حکایت پسران هفت رنگ شاهزاده عباس میرزا

در اين بخش مي‌توانيد در مورد کليه‌ي مباحث مرتبط با تاريخ ايران به بحث بپردازيد

مدیران انجمن: رونین, شوراي نظارت

ارسال پست
Captain
Captain
نمایه کاربر
پست: 2746
تاریخ عضویت: چهار شنبه 23 بهمن 1392, 11:40 am
سپاس‌های ارسالی: 4485 بار
سپاس‌های دریافتی: 6505 بار

حکایت پسران هفت رنگ شاهزاده عباس میرزا

پست توسط bamn » یک شنبه 17 فروردین 1393, 8:24 pm

 تصویر 
  شاهزاده عباس میرزا فرزند فتعلیشاه قاجار و ولیعهد وی را بسیاری لایق ترین شخص در خاندان بی کفایت قاجار می دانند که اگر عمرش به دنیا بود و بعد از آن شاه نالایق به سلطنت می رسید شاید سرنوشت ایران به کلی تفاوت پیدا می کرد .  
  اما این جناب عباس میرزا دست کم ۲۶ پسر داشته اند که اکثر آنها از رجال رده بالا و حکمرانان دوره محمدشاه و ناصرالدین شاه بوده اند که قاعدتاً باید طبق ضرب المثل " پسر کو ندارد نشان از پدر " ، حکومت قاجار دارای ۲۶ صاحب منسب لایق و کاردان بوده باشد! پس چرا نبوده؟  
  در زیر اشاره کوتاهی به برخی از مشهورترین پسران عباس میرزا داریم :  
 تصویر 
  محمد میرزا :    میرزا ، پسر ارشد عباس میرزا بود که بعد از فوت پدر ، از سوی فتحعلی شاه به ولیعدی منصوب گردید و جانشین پدربزرگش شد . محمد شاه در اوایل سلطنت با بهره گیری از خدمات قائم مقام فراهانی به عمران و پیشرفت کشور همت داشت اما بعد از آنکه با توطئه و دسیسه چینی درباریان این وزیر لایق را به قتل رسانید تبدیل به شاهی ضعیف و آلت دست اطرافیانش شد و پسرش (ناصرالدین شاه) هم راه وی را پیمود .    
 تصویر 
  بهرام میرزا :   دوم عباس میرزا ، که در جنگ ها همواره در کنار پدر بود و عباس میرزا اعتماد زیادی به وی داشت . بعد از به تخت نشستن برادرش ، والی نواحی غربی ایران (کردستان و کرمانشاه و لرستان) شد و شورش قبایل لر و بختیاری را سرکوب کرد اما به خاطر شکایت مردم کرمانشاه از حکومت عزل شد . با روی کار آمدن ناصرالدین شاه حاکم فارس شد و مورد توجه امیرکبیر بود و بعد از آن هم تا زمان مرگ در دربار ناصرالدین شاه مناسب مختلفی داشت . او در زمان صدارت امیرکبیر کتاب "نظام ناصری" را نوشت که از اولین منابع فارسی آموزش فنون نوین نظامی محسوب می شد .   
 تصویر 
  بهمن میرزا :   پسر عباس میرزا بود و در اواخر حکومت محمدشاه مدعی سلطنت گردید اما بعد از روی کار آمدن ناصرالدین شاه با وجود حمایت روسیه ، ادعایش راه به جایی نبرد و به روسیه فرار کرد و تا آخر عمر در شهر شوشی (منطقه قره باغ آذربایجان) زندگی کرد .    
  جهانگیر میرزا :   به تخت نشستن محمدشاه والی خوی بود و از خود تحرکاتی نشان داد که نشان از تهدید پایه های سلطنت بود از این رو به دستور شاه کور شد . مخالفان قائم مقام فراهانی فرمان کور کردن جهانگیرمیرزا و دیگر برادر شاه را به این وزیر نسبت می دادند و این یکی از بهانه های آنها برای تحریک شاه به قتل وی بود . جهانگیر میرزا بعد از کور شدن در تویسرکان ساکن شد و خاندان جهانگیری تویسرکان از نسل او هستند .   
  فریدون میرزا :   از به تخت نشستن محمدشاه والی آذربایجان شد و پس از آن هم مناسب حکمرانی فارس و خراسان را داشت . در زمان حکومتش بر خراسان خان خیوه (خوارزم) به تحریک روسها قصد اشغال خراسان را داشت اما در سرخس از سپاه فریدون میرزا شکست خورد و کشته شد .   
  اسکندر میرزا :   گویند هنگامی که در زمان حکومت عباس میرزا تبریز دچار بیماری طاعون شد او تنها کس از خانواده قاجار بود که حاضر نشد شهر را ترک کند و به اداره امور پرداخت ، از این رو مورد توجه پدر قرار گرفت . با روی کار آمدن محمدشاه از سیاست کناره گیری کرد و خانه نشین شد . در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه ، به پیشنهاد امیرکبیر حکمران قزوین شد اما بعد از قتل امیر ، میرزا آقاخان نوری او را برکنار کرد و اسکندرمیرزا یک بار دیگر منزوی و تا آخر عمر خانه نشین گردید .   
 تصویر 
  خسرو میرزا :   پسر عباس میرزا ، پس از قتل گریبایدوف در تهران ، به عنوان سفیر صلح ایران راهی مسکو شد و طی حدود یک سال مذاکره ، روسیه را از آغاز جنگی جدید منصرف کرد . در این سفر میرزا تقی خان فراهانی ۲۲ ساله که بعدها امیرکبیر شد به عنوان منشی خسرو را همراهی کرد . با به تخت نشستن محمدشاه ، خسرو میرزا هم مثل جهانگیر میرزا مورد سوظن قرار گرفت و کور شد که تحریک شاه به صدور این فرمان را هم به قائم مقام فراهانی نسبت می دهند . خسرو هم مثل جهانگیر بعد از کور شدن تا آخر عمر در تویسرکان ساکن گردید .   
  اردشیر میرزا :   نهم عباس میرزا بود و حکمرانی استرآباد و آذربایجان و خراسان را در طول عمرش تجربه کرد . شاعر بود و اعتیاد مفرطی به مصرف شراب داشت تا جایی که بر اثر از کار افتادن و نارسایی کبد مرد .   
 تصویر 
  مراد میرزا :   به حسام السلطنه ، بزرگترین سردار ایران در زمان ناصرالدین شاه بود که به عنوان حاکم خراسان مامور فتح هرات گردید و پس از موفقیت در این لشکرکشی از ناصرالدین شاه اجازه حمله به سرحدات هندوستان را خواستار شد اما بی کفایتی برادر دیگرش و سست عنصری شاه قاجار هرات را هم به باد داد! حسام السلطنه و پسرش همواره مورد اعتماد دربار بودند و هر ولایتی دچار مشکل و شورش می شد آنها به آن ولایت مامور می شدند بطوری که فقط وی را پنج بار به حکومت خراسان منصوب نمودند!   
 تصویر 
  فرهاد میرزا :   از عباس میرزا خوشنام ترین شاهزاده قاجار محسوب می شود! در جوانی و هنگام به تخت نشستن محمدشاه به سفارت انگلیس پناهنده شد و به همین جهت محبوبیت کمی بین مردم داشت اما کم کم نسبت به آیت الله حاج ملاعلی کنی ارادت پیدا کرد و همین مسئله باعث تغییر روحیه وی شد و تبدیل به شخصی مذهبی و مردم دوست گردید و بویژه بخاطر مرمت و توسعه صحن حرم کاظمین شهرت فراوانی دارد . البته وی به عنوان حکمران هم در برخی ولایات مثل لرستان خدمت کرد اما بیشتر به سبب تالیفاتی که در موضوعات علمی و مذهبی داشته ماندگار شده است . فرهاد میرزا را پس از مرگ در حرم کاظمین دفن کردند و روایت شده خودش وصیت داشته حقیرانه و بدون تشریفات دفن شود اما متولی حرم بخاطر اشاره امام موسی کاظم(ع) در خواب ، برایش مراسم بزرگی گرفته است .   
  فیروز میرزا :   از مرگ فتحعلی شاه ، حسین علی میرزا ، والی فارس ، که پس از مرگ عباس میرزا ، پسر ارشد فتحعلی شاه محسوب می شد داعیه سلطنت نمود ، محمدشاه فیروز میرزا را که در آن زمان ۱۷ سال داشت به جنگ عمو فرستاد و حسین علی میرزا در این جنگ شکست خورد در نتیجه فیروز میرزا سردار اول ایران در زمان محمدشاه گردید و در لشکرکشی به هرات هم نقش داشت . در زمان ناصرالدین شاه به عنوان حکمران به ولایات مختلفی مامور گردید و شروع به ثروت اندوزی کرد . ناصرالدین شاه هم لقب فرمانفرما را به وی داد که پس از مرگش این لقب به پسرش عبدالحسین میرزا رسید و این عبدالحسین میرزا همان فرمانفرمای معروفی است که در زمان احمدشاه و رضا شاه آنقدر دارای قدرت و ثروت بود که حسادت رضاشاه را برانگیخت و باعث نابودیش شد!   
  خانلر میرزا :   گل پسر عباس میرزا دقیقاً قرینه جناب مراد میرزا حسام السلطنه بود! زمانی که حسام السلطنه هرات را فتح کرد ، خانلر میرزا که حاکم خوزستان بود با قشون هشت هزار نفریش از نیروی سیصد نفری انگلیس شکست خورد و از اهواز به شوشتر گریخت! همین شکست باعث عقد قرارداد صلح ننگین پاریس و عقب نشینی ایران از هرات گردید . خانلر میرزا هنگام مرگ حاکم اصفهان بود!   
  مهدی قلی میرزا :   پسر عباس میرزا بود و در سال ۱۲۶۲ هجری که بابیان در مازندران شورش کردند والی آن سامان بود و در جنگ قلعه طبرسی آنها را شکست داده و بسیاریشان را کشت از این رو بابیان و بهائیان از وی نفرت زیادی دارند و جنایات زیادی را در این جنگ به وی نسبت می دهند!   
  و ...  
:razz: :razz: :razz: :razz:

Captain
Captain
نمایه کاربر
پست: 2746
تاریخ عضویت: چهار شنبه 23 بهمن 1392, 11:40 am
سپاس‌های ارسالی: 4485 بار
سپاس‌های دریافتی: 6505 بار

Re: حکایت پسران هفت رنگ شاهزاده عباس میرزا

پست توسط bamn » دو شنبه 23 دی 1398, 12:53 pm

{اصلاح و بازسازی متن بالا}
 تصویر 
 شاهزاده عباس میرزا (مرگ در سال 1249 هجری) فرزند فتحعلی شاه قاجار (مرگ در سال 1250 هجری) و ولیعهد وی را بسیاری لایق ترین شخص در خاندان بی کفایت قاجار می دانند که اگر عمرش به دنیا بود و بعد از آن شاه نالایق به سلطنت می رسید شاید سرنوشت ایران به کلی تفاوت پیدا می کرد .  
 اما این جناب عباس میرزا دست کم ۲۶ پسر داشته اند که اکثر آنها از رجال رده بالا و حکمرانان دوره محمدشاه و ناصرالدین شاه بوده اند که قاعدتاً باید طبق ضرب المثل " پسر کو ندارد نشان از پدر " ، حکومت قاجار دارای ۲۶ صاحب منسب لایق و کاردان بوده باشد! پس چرا نبوده؟  
در زیر اشاره کوتاهی به برخی از مشهورترین پسران عباس میرزا داریم :  
:
 تصویر 
  محمد میرزا :    محمد میرزا ، پسر ارشد عباس میرزا بود که بعد از فوت پدر ، از سوی فتحعلی شاه به ولیعهدی منصوب گردید و جانشین پدربزرگش شد . محمد شاه در اوایل سلطنت با بهره گیری از خدمات قائم مقام فراهانی به عمران و پیشرفت کشور همت داشت اما بعد از آنکه با توطئه و دسیسه چینی درباریان این وزیر لایق را به قتل رسانید تبدیل به شاهی ضعیف و آلت دست اطرافیانش شد و پسرش (ناصرالدین شاه) هم راه وی را پیمود . (مرگ محمد شاه در سال 1264 هجری)

*
 تصویر 
 بهرام میرزا :   پسر دوم عباس میرزا معروف به معزالدوله ، که در جنگ ها همواره در کنار پدر بود و عباس میرزا اعتماد زیادی به وی داشت . بعد از به تخت نشستن برادرش ، والی نواحی غربی ایران (کردستان و کرمانشاه و لرستان) شد و شورش قبایل لر و بختیاری را سرکوب کرد اما به خاطر شکایت مردم کرمانشاه از حکومت عزل شد . با روی کار آمدن ناصرالدین شاه حاکم فارس شد و مورد توجه امیرکبیر بود و بعد از آن هم تا زمان مرگ در دربار ناصرالدین شاه مناسب مختلفی داشت . او در زمان صدارت امیرکبیر کتاب "نظام ناصری" را نوشت که از اولین منابع فارسی آموزش فنون نوین نظامی محسوب می شد .  (مرگ در سال 1299 هجری)

*

جهانگیر میرزا :   در زمان به تخت نشستن محمدشاه والی خوی بود و از خود تحرکاتی نشان داد که نشان از تهدید پایه های سلطنت بود از این رو به دستور شاه کور شد . مخالفان قائم مقام فراهانی فرمان کور کردن جهانگیرمیرزا و دیگر برادر شاه را به این وزیر نسبت می دادند و این یکی از بهانه های آنها برای تحریک شاه به قتل وی بود . جهانگیر میرزا بعد از کور شدن در تویسرکان ساکن شد و خاندان جهانگیری تویسرکان از نسل او هستند . (مرگ در سال 1269 هجری)

*
تصویر
 
 بهمن میرزا :   چهارمین پسر عباس میرزا بود و در اواخر حکومت محمدشاه مدعی سلطنت گردید اما بعد از روی کار آمدن ناصرالدین شاه با وجود حمایت روسیه ، ادعایش راه به جایی نبرد و به روسیه فرار کرد و تا آخر عمر در شهر شوشی (منطقه قره باغ آذربایجان) زندگی کرد .  (مرگ در سال 1301 هجری)

*
  
فریدون میرزا :   بعد از به تخت نشستن محمدشاه والی آذربایجان شد و پس از آن هم مناسب حکمرانی فارس و خراسان را داشت . در زمان حکومتش بر خراسان خان خیوه (خوارزم) به تحریک روسها قصد اشغال خراسان را داشت اما در آق دربند سرخس از سپاه فریدون میرزا شکست خورد و کشته شد . فریدون میرزا یک سال پس از این پیروزی بر اثر بیماری وبا درگذشت و خائنان دربار قاجار چنان کردند که از فتح الفتوح او در تاریخ نشانی نماند! (مرگ در سال 1272 هجری)

*

اسکندر میرزا : گویند هنگامی که در زمان حکومت عباس میرزا تبریز دچار بیماری طاعون شد او تنها کس از خانواده قاجار بود که حاضر نشد شهر را ترک کند و به اداره امور پرداخت ، از این رو مورد توجه پدر قرار گرفت . با روی کار آمدن محمدشاه از سیاست کناره گیری کرد و خانه نشین شد . در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه ، به پیشنهاد امیرکبیر حکمران قزوین شد اما بعد از قتل امیر ، میرزا آقاخان نوری او را برکنار کرد و اسکندرمیرزا یک بار دیگر منزوی و تا آخر عمر خانه نشین گردید . محمد طاهر میرزا پسر ارشد او از نویسندگان و مترجمان معروف اواخر دوره قاجار بود که بسیاری از آثار ادبی اروپا (از جمله رمان های الکساندر دوما) را برای اولین بار به فارسی ترجمه نمود . نوه محمد طاهر میرزا هم سلیمان میرزا اسکندری بود که از اولین کمونیست های ایران و از بنیانگذاران حزب دموکرات و حزب توده محسوب می شود! (مرگ اسکندرمیرزا در سال 1273 هجری)

*
 تصویر 
خسرو میرزا :  هفتمین پسر عباس میرزا ، پس از قتل گریبایدوف در تهران ، به عنوان سفیر صلح ایران راهی مسکو شد و طی حدود یک سال مذاکره ، روسیه را از آغاز جنگی جدید منصرف کرد . در این سفر میرزا تقی خان فراهانی ۲۲ ساله که بعدها امیرکبیر شد به عنوان منشی خسرو را همراهی کرد . با به تخت نشستن محمدشاه ، خسرو میرزا هم مثل جهانگیر میرزا مورد سوظن قرار گرفت و کور شد که تحریک شاه به صدور این فرمان را هم به قائم مقام فراهانی نسبت می دهند . خسرو هم مثل جهانگیر بعد از کور شدن تا آخر عمر در تویسرکان ساکن گردید . (مرگ در سال 1301 هجری)

*

قهرمان میرزا : محمد میرزا که بعدها شد محمد شاه به قهرمان میرزا اعتماد کامل داشت و پس از فوت پدرشان (عباس میرزا) که برای تعیین تکلیف ولیعهدی عازم تهران شد ، قهرمان میرزا را به عنوان نایب خود بر حکومت خراسان گذاشت و کمی پس از به تخت نشستن هم او را مامور حکومت بر آذربایجان کرد . اما عمر قهرمان میرزا بسیار کوتاه بود و در بین پسران ارشد عباس میرزا اولین کسی بود که فوت کرد (مرگ در سال سال 1255 هجری)

*
تصویر
اردشیر میرزا :   پسر نهم عباس میرزا از مادری ارمنی بود و حکمرانی استرآباد و آذربایجان و خراسان را در طول عمرش تجربه کرد . شاعر بود و اعتیاد مفرطی به مصرف شراب داشت تا جایی که بر اثر از کار افتادن و نارسایی کبد مرد . (مرگ در سال 1283 هجری)

*
 تصویر 
مراد میرزا :   معروف به حسام السلطنه و سیزدهمین پسر عباس میرزا ، بزرگترین سردار ایران در زمان ناصرالدین شاه بود که به عنوان حاکم خراسان مامور فتح هرات گردید و پس از موفقیت در این لشکرکشی از ناصرالدین شاه اجازه حمله به سرحدات هندوستان را خواستار شد اما بی کفایتی برادر دیگرش و سست عنصری شاه قاجار هرات را هم به باد داد! حسام السلطنه و پسرش (ابوالفتح میرزا) همواره مورد اعتماد دربار بودند و هر ولایتی دچار مشکل و شورش می شد آنها به آن ولایت مامور می شدند بطوری که فقط وی را پنج بار به حکومت خراسان منصوب نمودند!  (مرگ در سال 1300 هجری)

*
 تصویر 
فرهاد میرزا : پس از از عباس میرزا خوشنام ترین شاهزاده قاجار محسوب می شود! در جوانی و هنگام به تخت نشستن محمدشاه به سفارت انگلیس پناهنده شد و به همین جهت محبوبیت کمی بین مردم داشت اما کم کم نسبت به آیت الله حاج ملاعلی کنی ارادت پیدا کرد و همین مسئله باعث تغییر روحیه وی شد و تبدیل به شخصی مذهبی و مردم دوست گردید و بویژه بخاطر مرمت و توسعه صحن حرم کاظمین شهرت فراوانی دارد . البته وی به عنوان حکمران هم در برخی ولایات مثل لرستان خدمت کرد اما بیشتر به سبب تالیفاتی که در موضوعات علمی و مذهبی داشته ماندگار شده است . فرهاد میرزا را پس از مرگ در حرم کاظمین دفن کردند و روایت شده خودش وصیت داشته حقیرانه و بدون تشریفات دفن شود اما متولی حرم بخاطر اشاره امام موسی کاظم(ع) در خواب ، برایش مراسم بزرگی گرفته است . (مرگ در سال 1305 هجری)

*
تصویر

تصویر

{عکس بالا نفر وسط فیروزمیرزا فرمانفرما - عکس پایین : عبدالحسین میرزا فرمانفرما)
.
فیروز میرزا :  پس از مرگ فتحعلی شاه ، حسین علی میرزا ، والی فارس ، که پس از مرگ عباس میرزا ، پسر ارشد فتحعلی شاه محسوب می شد داعیه سلطنت نمود ، محمدشاه فیروز میرزا را که در آن زمان ۱۷ سال داشت به جنگ عمو فرستاد و حسین علی میرزا در این جنگ شکست خورد در نتیجه فیروز میرزا سردار اول ایران در زمان محمدشاه گردید و در لشکرکشی به هرات هم نقش داشت . در زمان ناصرالدین شاه به عنوان حکمران به ولایات مختلفی مامور گردید و شروع به ثروت اندوزی کرد . ناصرالدین شاه هم لقب فرمانفرما را به وی داد که پس از مرگش این لقب به پسرش عبدالحسین میرزا رسید و این عبدالحسین میرزا همان فرمانفرمای معروفی است که در زمان احمدشاه و رضا شاه آنقدر دارای قدرت و ثروت بود که حسادت رضاشاه را برانگیخت و باعث نابودیش شد! (مرگ فیروزمیرزا در سال 1303 هجری)

*

 خانلر میرزا : این گل پسر عباس میرزا دقیقاً قرینه جناب مراد میرزا حسام السلطنه بود! زمانی که حسام السلطنه هرات را فتح کرد ، خانلر میرزا که حاکم خوزستان بود با قشون هشت هزار نفریش از نیروی سیصد نفری انگلیس شکست خورد و از اهواز به شوشتر گریخت! (1273 هجری) همین شکست باعث عقد قرارداد صلح ننگین پاریس و عقب نشینی ایران از هرات گردید . خانلر میرزا هنگام مرگ حاکم اصفهان بود! (مرگ در سال 1278 هجری)

(توضیحات تکمیلی : در واقع شکست خانلر میرزا از قوای انگلیس در خرمشهر و اهواز پس از امضای قرارداد صلح نگین پاریس بوده! زیرا میرزا آقاخان نوری صدراعظم دست نشانده و سست عنصر به محض تصرف هرات توسط قشون حسام السلطنه و تهدید انگلیس به حمله به جنوب ایران ، نماینده تام الختیاری را برای مذاکره با انگلیسی ها روانه پاریس کرد و زمانی که خانلر میرزا از قشون انگلیس در خرمشهر شکست خورد بیست روز از امضای قرارداد صلح ننگین پاریس می گذشت اما حدود دوماه طول کشید تا خبر آن به دربار ایران برسد! نکته دیگر اینکه قشون انگلیس در جنگ خرمشهر حدود دو هزار نفر بودند با 40 کشتی جنگی در برابر هشت تا ده هزار سرباز خانلر میرزا ، اما اشتباه شاهزاده آنجا بود که برخلاف توصیه دیگران همه نیروها و توپخانه اش را در سنگرهایی که در امتداد ساحل آبادان و خرمشهر ساخته بودند پراکنده کرد و زمانی که توپخانه انگلیس تعدادی از این سنگرها را نابود نمود سربازان ایرانی بی نظم و پراکنده شروع به عقب نشینی کردند در حالی که خانلر میرزا فکر می کرد می تواند آنها را برای حمله به نیروهای پیاده انگلیسی (پس از پیاده شدن از کشتی ها) دوباره سازماندهی کند اما این عقب نشینی بی نظم تا اهواز ادامه یافت و تازه در آنجا هم که شاهزاده سعی در آراستن دوباره سپاه داشت با آمدن سه کشتی (حامل سیصد سرباز) دوباره خود را باخت و تا شوشتر عقب نشست و آنجا بود که خبر توافق صلح را از نماینده ژنرال انگلیسی دریافت کرد!)

*
تصویر

{تصویر خیالی ترسیم شده توسط یک نقاش بهایی از جنگ قلعه طبرسی}
.
مهدی قلی میرزا :   بیستمین پسر عباس میرزا بود و در سال ۱۲۶۲ هجری که بابیان در مازندران شورش کردند والی آن سامان بود و در جنگ قلعه طبرسی آنها را شکست داده و بسیاریشان را کشت از این رو بابیان و بهائیان از وی نفرت زیادی دارند و جنایات زیادی را در این جنگ به وی نسبت می دهند!  (مرگ در سال 1270 هجری)
  و ...  
:razz: :razz: :razz: :razz:

ارسال پست

بازگشت به “تاريخ ايران”