مرکز انجمنهای تخصصی

[font=Times New Roman][align=center]Joint Direct Attack Munition[/align] 

«مهمات ضربتي مستقيم مشترك» موسوم به JDAM يك كيت هدايت كنندهء بمب سقوط آزاد است كه در محل دم يا قسمت انتهايي آن نصب مي‏‎شود و دقت بمب‏هاي سقوط آزاد را به شدت افزايش مي‎‏دهد. اين بمب‏ها بدين ترتيب مي‏توانند در هر شرائط آب هوايي، مورد استفاده قرار گيرند و يك جنگ‏افزار هوشمند محسوب می شوند. با افزودن یک بخش اضافه به قسمت انتهایی بمب های سقوط آزاد، این بمب ها، هدایت پذیر می شوند. این بخش افزوده شده، مشتمل بر یک «سیستم هدایت کنندهء اینرسیایی» و یک سیستم «هدایت کننده بر اساس مکان یاب جهانی» است. بدین طریق، بمب JDAM، دقت بسیاری نسبت به بمب های سقوط آزاد معمول که هدایت نمی شوند، پیدا می کند؛ ضمن اینکه در شرائط آب و هوایی گوناگون نیز قابل استفاده اند. کلمهء «مشترک» یا Joint که در ابتدای نام این بمب آمده است، نشانگر همکاری مشترک ایالات متحدهء آمریکا و دولت پادشاهی بریتانیا در برنامهء طراحی و تولید این جنگ افزار است.

JDAM یک سلاح هدایت شوندهء هوا به زمین محسوب می شود که در اصل، نصب سیستم هدایت پذیری بر روی بمب های سری Mk80 محسوب می شود. با توجه به میزان بردی که برایش درنظر گرفته اند، سرجنگی ای بین 250 تا 2000 پوند (معادل 113 تا 900 کیلوگرم) در آن تعبیه شده است. بمب JDAM با توجه به قابلیت هدایت پذیری اش، می تواند بر علیه اهداف متحرک نیز به کار گرفته شود.
پس از رهاسازی، بمب به صورت اتوماتیک، به سمت مختصات هدف هدایت می شود. مختصات دقیق هدف، می تواند قبل از برخاستن هواپیما، درون کامپیوتر آن ذخیره شود و به صورت دستی توسط خدمهء هواپیما تغییر یابد. ضمن اینکه مختصات هدف، می تواند توسط حسگرهای هواپیما، قبل از پرتاب، به صورت اتوماتیک، اصلاح شود.
در صورتی که حین پرواز، به اطلاعات مکان یاب جهانی، دسترسی باشد، دقت JDAM، دایره ای به شعاع 13 متر و کمتر اعلام شده است. (این عدد، توسط مقامات بوئینگ کمتر از 10 متر ذکر شده است.) در صورت عدم دسترسی به اطلاعات مکان یاب جهانی، میزان خطا به 30 متر و کمتر افزایش می یابد.

تصویری از یک بمب CBU-31 که در اصل یک بمب Mk84 است
که با کیت هدایت پذیری JDAM تجهیز شده است:
[External Link Removed for Guests]

عملیات طوفان صحرا (Desert Storm)، نقطهء روشن و دلیلی محکمی در نیاز به استفاده از مهمات هوا به زمین هدایت شونده هوشمند محسوب می شد. در این عملیات، آب و هوای خاص منطقهء درگیری، دقت مهمات هدایت شونده را کاهش داده بود. دقت بمب های سقوط آزاد (غیرهدایت شونده) نیز به علت پرتابشان از ارتفاع متوسط و بالا، به شدت کاهش یافته بود. بدین جهت، مقدمات پژوهش و تحقیق در مورد یک بمب هدایت شونده در هر آب و هوایی، به سال 1992 آغاز گشت. اولین بمب های هدایت شونده که JDAM نامیده می شدند، به سال 1997 تحویل نیروی هوایی شدند و آزمایشات پرتابی این بمب ها، بین سالهای 1998 تا 1999 انجام شد. در این سالها، تعداد 450 بمب JDAM طی آزمایشات، پرتاب شدند و دقت بی سابقهء 95 درصد (معادل 9.6 متر) را برجای گذاشتند.
قابلیت بمب های JDAM، طی آزمایشات انجام گرفته، از طریق پرتاب بین ابرها، هوای بارانی و برفی نیز به اثبات رسیده است. در حین انجام این آزمایشات بر روی JDAM، از یک بمب افکن B-2 و رهاسازی هم زمان 16 بمب JDAM در یک لحظه، بر ضد 16 هدف گوناگون که در 2 منطقهء کاملن جداگانه قرار داشتند، نیز استفاده شده است.

ترکیب B-2 و JDAM : انقلابی در میدان نبرد
ترکیب بسیار موفق بمب های JDAM و بمب افکن B-2، برای اولین بار در عملیات نیروهای متفق (Operation Allied Force) بر ضد صربهای یوگوسلاوی در نبرد کوزوو به کار گرفته شد. در این عملیات، بمب افکن های بی-2، پس از 30 ساعت پرواز مداوم از پایگاهشان در وایت من، ایالت میسوری، خود را به یوگوسلاوی می رساندند. در جریان جنگ کوزوو، بیش از 600 بمب JDAM توسط بی-2 ها پرتاب شد. کارشناسان نظامی بر این اعتقاد هستند که در جریان جنگ کوزوو و عملیات نیروهای متفق، بی-2 ها، 651 بمب JDAM را پرتاب کردند که این پرتابها، دقتی در حدود 96 درصد و انهدام 87 درصد اهداف تعیین شده را به دنبال داشته است.


رشد خانوادهء بمب های مبتنی بر تکنولوژی JDAM، به بمب های 500 پاوندی (230 کیلوگرمی) Mk82 نیز تسری یافت و کار ساخت این بمب ها در اواخر سال 1999 انجام شد. امروزه، نیروی دریایی ایالات متحده در حال انجام مطالعاتی جهت افزایش میزان قدرت تخریب و دقت بمب ها به وسیلهء بهبود سیستم GPS و نصب یک جستجوگر دقیق است که در مراحل پایانی نزدیک شدن بمب به هدف، فعال شود.

به تاریخ 10 سپتامبر 2003، یک بمب افکن بی-2، تعداد 80 عدد بمب 500 پاوندی از نوع JDAM را همزمان و در یک سورتی پرواز رها کرد تا ثابت کند دقت حملات به وسیلهء بمب های هدایت شونده، همانند روزهای اولیه استفاده از تسلیحات هوشمند نیست.

مشخصات عمومی JDAM
عملیات اولیه: سلاح هدایت شوندهء هوا به زمین
سازنده: شرکت بوئینگ
کیت هدایت پذیری نصب شده بر روی بمب های سری Mk80
نوع هدایت پذیری:
بر اساس اینرسیایی یا مکان یاب جهانی GPS/INS یا Global Position System / Inertial Navigation System
دقت: 13 متر و کمتر در هنگام دسترسی به اطلاعات GPS و 30 متر در صورت عدم دسترسی
طول: 3 تا 3.9 متر (9.11 تا 12.8 فوت)
فاصلهء دو سر بالچه ها: 483 تا 635 میلی متر (1.7 تا 2.1 فوت)
برد: 24 کیلومتر (15 مایل)
حداکثر ارتفاع قابل پرتاب شدن: 13700 متر = 45000 فوت
قیمت هر کیت هدایت شونده: 21000 دلار
ورود به خدمت: 1999
تعداد کیت هدایت پذیری ساخته شده: 158000 عدد برای نیروی هوایی و 82000 عدد برای نیروی دریایی؛ جمعن 240000 عدد

قابل استفاده در هواپیماهای:
B-1B Lancer ، B-2A Spirit ، B-52H ، F-14A/B/D ، F-15E ، F-16C/D ، F-18C/D & F/A-18E/F
Eurofighter Typhon ، A-10 Warthog ، F-22 Raptor ، F-117 Nighthawk ، AV-8B Harrier
S-3 Viking ، F-35 JSF ، RQ-9 Predator B

گونه های مختلف
CBU-29 بر اساس بمب 250 پوندی Mk81 (برنامهء تولید لغو شده است)
CBU-30 بر اساس بمب 500 پوندی Mk82 یا بمب BLU-111/B
CBU-31 بر اساس بمب 2000 پوندی Mk84 یا بمب BLU-109
CBU-32 بر اساس بمب 1000 پوندی Mk83
CBU-35 بر اساس بمب 1000 پوندی BLU-110
CBU-38 بر اساس بمب 500 پوندی Mk82

[External Link Removed for Guests]

  تهاجم مستقيم مشترك -  

  
  در حال پرتاب بمب 2000 پاوندي JDAM/ GBU-31  

Joint Direct Attack Munition / مهمات تهاجم مستقيم مشترك (JDAM)، كيت هدايت جداگانه ارزان قيمتي است كه با نصب آن بر روي بمبهاي سقوط آزاد غير هدايت شونده ميتوان آنها را به مهمات هدايت شونده دقيق (هوشمند) ، قابل استفاده در هر گونه شرايط جوي تبديل كرد. با نصب (كيت دم) JDAM بر روي بمبهاي سقوط آزاد غير هدايت شونده كه شامل بالچه هاي دم قابل تنظيم،‌ يك كامپيوتر كنترل، يك سيستم هدايت اينرسيائي INS و يك واحد كنترل هدايت سيستم مكانيابي جهاني GPS ميباشد ، بمبهاي غير هدايت شونده به مهماتي هدايت شونده ،‌ با دقت بالا ، دور برد و قابل استفاده در هر گونه شرايط جوي تبديل ميشوند. در خلال جنك 1999 كوزوو ، بمبهاي هدايت شونده ليزري در سطح وسيعي توسط جنگنده هاي ناتو بكار گرفته شدند اما به علت شرايط نامساعد جوي و پوشش ضخيم ابري كه از مختصات جوي جنوب بالكان ميباشد اين سلاحها كارائي كمي داشتند، ضمن اينكه سلاحهاي هدايت شونده ليزري بسيار گران هم هستند. JDAM برنامه مشترك نيروي هوائي و نيروي دريائي آمريكاست و از سال 1998 شركت بوئينگ بيش از 150,000 كيت JDAM را توليد كرده است.

JDAM تا كنون بر روي بمبهاي 2000 پاوندي BLU-109/MK 84 - بمبهاي 1000 پاوندي BLU-110/MK 83 و يا بمبهاي 500 پاوندي BLU-111/MK 82 نصب گرديده است و ميتوان بر عليه اهداف مهم ثابت و غير ثابت از جنگنده و يا بمب افكن تحت هر گونه شرايط جوي و بدون نياز به هيچگونه پشتيباني زميني استفاده كرد. قبل از پرتاب بمب، جنگنده/ بمب افكن با استفاده از GPS خود موقعيت دقيق هدف را روي زمين مشخص ميكند،‌ درست قبل از رها سازي بمب، كامپيوتر جنگنده/ بمب افكن اطلاعات مربوط به موقعيت حال حاضر بمب ، بردارهاي سرعت و مختصات هدف را به كامپيوتر بمب ارسال ميكند. پس از رها سازي و در هوا، دريافت كننده GPS بمب اقدام به پردازش سيگنالهاي ماهواره GPS جهت قرار گرفتن در مسير هدف مينمايد. همانند ديگر بمبهاي هوشمند، سيستم كنترل مسئول ارسال سيگنال به بالچه هاي هدايت كننده جهت قرار گيري در مسير صحيح ميباشد. لازم به ذكر است كه مختصات هدف ميتواند قبل از بلند شدن به سيستمهاي هواپيما داده شود يا به طور دستي توسط خدمه پرواز تغيير داده شود و يا به طور اتوماتيك توسط سنسورهاي هواپيما وارد شود.

  
  پايه  

در صورتي كه به هر دليل دريافت سيگنالهاي GPS ميسر نباشد،‌ سيستم هدايت INS كه دقت كمتري دارد هدايت JDAM را به عهده خواهد گرفت. در صورت استفاده از GPS شعاع خطاي JDAM حتي به زير 5 متر هم ميرسد (برخي منابع 13 متر را عنوان كرده اند) ولي در صورت بكارگيري سيستم هدايت INS اين دقت به 30 متر يا كمتر خواهد رسيد. نكته مهم اينكه در صورت اشتباه بودن مختصات محل ، به طور قطع و يقين JDAM هدفي را كه مورد نظر نيست مورد هدف قرار خواهد داد به طوريكه همواره اطلاعات سرويسهاي جاسوسي دقيق نيستند. بنا به گزارش CIA، هدف قرارگيري سفارت چين در بلگراد در خلال عمليات Operation Allied Force توسط هواپيماهاي ناتو ناشي از اطلاعات اشتباه بوده. به هر حال در صورت صحت مختصات هدف،‌ بمبهاي هدايت شونده ماهواره اي مطمئنا موفقيت بيشتري در نابودي هدف تحت هر گونه شرايط جوي نسبت به ساير انواع مهمات هدايت شونده دقيق بدست خواهند آورد. JDAM ميتواند از ارتفاع بسيار كم تا بسيار زياد و در حالت شيرجه، صعود،‌مستقيم پرتاب گردد. JDAM در حال حاضر با جنگنده/ بمب افكنهاي : B-1B, B-2A, B-52H, AV-8B, F-15E, F/A-18C/D/E/F, F-16C/D و F-22 تطبيق داده شده و برنامه هائي جهت تطبيق سازي با A-10 و Joint Strike Fighter F-35 و MQ-9 و (يوروفايتر) در دست ميباشد.


بمبهاي هدايت شونده ليزري ضمن پرهزينه بودن داراي محدوديتهاي عملياتي قابل توجهي هم هستند. مهمترين نقطه ضعف آنها وابستگي پيوسته آنها به آشكار بودن هدف توسط نشانگذار هاي ليزري ميباشد، اگر ليزر خاموش گردد و يا هدف توسط باران، بخار آب يا ابر/غبار و دود محو و تاريك بشود ، جستجوگر ليزر اصطلاحا كور شده و بمب مانند تمام بمبهاي پرتابي معمولي يك مسير بالستيك را ميپيمايد !
درسهاي گرفته شده از جنگ اول خليج فارس Desert Storm اهميت مهمات هوشمند را بيش از پيش نمايان ساخت. اما هنوز به كار گيري آنها دشوار ميباشد به خصوص در شرايطي كه ديد زمين يا هدف از هوا ضعيف باشد. شرايط جوي نامساعد امكان به كارگيري مهمات هوشمند را به شدت تقليل ميدهد از طرفي مهمات غير هدايت شونده وقتي از ارتفاع متوسط يا بالا پرتاب شوند دقت كافي در انهدام اهداف را ندارند. تحقيقات بر روي يك سلاح هدايت شونده دقيق كه قابل بكار گيري در شرايط نامساعد جوي باشد از سال 1992 آغاز گرديد. اولين سري از JDAM ها در سال 1997 تحويل داده شد و بيش از 450 JDAM در خلال تستهاي سالهاي 1998 و 99 پرتاب گرديد. نتيجه اين تستها شگفت انگيز بود ! ركورد بي نظير 95 درصدي قابليت اطمينان سيتم و دستيابي به دقت 9.6متري ! قابليتهاي JDAM در خلال پروازهاي آزمايشي متعدد در شرايط ابري، باراني و برفي به اثبات رسيده است. در خلال اين تستها يك فروند B-2 ، هشتاد بمب 230 كيلوگرميMK82 مجهز به كيتهاي JDAM را در يك پرواز بر عليه اهداف متعدد به كار گرفت ،‌هر بمب موفق به انهدام يك هدف جداگانه گرديد ،‌ پس از اين بمباران سخنگوي نيروي هوائي آمريكا اين عمليات را يك انقلاب ناميد .

  
  ها زير بال  

JDAM و B2 اولين عمليات رزمي مشتركشان را در خلال عمليات Operation Allied Force در بالكان به اجرا گذاشتند اما در عمليات Enduring Freedom air campaign افغانستان به طرز گسترده اي از اين نوع سلاح استفاده شد. پرواز B-2 ها 30ساعت، بدون توفق، رفت و برگشت از Whiteman Air Force Base واقع در ميسوري صورت ميگرفت و 650 JDAM در اين عمليات بر عليه اهداف به كار گرفته شد. بر پايه يگ گزارش منتشر شده در سال 2002، در طي عمليات Operation Allied Force از29 مارچ تا 9 جون 1999، B2 ها موفق به پرتاب 651 بمب مجهز به كيتهاي JDAM با ركورد برخورد به هدف87 درصد شدند. تركيب قابليت Stealth بمب افكنها و دقت بالاي كيتهاي JDAM باعث بوجود آمدن انقلابي در بمبارانهاي هوائي شده است. توسعه و رشد سلاحهاي خانواده JDAM از اواخر سال 1999 به بمبهاي 500 پاوندي MK-82 هم بسط داده شده است. در مقام مقايسه ميتوان JDAM ها را نمونه ارزان موشكهاي كروز به حساب آورد. قيمت هر كيت JDAM ، بالغ بر 40.000 دلار براورد شده بود اما پس از انتخاب McDonnell Douglas ( بوئينگ فعلي) قيمت تحويلي 18.000 دلار براي هر كيت به امضاء رسيد ، با گذشت زمان قيمت هر كيت در سال 2004 به 21.000 دلار و انتظار ميرود در سال 2011 اين قيمت به 31.000 دلار برسد،‌ براي مقايسه جديدترين موشك كروز Tomahawk قيمتي بالغ بر 730,000 دلار دارد.

 [External Link Removed for Guests] 
  جنگي JDAM از بالا به پائين:
MK 84, BLU-109/B, MK  

GPS بهبود يافته و دقيق- يك جستجو گر دقيق براي هدايت نهائي- افزايش برد - تصحيح اطلاعات هدف در هنگام پرواز و افزايش كلاهكهاي جنگي از برنامه هاي به اجرا گذاشته شده و تست شده جهت مقابله با تهديدات آينده ميباشد. به منظور پاسخ دهي به گزارشات خلباناني كه از بمبهاي هدايت شونده ليزري / يا ماهواره اي استفاده كرده اند، بوئينگ Laser JDAM ها (LJDAM) را كه از دو نوع سيستم هدايتي در يك كيت استفاده ميكنند را توسعه داده است . بر پايه JDAM هاي موجود، يك پكيج هدايت ليزري به سيستم هدايت GPS/INS در جهت افزايش دقت مهمات اضافه شده است.
دولت آمريكا موافقت خود را با صادرات تعداد كمي از كيتهاي JDAM به تعداد كمي از كشورها اعلام نموده ، كشورهائي كه تاكنون دريافت كننده JDAM بوده اند عبارتند از: اسرائيل- ايتاليا- دانمارك- استراليا- نروژ- هلند- سنگاپور- شيلي- عربستان و كره جنوبي (استراليا داراي JDAM-ER كه مجهز به بال ميباشند است) و كشورهائي كه تقاضاهايشان تحت بررسي است عبارتند از: مصر- يونان- پاكستان- فنلاند ميباشد.

انواع:

GBU-31(V)1/B (USAF) Mk-84
GBU-31(V)2/B (USN/USMC) Mk-84
GBU-31(V)3/B (USAF) BLU-109
GBU-31(V)4/B (USN/USMC) BLU-109
GBU-32(V)1/B (USAF) Mk-83
GBU-32(V)2/B (USN/USMC) Mk-83
GBU-35(V)1/B (USN/USMC) BLU-110
GBU-38/B (USAF) Mk-82,(USN/USMC)Mk-82 and BLU-111

 [External Link Removed for Guests] 
 (V)3/B  

 [External Link Removed for Guests] 
 (V)2/B  

مشخصات عمومي:

وظيفه: مهمات هدايت شونده هوا به سطح
پيمانكار: بوئينگ
برد: تا 15 مايل
سقف پرواز: 13,677 متر
هدايت: GPS/INS
قيمت: 22,000 دلار هر كيت (قيمت سال 2007)
سال ورود به خدمت: 1999

قابليتها:

استفاده از سيستم مكانيابي جهاني GPS
امكان پرتاب،كيلومترها دورتر از هدف
امكان تصحيح اطلاعات حين پرواز تا هنگام برخورد به هدف
امكان به كارگيري سرهاي جنگي MK-83/BLU-110, MK-84, BLU-109 ،MK-82
امكان استفاده تحت هرگونه شرايط جوي
امكان استفاده بر عليه چندين هدف در يك پرواز

 [External Link Removed for Guests] 
  زير بال سمت چپ F-16 به همراه پاد LITENING II مستقر در زير  

 [External Link Removed for Guests] 
  در حال رها كردن بمبهاي 200 پاوندي GBU-31  

 [External Link Removed for Guests] 
  كيتهاي JDAM با بمبهاي Mk 84, BLU-109, Mk 83, and Mk 82  

 [External Link Removed for Guests] 

 [External Link Removed for Guests] 
 (V)4/B  

 [External Link Removed for Guests] 

منابع:
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

  از بمب های جدید با هدف گیری لیزری در  

  

نیروی هوایی آمریکا استفاده از بمب های جدید هدایت شونده (GBU-54 LJDAM (Laser Joint Direct Attack Munition را در عراق آغاز کرد.

به گزارش «ریا نووستی» از Defencetalk ، اولین مورد استفاده از این بمب که با موفقیت هدف را نابود ساخت روز 12 اوت سال جاری در استان دیاله عراق صورت گرفت. پرتاب و هدایت این بمب توسط جنگنده "اف-16" اسکادران ویژه 77 -م مستقر در پایگاه بغداد انجام شد.

یادآوری می کنیم که قرارداد تحویل LJDAM که برای مدرنیزه سازی بمب های معمولی به مهمات فوق دقیق، در ماه مه سال گذشته امضا شد. سفارش مذکور به ارزش 28 میلیون دلار تحویل 600 مجموعه هدف گیری لیزری را تا ژوئن سال آینده در نظر دارد.

آزمایش قبولی سیستم های LJDAM توسط نیروی هوایی آمریکا در ماه مارس سال جاری در میدان تیر "چاینا لیک" در کالیفرنیا انجام شد. این آزمایشات کارایی بمب ها با هدف گیری لیزری را برای نابودی اهدافی که با سرعت 110 کیلومتر در ساعت در حرکت هستند مورد تایید قرار داد.

بمب 500 پوندی GBU-54 به مست انعکاس اشعه لیزری که از هواپیما به سوی هدف تابانده شده، هدایت می شود.

نووستی

  هدایت شونده Laser JDAM برای اولین بار بر روی B-52H بارگیری  

  

BARKSDALE AFB, La., Sept. 15, 2008 --

برای اولین بار بمبهای هدایت شونده ساخت بوئینگ Laser Joint Direct Attack Munition / LJDAM برای یک پرواز آزمایشی بر روی یک فروند B-52H بارگیری شد. بمب افکن سنگین و دوربرد B-52H قابلیت حمل دامنه وسیعی از مهمات موجود در زرادخانه امریکا را داراست. پرواز آزمایشی دیگر در این راستا برای اواخر سال جاری میلادی برنامه ریزی شده است.

LJDAM شامل یک کیت استاندارد هدایت شونده JDAM به علاوه کیت هدایت لیزی است که قابلیت ردیابی سیگنالهای لیزر هدف را دارا میباشد. این بمب هدایت شونده برای منهدم ساختن اهداف متحرک و ثابت در زمین و دریا طراحی شده است. سیستم هدایت لیزری این سلاح همچنین توسط سیستم هدایت ماهواره ای GPS به صورت آلترناتیو پشتیبانی میشود.

Sept. 15, 2008
Boeing

  
برای اولین بار بمبهای هدایت شونده ساخت بوئینگ Laser Joint Direct Attack Munition / LJDAM برای یک پرواز آزمایشی بر روی یک فروند B-52H بارگیری شد. بمب افکن سنگین و دوربرد B-52H قابلیت حمل دامنه وسیعی از مهمات موجود در زرادخانه امریکا را داراست.

LJDAM شامل یک کیت استاندارد هدایت شونده JDAM به علاوه کیت هدایت لیزی است که قابلیت ردیابی سیگنالهای لیزر هدف را دارا میباشد. این بمب هدایت شونده برای منهدم ساختن اهداف متحرک و ثابت در زمین و دریا طراحی شده است. سیستم هدایت لیزری این سلاح همچنین توسط سیستم هدایت ماهواره ای GPS به صورت آلترناتیو پشتیبانی میشود.

[External Link Removed for Guests]