مرکز انجمنهای تخصصی

من با هواپيماهاي رادار گريز اشنا نيستم اما فكر كنم رادار ها مدلها و انواع گوناگون دارند و مدام انواع پيشرفته تري از انها توليد ميشود كه كسي از انها و نحوه عملكردشون اطلاعي نداره.پس اينكه گفته ميشه هواپيمايي رادار گريزه نسبي است نه قطعي يعني اگر رادار ما ان را نميگيرد دليل بر اين نيست كه مثلا هيچ راداري شناسايي اش نكنه.ديگر اينكه اشتباهه كه ما خودمون را با ارتشي مثل امريكا مقايسه كنيم اصلا مبنايي براي مقايسه وجود نداره ما از انها هيچي نميدونيم جز همون چيزهايي كه در چندتا سايت خونديم.در صورتيكه انها با ماهواره هاشون و جاسوساني كه در كره شمالي و روسيه و چين دارند بيشتر چيزهاي ما رو ميدونند و تحليلهاي رسانه ها با تحليلها و اطلاعات محافل نظامي سري مسلما متفاوته.پس بهتره مقايسه مون را واقعبينانه تر كنيم مثلا ارتش ايران را با قدرتهاي منطقه اي مثل عربستان پاكستان هند تركيه و اينطور جاها مقايسه كنيم تا واقعا ميزان قدرت ارتشمون را_هرچند اگر قدرتي باشد مال سپاهه_بسنجيم تا اينكه ببينيم مثلا اخبار ميگه امروز چه اختراعي شده. در ضمن من كساني را ميشناسم كه در اميركبير و خواجه نصير و صنعتي اصفهان كارشناسي ارشد هم گرفتند و ابتكاراتي هم داشتند اما اينكه ميگيدكسي براي پايان نامه ارشد حتي دكترا هوايما طراحي كرده يا رنگ ضد رادار!!ساخته خيالاته.چنين طرحهايي نياز به اطلاعات و پيش زمينه هايي داره كه نميان تو دانشگاه براي همه بگن اونم تو دانشگاههاي ما كه تو جمع هزارتاي اول هم نيستند.در ضمن روزانه دهها هواپيماي شناسايي امريكايي بر فراز ايران پرواز ميكنند كه حتي مردم هم ديدنشون اما حتي يكيشون هم ساقط نشده.حالا يا نتونستن يا به دلايلي امنيتي نخواستن كه بزنن.پس اگر يك هواپيماي شناسايي هرجايي رفت دليل بر توانايي اون و ناتواني حتمي دشمن نيست.البته ميگم من اطلاعاتم خيلي كمه و فقط يك علاقه مندم و نظر شخصي ام را نوشتم.فكرميكنم همه ما اينجا نظرات شخصي مون را ميزاريم كه الزاما نه همش اشتباهه نه درست.پس بيخود سرچيزهايي كه هيچ اطلاعاتي ازش نداريم و همش حدس و گمانه بحث نكنيد.

سلام
حامد 1234 از توضيحاتت ممنونم
اينو بگم من که تو جريان هيچ کار نظامي نبودم وقتي ميشنوم يه عده خيلي راحت توليدات نظامي ايران رو مسخره ميکنند واقعا اتيش ميگيرم چه برسه به شما که در جريان پروژه هاي نظامي هستي واقعا ما بايد يه روزي اون شهيداني رو که توسط سيستم هاي اطلاعاتي دشمن به شهادت مي رسند معرفي کنيم کارايي که اين عزيزان کردند کمتر از عمليات هاي دوران جنگ نبوده و نيست
دوست خوبم اون فيلم رو که ميگي ميشه براي من بفرستي البته اگر منع اطلاعاتي نداره
خانم فريده يعني چي که اطلاعات ما از ارتش امريکا محدود به سايت هاي نظاميه؟ دوست عزيز ناسلامتي سيستم اطلاعاتي داريم سيستم اطلاعاتي که به گفته خود سازمان سيا بعد سيستم هاي اطلاعاتي روسيه و چين سومين سيستم اطلاعاتي خطرناک براي امريکاست فکر کردي فرماندها هم مثل ما ميشينن پاي سايت هاي نظامي تا اطلاعات به دست بيارن نه خير عزيز
در ضمن ميشه مدرک يا شواهد خودتون رو مبني بر اينکه روزانه دها فروند هواپيماي جاسوسي بر فراز ايران به پرواز در ميان رو ارائه بديد؟ نکنه منظورتون اشيا نورانيه؟ اگه واقعا پروازي باشه ميتونن يه بار فيلمهاي گرفته شده توسط اون رو منتشر کنن اينطور نيست

بهتر است براي وارد شدن به بحثي به اين گستردگي ، در ابتدا تعريفي از هواپيماهاي نسل پنجم داشته باشيم و اصولا بدانيم سر چه مسئله اي داريم مجادله ميكنيم و بعد بحث را ادامه دهيم:

هر نسل از هواپیما ها تعریف مشخص و معینی دارند که به راحتی میشود انها را تشخیص داد . برای مثال تعریف ارائه شده برای هواپیماهای نسل چهارم این است که این هواپیما ها از 2 مشخصه مهم باید برخوردار باشند . اول استفاده این هواپیما ها از سیستم پرواز Fly-by-wire و دوم قابلیت چند منظوره یا Multi role بودن است که در کنار آیونیک و رادار پیشرفته از مشخصات هواپیماهای نسل چهارم است .
تعریف ارائه شده برای هواپیمای نسل پنجم , به هواپیمایی گفته میشود که شش ویژگی زیر را داشته باشد :

- استفاده از فناوری پنهانکاری (شکل ظاهر)
- استفاده از ترکیبات ویژه (جاذب رادار)
- سیستم کنترل بردار رانش
-پرواز با سرعت مافوق صوت (موتورهاي پرتوان و با كشش بالا)
- بقاء پذیری در میران نبرد
- موثرتر بودن در ايفاي ماموريتهاي چندمنظوره را میتوان نام برد.


از هواپیماهایی که تمام مشخصات تعریف شده برای یک هواپیمای نسل پنج دارا هستند تنها F-22 عملیاتی و وارد خدمت شده است .
هواپیمای سوخو 35 به عنوان یک هواپیمای نسل چهار که دارای تمام مشخصات ارائه شده برای یک هواپیمای نسل چهارم است , از برخی از تجهیزات هواپیماهای نسل پنجم استفاده میکند ولی چون از دو مشخصه اصلی هواپیماهای نسل پنجم که استفاده از فناوری پنهانکاری و استفاده از مواد کامپوزیت جاذب امواج رادار استفاده نمیکند یک هواپیمای نسل پنجم ناقص یا به اصطلاح در نسل هواپیماهای ++4 یا نسل 4.5 قرار گرفته است . هواپیماهای نسل 4.5 کشورهای مختلف عبارتند از :

روسیه :

MiG-33/35 - Su-30/35/37 Flanker - Su-32/34 Fullback

چین :
Chengdu J-10 - Shenyang J-11B - JF-17 Thunder

اروپا :

Eurofighter Typhoon

آمربکا :

F-15E Strike Eagle
از مدل F-16C/D Block 50/52 به بعد
F-18 E/F Super Hornet

سوئد :

Saab JAS 39 Gripen

هند :

Su-30MKI Flanker و تجاس

نقل از تاپيك Su-35

حامد1234

و دیگر دوستان عزیز :

من هم دارم آخرین پستم رو در این تاپیک میدم.

هیچ ایرانی الاصلی مخالف پیشرفت کشورش در صنایع مختلف نظامی اقتصادی و غیره نیست ! من هم چند ساله اینجا عضو هستم و بر خلاف شما پست هم زیاد دادم . پست های من در سنترال کلوبز زیاد هستند که همه مثل صحبت های شما و دیگر دوستان عزیز مبنی بر ساخت و ساز های نظامی هست اما در یک خط بگذارید همه چیز رو بگم:
کار هایی که نیروی هوایی ارتش صنایع دفاع و .... انجام میدن در مقایسه با کشور های منطقه و سلاح های مدرن روز مثل این میمونه که ما مثل یه پسر جوان پر انرژی هستیم که دوست نداریم دستمونو جلوی کس و نا کس دراز کنیم و داره خودش کار میکنه تا (فقط زنده بمونه) اما کشور های منطقه و دیگر ابر قدرت ها مثل بچه پولدار ها هستن که فقط نشستن و همه چیز دارن.
حرفم اینه که اگر این بهینه سازی ها و تلاش ها انجام نشه اون وقت دیگر باید همه مراکز نظامی و استراتژیک رو تعطیل کرد! این همه تلاش ها فقط برای سرپا موندنه نه برای راه رفتن و پیش رفتن.البته منکر راه رفتن در آینده نخواهیم بود ولی سالهای سال طول خواهد کشید. مثلا شما تاریخ ساخت اف-5 رو در نظر بگیرید و تاریخ ساخت اف-35 اف-22 و .... ما الان در حال حاضر در مورد صنایع هواپیما سازی- کاری به صنایع موشکی ندارم- در مرحله طراحی و آزمایش هواپیمای جنگی اف-5 هستیم.(این عالیه) ولی تا ساخت هواپیماهای رادار گریز و .... سالها فاصله داریم.

متشکرم. یا علی

چندين ساله كه هوايماهاي جاسوسي امريكا و شايد اسرائيل پروازهاي شناسايي برفراز ايران دارند كه بعضيها مثل شما بهشون ميگن اشيا نوراني كه يادمه حتي وزير اطلاعات زمان خاتمي اعتراف كرد اينها هواپيماهاي جاسوسي امريكا هستند.البته شايدهم ميتونند و از عمد اجازه فعاليت به انها ميدند كي ميدونه؟!در ضمن كسب اطلاعات براي ايران از امريكا خيلي خيلي سخته اونم اطلاعات فوق سري نظامي علتش هم واضحه:امريكا كاملا در طراحي و توليد تجهيزات خودكفاست و از خارج كمك نميگيره خارجي هم اونجا نيست اگرم هست ادم صددرصد مطمئنه مثل طراح ايراني بمب افكن هاي امريكايي كه خب در خدمت امريكاست نمياد خودشو بدبخت كنه واسه خاطر رژيم.اما ايران وابسته است به چندين كشور و بازارهاي سياه.اونم چه كشورهايي روسيه_كه بارها ثابت شده قابل اعتماد نيست اصلا به نفع اونهاست كه جهت توازن قوا اطلاعات ايران را به خارج و مخصوصا امريكا بدن و امتياز بگيرن_كره شمالي(كه از محور شرارت خارج شد و بخاطر رابطه با امريكا و امتيازات نيروگاهش را نابود كرد حالا اطلاعات به امريكا نميده؟!اصلا توان موشكي ايران زير نظر كره شمالي بود و هست)_چين(نميدونم چي بگم والا!) اين كشورها مقامات رسميشون همه اطلاعات را به خارج ميدن واي به جاسوسانشون!هرچيزي هم كه از بازار سياه بخره قابل ردگيري هست.سازمان هاي اطلاعاتي امريكا و مخصوصا اسراييل بسيار قوي هستن طرف سه بار صورتشو براي تغيير قيافه عمل كرد سالها مخفي زندگي زيرزميني داشت اخرش كشته شد توي كشوري كه مثلا اسراييل توش نفوذي نداره.اما امريكاييها كه اين مشكل را ندارند انها كه از ماهواره هاي ما ترس ندارن دليلي هم نداره ما چيزي ازشون بدونيم نتيجه اش ميشه اين كه كارشناسان ما به بحث ميشينن كه ايا اين نوريكه در اسمان ديده شد و بفراز مناطق حساس نظامي ميچرخيد فضاييها هستند كه اومدن با ما ارتباط برقرار كنن يا اجرام اسماني يا علائم ظهور امام زمانه؟!!

خيلي دوست داشتم در اين بحث شرکت کنم.چن روزي ميشه که دارم موضمع رو دنبال ميکنم ولي در اخر ديدم جو اين تاپيک ارزش شرکت در بحث رو نداره.فقط 2-3 پست در کل تاپيک علمي بود.بقيه هم يا فقط با هم دعوا کرده بودند و يا حرف ديگران رو تاييد کرده بودند.اخه شماهيي که هيچ اطلاعي از پيشرفتهاي نظامي ايران حتي در بخش زميني نداريد چطور وارد بخش هوايي ميشيد که حتي مسوولان رده بالا هم اطلاعاتشون در اون ضمينه کامل نيست؟راستي يه چيزي در پست ها ديدم.يکي از دوستان در مورد ساخت هواپيما از صنايع فجر نام بردند.بايد بگم صنايع فجر يکي از بخش هاي رسمي صنايع دفاع است ولي فقط در زمينه ادوات زميني و تسليحات سبک فعاليت ميکنهکارخانجاتش هم نزديک شيراز هست.اين بحث هيچ ارزشي براي ادامه نداره .
از مديران خواهش ميکنم اين تاپيک رو قفل کنند تا بحث بيشتر از اين بالا نگرفته و وارد جاهاي حساس نشده .
ممنون.

خب ما هم همين رو مي گيم بايد پله پله رفت کي گفته نبايد پله پله رفت خب نه من و نه شما از پيشرفت هاي ايران خبر داريم پس بحث بي فايده است من مي گم ما مي تونيم بسازيم شما مي گيد نمي تونيم متاسفانه اونايي هم که مي دونستن هم فراري داديم به هر حال منو شما دوست هستيم در حالي که حتي همديگر رو نمي بينيم ولي خب بحث مي کنيم چرا مي خواهيد تاپيک قفل بشه اتفاقا بايد تاپيک باز بمونه منتها من و شما نبايد چيزي که در بارش نميدونيم رو نزنيم شايد حرف هاي شما خوب باشه و منطقي ولي چون هر کس دونبال نظر خودش هست نمي تونه قبول کنه اگه مي خواهيد تو اينجا باشيد پس بايد بحث هم بکنيد بحث فکر رو باز مي کنه ولي بايد قول بديم که حرف هايي که نمي دونيم رو نزنيم

اي بابا چرا بعضي از دوستان فهر کردند بابا بيايد در اينجا بخث کنيم و از اطلاعاتتون استفاده کنيم. اقا کامران اقا سامان همونطور که ميدونيد زکات علم در ترويج اونه پس بيايد و ما رو از اطلاعاتتون بي نصيب نزاريد
ببين فريده خانم من بر موضع خودم اصراري ندارم و منکر اين نميشم که ممکنه هواپيماهاي جاسوسي بر فراز ايران عمليات شناسايي داشته باشن ولي اين که بگيد روزانه دهها پرواز جاسوسي بر فراز ايران انجام ميشه يه ادعاي خيلي بزرگه و من نميتونم اونو به راحتي باور کنم در ضمن يه سوال: اگه اشيا پرنده هواپيماهاي جاسوسي هستند چرا با چراغ روشن حرکت ميکنند و نورانيند؟ و چرا تا حالا حتي يه فيلم هم توسط اينا منتشر نشده؟ دوست من اگه خاستي جواب بدي خاهشا تو پي ام جواب بده چون گويا بحث نابه جاي ما فضاي تاپيک رو خراب کرده

navid missle, عزيز
منظور faride, عزيز علاوه بر اشياء نوراني پرنده هاي نيروي هوايي آمريکا هستند که هر چند وقط يک بار حريم آسمان جنوب ايران را نقض ميکنند.
در ضمن با وجود ماهواره هاي جاسوسي ديگر نيازي به اين کار نيست چون برنامهء گوگل ارث هم خود ميتواند جاسوسي باشد.

دوستان ممکن است پروژه هايي در نهاجا باشد که از 10 يا شايد 20 سال پيش خاک بخورند اما بي مهري دولت نسبت به نهاجا کاملا روشن هست.
در حال حاظر قدرت موشکي نيروي هوايي سپاه در کشورهاي جهان سوم از درجهء بالايي برخوردار است پس اين طبيعي هست که به نيروي هوايي بودجه زيادي تعلق نگيرد.
به هر حال اين چندمين بار است که طي اين 20 سال فرماندهان نهاجا پس از شهيد ستاري که البته واقع گرا تر بود نسبت به اينان بلوف هاي عجيبي بيان ميشود.
پروژه هايي که ما حتي رنگشان هم در نهاجا نديديم.
پروژهء آذرخش نخستين پروژه بود که حتي اعلام شد در سال نخست 100 فروند آن را خواهيم ساخت!!!!
پروژهء بعدي F/B-44 بود که اصلا فقط يک ماکت از آن ساخته بودند و هيچ طرح علمي از آن وجود نداشت.
تنها پروژه اي که غير از تذرو خيلي روي آن تلاش صورت گرفت صاعقه بود.
البته صاعقه ارزش رزمي ندارد همان طور که گفتم امکان نصب رادار بر روي آن وجود ندارد چون اگر دماغه سنگين شود و هوک نيز در انتها به آن اضافه شود مرکز ثقل به هم خورده بدنه سنگين شده و تيل ها توان تحمل جي منفي و جي مثبت حين يک بنک زدن ساده ندارند چه برسد به مانورهايي چون لوپ.
به هر حال همان طور که گفتم من هم مثل شما آرزو دارم دوباره نيروي هوايي را همچون گذشته قدرتمند ببينم ولي متاسفانه شرايط به اين شکل است.
با دروغ گويي و بيان دروغهايي از سوي افرادي چون ميقاني نه تنها مهندسان متصا شرمنده نميشوند بلکه به خاطر اينکه توانايي انجام چنين ادعاهايي را ندارند دچار سرخوردگي ميشوند.

به هر حال شرايط به گونه اي هست که از يک خودروي ساده تا يک هواپيماي بزرگ دچار فرسودگي و استهلاک هستند.
پيرترين پرنده ها چون F-5A و T-33A يعني از 50 الي 45سال پيش تا جوان ترين پينده هاي نهاجا يعني F-7M/FT-7M با عمر 25 سال بسيار مستهلک تر از آن چيزي هست که برخي از دوستان فکر ميکنند.
به هر حال اميدوارم برخي از دوستان نه تنها خودشان بلکه ديگران را فريب ندهند و واقع گرا باشند.

bill.goldberg نوشته شده:به نظر من نوشته های استاد JSF از نوشته های کاربران دیگه منطقی تر بود.

آمریکا که چنین وضعیتی داره پله پله رفته بالا تا به این جایی که است رسیده.

اینکه آمریکا پله پله به این نقطه رسیده کاملا درسته و این نکته هم وجود داره که به کمک دانشمندان با ملیتهای مختلف هم به این نقطه رسیده اما آیا شما طی کردن مسیر توسط ایران رو هم می بینید. اگه آدم یه چیزی رو ندونه بعد از مدتی که یک خبری منتشر شد بیاد و چون هیچ اطلاعات قبلی نداشته بگه این موضوع صحت نداره و اصل موضوع رو زیر سوال ببره درست نیست. منظور من فقط این بحث هواپیما نیست. آیا شما از پیشرفتهای هسته ای خبر داشتید که به یکباره که موضوع علنی شد یکسری مسائل رو فهمیدید.
آیا ایران یکباره سانتریفیوژهای IR2 رو درست کرد؟ آیا پله هایی که طی شد تا به این مرحله رسید رو شما دیدید؟ آیا در زمینه نانوتکنولوژی اطلاع دارید در ایران چه کارهایی می شود؟ اگر روزی گفته شد ایران در این زمینه سرآمد است باز می خواهید بگویید باید پله پله رفت بالا؟ در حالی که بالا رفتن رو ندیده بودید. در ضمن علم چیزیه که اگه شما اطلاعات مقدماتی رو داشته باشید راحتتر می تونید اونو کامل کنید. مگه همین اروپایی ها علم را از مسلمانان نگرفتند و بعد تکامل ندادند؟ آیا باید از اول همه چیز را خودشون بدست می آوردند.

دوستان درست است که صنعت هوافضا بسیار پیشرفته است اما این را بدانید که کشوری که به صنعت بسیار پیشرفته هسته ای دست پیدا کرده دور از تصور نیست که در این زمینه هم پیشرفتهای چشمگیری ارائه دهد. همین کسانی که همه چیز را زیر سوال می برند در صنعت هسته ای هم تا قبل از تایید آژانس بین المللی انرژی هسته ای غنی سازی را خیالی و توهم می دانستند.

در مورد این قضایای آذرخش و صاعقه و رنگ کردن F5 و .. هم باید بگم که ایران هر کاری برای فریب دشمن و جلوگیری از دسترسی آنها به اطلاعات می کند و ممکن است این قضایا هم ترفندی برای انحراف مساله اصلی و تولید محصول اصلی باشد. خودتون بهتر می دانید که این نظامیا جون آدمو می گیرن تا یه حرفی بزنن پس به این راحتی رد اصلی رو نشون نمی دن و حرف نمی زنن و حاضرن دروغگو بنظر بیان اما دشمن رو فریب بدن.
شما از اسم گذاری های عجیب و غریب ادوات نظامی بگیرید تا دیگر مسائل.
مطمئن باشید تا هواپیمایی بهتر حداقل در حد نمونه آزمایش شده نداشته باشند اطلاعاتی از قبلی نمی دن.

yasermym, ايول.
قربون ادم چيز فهم.به نظر من منطقي ترين پست همين پست قبلي بود.جاي هيچ انتقادي نذاشت.اي کاش همه همينقدر منطقي بودند.بابا حتما نبياد براي ساخت هواپيما از صفر شروع کرد.راهي که بقيه رفتم و اطلاعاتشون ميشه شروع کار ما.
JSF, زمان مشخص ميکنه که دروغ ميگه و کي راست.
يا علي

سلام برهمه دوستان عزيزبااجازه تمامي سروران گرامي من هم دستي به كيبردبردم ان شاا.. مفيدواقع بشه .اصولاًشروع زندگی یك هواپیماازابتدایی ترین فكراولیه تازمان بازنشستگی ازدودیدگاه مالی وفنی قابل بررسی است،وعوامل هریك ازاین دودیدگاه ضمن تلاش برای دستیابی به بهترین كاركردعملیاتی درمحدوده خودشون بایدبه نظرات گروه دیگه هم توجه داشته باشندمثلاًگروه فنی میگه برای افزایش مانورپذیری بایدمثلاًبالهای هواپیمااین تغییرروبكنه ولی گروه مالی میگه این كارباعث واردآمدن بارمالی بیشتری به طرح خواهدشد.

درقسمت اول به مراحل تكامل یك هواپیما ازلحاظ مالی واقتصادی Economic می پردازیم كه شامل:

1-پژوهش،توسعه،آزمایش وارزیابی Research,Development,Test,Evaluation(RDTE)

2-تولید،تجهیزات زمینی،آموزش Acquisition

3-عملیات،تعمیرونگهداری Operations and Maintenance

4-اوراق وبازیافت Disposal

درمرحله اول یعنی RDTEباپژوهش آغازمیشه.مرحله پژوهش شامل تحقیقات لازم برای به بلوغ رساندن تكنولوژی های موردنیازدرعملكردموفق هواپیماست درمرحله توسعه،آزمایش وارزیابی ساخت هواپیماهای اولیه وآزمایش های مختلف زمینی وپروازی مطرح است. {منظوربنده تحقیق علمی كه مبتنی برسالهاتجربه گروه تحقیق میشه كه شاید20یا30سال طول بكشه وكشف وتوسعه یك طرح نووابتكاری جدیداست نه كپی برداری ومشابه سازی .Mig-29&Su-27شباهتای زیادی باهم دارن مخصوصاً درموردموقعیت دمهای عمودی آنهادلیلش اینه كه هردوشركت درطرح خودشون ازتحقیقات انستیتومركزی آئروهیدرودینامیك موسوم به ساگی تاثیرگرفتن وازگفتن این موضوع هیچ ترسی ندارن درموردF-5هم طرح مال شركت نورث روپ هستش واین طرح درساخت صاعقه وآذرخش استفاده شده است آن هم به طوركاملاً معلوم وآشكاركه به چشم می زندپس طرح مال كشوردیگری است بعدازطرح می ماندتحقیقات این طرح درهواپیماهای ایرانی كه آن هم بازكپی برداری شده است مثلاًازروی F-18كه سطوح Lexاین هواپیمای ایرانی ازروی همین فایتر(F-18) كپی شده است پس فناوری وتكنولوژی خاصی كه تازه ابداع شودنیست بلكه كپی می باشدونیزتعبیه دوسكان عمودی كه بازچیزابداعی تازه ای نیست بلكه جایگزینی می باشد}

درمرحله دوم ضمن آنكه تجهیزات موردنیازبرای تولیدوتعمیرات ونگهداری هواپیماساخته می شود،مراجع راهنمای تعمیرات ونگهداری ویاآموزش،وشبیه سازهای آموزش پروازتدارك می شوند.

درمرحله سوم كلیه مواردمربوط به عملیات وتعمیرونگهداری هواپیماراشامل میشه.

درمرحله چهارم هواپیمای ازرده خارج شده،مورداستفاده مجددقرارمی گیرن،وازقطعات آنهااستفاده میشه.هرچنداین مرحله هم جزومراحل زندگی وتكامل ك هواپیماستولی به بعدازعمرمفیداون مربوط میشه ومنافع آن چندان قابل پیش بینی نیست{خوب f-5هاازرده خارج میشه بعدازيكسري تغييرات تبدیل به صاعقه وآذرخش میشه}

درقسمت دوم به مراكل تكامل یك هواپیماازلحاظ فنی یا Technicalمی پردازیم كه شامل:

1-طراحی مفهومی Conceptual Design

2- طراحی اولیه Preliminary Design

3-طرح تفصیلی Detail Design

4-پیش نمونه سازی Prototyping

5- آزمایشهای زمینی Ground Tests

6-آزمایشهای پروازیFlight Tests

7- توسعه برای تولیدانبوه Full Scale Development

8- آزمایشهابرای گرفتن گواهینامه پروازCertification period

9-پروازنمایشی برای معرفی هواپیمابه بازارService Tests

10-ساخت تجهیزات زمینی موردنیازتولید،تدارك مدارك موردنیازتعمیرات ونگهداری وآموزش Preparation

11-تولید انبوه Manufacturing(Production)

12-عملیات،تعمیرونگهداری Operation

13-تغییرمدل Model Change

ازدیدگاه فنی تكامل ودوره زندگی هرهواپیمایی به سیاست وتجربه كارخانه سازنده،حمایتهای دولت یابخش خصوصی،تحولات بازاربستگی داره ولی روندكلی ومرسوم دربالاذكرشد.تمام 13موردذكرشده دربالاشایدبرای یك هواپیماسالیان زیادی طول بكشه تادرآخربشه مثلاًf-5هرچیزدیگری كه نیازبه دانش فنی،ابزاروامكانات زیادی است.شایدشمادوست عزیزندونین ولی یك طرح مفهومی می دونین چقدركارداره تاتبدیل به یك طرح تفصیلی بشه،یامی دونین چقدربابت آزمایشهای زمینی وهوایی هواپیماوقت تلف میشه تاتمام مراحل هاروبانموفقیت طی كنه. مثلاًبرای آزمایشهای تونل بادهواپیمای B-2مدت 24000ساعت وبرای آزمایش صلاحیت پروازی مدت 291000ساعت وقت صرف شده یا درطرح وبرنامه B-2 تعداد10000نفرازشركت بوئینگ تعداد4000نفرازشركت ال.تی.وی و12000نفرازشركت نورث روپ دراستخدام بودن. می دونین تولیدانبوه یك هواپیماچقدرخرج داره مگراینكه یك قراردادفروش خوب بایك كشورخارجی یانیروی هوایی خودكشورسازنده بسته بشه تاهواپیمابتونه تولیدبشه همون جریانی كه درموردخریدf-14های ایران ازآمریكابه وجودآمدوبانك ملی ایران وامی دراختیارشاه ایران قراردادوشركت سازنده f-14به مددخریدایران سرپاایستاد.می دونین تارقابت نباشه هیچ كالاوخدمات ووسیله ای نمیتونه پیشرفت كنه.حال باتمام این حرف وحدیث مابااین شرایط اقتصادی وتحریم تونستیم یك شبه راه صدساله بریم وتولیدفایتركنیم.آیاسرنوشت هواپیماهای ساخت ایران مثل خودروی RD نیست كه تركیب شده از:موتورپیكان+بدنه پژو405.چین با آن همه ادعای ابرقدرتی، برای ساخت سیستم آویونیک و همچنین کنترل پرواز کامپیوتری جنگندهء Jian-10 دست به دامان صنایع هواپیمایی اسرائیل می‏شه و برای همخوانی نصب موتور ساخت روسیه RD-93 بر روی جنگندهء FC-1، دست به دامن مهندسین کارخانهء میگ می شه، زیرا توان و دانش فنی لازم را نداره. اکنون نیز به دلیل بومی نبودن موتور RD-93، از صادرات جنگندهء FC-1 به پاکستان عاجرهست! زیرا دانش فنی ساخت یک موتور جت مناسب در چین وجود نداره.می دونی این یعنی چی؟بله چین!!كافی یك سری همین حالابه اطراف خودت بزنی چندتاوسیله ساخت چین می بینی؟!چینی كه داره فضاروهم تسخیرمیكنه.آیااین فایترهاتوان مقابله باهم كیشان خودوشون رودارن؟آیامی تونن بایك لانچركبرابه جنگ یك f-18 برن؟یامی تونن دریك داق فایت ازپس Su-30 بربیان؟بنده مراحل ساخت یك جنگنده وهواپیماروبراتون نوشتم تابدونین چقدرسختی وعذاب دار؟چقدرهزینه بره؟آمریكاكه ودجه نظامی اون شاید20تا30برابركل بودجه ایران هست درموقع ساخت هواپیماجون به لب میشه حال چه برسه به ایران وسایركشورهای جهان سوم.بهتره درموردهواپیماهای ایرانی این نكات گفته بشه:
هواپیمای آذرخش: را می‌توان یک جنگنده اف-۵ دانست که در آن مساحت بالها تا حدودی افزایش یافته و موتورها و اویونیک آن با نمونه‌های جدیدتر روسی تعویض گشته‌است. مشهودترین تفاوت این هواپیما با جنگنده اف-۵، ورودی موتورهای به وضوح بزرگ‌تر آن است که در نتیجه نصب موتور قدرتمند تر و نیاز به ورودی هوای بزرگ‌تر حاصل آمده‌است. همچنین تغییرات واضحی در سکان عمودی آن پدید آمده که می‌توان از آنها به عنوان عوامل کنترل کنندهٔ مانور پذیری فوق العاده و بعضا خارج از کنترل F-۵ دانست.
هواپیمای صاعقه:در این هواپیما، از بدنه هواپیمای اف-5 آمریکایی، به دلیل طراحی خوب و قدرت مانور بالای آن الهام گرفته شده است. تفاوت اساسی ظاهری این هواپیما با اف-5، وجود دو سکان عمودی V شکل می‌‌باشد که برای ایجاد توانایی لازم برای مانور پذیری بهتر جنگنده صورت گرفته است. هواپیمای جنگنده صاعقه در حقیقت یک نمونه 10تا 15 درصد بزرگ‌تر شده هواپیماهای اف-5 با سکانهای عمودی پروانه‌ای به منظور افزایش مانورپذیری و کاهش سطح مقطع راداری با سیستم های الکترونیک و موتورهای روسی می‌‌باشد.
حال خودتون قضاوت كنيد....