آشنايي با جنگنده دفاع هوایی دوربرد اف-14

در اين بخش مي‌توانيد در مورد کليه مباحث مرتبط با هواپيماهاي نظامي به بحث بپردازيد

مدیران انجمن: SAMAN, شوراي نظارت, مديران هوافضا

Colonel II
Colonel II
پست: 1065
تاریخ عضویت: یک‌شنبه 28 اسفند 1384, 2:04 pm
محل اقامت: زیر آسمون خدا
سپاس‌های دریافتی: 407 بار
تماس:

آشنايي با جنگنده دفاع هوایی دوربرد اف-14

پست توسط آرمان »

اف-14 تامکت، پرنده جلوتر از زمان

نویسنده: آرمان

بدون شک دیگر کسی نیست که کوچکترین سررشته از علم هوانوردی داشته باشد، اما هواپیمای افسانه ای اف-14 تامکت را نشناسد. این جنگنده ی به واقعیت جلوتر از زمان، در حدود سه دهه پیش برای نخستین بار پا به عرصه وجود نهاد و تا امروز هم، حریفی شایسته رقابت با این هواپیمای به یاد ماندنی یافت نشده است. گفتنی است که این هواپیما، چند سال پس از نخستین پروازش به خدمت نیروی هوایی ایران نیز در آمد و خلبانان تیزپرواز این نیرو، افتخارات فراوانی را به خصوص در دوران دفاع مقدس برای میهن اسلامیمان آفریدند. در مقاله زیر، به بررسی چگونگی به وجود آمدن این جنگنده پیشرفته، ویژگی ها و تاریخچه ای از حضور آن در نیروی هوایی ایران نیز خواهیم پرداخت.



تاریخچه و چگونگی تولد جت فوق پیشرفته تامکت

بر همگان آشکار است که دوران پس از جنگ جهانی دوم، دوران رقابت دو بلوک شرق و غرب و به سخن دیگر، ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق بوده است. در آن زمان که از آن با نام «جنگ سرد» یاد می شود، تمرکز رقابت دو کشور آشکارا بر سر نیروی هوایی و صنعت هواپیمایی بود. در دهه شصت میلادی، ایالات متحده با طراحی و تولید جنگنده قرن، یعنی اف-4 فانتوم، گوی سبقت را از شوروی سابق ربود. فانتوم به جرات یکی از پرآوازه ترین هواپیماهای نظامی بوده که در طول تاریخ هوانوردی نظامی به تولید رسیده است. این هواپیما، برای نیل به هدف های نیروی هوایی ایالات متحده و همچنین حفاظت از ناوهای هواپیمابر آن کشور طراحی شده بود و در دوران جنگ ویتنام، شمار بسیاری از میگ های شوروی سابق را نابود کرد. اسرائیل با بهره گیری از همین هواپیما، حدود 400 فروند از هواپیماهای اعراب را در همان دو روز نخست جنگ ساقط نمود. اف-4، به دلیل ویژگی های منحصر به فردش، از کشورهای هم پیمان آمریکا نیز طرفداران بسیاری داشت و همچنان که می دانیم به کشورهای نسبتاً زیادی نیز فروخته شد. اما آرام آرام، با گسترش و پیشرفت هواپیماهای ساخت شوروی، به تدریج ضعف نسبی فانتوم در برابر تهدید هواپیماهایی چون میگ 25 شوروی بیش از پیش آشکار گردید. در نتیجه، در اواخر دهه 60 میلادی، وزارت دفاع ایالات متحده، پروژه T.F.X را برای ساخت یک جنگنده ناونشین نوین به مناقصه گذاشت. از میان حدود 6.000 طرح پیشنهادی، طرح هواپیمای اف-14 تامکت از سوی شرکت گرومن برگزیده شد و بدین گونه بود که دوران طلایی جنگنده تامکت، آغازیدن گرفت.


--------------------------------------------------------------------------------
تصویر

تصویری گرافیکی از انواع تامکت، با عنوان «اف-14 تامکت، افسانه قرن»


--------------------------------------------------------------------------------

اف-14 تامکت چگونه هواپیمایی بود

در طرح شرکت گرومن، هواپیمای اف-14 تامکت هواپیمایی نسبتاً در اندازه های بزرگ، دو سرنشینه، دو موتوره و بال متغیر بود. این هواپیما، می بایست دارای سرعت برخاست و فرود کمی برای انجام عملیات از روی ناوهای هواپیمابر بوده و قادر باشد به اطمینان هرچه تمام تر، ایمنی ناوهای هواپیمابر را تامین نماید. در حقیقت، طراحی هواپیمای اف-14 از طرح هواپیمای اف-111 که یک بمب افکن سبک نیروی هوایی بود مشتق شد. اما ویژگی های جدیدی چون وزن به مراتب کمتر، موتورهای تازه طراحی شده و قدرتمند تر، سیستم تسلیحاتی و کابین مدرن تر، همه و همه عواملی بود که تامکت را به طور کلی از اف-111 متمایز می ساخت. اف-14 تامکت با دارابودن طولی حدود 20 متر، جنگنده ای در کلاس جنگنده های بزرگ از نظر ابعاد به شمار می آمد. فاصله دو سر بالهای آن، در حالت بسته به 10 متر و در حالت کاملاً باز به حدود 19 متر می رسید. به واسطه به کار بردن سیستم های شناسایی و راداری پیشرفته، وجود دو خلبان برای تکمیل عملیات امری بود کاملاً اجتناب ناپذیر. موتورهای نمونه های اولیه این هواپیما، موتورهای TF-30-P414A ساخت شرکت پرات اند ویتنی بودند که اصلاً یک نمونه ارتقاء یافته از موتورهای هواپیمای اف-111 بود.


--------------------------------------------------------------------------------
تصویر


هواپیماهای تامکت پارک شده روی عرشه ناو


--------------------------------------------------------------------------------

اما در مدل های بعدی این هواپیما، به دلیل برخی معایب این موتور، مدل F110 جنرال الکتریک جایگزین این نوع موتور شد. از نظر طرح کلی بدنه و سازه، هواپیما ابتداً از یک قسمت دماغه ی متشابه با دیگر هواپیما ها برای جا دادن خلبانان تشکیل می شد. اما علی رغم طراحی های مرسوم با بدنه باریک و موتورها نزدیک به هم، این هواپیما دارای بدنه ای عریض و پهن اما باریک بود و موتورها با فاصله ای غیر معمول، دور از هم و در دو طرف بدنه به طور موازی و در یک ساختار مرکزی شکل گرفته بودند. ترمزهای هوایی اف-14، شامل دو صفحه به شکل بال های پروانه بود که در قسمت انتهایی هواپیما و از بین دو موتور، یکی در سطح بالایی بدنه و یکی در سطح زیرین به ترتیب به سمت بالا و پایین باز می شدند که برای کاهش سرعت اضطراری، بسیار کارا و مفید عمل می کردند. هواپیمای تامکت برای نخستین بار، طرح دو سکان عمودی را برای کنترل هر چه بهتر هواپیما در سرعت های بالا، و همچنین در شرایطی که یکی از موتورها از کار باز می ایستاد، به کار گفت. این طرح، بعد ها در اکثر جنگنده های بعدی ساخت ایالات متحده به جز اف-16 معمول شده و سپس به وسیله خانواده سوخو 27 روسی، تقلید شد.


--------------------------------------------------------------------------------

تصویر

تامکت آمریکایی با رنگ آمیزی به شیوه تامکت های ایرانی


--------------------------------------------------------------------------------

ویژگی های منحصر به فرد تامکت

بال های متغیر: همانطور که قبلاً گفته شد، لازم بود اف-14 تامکت هواپیمایی باشد با قابلیت برخاست و فرود در سرعت های بسیار پایین؛ و این ویژگی برای تسهیل عملیات از روی ناوهای هواپیمابر مورد نظر بود. نتایج تحقیقات شرکت گرومن، به جایی رسید که معلوم شد هواپیمای تامکت، باید هواپیمایی با بال های متغیر باشد تا بتواند به خوبی با سرعت های نسبتاً کم تیک آف نموده و سپس بتواند با همین پیکربندی، در سرعت های بالا نیز کروز کرده و مشکلی برای پرواز مافوق صوت هم نداشته باشد. بال های متغیر هواپیمای اف-14، با نهایت دقت و ظرافت طراحی شده و نتیجتاً، آزمایش ها بر روی این بال ها، حکایت از کارایی فوق العاده و بی نقص این نوع بال ها داشت. بال های تامکت، با قابلیت تغییر زاویه از 20 درجه در حالت کاملاً باز تا 68 درجه تا حالت کاملاً بسته طراحی شد. کارشناسان شرکت گرومن، اهرمی را در کابین خلبان تعبیه کردند که بدان وسیله، خلبان می توانست بال های هواپیمایش را تا 75 درجه برای جاگیری کمتر روی عرشه ناوهای هواپیمابر ببندد. در سرعت های پایین، بال ها تماماً گسترده شده و با کمک فلپ ها، بیشترین نیروی برا را برای برخاست فراهم می کردند. به تدریج با افزایش سرعت، بال ها برای افزایش عدد ماخ بحرانی، به سمت عقب مایل شده و از تولید نیروی پسای اضافی جلوگیری می نمایند. تمام عملیات تغییر زاویه بال ها بدون دخالت خلبان و تنها به وسیله یک کامپیوتر درونی ویژه کنترل می شود. ناگفته نماند، سیستم بال های متغیر به دلیل طراحی ویژه سامانه ی بسیار گران قیمتی است و در هواپیماهای جنگنده ی بعدی ایالات متحده، به کار گرفته نشد.


سیستم موشکی فینیکس: تمامی جنگنده های نسل سوم به بعد ایالات متحده، از موشک های تقریباً یکسانی بهره می برند: سایدوایندر، اسپارو، و یا آمرام. حتی جنگنده ای چون اف-15 ایگل که بسیار شناخته شده است، از موشک های نسبتاً معمولی و مشابهی بهره می برد. اما این قضیه در مورد تامکت صدق نمی کند. هواپیمای اف-14، برای استفاده از سیستم موشکی جدیدی به نام فینیکس یا Phoenix ساخته شده بود و ترکیب تامکت-فینیکس، یک ترکیب جدا نشدنی است. موشک دوربرد فینیکس با کد AIM-54، موشکی هوا به هواست با قابلیت هدف قراردادن اهدافی در فاصله ی بیش از 160 کیلومتر بر ساعت، در هر ارتفاع، هر ساعت از شبانه روز و هر نوع شرایط آب و هوایی. هواپیمای تامکت قادر به حمل 6 فروند موشک فینیکس در هر پرواز است که تعدادی واقعاً چشمگیر است. رادار فوق العاده پیشرفته پالس دوپلر AWG-9 یک رادار چند حالته است که قادر به شناسایی بیست و چهار هدف به طور همزمان و شلیک مستقیم به شش عدد از آنان می باشد. البته این سیستم که در دهه 1960 طراحی شده است، یکی از قدیمی ترین سیستم های رادار هوا به هوا می- باشد اما، هنوز هم بسیار پرقدرت می نماید و با استفاده از نرم افزار های کنترلی جدید توانایی های آن برای تبدیل به یک سیستم برای قرن بیست و یکم افزایش یافته است. موشک یک میلیون دلاری فینیکس، موشکی با قابلیت «شلیک کن و فراموش کن» است. این ویژگی بدین معنیست که خلبان پس از شلیک موشک، نیازی به قفل ماندن رادار هواپیما بر روی هدف ندارد و می تواند آزادانه به نبرد با جنگنده های دیگر دشمن بپردازد. همچنین شاید هدف مورد نظر، بسیار دور باشد که در این صورت، قفل ماندن رادار به مدت زمان طولانی بر روی هدف، کار عاقلانه ای به نظر نمی آید. بدین صورت است که هنگامی که موشک فینیکس هدف خود منهدم می سازد، هواپیمای تامکت شلیک کننده آن، می تواند به فرودگاه خود رسیده و حتی خاموش و در آشیانه پارک هم شده باشد. این مورد حتی در مورد شش هدف هم زمان نیز صادق است. سیستم موشکی فینیکس یکی از عوامل بالقوه ایست قدرت مافوق تصوری به تامکت بخشیده است.


اف-14 تامکت، در خدمت نیروی هوایی ایران

در همان سال های آغازین تولید هواپیمای تامکت، جت فوق پیشرفته ای که به دلیل پیچیدگی آن به «کامپیوتر پرنده» مشهور شده بود، کشورهای زیادی از جمله اسرائیل، یعنی هم پیمان نزدیک آمریکا خواستار دریافت این عقاب تیز پرواز حتی در برابر پرداخت بهای گزاف شدند، اما ایالات متحده این هواپیما را به هیچ یک از کشورهای خواهان در آن زمان نفروخت. در آن سال ها، در طی سفر ریچارد نیکسون رییس جمهور وقت آمریکا به ایران، حکومت آن زمان ایران در خواست خرید هواپیمای پیشرفته ای را برای دفع خطر های احتمالی از سوی میگ های 25 شوروی که آزادانه بر فراز ایران پرواز می کردند، به وی تقدیم کرد. نیکسون، هواپیماهای اف-15 ایگل و اف-14 تامکت را پیشنهاد داد، که نهایتاً تامکت به عنوان هواپیمای خریداری شده انتخاب گردید. گفته می شود که در آن زمان، به دلیل پیچیدگی و هزینه زیاد طرح تامکت، شرکت گرومن با تولید هفت پیش نمونه تامکت برای نیروی دریایی ایالات متحده، در شرف ورشکستگی قرار گرفته بود. اما وام چند میلیون دلاری حکومت آن زمان ایران به این شرکت برای تولید 10 فروند تامکت برای نیروی هوایی ایران، گرومن را از ورطه نابودی اقتصادی بیرون کشانید. جالب است بدانید که هم زمان با سفارش ایران، کشور عربستان هم درخواست کرده بود به جای هواپیمای اف-15، هواپیماهای اف-14 در مقابل بهای بیشتر به آنان تحویل داده شود، اما ایالات متحده اظهار داشته بود که :«اف-14 تامکت هنوز برای خلبانان عرب زود است.» این گفته، نشان دهنده مهارت، تجربه و سابقه زیاد خلبانان ایرانی داشت که برای پرواز با پرنده 40 میلیون دلاری انتخاب شده بودند.


--------------------------------------------------------------------------------

تصویر

اسکادران تامکت های ایران در بوشهر


--------------------------------------------------------------------------------

از هشتاد فروند هواپیمای سفارشی اف-14 تامکت A، تا زمان وقوع انقلاب شکوهمند اسلامی، به دلیل قطع روابط سیاسی با آمریکا، تعداد 79 فروند آن ها به همراه 245 فروند موشک فینیکس تحویل ایران شد که نخستین فروند آن ها با رنگ آمیزی خاص بدنه، در تاریخ بیستم بهمن ماه سال 1354 در فرودگاه مهرآباد به زمین نشسته و طی مراسمی، تحویل ناوگان نیروی هوایی ایران شد. در طی سال های جنگ تحمیلی، هواپیماهای فوق پیشرفته تامکت به همراه فانتوم های ایران، خسارات جبران ناپذیری را به نیروی هوایی عراق وارد آوردند که اگر تقویت بعدی عراق بعثی توسط غرب صورت نمی گرفت، نیروی هوایی عراق در ابتدا به طور کلی نابود و تقریباً فلج گشته بود. در زمان جنگ، تبلیغات گسترده ای در مورد اینکه تامکت های ایرانی به دلیل کمبود قطعات یدکی قادر به پرواز نیستند و حتی اگر بتوانند پرواز هم بکنند، هیچ گاه قادر نیستند که جنگنده های عراق را نابود سازند.


--------------------------------------------------------------------------------
تصویر

دو تامکت ایرانی پارک شده در کنار هم


--------------------------------------------------------------------------------

اما در جنگ خلیج فارس، خلبانان اف-14 نیروی دریایی آمریکا اظهار داشتند که زمانی که هواپیمای آنان در صحنه نبرد پدیدار می شد، هواپیماهای عراقی بدون هیچ درگیری بعدی به سرعت آسمان را ترک می گفتند. گویا از تامکت های ایرانی در زمان جنگ تحمیلی، خاطره چندان خوشی برای خلبانان مبتدی عرب باقی نمانده بود، به طوری که حتی گفته می شد که فرمانده نیروی هوایی عراق به خلبانان فرمان داده است که در صورت مشاهده تامکت های ایرانی، به سرعت عقب نشینی کرده و درصدد مقابله با آن بر نیایند؛ چرا که پیروز نبرد از ابتدا معلوم بود.

آینده جنگنده موفق اف-14 تامکت

در نیروی دریایی آمریکا، قرار بر این است که تامکت افسانه ای، در مدل های کنونی حداکثر تا سال 2008 میلادی بازنشسته و به موزه های هوایی سپرده شود و برنامه ها بر این اساس است که جای خالی این جنگنده نیز به وسیله جنگنده F/A-18 Super Hornet تا حدودی پر شود. البته طرح هایی نیز مبنی بر ارتقاء نمونه های فعلی و جوان تامکت مانند مدل D به نام پروژه سوپرتامکت در دست بررسی است که البته موفقیت این طرح نیز چندان دور از انتظار نیست.


طرح به یادماندنی تامکت، در سال های بعد به وسیله طراحان روسی در هواپیماهای خانواده فلانکر سوخو 27 به طرز ناشیانه ای تقلید شد. به گونه ای که طرح ورودی موتورها، دماغه، دو سکان عمودی و بسیاری موارد دیگر در هواپیمای سوخو 27 و میگ 29 تکرار گشت، تا جایی که حتی نمونه های اولیه خانواده سوخو 27 فلانکر با بال های متغیر طراحی شده بودند. این موارد، همگی نشان از تفاوت و برتری طراحی این جنگنده ی فراموش نشدنی و کلاسیک دارند، جنگنده ای که به اطمینان کامل، هرگز از اذهان مان دور نخواهد گشت چرا که «ما با نام تامکت زنده ایم».
Colonel II
Colonel II
نمایه کاربر
پست: 4114
تاریخ عضویت: سه‌شنبه 11 بهمن 1384, 6:16 pm
سپاس‌های ارسالی: 4500 بار
سپاس‌های دریافتی: 4323 بار
تماس:

پست توسط Reza6662 »

ممنون از مطلب جالبت.
من اينجا يه مطلب جالب دارم که جايي بازگوش نکردم.
سال 74 بود و من براي تحويل Work Order هاي تعميراتي اف14 و اف4 به قسمت مخصوص نيروي هوايي رفتم. در اونجا منو به ناهار مهمون کردن. اتفاقن هم صحبت با سرهنگ خلبان اف14 شدم.
ايشون اظهار مي داشت که در بهمن 1365 يه اف14 که از بوشهر تيک آف کرده بود و يه پرواز گشت معمول رو انجام مي داد تو صفحه ي رادارش 8 تا جنگنده ي عراقي مي بينه که از طرف شلمچه به سمت خليج فارس با سرعت نزديک مي شن.
اين خلبان شجاع روي هواپيماش 2 تا فونيکس داشت، و 2 تا هم سايدوايندر
در آن زمان ميراژهاي عراقي از فاصله ي دور با موشکهاي اگزوسه به نفتکشهاي ايراني تو خارک حمله مي کردن تا جريان صدور نفت ايران دچار اخلال بشه.
و اما اين خلبان شجاع (اسمش يادم نيست ولي سال 65 درجه اش سروان بود) بدون اينکه از مهلکه فرار کنه (به دليل برتري عددي 8 فروند جنگنده هاي عراقي) تصميم مي گيره با اونا درگير بشه.
ابتدا از فاصله ي حدود 40 تا 50 کيلومتري دوتاشون رو با فونيکس به عمق آبهاي خليج هميشه فارس مي فرسته، سپس با کمک اپراتور رادار بوشهر در موقعيت پشت جنگنده هاي عراقي (همه ي 8 فروند ميراژ اف1 بودن) قرار ميگره و با موشکهاي سايدوايندر دو تاي ديگه رو هم شکار ميکنه.
درست آخر بازهم کوتاه نمياد و در يک داگ فايت بسيار سنگين دو فروند ديگه رو با GUNNERY هدف قرار ميده که اپراتور بوشهر سرنگوي يکي از اين دو تا رو تاييد مي کنه و جنگنده ي آسيب ديده ي دوم رو ، رزمندگان ما در شرق بصره هنگام بازگشت اون ميراژ عراقي (احتمالن به پايگاه ناصريه) مشاهده ميکنن که از پشتش آتش بيرون ميومده.
و اما دو فروند باقي مونده با استفاده از سيستم AB و با استفاده از فضاي جزيره ي بوبيان کويت وارد خاک عراق ميشن و با سرعت مهلکه رو ترک مي کنن.
اين خلبان شجاع رو آن روز اخبار تلويزيون به عناون خبر اول نشونش داد و من هنوز هم يادمه.
===========================================================
مطلب دوم در مورد اين هست که فونيکس هاي ايران Down شده ي مدل A هستن و بردشون از 80 کيلومتر فراتر نميره.
===========================================================
مطلب سوم اين هست که در يک داگ فايت سنگين در نزديکي اهواز به سال 1359 ، يک ميگ21 MF هدف موشک سايدوايندر اف14 پايگاه خاتمي که اونجا گشت ميداده قرار ميگره، خلبان ميگ21 پس از اجکت اسير ميشه و ادعا ميکنه که صدام به خلبانانش قول داده که هرکس بتونه يک اف14 ايران رو سرنگون کنه 200 هزار دلار پاداش مي گيره 8)
===========================================================
مطلب چهارم داگ فايتي هست (فکر مي کنم سال 1366) که در نزديکي پالايشگاه تهران يک اف14 با 4 تا ميگ25 انجام ميده 8) و به راحتي يکي از اونا رو سرنگون ميکنه و سه تاي ديگه هم به سرعت و در ارتفاع 80 هزار فوتي از منطقه دور ميشن :grin:
===========================================================
و اما مطلب پنجم در سایت [External Link Removed for Guests] درج شده و اون هم این هست که یک اف14 ایران در 9 آبان 1359 با شلیک یک موشک فونیکس به یک اسکادران 4 فروندی میگ23 که نزدیک به هم پرواز می کردن باعث میشه هر 4 تای اونا به دلیل سرجنگی بسیار قوی فونیکس آسیب ببینن و سرنگون بشن و خلبان دو تاشون هم کشته میشه :grin:
Colonel II
Colonel II
نمایه کاربر
پست: 4114
تاریخ عضویت: سه‌شنبه 11 بهمن 1384, 6:16 pm
سپاس‌های ارسالی: 4500 بار
سپاس‌های دریافتی: 4323 بار
تماس:

پست توسط Reza6662 »

کلنل خلبان چازان نوشته شده:
هیچ جنگنده ای قادر نیست میگ25 و میگ31 رو در ارتفاع بالا رهگیری و شکار کنه.

سر اين بحث به نتيجه نرسيديم. :-)

من چهار تا مثال عینی می زنم تا به نتیجه برسیم: :(
1) پرواز میگ25 های مصری بر روی فضای شرم الشیخ که هیچ ضدهوایی یا فانتوم اسرائیلی موفق نشد حتا به اون میگها نزدیک بشه.
2) پروازهای شناسایی گاه و بیگاه میگهای25 هندی بر روی مناطق حساس پاکستان که حتا یک بار هم F-16 های پاکستانی موفق نشدند به گرد این میگهای25 هندی برسند.
3) پرواز مرتب و شبانه ی میگهای25 عراقی بر روی آسمان تهران در تابستان 1365 که هیچکاری از دست پدافند و جنگنده های ایرانی بر نمی اومد.
4) حداقل یک مورد درگیری در قسمت پرواز ممنوع جنوب عراق بین دو میگ25 عراقی و 2 F-14D امریکایی که حتا با شلیک دو موشک AIM-54C نیز، اف14 های آمریکایی نتونستن میگهای عراقی رو در ارتفاع 85 هزار فوتی سرنگون کن.
Colonel II
Colonel II
نمایه کاربر
پست: 4114
تاریخ عضویت: سه‌شنبه 11 بهمن 1384, 6:16 pm
سپاس‌های ارسالی: 4500 بار
سپاس‌های دریافتی: 4323 بار
تماس:

تامکت، هنوز زنده است

پست توسط Reza6662 »

[font=Times New Roman][align=center]Tomcat In Service with Iran[/align] 
 تامكت هنوز در خدمت ايران 


F-14A موسوم به تامكت، تنها به يك مشتري خارجي فروخته شد و آن هم نيروي هوايي شاهنشاهي ايران بود كه با نام اختصاري IIAF يا (Imperial Iranian Air Force) شناخته مي‏شد.

دولت شاهنشاهي ايران، كمكهاي نظامي فراواني را از ايالات متحده دريافت مي‏كرد. آن زمان قرار بود ايران به عنوان سد محكمي در برابر گسترش اتحاد شوروي به سمت جنوب و خليج‏فارس، عمل نمايد، ضمن اينکه به تدريج مقدمات عضويت در ناتو نيز براي ايران فراهم شود و بسياري از کارخانجات هواپيماسازي غرب به ايران انتقال يابند. همچنين درآمدهاي نفتي، اين امكان را به وجود آورده بود كه ايران، انبوهي از ادوات نظامي ساخت غرب را خريداري نمايد. اين ادوات شامل اقلام پيشرفته‏اي (نسبت به زمان خود) نظير هواپيماهاي F-5 در مدلهاي A و E ساخت نورثروپ، F-4 در مدلهاي D و E ساخت مك دانل‏داگلاس و P3-F اوريون (هواپيماي ضدكشتي و ضدزيردريايي)، به علاوه تعداد انبوهي از تانكهاي چيفتن و شيرايران (نوع بسيار پيشرفته‏اي از تانك چيفتن به سفارش ايران) بود كه از انگلستان خريداري شده بودند.


[
 به تاريخ مي 1972، پرزيدنت ريچارد نيكسون (رئيس جمهور وقت ايالات متحده) ديداري از ايران به عمل آوردند. شاه در اين سفر، به نيكسون تذكر داد كه هواپيماهاي MiG-25 شوروي، به طور مرتب، حريم هوايي ايران را نقض مي‏كنند. شاه از نيكسون تقاضا كرد وسيله‏اي مناسب در اختيار ايران قرار دهد تا مانع پرواز اين هواپيماهاي متجاوز پرسرعت شوند. 



  پرسرعت ترين و پرارتفاع ترين جنگندهء شکاري جهان در دهه  

نيكسون به شاه پيشنهاد كرد كه تنها دو انتخاب وجود دارد: جنگدهء F-14A Tomcat و F-15A Eagle. به تاريخ آگوست 1973، شاه پس از پرواز با هردو جنگنده در پايگاه هوايي ادوارد، هواپيماي F-14 را به دليل دارا بودن رادار قوي تر و همچنين توانايي حمل موشكهاي بسيار دوربرد فونيكس، برگزيد و فروش اين هواپيماها، به تاريخ نوامبر 1973 توسط دولت ايالات متحده به ايران، مورد تاييد قرار گرفت. F-15A كه در آن زمان جنگنده اي رقيب ميگ25 شوروي محسوب مي شد، تنها براي نبردهاي نزديك و متوسط هوايي مناسب بود و از نظر حمل تسليحات، برتري خاصي به جنگنده هاي F-4E نيروي هوايي شاهنشاهي ايران نداشت. انتخاب شاه بسيار هوشمندانه بود.

سفارش اوليهء براي 30 فروند تامكت، به تاريخ ژانويهء 1974 به امضاء رسيد، اما به دليل كيفيت بسيار خوب اين هواپيماها، در ماه ژوئن، تعداد 50 فروند ديگر نيز به سفارش اوليه اضافه شد. در همان زمان، بانك ملي ايران – كه يك بانك دولتي بود – 75 ميليون دلار به كارخانهء هواپيماسازي گرومن، وام داد تا اين كارخانه بتواند اندكي از وام 200 ميليون دلاري لغو شدهء گرومن را كه قرار بود از دولت ايالات متحده دريافت نمايد، جبران نمايد. اين وام، پشتوانهء خوبي براي كارخانهء گرومن بود تا بتواند 125 ميليون دلار باقيمانده را از بانكهاي آمريكايي، وام بگيرد، همچنين حداقل فرصتي بود تا برنامهء توليد F-14 ادامه پيدا كند.

 [External Link Removed for Guests] 

تامكتهاي ايران، دقيقن همانند مدلهاي فروخته شده به نيروي دريايي ايالات متحده بودند و تنها تعداد اندكي از سيستم‏هاي آويونيك آنها، حذف شده بود. پايگاه اصلي تامكتهاي ايران، در اصفهان واقع شده بود. اولين خلبانان نيروي هوايي شاهنشاهي ايران، به تاريخ مي 1974 به آمريكا اعزام شدند و اندك زماني بعد، اولين خلبانان گرومن، به ايران رسيدند.

تامکتهاي ايران، جزو آخرين مدل توليداتي از تامكت (در زمان خود) بودند که در خط توليد گرومن قرار گرفته بودند و بنابراين با موتور TF30-P414 به ايران تحويل داده شدند که بسيار ايمن تر از موتور P-412 اي بودند که مستعد خفگي در قسمت کمپرسور خود مي بودند.


 اولين سري از تامکتها به تاريخ ژانويه 1976 وارد ايران شدند. تا تاريخ مي 1977 يعني زماني که جشنهاي باشکوه پنجاهمين سالگرد شاهنشاهي در ايران برگزار مي شد، تعداد 12 فروند تحويل شده بودند. در اين تصوير، مراسم تحويل اولين تامكت به نيروي هوايي شاهنشاهي ايران را ملاحظه مي فرمائيد. 

اولين سري از تامکتها به تاريخ ژانويه 1976 وارد ايران شدند. تا تاريخ مي 1977 يعني زماني که جشنهاي باشکوه پنجاهمين سالگرد شاهنشاهي در ايران برگزار مي شد، تعداد 12 فروند تحويل شده بودند. در آن زمان، فاکس بت هاي شوروي، هنوز مشغول ايجاد مزاحمت به صورت پرواز بر فراز ايران بودند. بنابراين به دستور شاه، قرار شد جهت اخطار، آزمونهاي پرتاب موشک فونيکس انجام شود.



 موشک AIM-54A در حال شليک از يک فروند F-14A 



 به تاريخ آگوست 1977، IIAF طي يك آزمايش موفقيت آميز موشك فونيكس، يک فروند هواپيماي بي خلبان از نوع BQM-34E را در ارتفاع بيش از 50000 فوتي با شليک موشک فونيکس منهدم نمود و با اين اخطار جدي، شوروي به تجاوز هواپيماهاي فاکس بت خود بر فراز آسمان ايران، پايان داد. 


 [External Link Removed for Guests] 
 BQM-34E 


تامکتهاي IIAF در نيروي دريايي ايالات متحده با شماره سريالهايي از 160299 تا 160378 شماره گذاري شده بودند و در IIAF نيز شماره هاي 863 – 3 تا 892 – 3 و 6001 – 3 تا 6050 – 3 براي آنها تعيين شد.

آخرين و 79 امين تامکتي که به ايران تحويل شد به سال 1978 (1357) به ايران تحويل داده شد. 80 امين تامکت به شماره سريال 170378 به واسطهء وقوع انقلاب در ايالات متحده باقي ماند و از آن هواپيما اکنون جهت آزمونهاي پروازي استفاده مي شود.

ايران همچنين تعداد 714 فروند موشک فونيکس را سفارش داده بود، اما تا زمان وقوع انقلاب، تنها 284 فروند از آنها تحويل شدند. اين موشکها نسبت به انواعي که در اختيار نيروي دريايي ايالات متحده قرار داد شده بودند اندکي از برد عملياتي شان کاسته شده بود. (يك قرارداد خريد 400 فروندي موشكهاي فونيكس، اندكي قبل از وقوع انقلاب، به طور يك جانبه توسط دولت موقت انقلاب لغو گرديد.)

به دنبال نارآرامي هاي اواخر دههء 1970، شاه فقيد ايران به تاريخ 16 ژانويهء 1979 از ايران خارج شد و بعد از آن به تاريخ 1 آوريل 1979، نيروهاي جديد، جمهوري اسلامي را بنا نهادند. نيروي هوايي ايران نيز به IRIAF تغيير نام داد.
IRIAF مخفف Islamic Republic of Iran Air Force

دولت جديد به سرعت مواضع ضدغربي به خود گرفت و ايالات متحده را شيطان بزرگ ناميد. به دنبال وقوع انقلاب اسلامي، همهء قراردادهاي پيشين نظامي با غرب، ملغا شدند که از آن جمله مي توان تعداد 400 فروند موشک AIM-54A Phoenix را نام برد. روابط با ايالات متحده به سرعت رو به تيرگي رفت، مخصوصن با اشغال سفارت آمريکا در تهران به وسيلهء دانشجويان ستيزه جو و دستگيري 52 کارمند و ديپلمات آمريکايي به عنوان گروگان. ايالات متحده نيز به وسيلهء قطع هرگونه روابط سياسي و نظامي با ايران واکنش نشان داد و فروش تسليحات نظامي به ايران را ممنوع اعلام کرد.

ممنوعيت فروش تسليحات و اقلام نظامي به ايران باعث مشکلات فراواني در تعمير و نگهداري ادوات نظامي ساخت غرب شد. حتا ادواتي که از نظر قطعات نيز مجهز بودند، اغلب بدون دستورالعمل هاي پشتيباني کنندهء اين ادوات، قابل استفاده نبودند. تغيير اساسي در سياست و پاکسازي ارتش (ايران) از نيروهاي بسيار کارآزموده، موقعيت ايران را در بدترين وضعيت ممکن قرار داد. بسياري از خلبانان طراز اول و پرسنل تعمير و نگهداري، به دنبال خروج شاه، محل کار خود را ترک کردند يا اعدام شدند. بدين ترتيب در آغاز سال 1980، متاسفانه IRIAF تنها سايه اي بسيار ضعيفي از نيروي بسيار قدرتمند پيشين خود بود.

تحريم ها، اثرات ويژه اي بر پرواز و به خدمت ماندن تامکتها گذاشتند. تحريم ها مانع از فروش هرگونه قطعات مي شدند. همچنين حدس زده مي شود که پرسنل وفادار به شاه، طوري باعث خرابکاري در تامکتهاي شده بودند که اين هواپيماها قادر به شليک موشکهاي فونيکس نباشند. (هرچند با وقوع جنگ و پرواز عملياتي تامكتها، اين موضوع رد شد)

جنگ ايران و عراق در 22 سپتامبر 1980 با حملهء هواپيماهاي عراق به شش پايگاه هوايي و چهار پادگان نيروي زميني آغاز شد. همچنين در زمين نيز حمله اي به عرض 700 کيلومتر از چهار نقطه توسط 12 لشگر مجهز نيروي زميني عراق آغاز شد. جنگي که 1 ميليون کشته و 2 ميليون زخمي از دو طرف برجاي گذاشت و باعث آواره شدن 3 ميليون نفر از مردم مناطق مرزي ايران شد. اگرچه اين جنگ توسط رسانه هاي غربي بسيار کم جلوه داده شد ولي جنگ در ابعاد انساني، يک تراژدي بزرگ به شمار مي رفت.

در اين جنگ، نيروهاي هوايي نقش عمده اي ايفا نکردند زيرا هر دو طرف توانايي فني جهت استفادهء ‌موثر از نيروهايي هوايي شان را نداشتند. نبردهاي هوايي نيز در طول جنگ به ندرت رخ دادند. در دورهء اول جنگ، نيروي هوايي ايران با اندوختهء برجاي مانده از دوران شاه، در اغلب نبردها پيروز بود و بيشتر هواپيماهاي عراقي را به راحتي با موشکهاي AIM-9 (سايدوايندر) سرنگون مي ساختند يا اينکه جنگنده هاي عراقي را وادار به فرار مي کردند. اما موشکهاي کوتاه برد حرارت ياب، در نبردهاي ارتفاع متوسط و بالا ناموفق بودند.

در ابتداي جنگ، خلبانان ايراني به دليل تمارين و تجارب بالايي که در دوران شاه کسب کرده بودند، کاملن بر نيروي هوايي عراق برتر بودند، اما اين برتري به تدريج با ادامه يافتن جنگ از دست رفت زيرا بسياري از خلبانان و افسران باتجربه اي را که گمان مي رفت نسبت به ادامهء جنگ يا انقلاب بي اعتقاد شده اند يا از کراوات استفاده مي کنند از ارتش اخراج شده و يا اعدام شدند.

با کاهش توان نظامي ايران، توان نظامي عراق به تدريج افزايش يافت. پس از سال 1982، عراق تمرينات بهتري را براي خلبانانش ترتيب داد و توانست جنگنده هاي بهتر و پيشرفته تري را از فرانسه بدست آورد که مي توان به جنگندهء بسيار پيشرفتهء سوپراتاندارد (ساخت داسو برگه) و ميراژ اف1 سری EQ6 اشاره کرد.


 [External Link Removed for Guests] 
 سوپر اتاندارد 

ميراژ اف1 مي توانست موشکهاي هوا به هواي ماترا R-550 ماجيک را شليک کند (Matra R-550 Magic) که اين موشکها مي توانستند تا 140 درجه به سمت هدف منحرف شوند، هدفياب سرخود داشتند، شتاب ثقل زيادي را مي توانستند تحمل کنند و قابليت مانور بسيار بالاي داشتند و داراي بردي بين 230 متر تا 10 کيلومتر بودند كه براي نبردهاي نزديك هوايي، بسيار ايده آل محسوب مي شدند.

فرانسوي ها با انجام تغييراتي، کاري کرده بودند که ميگهاي21 عراق نيز بتوانند موشکهاي ماجيک را شليک کنند و اين موشکها، توانايي بسيار بيشتري نسبت به موشکهاي حرارت ياب روسي داشتند. در نبردهاي دريايي نيز گزارش شد که ميراژهاي اف1 عراقي در ارتفاع بسيار پائين نزديک سطح دريا، توانسته بودند تعدادي از هواپيماهاي ايراني را توسط موشکهاي ماجيک سرنگون کنند.


 [External Link Removed for Guests] 
 سوپر اتاندارد عراقي 


ورق بر مي گردد
پس از سال 1982، عراقي ها در اغلب نبردهاي هوايي پيش بودند و ايران، اندک نبردهاي هوايي اتفاق افتاده پس از سال 1983 را از دست داده بود، مگر در حالاتي که هواپيماهاي ايراني با هوشياري در محل معمول پروازي جنگنده هاي عراقي کمين قرار داده باشند. نيروي هوايي بسيار قدرتمند ايران که در قبل از وقوع انقلاب مي توانست به راحتي 600 سورتي پرواز در روز انجام دهد، اکنون تنها مي توانست روزانه به سختي بين 30 تا 60 سورتي پرواز را سازمان دهي کند، تعداد سورتي پروازهاي هواپيماهاي عراقي سال به سال افزايش مي يافت، اين تعداد در نهايت به عدد 500 سورتي پرواز در بين سالهاي 1986 تا 1988 افزايش يافت.

به طور معمول، منابع نظامي غرب ادعا کرده اند که تامکتهاي ايران، نقش چندان موثري در سالهاي پس از 1982 ايفا ننموده اند، مخصوصن آنکه فقط تعداد انگشت شماري از آنان به دليل نبود قطعات يدکي، در سرويس باقي مانده بودند. در اين زمانها، تامکتها عمدتن در نقش يک پيش اخطار هوايي کوچک (ميني آواکس) عمل کرده اند و به هيچ وجه سعي نمي کردند در نبردهاي مستقيم هوايي وارد شوند.

گزارش شده است که تعداد از تامکتهاي ايران در جنگ از بين رفته اند که اغلب اين تعداد توسط منابع خبري عراقي گزارش شده است. سرنگوني اولين جنگندهء F-14A ايراني رسمن به تاريخ 21 نوامبر 1982 اعلام شد که توسط موشک سوپر ماتراي جنگندهء ميراژ اف1 عراقي انجام پذيرفت.

يک خلبان اف14 اسير شدهء ايراني از اينکه هواپيماي بسيار پيشرفته اش توسط جنگندهء ابتدايي MiG-21MF مورد هدف قرار گرفته بود، بسيار تعجب کرده بود.

به تاريخ 11 سپتامبر 1983، دو تامکت ايراني که سعي کردند مانع نفوذ بمب افکن هاي عراقي به سمت مواضع زميني ايراني ها شوند، گزارش شد که سرنگون شدند.

مورد ديگر در يک نبرد هوايي نزديک (Dogfight) با يک جنگندهء ميراژ اف1 (مجهز به موشک سوپرماترا) به تاريخ 4 اکتبر 1983 به وقوع پيوست و باعث سرنگوني تامکت به دليل خفگي کمپرسور در حين انجام مانور سنگين شد. تامکت ديگر نيز در نبرد هوايي بر فراز منطقه بهرگان به تاريخ 21 نوامبر 1983 و تامکتهاي بعدي نيز به تاريخ 24 فوريه و يکم جولاي 1984 سرنگون شدند.

عراقي ها همچنين ادعا کردند که در يک روز – يعني 11 آگوست 1984 - 3 فروند F-14A ايران را سرنگون کرده اند. هرچند که تاييد اين ادعا غير ممکن است. (زيرا ايران هيچگاه سه فروند اف14 را يکجا مورد پرواز قرار نمي دادد، آن هم در يک نقطهء خاص) هرچند که احتمال دارد ادعايي واقعي باشد.

F-14A هاي ايران در طول جنگ، حداقل پنج نوع هواپيماي عراقي را ساقط کرده اند: ميراژ اف1، ميگ21، ميگ23، ميگ25 و سوپراتاندارد. همچنين يک تامکت ايراني – که حدس زده مي شود تنها اف14 عملياتي در واپسين روزهاي جنگ با عراق بوده است- يک ميراژ اف1 EQ6 عراقي را هدف قرار داده است.

بر طبق منابع ارائه شده از طرف ايران، حدود 35 تا 40 جنگندهء عراقي در طول جنگ با عراق مستقيمن توسط تامکتها در نبردهاي هوا به هواي نزديک، سرنگون شده اند. اينها دلائلي کافي هست که نشان مي دهند چند فروند تامکت يا حتي يکي، باعث فرار جنگنده هاي عراقي مي شوند.

کتابي در مورد نقش تامکتهاي ايران در جنگ با عراق
بر طبق کتاب منتشره توسط تام کوپر و فرزاد بيشاب (در مورد نقش تامکتهاي ايران در جنگ) اينطور به نظر مي رسد که نقش تامکتهاي ايراني، موثرتر از آني بوده است که گزارش شده است. در اين کتاب (که توصيه مي کنم حتمن تهيه بفرمائيد) از خدمهء تامکتهاي ايراني گزارش نقل شده است که در طول جنگ ايران و عراق، تعداد بيشماري از اهداف پرنده با موشکهاي AIM-54A هدف قرار گرفته است، که برخي از خلبانان شجاع اين تامکتها با بيش از 8 پيروزي در زمرهء تکخالها (Ace) به شمار مي آيند و در کل براي تامکتها بيش از 100 پيروزي هوايي ثبت شده است. هرچند که متاسفانه بسيار از آنان به دليل دگرانديشي سياسي اعدام شده يا از نيروي هوايي اخراج شدند.

تخمين اينکه در طول جنگ، چه تعداد از F-14A هاي ايران، عملياتي باقي مانده بودند بسيار مشکل است. جاسوسان غربي تخمين مي زنند که تعمير و نگهداري تامکتهاي قابل عمليات در IRIAF در سطح بسيار پائيني انجام مي شود و با توجه به مانورهاي سه فروندي اف14 هاي ايران در مراسمات رسمي، تعداد عملياتي تامکتهاي ايران را کمتر از 10 فروند پيش بيني مي کنند که اين تعداد نيز با استفاده از قطعات تامکتهاي زمين گير ديگر و آن هم فقط جهت رژه براي عموم مردم آماده شده اند و تنها قادرند پرواز بسيار کوتاهي انجام دهند و آويونيک آنها به هيچ وجه قابل استفاده نمي باشد.

به تاريخ تابستان 1984، پنتاگون (وزارت دفاع آمريکا) تنها 15 تا 20 فروند تامکت داراي قابليتي مي دانست که بتواند آنهار را در عمليات شرکت دهد که اين تعداد هم به وسيلهء قطعه برداري از ساير تامکتهاي آمادهء سرويس شده بودند. اما منابع ايراني، تعداد تخمين هاي غرب در مورد تعداد تامکتهاي عملياتي را نادرست مي دانستند و تعداد عملياتي آنها را بيش از اين اعلام مي کردند. مهمترين دليلي که صحت اطلاعات غرب را در مورد تامکتها به ترديد انداخت، قابليت پرواز دادن هواپيماها به تاريخ 11 فوريه 1985 و به تعداد 25 فروند تامکت بود که طي مراسمي در ارتفاع پائين در تهران به پرواز درآمدند.

به دليل مبارزه با تحريم تسليحاتي غرب، به نظر مي رسيد ايرانيان موفق به تعمير و نگهداري کم و بيش قطعات ناياب هواپيماهاي تامکت، F-4D/E و F-5E خود و آماده کردن آنها جهت پرواز شده بودند. بسياري از قطعات ناياب اين هواپيماها از طرق اسرائيل به ايران تحويل داده مي شدند و برخي نيز به دليل کمک ايران به مبادلهء گروگانهاي آمريکايي دربند در لبنان، به ايران تحويل شده بودند.




 اغلب تامکتهاي IRIAF به صورت 4 موشک اسپارو و 2 موشک سايدوايندر و 2 موشك فونيكس بارگذاري مي شدند. 

موشکهاي فونيکس و همچنين قطعات الکترونيکي هدايتگر آنها، بر طبق گزارشاتي در کوران حوادث انقلاب مورد خراب کاري قرار گرفته بودند تا قابل استفاده نباشند و تا زمان شروع حملهء عراق و آغاز جنگ، عملياتي نبودند.
در حالي كه هيچگونه گزارش رسمي مبني بر تعداد شليک موشکهاي فونيکس در جريان جنگ ايران و عراق وجود نداشت اما رادار AN/AWG-9 (رادار اصلي اف14) همچنان عملياتي بود و تامکتهاي ايراني مي توانستند موشکهاي ميان برد AIM-7 (اسپارو) و AIM-9 (سايدوايندر) را شليک کنند. اغلب تامکتهاي IRIAF به صورت 4 موشک اسپارو و 2 موشک سايدوايندر و 2 موشك فونيكس بارگذاري مي شدند.

همچنين در آن زمان شايع شده بود که F-14A هاي ايران، قادر به شليک موشکهاي ضدکشتي شده اند و اين باعث يکي از دلائل (احمقانه اي) شد که ناو Vincennes لکهء 10 برابر بزرگتر هواپيماي ايرباس ايران (بر روي رادار را) با با هواپيماي بسيار کوچکتر اف14 اشتباه گرفته و 290 نفر مسافر بي گناه را به کام مرگ بکشاند!؟

با وجود اينکه رهبران ايران همواره مواضع ضدکمونيستي اعلام کرده اند و فعاليت احزاب چپ گرا در ايران ممنوع است اما شايعاتي وجود دارد مبني بر اينکه يک يا چند فروند F-14A به اتحاد شوروي در عوض کمکهاي نظامي تحويل داده شده است. حداقل يک خلبان F-14A ايران گزارش داده است (که با هواپيمايش) به سوي اتحاد شوروي حرکت کرده است. (اين موضوع هيچگاه اثبات نشده است)

دلائل بسياري وجود دارد که نشان مي دهد تکنولوژي هواپيماي F-14A، سيستم رادار کنترل آتش AWG-9 و موشکهاي فونيکس به طور کامل آشکار شده است. تجزيه و تحليل موشک فونيکس توسط اتحاد شوروي حدس زده مي شود که به ساخت و تکميل موشک Vympel R-33 کمک بسياري نموده است. موشک R-33 (که در غرب به نام AA-9 Amos شناخته مي شود) موشک هوا به هواي بسيار دوربردي است که سلاح اصلي جنگندهء MiG-31 موسوم به Foxhound به شمار مي رود. هرچند سرطراح ارشد دفتر ويمپل – گنادي سوکولوسکي – هرگونه الگو برداري بر اساس AIM-54A را تکذيب کرده است و ادعا کرده است که هيچ گاه يک موشک فونيکس عميلاتي در اختيار نداشته است.

 تصویر 
 امروز IRIAF تعدادي حدود 50 تا 55 فروند F-14A در اختيار دارد، اما در حال حاضر، تنها 30 فروند از آنها از نظر پروازي عملياتي تخمين زده مي شوند و تنها بين 3 تا 10 فروند گمان مي رود داراي رادار فعال باشند. 


Sources:
1. Grumman Aircraft Since 1919, Rene J. Francillon, Naval Institute Press, 1989.
2. Grumman F-14 Tomcat, Doug Richardson, Osprey, 1987.
3. F-14 Tomcat: Fleet Defender, Robert F. Dorr, World Airpower Journal, Vol 7, 1991.
4. Grumman F-14 Tomcat Variant Briefing, World Airpower Journal, Vol. 19, 1994.
5. From ALKALI to AAM-L, Part 2, Piotr Butowski, Air International, November 1994.
6. The Illustrated Encyclopedia of Aircraft Armament, Bill Gunston Orion, 1988.
7. The American Fighter, Enzo Angelucci and Peter Bowers, Orion, 1987.
8. Encyclopedia of World Military Aircraft, Volume 1, David Donald and Jon Lake, AirTime, 1994.
9. The World's Great Interceptor Aircraft, Gallery Books, 1989.
10. The Lessons of Modern War, Molume II: The Iran-Iraq War, Anthony H. Cordesman and Abraham R. Wagner, Westview Press, 1990.
11. Air-to-Air Missile Directory, Doug Richardson and Piotr Butowski, Air International, October 1993, p 197.
12. Grumman F-14 Tomcat, Jon Lake, AirTime, 1998.
13. IRIAF 75th Anniversary Review, Kian-Noush, World Air Power Journal, AIRtime Publishing Inc, Volume 39, Winter 1999.
14. E-mail from Dave Parsons on Iranian F-14 kills during Iran-Iraq War.


[External Link Removed for Guests]
آخرین ويرايش توسط 2 on Reza6662, ويرايش شده در 0.
Major II
Major II
نمایه کاربر
پست: 341
تاریخ عضویت: دوشنبه 14 فروردین 1385, 3:30 pm
محل اقامت: ايران-اصفهان-کوچه بعدي
سپاس‌های دریافتی: 43 بار
تماس:

تامکت، پرنده افسانه اي

پست توسط Marshal »

امسال یکی از پدیده های افسانه ای دنیای هواپیمایی، پس از سی و چند سال زندگی پرماجرا و پر سرو صدا، به بازنشستگی رفت. شاید نام هیچ هواپیمای نظامی به اندازه جنگنده اف – 14 تامکت برای ایرانیان آشنا نبوده باشد.

اف – 14 از نخستین مراحل ورود به خدمت، ابتدا در نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا و سپس در نیروی هوایی حکومت پیشین ایران، همواره بحث انگیز و جنجال آفرین بود. زمانی که در گرماگرم جنگ سرد، در سال 1976، یک فروند از آن در دریای شمال سقوط کرد، اتحاد شوروی از یک سو تمامی توان خود را به کار گرفت تا لاشه ی اف –14 را بیابد و به اسرار مگوی این پیشرفته ترین شکاری جهان پی ببرد، و از سوی دیگر آمریکا و متحدانش به هر دری زدند تا هواپیمای سرنگون شده را زودتر از رقیب از میان آبهای سرد و عمیق بیرون بکشند و نگذارند راز این هواپیمای اسرار آمیز برای دشمن آن زمان بر ملا شود.



فروش اف – 14 به ایران هم همواره موضوع مباحثات فراوان بود. اما در درون نهادهای نظامی آمریکا نیز، اف – 14 سالها از لحاظ بهای گزاف خرید و نگهداری، پیچیدگی، کارایی رزمی و ملاحظات امنیتی، خبر ساز بود. آنچه در آن تردید نمی توان داشت اما آن است که تامکت در عصر خود همتا و رقیبی نداشت.
اف – 14 از نخستین مراحل ورود به خدمت، ابتدا در نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا و سپس در نیروی هوایی حکومت پیشین ایران، همواره بحث انگیز و جنجال آفرین بود.

تصویر


آغاز کار

در دهه 1960 میلادی، نیروی دریایی آمریکا در صدد به خدمت گرفتن جنگنده جدیدی بود که بتواند ناوگان های رزمی آن کشور را در برابر حملات هواپیماهای دشمن محافظت کند. این نیاز بخصوص در پی ناکامی دو طرح پیشنهادی، بیشتر حس می شد: نخست، طرح شرکت داگلاس موسوم به میسیلیر که تنها یک سکوی پرتاب موشک های هوا به هوا شمرده می شد، و دوم، طرح شرکت جنرال داینامیکز که مدل تغییر یافته ای از جنگنده ی اف – 111 نیروی هوایی بود.

وزارت نیروی دریایی آمریکا هیچیک از این دو طرح را نپسندید. در دهه 1960 میلادی، اعلامیه شرح نیاز نیروی دریایی آمریکا منتشر شد، مبنی بر به کار گرفتن جنگنده ای که قادر به کسب و تضمین برتری هوایی در طول دهه 1980 باشد. شرکت گرومن که پیشتر هم هواپیماهای موفقی برای نیروی دریایی ساخته بود، طرحی را ارائه کرد که در نهایت به اف – 14 بدل شد.
توانایی جستجو و درگیری چندگانه هدف، قابلیت ردگیری حین جستجو و گزینش اولویت هدف با کامپیوتر، در زمان خود از ای دبلیو جی – 9 تها سیستم جنگ افزار هوابرد جهان را پدید آورد...



در اعلامیه شرح نیاز نیروی دریایی، نوعی سیستم جنگ افزار هوابرد در نظر گرفته شده بود که نه تنها قابلیت رهگیری و انهدام هواپیماهای شکاری آن زمان بلوک شرق، از قبیل میگ 23 و 25 ، و سوخوی 17 و 19 را داشته باشد، بلکه بتواند از پس موشک های دوربرد هوا به هوا، موشک های دریا به دریا و زیرسطح به سطح روسی همچون استایکس و شدوک، بمب افکن های دوربرد حامل موشک های هوا به سطح فراصوت، و نیز خود آن موشک ها برآید. هواپیمای مورد نظر همچنین باید در نبرد نزدیک هوایی نیز کارآمد می بود.
سرنوشت نبرد هوایی هرچند ممکن است با تک شلیک یک موشک – در پی قفل شدن رادار بر روی هدف و مانوری برای ورود به حوزه تیررس موشک – تعیین شود، اما این حالت تنها در صورت بهره گیری از امتیاز غافلگیری است که رخ می دهد. در حالتی که هواپیماهای متخاصم از وجود یکدیگر آگاه باشند و هیچیک هم راه فرار در پیش نگیرند، موقعیت به یک نبرد تعاقبی، یا جنگ و گریز، بدل می شود. در تعیین نتیجه چنین نبردی به فرض برابر بودن جنگ افزارهای دو طرف، اهمیت نخست را توانایی مانور دارد.


بالهای با زاویه ی متغیر

نیاز به هواپیمایی که در سرعت های زیاد و کم، و نیز در ارتفاع های بالا و پایین به طور یکسان کارآیی داشته باشد، نهایتاً به بهره گیری از بالهایی با زاویه تغییرپذیر منجر شد.

آزمایش بر روی بالهای متغیر از پیش از جنگ اول جهانی آغاز شده بود. در جنگ دوم، آلمان و بریتانیا نیز آزمایشهایی در این زمینه انجام دادند. در سال 1951 این اندیشه با ساخت هواپیمای بل اکس – 5 به واقعیت درآمد. یک سال بعد، شرکت مهندسی گرومن، هواپیمای اکس – اف – 10 – اف را که دومین هواپیمای آزمایشی آمریکا با بالهای متغیر بود به پرواز درآورد.

آزمایش بر روی بالهای متغیر از پیش از جنگ اول جهانی آغاز شده بود. در جنگ دوم، آلمان و بریتانیا نیز آزمایشهایی در این زمینه انجام دادند. در سال 1951 این اندیشه با ساخت هواپیمای بل اکس – 5 به واقعیت درآمد. یک سال بعد، شرکت مهندسی گرومن، هواپیمای اکس – اف – 10 – اف را که دومین هواپیمای آزمایشی آمریکا با بالهای متغیر بود به پرواز درآورد.
. به نوشته سرگرد فرهاد نصیرخانی در سایت ‎IIAF ، عراق از سال 1970 گرم مذاکره با فرانسه بود تا هواپیمای میراژ اف – 1 را به کار گیرد، و این نیز عامل دیگری در گزینش اف – 14 از سوی ایران بود

تصویر


اما مشکلات اساسی و بخصوص تعادل حین پرواز حل نشده مانده بود. کلید موفقیت بال متغیر در سال 1959 به دست مهندسان مرکز تحقیقات لنگلی وابسته به ناسا پیدا شد. آنها هواپیمایی طرح کردند که در آن، هر بال بر محوری جداگانه گردش می کرد، حال آنکه در طرح های پیشین، یک مفصل مشترک وجود داشت. با این دستاورد، مرکز آئرودینامیکی هواپیما به هنگام تغییر زاویه بالها تقریبا ثابت می ماند.

تفاوت چشمگیر میان حداکثر و حداقل سرعت پرواز اف – 14 (2.34 برابر سرعت صوت تا 180 کیلومتر بر ساعت) نشان دهنده مقدورات پروازی گسترده این هواپیما بود که تنها به یمن بالهای متغیر امکان پذیر می شد.

برای برخاستن از باند و امکان به حداقل رساندن مسافت دورخیز، بالهای اف – 14 در حالت کاملا باز قرار می گیرند. با افزایش سرعت هواپیما، نیروی بالا برنده (برا) که از بالهای باز پدید آمده، بتدریج بدل به نیروی مقاوم (پسا) می شود. برای دستیابی به توازن بهینه میان برا و پسا، کامپیوترهای اف – 14 بال ها را به عقب متمایل می کنند، تا آنکه در نهایت عقب رفتگی، بال به شکل دلتا در می آید تا به هواپیما قدرت اوجگیری و گشت زنی با سرعتهای بسیار بالا را بدهد. در نتیجه، اف – 14 قادر است زیر فشاری حدود 7 برابر شتاب جاذبه (جی) به مانور بپردازد. اما بال متغیر، تنها یکی از نوآوریهای بیسابقه ای بود که اف – 14 را به یک شکاری منحصر به فرد تبدیل می کرد. ویژگی اسرارآمیز و بی همتای دیگر آن، سیستم کنترل آتش ای دبلیو جی – 9 بود. همین دستگاه و موشکهای فینیکس همبسته با آن بود که شوروی و آمریکا را در اعماق آبهای دریای شمال به جستجوی لاشه ی اف – 14 واداشته بود.


قدرت آتش مرموز

توانایی جستجو و درگیری چندگانه هدف، قابلیت ردگیری حین جستجو و گزینش اولویت هدف با کامپیوتر، در زمان خود از ای دبلیو جی – 9 تها سیستم جنگ افزار هوابرد جهان را پدید آورد که می توانست در آن واحد با بیش از یک تهدید روبرو شود. این سیستم می تواند 24 هدف را همزمان جستجو و ردگیری کند و شش هدف را در جهت های مختلف و در فاصله بیش از 160 کیلومتر به طور همزمان مورد حمله قرار دهد. موشک هوابه هوای ای آی ام – 54 ای یا فینیکس که به وسیله سیستم کنترل آتش ای دبلیو جی – 9 هدایت می شود، دارای کنترل راداری فعال است، یعنی پس از شلیک، نیازی نیست که رادار هواپیما به پرتوافشانی بر هدف ادامه دهد، بلکه رادار تعبیه شده در خود موشک، آن را به سوی هدف می راند. این موشک بیش از پنج برابر صوت سرعت می گیرد و بردی حدود دویست کیلومتر دارد.

کافی است یک بار رادار سیستم ای دبلیو جی – 9 که در پوز اف – 14 جاسازی شده، هدفی را کشف کند و روی آن قفل شود، تا همواره در تیررس سیستم کنترل آتش بماند. آنگاه خلبان دوم اف – 14 می تواند هدف را با توجه به مشخصات آن، به وسیله سلاح مناسب، منهدم کند.

ای دبلیو جی – 9 افزوده بر شلیک موشک های دورپرواز فینیکس، می تواند موشک های هوا به هوای نیمه فعال اسپرو، و موشکهای فروسرخ سایدوایندر را نیز پرتاب کند. اف – 14 از یک قبضه تیربار 20 میلیمتری ولکان هم برخوردار است که در بخش زیرین سمت چپ پوز هواپیما جای گرفته و در نبردهای نزدیک هوایی به کار می رود. این تیربار را نیز سیستم ای دبلیو جی – 9 کنترل می کند.


تامکت در نیروی هوایی ایران

اف – 14 ای از سال 1974 بر عرشه ناوهواپیمابر انترپرایز، وارد خدمت عملیاتی شد. نیروی دریایی آمریکا بر روی هم 478 فروند از این شکاری را به کارگرفت که جایگزین اف – 4 فانتوم و اف – 8 کروسیدر شدند.

اما جز آمریکا، تنها کشوری که اف – 14 را به کار گرفت ایران بود. پادشاه پیشین ایران در سال 1974 چهل فروند از این جنگنده را سفارش داد و یک سال پس از آن، چهل فروند دیگر نیز به سفارش خود افزود. در آن زمان انتقادهای فراوانی از خرید این هواپیمای بسیار پیچیده و گران قیمت برای کشوری مانند ایران ابراز شد، اما شاه ایران مصمم بود که در برابر هواپیماهای تجسسی «میگ – 25 فاکس بت» شوروی برگ برنده ای داشته باشد.

هواپیماهای میگ – 25 در آن زمان آزادانه بر فراز خاک ایران پرواز می کردند و نیروی هوایی ایران، ابزاری برای رهگیری آنها در اختیار نداشت. خلبانان ایرانی تقریبا همه جنگنده های موجود جهان را آزموده بودند. در نهایت، از میان دو جنگنده ی اف – 14 و اف – 15، ایران اولی را برگزید. به نوشته سرگرد فرهاد نصیرخانی در سایت IIAF ، عراق از سال 1970 گرم مذاکره با فرانسه بود تا هواپیمای میراژ اف – 1 را به کار گیرد، و این نیز عامل دیگری در گزینش اف – 14 از سوی ایران بود.

تصویر

گفته می شود که 79 فروند از اف – 14ها نهایتاً به ایران تحویل داده شد. بر خلاف اف – 14های نیروی دریایی آمریکا که رنگ خاکستری روشن دارند، تامکت های نیروی هوایی ایران استتار بیابانی با سایه های مختلفی از رنگهای خاکی، نخودی و قهوه ای داشتند. در اف – 14 های تحویلی به ایران برخی از دستگاههای حساس الکترونیک حذف شده بود. مقر اصلی اف – 14 های ایران، پایگاه هوایی خاتمی اصفهان بود و یک اسکادران هم در پایگاه شکاری تاکتیکی شیراز مستقر شد.

از 714 موشک فینیکس سفارش شده نیز، ایران 284 موشک را دریافت کرد. این موشکها نوع ساده تری از نمونه ی به کارگرفته شده در نیروی دریایی آمریکا بودند.

در پی انقلاب 1357 در ایران و سپس قطع رابطه آمریکا و ایران و نهایتاً تحریم نظامی آمریکا، مشکل تامین قطعات یدکی برای اف – 14 های نیروی هوایی ایران جدی شد، چرا که بر خلاف جنگنده هایی مانند اف – 4 و اف – 5، کشوری جز آمریکا هواپیمای اف – 14 را در خدمت نداشت. به این ترتیب بیشتر شکاری های اف – 14 ایران بتدریج زمینگیر شدند، هرچند که گزارش شده است این جنگنده ها در جریان جنگ هشت ساله، شماری ازهواپیماهای عراق را سرنگون کردند.

بر اساس جديدترين گزارش از نشريه نظامی جينز دیفنس ريويو، نيروی هوايی ايران در حال حاضر تعداد 30 فروند از 45 تا 50 فروند اف – 14 قابل استفاده را برای رديابی دشمنان و اخطار اوليه به متجاوزين، همچنان مورد استفاده قرار می دهد.

تصویر

مشخصات فنی

نوک به نوک بال (در حالت باز): 19.45 متر
نوک به نوک بال (در حالت جمع): 11.56 متر
طول: 19 متر
بلندی: 4.88 متر
حداکثر سرعت: ماخ 2.34 (2517 کیلومتر بر ساعت)
وزن خالی: 17830 کیلوگرم
حداکثر وزن: 33724 کیلوگرم
پیشرانه:دو موتور توربوفن «پرت اند ویتنی تی اف-30-پی- 414» با پس سوز
کشش: 14 هزار پوند بر هر موتور
کشش با پس سوز: 20900 پوند بر هر موتور
[External Link Removed for Guests]
آخه چرا باور نمي کنيد؟! به جون خودم من همون سلطان آسمان قبلي ام.
اين هم اثر انگشتم:
تصویر
حالا باورتون شد؟!!
Commander
Commander
نمایه کاربر
پست: 2440
تاریخ عضویت: چهارشنبه 15 فروردین 1386, 6:23 pm
سپاس‌های ارسالی: 11143 بار
سپاس‌های دریافتی: 14946 بار

نبرد هوائي برفراز ليبي

پست توسط Shahryar »

  نام  

  هوائي برفراز  

 [External Link Removed for Guests] 

مقدمه:
پس از آنكه ليبي ادعاي بيشتري در مورد خليج سيدرا نمود و منطقه اي را به عنوان خط عبور مرگ براي نيروهاي نظامي بيگانه تعيين كرد و در حاليكه رابطه ليبي و آمريكا در دهه 80 به پائين سطح خود رسيده بود،( ماجراي لاكربي، ماجراي تاسيسات شيميائي ليبي...) احتمال درگيري نظامي بين اين دو كشور دور از ذهن نبود. خليج سيدرا شاهد 2 درگيري هوائي در سالهاي 1981 و 1989 بين F-14 ها و (در مرتبه اول) SU-22 و (در مرتبه دوم) با MIG-23 هاي ليبيائي بود. در اين تاپيك نگاهي داريم به نبرد دوم خليج سيدرا.....

 [External Link Removed for Guests] 
  خليج  

آغاز درگيري
چهارم ژانويه 1989......به ناگاه در ساعت 11:55 صداي خدمه هواپيماي هشدار دهنده زودهنگام E-2C در گوشي كلاههاي پروازي خلبانان تامكت شنيده شد كه آنها را از برخاستن دو فروند جنگنده MIG-23 فلاگر ليبيائي از پايگاه هوائي البامبا آگاه ميساخت، خدمه تا دو دقيقه هيچ چيز بجز آسمان آبي و خالي در پيش رو نداشت و آنگاه بود كه دو لكه متحرك روي صفحه رادار آنها در مسافت 1333.3 كيلومتري با سمت 060 درجه از جنوب به سوي تامكتهاي مشغول پرواز در ارتفاع 20000 پائي برفراز آبهاي بين المللي ديده شد. ميگها سپس سمت خود را به 340 درجه تغيير دادند و با سرعت 430 نات ارتفاع خود را از 10000 به 8000 پا كاهش دادند.

 [External Link Removed for Guests] 
   

جنگنده هاي تامكت (شماره 2 در سمت راست) با اجراي گردشي 20 درجه اي به سمت چپ كه خطوط آسمان و زمين را به حالت عمودي در آورد ، از ميگهاي ليبيائي رو برگرداند،‌علامت روشني بدين مفهوم كه خلبانان آمريكائي دنبال درگيري نيستند. ولي در ميان شگفتي آنها ، جتهاي ميگ(شماره2 در سمت چپ) گردشي تا سمت 360 درجه به راست و داخل مسير تامكتها اجرا كردند و با حفظ سرعت 430 نات و كاهش ارتفاع خود تا 5000 پا، دماغه به دماغه آمريكائيها قرار گرفتند ! دو زوج با سرعت حدود 1000 مايل در ساعت به يكديگر نزديك ميشدند و فرصت نشان دادن واكنش هر لحظه كمتر ميگرديد. هواپيماهاي F-14 در يك مانور احترازي ديگر به ارتفاع 3000 پائي شيرجه زدند. اين مانور به خلبانان دو تامكت امتيازي ميبخشيد، زيرا اكنون رادارهاي آنها ميتوانستند بدون مزاحمت پژواكهاي ناخواسته سطح دريا، با ديد راداري روشن به سمت بالا، هواپيماهاي نزديك شونده را زير نظر بگيرند، در حاليكه رادارهاي ساده تر فلاگرهاي روسي مجبور بودند با پژواكهاي ناخواسته دريا بستيزند.

 [External Link Removed for Guests] 
   

ميگها در اين هنگام در فاصله 98 كيلومتري از روبه رو همچنان به سوي هواپيماهاي آمريكائي مي تاختند. تامكتها براي دومين بار به چپ گردش كردند و سمت 140 درجه را پيش گرفتند. فلاگرها در مسافت 90.7 كيلومتري، سرعت خود را به 500 نات افزايش داده و به منظور حفظ دماغه خود روي هواپيماهاي F-14، سمت 340 درجه را در پيش گرفتند. تامكتها نيز بر سرعت خود افزودند و اين بار به سمت راست گردش كردند. سپس نوبت ميگها بود تا در سومين مانور تهاجمي خود، از مسافت 64.8 كيلومتري و ارتفاع 7000 پائي به درون مسير هواپيماهاي F-14 گردش نمايند. فرمانده عمليات هوائي در مركز اطلاعات رزمي ناو هواپيمابر كندي،‌كه موقعيت جتهاي خودي و دشمن را روي نمايشگر اطلاعات تاكتيكي و رادار ناو زير نظر داشت،‌ در راديو دستور داد: هشدار زرد،‌جنگ افزارها آماده.

اين فرمان ،‌خلبانان تامكت را مجاز ميساخت تا در صورت لزوم از خود دفاع كنند. جتهاي F-14 دوبار ديگر تلاش كردند تا با اجراي گردشهاي احترازي به راست و چپ از فلاگرها دوري بجويند، ولي هر بار جتهاي ليبيائي متناسب با گردش F-14 ها،‌مسير خود را تغيير ميدادند تا روبروي آنها باقي بمانند. مراقبان حاضر در هواپيماهاي هشدار دهنده E-2C در آن نزديكي، هر بار صداي كنترل كنندگان زميني ليبيائي را ميشنيدند كه به خلبانان ميگ دستور ميدادند براي قطع مسير هواپيماهاي F-14 به سرعت تغيير سمت دهند.

جنگنده هاي MIG-23 ليبي به طور معمول به موشكهاي هدايت شونده راداري آپكس و گرماياب آتول و آفيد مجهز ميباشند. در حالي كه آفيد گرماي خروجي را آشيانه يابي ميكند،‌آپكس هنگامي بيشترين تاثير خود را دارد كه به سوي محدوده دماغه هدف شليك شود (زيرا سطح مقطع راداري هواپيما در اين زاويه بيشترين حد است). در ساعت دوازده و پانزده ثانيه ، F-14 شماره 2 اعلام نمود كه رادار خود را روي دومين فلاگر قفل كرده است. در كشمكشهاي متعدد پيشين، خلبانان ليبيائي چنين اقدامي را به كنترل زميني خود گزارش ميدادند و آنها نيز همواره به خلبانان دستور ميدادند تا تغيير مسير داده و به پايگاه بازگردند. ولي اين بار به گفته مقامات آمريكائي ، خلبانان ميگ چنين هشداري نفرستادند. حدود يك دقيقه از ظهر گذشته بود كه خلبان تامكت شماره 1 گزارش داد: بوگيها براي پنجمين بار مسير مرا قطع كرده اند ، اكنون روبروي من هستند ، داخل 20 مايل (محدوده شليك موشك اسپارو) سلاح اصلي (اسپارو) آماده.

Bogey: هواپيماي ناشناس و به احتمال زياد متخاصم

ديگر درنگ جايز نبود ، افسر سيستمهاي جنگ افزار در كابين عقب(RIO)،‌كليدي را فعال نمود و موشكها را مسلح كرد. خلبان شماره 1 به اجراي مانور ادامه داد تا اينكه روي HUD نماد T شكلي با دايره متعلق به سيستم كنترل آتش منطبق گرديد. همچنان كه اسپارو نخست از هواپيما جدا گرديد ، وي در ساعت 12:01:20 با هيجان در راديو فرياد زد: فاكس1،‌فاكس1! ، بدين مفهوم كه او به ديگر هواپيماهاي خودي حاضر در منطقه اطلاع دهد كه يك موشك اسپارو، با رمز فاكس1 (سايدوايندر:فاكس2) را شليك نموده است. موشك AIM-7M از مسافت 22.2 كيلومتري در حالي به سوي ميگ شماره 1 شليك شد كه هدف با سرعت 550 نات مشغول شتابگيري بود. خلبان شماره 1 حدود 12 ثانيه بعد دوين دومين موشك اسپارو را نيز حدود 18.5 كيلومتري به سوي همان هدف شليك نمود ولي با وجود آنكه به نظر ميرسيد هر دو موشك در مراحل نخست به سوي هدف هدايت شدند،‌ هر دو خطا رفتند و نتوانستند هدف را منهدم كنند.

 [External Link Removed for Guests] 
  اسپارو  

فلاگرها به جاي آنكه از مهلكه بگريزند،‌شتاب گرفتند و به تعقيب آنها ادامه دادند. آنها اكنون در 9.5 كيلومتري تامكتها قرار داشتند و براي نخستين بار وارد ديد شدند و شناسائي گرديدند. در اين هنگام،‌دو F-14 از يكديگر جدا گرديده و همچنان كه هر دو جنگنده MIG-23 در واكنش، گردش تندي به سمت چپ يعني تامكت شماره2 نمودند ، تامكت شماره1 نيز گردشي نيم دايره اي انجام داد و در پشت جتهاي ليبيائي قرار گرفت. در همين حين، F-14 شماره2 نيز دست به كار شد و از برد9.2 كيلومتري، يك موشك اسپارو به سوي ميگ شماره2 شليك نمود كه آن را از روبرو در هوا متلاشي ساخت و سپس به سمت راست گردش كرد: هدف نابود شد! ،‌ هدف نابود شد!
تامكت شماره 1 كه پس از جدا شدن بار ديگر به راست گردش نموده بود،‌فاصله خود را با پشت فلاگر باقيمانده كمتر كرد و پس از قفل شدن جستجوگر فروسرخ موشك AIM-9M سايدوايندر روي آن،‌موشك را از برد نزديك و خطرناك 2.8 كيلومتر شليك نمود كه وارد خروجي موتور ميگ شماره1 شد و آن را منهدم كرد.

 [External Link Removed for Guests] 
  آخرين  

خلبان تامكت شماره1 سپس به آرامي به ناوهواپيمابر اعلام داشت كه : دو فلاگر، دو فلاگر متلاشي شدند. منطقه را ترك ميكنيم. دو خلبان ليبيائي با چتر به بيرون پريدند و يك هليكوپتر نجات ديده شد كه به منطقه نزديك ميگردد. اين نبرد هوائي هفت دقيقه اي (يك دقيقه و 16 ثانيه از نخستين تا آخرين شليك) بحراني تازه در عرصه سياست بين المللي به وجود آورد. رهبران ليبي، آمريكائيها را به اجراي يك حمله از پيش برنامه ريزي شده به دو هواپيماي شناسائي غير مسلح آن كشور متهم نمودند. پنتاگون در پاسخ به اتهامات مقامات ليبي، يك نوار ويديوئي ديدني ضبط شده به وسيله تامكت شماره 1 را به ضميمه صداي مكالمات خدمه دو هواپيما انتشار داد. تصاوير نوار ويديويي به خوبي نمايانگر دو موشك AA-8 آفيد در زير بالهاي MIG-23 شماره1 بودند، بنابراين اقدام خلبان F-14 در دفاع از خود، هواپيماهاي خودي و ناوگان تحت خود مشروعيت يافت. طبق مقررات درگيري، تصميم گيري نهائي در مورد شليك بر عهده فرمانده محلي (در اين مورد، خلبان شماره1) است و با وجود اينكه خلبانان در آن هنگام به درستي نمي دانستند كه آيا جتهاي ليبيائي مسلح و آماده شليك بوده اند يا خير، سرعت روند وقايع به حدي بوده كه رهبر دسته پروازي فرصت تماس با ناو هواپيمابر و كسب اجازه شليك رانداشته.

 [External Link Removed for Guests] 

در چنين شرايطي همه چيز به سرعت اتفاق مي افتد و در نتيجه خلبانان نيز بايد به همان سرعت فكر كنند و تصميم بگيرند. نبرد هوائي نزديك ، ارزيابي و نتيجه گيري و اقدام بسيار سريع مي طلبد و جريمه تصميم گيري اشتباه بهائي بسيار سنگين در پي خواهد داشت. در مورد نوار ويديويي نيز ساعتها طول كشيد تا افسران اطلاعات نيروي دريائي آمريكا با استفاده از روشهاي بزرگنمائي و ارتقاي كامپيوتري (TCS) دماغه F-14،‌وجود موشكهاي هوا به هوا را در زير بال و بدنه يكي از ميگها كشف نمايند. برد آپكس حدود 24 كيلومتر (دليل اينكه خلبان آمريكائي در برد 22 كيلومتري تصميم به شليك گرفت) و آفيد حدود 4.8 كيلومتر ميباشدؤ هر چند كه اين مقادير در ارتفاع پائين كمتر است. به عقيده يك خلبان پيشين جنگنده، رفتار خلبانان ليبيائي از اين نظر احمقانه بود كه به دفعات با جنگنده هاي F-14 رودررو شدند، زيرا اين نشانه قصد خصمانه است. تعقيب كردن جتهاي آمريكائي در ارتفاعهاي گوناگون نيز به همان اندازه خصمانه بود.



منابع: (فريبرز عزيز به خاطر استفاده از عكسشون)
صنايع هوئي شماره 78
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
يا علي گفتيم و عشق آغاز شد..
Super Moderator
Super Moderator
پست: 949
تاریخ عضویت: دوشنبه 29 اسفند 1384, 2:31 pm
سپاس‌های ارسالی: 2396 بار
سپاس‌های دریافتی: 1355 بار

پست توسط Reza 313 »

تصاویری از دوربین یکی از تامکتهای درگیر :
[External Link Removed for Guests]

یکی از تامکتها لحظاتی بعد از بازگشت به ناو :
[External Link Removed for Guests]
Colonel II
Colonel II
نمایه کاربر
پست: 4114
تاریخ عضویت: سه‌شنبه 11 بهمن 1384, 6:16 pm
سپاس‌های ارسالی: 4500 بار
سپاس‌های دریافتی: 4323 بار
تماس:

تصاوير

پست توسط Reza6662 »

 [External Link Removed for Guests] 
  موسوم به تامكت، تنها به يك مشتري خارجي فروخته شد و آن هم نيروي هوايي شاهنشاهي ايران بود كه با نام اختصاري IIAF يا (Imperial Iranian Air Force) شناخته مي‏شد. 



 [External Link Removed for Guests] 
 به تاريخ مي 1972، پرزيدنت ريچارد نيكسون (رئيس جمهور وقت ايالات متحده) ديداري از ايران به عمل آوردند. شاه در اين سفر، به نيكسون تذكر داد كه هواپيماهاي MiG-25 شوروي، به طور مرتب، حريم هوايي ايران را نقض مي‏كنند. شاه از نيكسون تقاضا كرد وسيله‏اي مناسب در اختيار ايران قرار دهد تا مانع پرواز اين هواپيماهاي متجاوز پرسرعت شوند. 


 تصویر 
  پرسرعت ترين و پرارتفاع ترين جنگندهء شکاري جهان در دهه  



 [External Link Removed for Guests] 
 اولين سري از تامکتها به تاريخ ژانويه 1976 وارد ايران شدند. تا تاريخ مي 1977 يعني زماني که جشنهاي باشکوه پنجاهمين سالگرد شاهنشاهي در ايران برگزار مي شد، تعداد 12 فروند تحويل شده بودند. در اين تصوير، مراسم تحويل اولين تامكت به نيروي هوايي شاهنشاهي ايران را ملاحظه مي فرمائيد. 


 [External Link Removed for Guests] 
 موشک AIM-54A در حال شليک از يک فروند F-14A نيروي هوايي شاهنشاهي 



 [External Link Removed for Guests] 
 به تاريخ آگوست 1977، IIAF طي يك آزمايش موفقيت آميز موشك فونيكس، يک فروند هواپيماي بي خلبان از نوع BQM-34E را در ارتفاع بيش از 50000 فوتي با شليک موشک فونيکس منهدم نمود و با اين اخطار جدي، شوروي به تجاوز هواپيماهاي فاکس بت خود بر فراز آسمان ايران، پايان داد. 


 [External Link Removed for Guests] 
 اغلب تامکتهاي IRIAF در طول جنگ با عراق،
به صورت 4 موشک اسپارو و 2 موشک سايدوايندر و 2 موشك فونيكس بارگذاري مي شدند.
 


 [External Link Removed for Guests] 
 امروز IRIAF تعدادي حدود 50 تا 55 فروند F-14A در اختيار دارد، اما در حال حاضر، تنها 30 فروند از آنها از نظر پروازي عملياتي تخمين زده مي شوند و تنها بين 3 تا 10 فروند گمان مي رود داراي رادار فعال باشند. همچنين طول عمر عملياتي باقيماندهء موشكهاي فونيكس، همگي به اتمام رسيده‏اند. 
 [External Link Removed for Guests]    
Captain
Captain
نمایه کاربر
پست: 447
تاریخ عضویت: چهارشنبه 18 بهمن 1385, 8:16 pm
سپاس‌های ارسالی: 2025 بار
سپاس‌های دریافتی: 1292 بار

پست توسط ramin11 »

javadjojo5 نوشته شده:سلام به D-GH , renger عزیز :razz:
عکس اول . همون فرمیشن 5 فروندی متعلق به نیروی هوایی ایرانه این عکس بر فراز اسمان اصفهان گرفته شده . :razz: :)
عکس دوم هم تامکتهای پایگاه هوایی بوشهر هستن :)
یه سوال هم از باقی دوستان که البته شاید به اینجا ارتباطی نداره .
اما سوال : ایا ایران هواپیمای بال متحرک دیگری بجز تامکت در اختیار داره که اندازه ی اون تقریبا 2 برابر تامکت باشه ؟
با رنگ خاکی یا خاکستری ؟ :-x
:) :) :( :( :razz: :razz: :razz:


تصویر اول،متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده است.
1-اگر به تصویر که نگاهی بیندازیم تامکت هایی که در ابتدا و انتهای فرمیشن هستند دارای مخازن اضافی سوخت هستند،تامکت های ایران در هیچ دوره ای به این مخازن مجهز نبوده اند.
2-تمامی تامکت های این تصویر مجهز به سامانه جستجوگر/مسیریاب فروسرخ AN/ALR-23 نصب شده در زیر دماغه هستند.که فقط نخستین تامکت ساخته شده برای ایران چند بار با این غلاف به نمایش درامده است.
تصویر دوم،تامکت به شماره ثبت 3-6007 که بعد از تعمیر اساسی در پایگاه یکم(مهرآباد) در معرض دید اصحاب رسانه قرار گرفته است.
در مورد سوالتون باید اشاره کنم که F-14(تامکت) 19.1 متر طول می باشد و تنها پرنده بال متحرک دیگری که در نیروی هوایی در حال خدمت است SU-24Mk (فنسر) است که طول این پرنده 21.29 متر است.
Commander
Commander
نمایه کاربر
پست: 1189
تاریخ عضویت: دوشنبه 1 خرداد 1385, 2:58 am
سپاس‌های ارسالی: 16928 بار
سپاس‌های دریافتی: 4258 بار

پست توسط Fariborz »

ramin11 نوشته شده:[External Link Removed for Guests]



3-6022 زمانی که هنوز به رنگ استتار قديمی بود .اين گربه دوست داشتنی و خلبانان غيور آن در تاريخ 21 جولای 1982 موفق به سرنگونی دو فروند MIG - 23 عراقی بوسيله تنها يک تير موشک AIM-54 شد آنهم در زمانی که بر خلاف دستورالعملهای فرماندهی , مرزهای کشور را پشت سر گذاشت . تصاوير زير بر طبق ادعای Tom Cooper مبنی بر رنگ آميزی تامکتها در سالهای پس از پايان جنگ طراحی شده اند .


[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]


کوپر اتريشی معتقد است که تامکتها در ۲ رنگ استتاری مختلف رنگ آميزی گشتند هر چند که به نظر من اختلاف چندانی قابل مشاهده نيست . از طرفی در خاطرات يکی از فرماندهان نهاجا در مورد رنگ آميزی تامکتها چنين نقل شده است :

تيمسار ( زنده ياد منصور ستاری ) خواسته بود رنگ استتار هواپيماهاي رهگير "اف.14" را كه خاكي است با توجه به مأموريت هوا به هوا، تغيير دهيم.
چند ماكت هواپيما را رنگ استتار زديم تا رنگ مورد نظرشان را انتخاب كنند.

بعد از چند روز، سراغ نتيجه را كه گرفتم، گفتند: در نور معمولي اتاق نمي‌شود به نتيجه مطلوب رسيد. آن‌ها را بردم خانه. در ساعات مختلف روز و شرايط جوي متفاوت روي پشت‌بام رنگ‌ها را بررسي مي‌كنم.

نتيجه اين بررسي‌ها، رنگي بود كه كم‌ترين انعكاس نور را داشت و در روز آب و آسمان به راحتي قابل ديدن نبود.
Old Moderator
Old Moderator
نمایه کاربر
پست: 125
تاریخ عضویت: شنبه 17 آذر 1386, 2:56 pm
محل اقامت: Tehran
سپاس‌های ارسالی: 6153 بار
سپاس‌های دریافتی: 953 بار

F-14 Tomcat Vs F-15 Eagle

پست توسط Persian Cat »

F-14 Tomcat Vs F-15 Eagle

[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]


مجله دانستنیها شماره 85
Captain I
Captain I
پست: 773
تاریخ عضویت: پنج‌شنبه 19 اردیبهشت 1387, 11:39 pm
سپاس‌های ارسالی: 1054 بار
سپاس‌های دریافتی: 1082 بار

پست توسط bill.goldberg »

ويدئو با کيفيت پايين(flv) با حجم 8.5 مگ
[External Link Removed for Guests]

ويدئو با کيفيت بالا(MP4) با حجم 11.8 مگ
[External Link Removed for Guests]
ارسال پست

بازگشت به “هواپيماهاي نظامي”