس به طریقه سیلوستر
این روش تنفس مصنوعی در برق گرفتگی و از کار افتادن ماهیچه‌های تنفسی در اثر عوامل دیگری مانند کزاز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش با باز کردن دستها به صورت دایره‌ای تا بالای سر و بعد جمع کردن دستها روی قفسه سینه و فشار روی قفسه سینه ورود و خروج هوا.

نکات لازم در تنفس مصنوعی

* از تنفس مصنوعی سریع و محکم خودداری کنید.


* از باز بودن راه هوایی مطمئن شوید تا هوا به جای نای وارد معده نشود. ورود هوا به مری و معده باعث اتساع آن خواهد شد که باعث تحریک استفراغ شده و مواد استفراغی می‌تواند وارد مجاری هوایی شده و باعث خفگی شود و اتساع معده همچنین به علت فشار روی عضله دیافراگم، تنفس و باز شدن ریه را با اشکال روبرو می‌کند. در این صورت مراقب استفراغ کردن بیمار باشید و در صورت استفراغ او را به سرعت به پهلو بچرخانید تا مواد استفراغی از دهانش خارج شود و پس از آن دهان او را تمیز کنید و به دادن تنفس و احیا ادامه دهید.


* قرار نگرفتن کامل دهان امدادگر روی دهان بیمار، قرار نگرفتن کامل سر در وضعیت مناسب، بسته نشدن کامل بینی موقع دادن تنفس و کافی نبودن قدرت تنفسی مصنوعی عامل موثر نبودن تنفس مصنوعی خواهد شد

منبع:http://www.mums.ac.ir