ره گيري جهاني ارتباطات و اطلاعات

[hedayat.m]

سپتامبر 1998: مجلس اروپا متهم مي‌كند؛ بخش عمده‌اي از ارتباطات اروپا به وسيله‌ي سرويس‌هاي ويژه آمريكا ره‌گيري و كنترل مي‌شود. آمريكا حدود دويست هزار مأمور مخفي، شمار زيادي ماهواره‌هاي جاسوسي و بانك‌هاي اطلاعاتي عظيمي را در اختيار دارد. اين كشور، همچنين كامپيوترهاي مجهز به نرم‌افزارهاي تجزيه و تحليل دارد كه هر ساله صدهزار ره‌گيري اطلاعاتي از انواع مختلف را مورد بررسي قرار مي‌دهند. زبيگنيو برژينسكي، بازوي راست سابق رئيس ‌جمهور كارتر، يكي از استراتژي‌پردازان مطرح آمريكا است كه همواره طرف مشورت قرار مي‌گيرد. او اخيراً كتابي درباره‌ي استراتژي جهاني آمريكا، تحت عنوان “شطرنج‌باز بزرگ” نوشته است. برژينسكي در اين كتاب توضيح مي‌دهد كه اهداف واشنگتن فقط كشورهايي مثل عراق و يا ليبي نيستند، بلكه كشورهاي دوست آمريكا و البته فرانسه، نيز جزو اهداف جاسوسي ايالات متحده قرار دارند.

در 19 اوت 1992 قدرت سيستم‌هاي آمريكايي ره‌گيري ارتباطات، مشخص شد. در اين روز، مسوولان KGB و ارتش جمهوري شوروي، قدرت را در كرملين در دست گرفتند. اين افراد، به واسطه‌ي تجزيه‌ي كشورشان و رفتار ميخاييل گورباچف، دبيركل حزب كمونيست آن زمان شوروي، به تنگ آمده بودند. كودتاچيان مدعي شدند كه دبيركل بيمار شده است و نمي‌تواند به شكلي مناسب منافع اتحاد شوروي را هدايت كند. كودتاچيان گفتند كه گورباچف در خانه‌ي ييلاقي‌اش در كريمه استراحت مي‌كند. اين حادثه، حيرت غربي‌ها را برمي‌انگيزد. رئيس جمهور وقت ايالات متحده، جرج بوش، وقتي خودش را به بيان موضع آمريكا مجبور مي‌بيند و از محكوم كردن كودتاچيان امتناع مي‌كند، مدير سازمان سيا به رئيس جمهور آمريكا اطلاع مي‌دهد كه ميخاييل گورباچف در خانه‌اش زنداني است. جرج بوش با اعلام اين خبر به رسانه‌ها، بازي ظريفي را در پيش مي‌گيرد كه در آن، ميخاييل گورباچف (چه دوست شخصي بوش باشد چه نباشد)، نقش و اثر چنداني ندارد.

چند ساعت بعد رئيس جمهور آمريكا موضع تازه‌اي اتخاذ مي‌كند: دولت آمريكا به شدت كودتا را محكوم مي‌كند و كودتاچيان را غاصب مي‌نامد. راستي رئيس جمهور ايالات متحده چگونه به اين نتيجه مي‌رسد و به ويژه چگونه با اين اطمينان، موضع‌گيري مي‌كند؟ پاسخ اين است كه گزارش شنود آژانس امنيت ملي آمريكا (NSA) متن مكالمات تلفني كودتاچيان را در اختيار رئيس جمهور قرار مي‌دهد. يادداشت تحليلي پيوست گزارش، از نبود اعتماد به نفس نزد كودتاچيان، عدم توافق بين اعضاي گروه و به ويژه از عدم فرامان‌برداري فرماندهان منطقه‌اي ارتش از كودتاچيان حكايت مي‌كند. آژانس امنيت ملي آمريكا در آخر اين گزارش، نتيجه‌گيري مي‌كند: اين كودتا محكوم به شكست است. به اين ترتيب، بوش مي‌تواند به خودش ببالد كه حتي زودتر از روس‌ها مطلب را دريافته است. بنابراين مي‌تواند بدون ترديد كودتا را محكوم كند و در نظر جهانيان به عنوان رهبر شجاع و انكارناپذير جهان آزاد مطرح گردد.

جرج بوش، اواخر دوره‌ي رياست جمهوري‌اش، اظهارات تعجب‌آوري را خطاب به افكار عمومي بيان مي‌دارد: «به عنوان رئيس جمهور ايالات متحده، مي‌توانم به شما اطمينان خاطر بدهم كه عمليات شنود، فاكتور اصلي فرايند تصميم‌گيري ما در عرصه‌ي بين‌المللي است». مدير آژانس امنيت ملي آمريكا در گفت‌وگويي با مطبوعات، گويي خواسته باشد به جرج بوش پاسخ بگويد، توضيح مي‌دهد: «هيچ اتفاقي در سياست خارجي نيست كه مورد توجه دولت نباشد و همچنين در آن، آژانس امنيت ملي آمريكا حضور نداشته باشد».

آژانس امنيت ملي آمريكا چيست؟

شنود دايم ارتباطات از راه دور در سراسر جهان (موبايل، فكس، اي‌.‌ميل و ارتباطات انفورماتيك) و همچنين دريافت و تحليل تصاوير ماهواره‌اي، در حوزه‌ي وظايف سازمان امنيت ملي آمريكا (NSA) است. اين آژانس – كه مقر آن در فورت ميد قرار دارد (مريلند، نزديك واشنگتن) – صدهزار نفر را در استخدام خودش دارد كه اين افراد در مراكز مختلف در آمريكا و ايستگاه‌هاي شنود مستقر در خارج، به كار مشغولند. اين سازمان از بودجه‌ي سالانه‌اي معادل بيش از شانزده ميليارد دلار بهره مي‌برد.

به گفته‌ي جان پيك، كارشناس آمريكايي مسايل اطلاعاتي، آژانس امنيت ملي ايالات متحده، حدود 95% ارتباطات از راه دور را در سراسر جهان، تحت كنترل دارد. اين حجم عظيم اطلاعات به وسيله‌ي ابركامپيوترهاي مجهز به نرم‌افزارهاي تجزيه و تحليل، مورد بررسي دقيق قرار مي‌گيرد. البته رقم گفته شده از سوي اين كارشناس آمريكايي، مورد قبول همه‌ي اهل فن نيست. اما مي‌توان با اطمينان گفت كه توانايي آژانس امنيت ملي آمريكا در ره‌گيري اطلاعاتي بيش از پنجاه درصد ترافيك‌ جهاني را شامل مي‌شود. مدير اين آژانس، به هنگام يكي از معدود مصاحبه‌هايش با مطبوعات، اعلام كرده بود كه او بايد هر سه ساعت، اطلاعاتي معادل كل كتابخانه كنگره‌ي آمريكا را تحت اداره‌اش داشته باشد.

اطلاعات مورد تحليل سازمان امنيت ملي آمريكا، به طور دايم از طريق حدود پنجاه ايستگاه شنود در بيست كشور جهان در سطح پنج قاره دريافت مي‌شود. اين ايستگاه‌ها وظيفه‌ي عمومي علامات فرستاده شده از سوي ماهواره‌هاي مخابراتي را شنود كنند؛ البته عمده‌ي اين علامات از سوي ماهواره‌هاي اينتل‌سات ارسال مي‌گردد. مهمترين ايستگاه‌هاي شنود در كشورهاي انگلستان، نيوزيلند، استراليا و آلمان مستقر هستند.

اين ايستگاه‌هاي ره‌گيري علامات ماهواره‌اي، اطلاعات را دريافت مي‌كنند؛ خواه از طريق ره‌گيري مستقيم امواج فرستاده شده از سوي ماهواره،‌ يا از طريق دريافت علامت ماهواره‌هاي ويژه جمع‌آوري اطلاعات در فضا. اين ماهواره‌‌هاي ره‌گيري كه به نام‌هاي “مركوري”، ”ترومپت” يا “مانتور” شناخته مي‌شوند، همچنين قادر به ره‌گيري امواج راديوالكترونيك از مبدأ زمين هستند. براي انجام دقيق مأموريت برخي از اين ماهواره‌ها (مثل ماهواره‌هاي مركوري) به آنتن‌هايي مدور مجهز هستند كه مي‌توانند امواج خيلي سبك را منعكس كنند؛ امواجي كه سطحشان مي‌تواند تا سطح يك زمين فوتبال برابر باشد. اين آنتن‌هاي عظيم مي‌توانند امواج فرستاده شده از سوي ايستگاه‌هاي تقويتي تلفن‌هاي همراه را دريافت كنند. شايع است كه 9 ماهواره از اين دست در اطراف زمين و در ارتفاع 36 هزار كيلومتري از سطح زمين قرار دارند. 2 ماهواره از اين نوع، بر فراز قاره‌ي اروپا قرار دارند و اطلاعات دريافتي را به ايستگاه بزرگ منويت هيل در انگلستان ارسال مي‌كنند.

هر بار كه شما مكالمه‌اي تلفني با خارج برقرار مي‌كنيد و انعكاس صداي خودتان را در گوشي مي‌شنويد (علامت مشخصه استفاده از ماهواره در ارتباط با راه دور)، مطمئن باشيد كه اين ايستگاه‌هاي زمينيِ آژانس امنيت ملي آمريكا هستند كه مشغول دريافت مكالمه‌ي شما هستند.

سازمان امنيت ملي آمريكا روزانه ميليون‌ها ارتباط از راه دور را ره‌گيري مي‌كند. تمام ارتباطي كه به اين ترتيب در چهار گوشه‌ي جهان شنود مي‌شوند، به فورت‌ ميد فرستاده شده و در آنجا غربال مي‌شود؛ تنها بخش كوچكي از اطلاعات ارسالي مورد استفاده‌ي بعدي قرار مي‌گيرد. اما عمليات غربال چگونه انجام مي‌گردد؟ قبلاً گفتيم كه كامپيوترهايي مجهز به نرم‌افزاري‌هاي مخصوص، وظيفه‌ي تجزيه و تحليل و غربال اوليه اطلاعات را به عهده دارند. اين كامپيوترها شماره تلفن‌هاي خاصي را در حافظه‌ي خودشان ذخيره كرده‌اند كه بر اساس آنها غربال اوليه را انجام مي‌دهند و تنها آن دسته از مكالماتي را كه به وسيله‌ي اين شماره‌ها صورت پذيرفته، نگه مي‌دارند. اين شماره‌ها عبارتند از: شماره‌ تلفن وزارت‌خانه‌ها، سفارت‌خانه‌ها، روابط عمومي سازمان‌هاي بين‌المللي، سازمان‌هاي غيردولتي، شركت‌هاي بزرگ فعال در عرصه‌هاي حساس و مشكوك به رقابت با منافع ملي آمريكا در حوزه‌هاي مختلف؛ اما گزينش ارتباطات همچنين از طريق شناسايي صداي افراد هم صورت مي‌گيرد. همين جا روشن كنيم كه ميكروچيپ‌هاي كامپيوترهاي كراي (Cray) كه شناسايي صداهاي آشنا را انجام مي‌دهند، در فورت ميد و در يك كارخانه‌ي ويژه ساخته مي‌شوند. كامپيوترهاي (Cray) متعلق به آژانس امنيت ملي آمريكا هماهنگ با بانك داده‌هايشان، قادرند صداهاي شخصيت‌هاي تحت مراقبت مثل شخصيت‌هاي سياسي و ديپلماتيك، نظامي، رؤساي شركت‌ها و حتي اعضاي شناخته شده جنبش‌هاي تروريستي يا شورشيان و سران كارتل‌هاي مواد مخدر را شناسايي كنند.

شمار ارتباطات گزينش شده، حفظ شده و تفسير شده (ارتباطي كه تحليل يا گزارشي را در پي دارد) تقريباً به پانزده هزار مورد در روز بالغ مي‌شود.

اينترنت، تحت كنترل شديد

بي‌شك ارتباطات افراد بر روي شبكه‌ي اينترنت، تحت كنترل شديد قرار دارد؛ كاملاً محتمل است آژانس امنيت ملي ايالات متحده با توجه به محتواي ارتباطات روي شبكه هر لحظه آنها را كنترل كند؛ ميهن‌پرستي آمريكايي به گونه‌اي است كه همه‌ي شركت‌هايب ارايه‌دهنده‌ي خدمات اينترنتي (كه اكثرشان آمريكايي هستند) به آژانس امنيت ملي كشورشان اجازه مي‌دهند، داده‌هاي مشتريان‌شان را كنترل كند و همين طور ارتباطات اينترنتي‌شان را؛ به علاوه اينكه برخي سايت‌هاي اينترنتي (اغلب آمريكايي) گاهي بدون اطلاع صاحبان آنها براي كنترل محتواي كامپيوترهاي برخي كاربران اينترنتي،‌ مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

مدتي است كه به طور مداوم اين نجوا به گوش مي‌رسد كه شركت معظم كامپيوتري مايكروسافت پيوند نزديكي با آژانس امنيت ملي آمريكا دارد؛ البته اين همكاري‌ها در چارچوب عمليات شنود و ره‌گيري انجام مي‌شود. بايد بگوييم تنها، آژانس امنيت ملي آمريكا اينترنت را تحت كنترل ندارد؛ بلكه تقريباً تمام سازمان‌هاي اطلاعاتي آمريكا سرويس‌هاي ره‌گيري و كنترل خاص خودشان را (در مورد اينترنت) دارا هستند؛ اين موضوع از CIA تا حتي سرويس‌هاي اطلاعاتي نيروي دريايي آمريكا را شامل مي‌شود.

رسوايي “اشيلون”

در سپتامبر 1998، نمايندگان پارلمان اروپا در گزارشي شديدالحن، شنود سيستماتيك ارتباطات مخابراتي در كشورهاي اتحاديه اروپا به وسيله‌ي آمريكا را افشا كردند و رسماً از واشنگتن توضيح خواستند؛ اين تقاضا تاكنون پاسخي نيافته است. دقيقاً قبل از پارلمان اروپا، يعني در ماه‌هاي آوريل، مه و ژوئيه همان سال‌، سه تن از نمايندگان مجلس ملي فرانسه به نام‌هاي ژرژ سار، رونه آندره و ژان دوگل در مجلس پرسش‌هايي از دولت فرانسه درباره‌ي يك سيستم شنود اطلاعاتي جهاني مطرح كردند. نمايندگان عضو پارلمان اروپا مي‌گويند قبل از انتشار كتابي به وسيله‌ي يك محقق نيوزيلندي، از وجود چنين سيستمي باخبر نبوده‌اند. اين كتاب كه “قدرت مخفي” (Secret Power) نام دارد در سال 1996 به وسيله‌ي نيگي هاگر منتشر شده است. در اين كتاب، هاگر به طور جزيي از همكاري مخفي بين آمريكا‌يي‌ها و انگليسي‌ها در چارچوب پيمان يوكوزا پرده بر مي‌دارد. ديگر اعضاي اين پيمان را كانادا، استراليا و نيوزيلند تشكيل مي‌دهند. مطبوعات از اين ماجرا باخبر مي‌شوند. هفته‌نامه‌ي كوريه انتر ناسيونال و به دنبال آن هفته‌نامه‌ي نوول ابسرواتور روي جلدشان را به “پرونده‌هاي شنودهاي جهاني آمريكا” اختصاص مي‌دهند. رسانه‌هاي صوتي و تصويري فرانسه، فيلمي ويديويي، از ايستگاه دريافت اطلاعات منويث هيل در انگلستان پخش مي‌كنند. به سرعت ترس در فرانسه حاكم مي‌شود. ديگر هيچ تماس تلفني، فكس يا اي‌.ميلي بدون فكر كردن به آژانس امنيت ملي آمريكا برقرار نمي‌شود. همگان از خودشان مي‌پرسند: آيا من يكي از كلمات كليدي را كه روزنامه‌ نوشتند، در مكالمه‌ام بر زبان آوردم؟ كاربر اينترنت يا مدير تجاري فلان آژانس تبليغاتي پرسش‌هايي از اين دست را از خودشان مي‌پرسند.

پيمان يوكوزا

در ماه سپتامبر همان سال، ليونل ژوسپن، نخست‌وزير فرانسه، در پاسخ به پرسش كتبي يك سناتور فرانسوي در مورد سيستم اشيلون، قبول مي‌كند كه وجود يك همكاري بين‌المللي بين ايالات متحده، بريتانيا، كانادا، استراليا و نيوزيلند با هدف احتمالي جاسوسي صنعتي، «ماه‌هاست باعث نگراني عمومي شده است». اندكي بعد ليونل ژوسپن با اعلام قانوني‌سازي رمزنگاري اطلاعات انفورماتيك در فرانسه، به طراحان سيستم اشيلون پاسخ مي‌گويد.

شبكه‌ي اشيلون

شبكه‌‌ي اشيلون براي سرويس‌هاي اطلاعاتي و ضدجاسوسي فرانسه كاملاً شناخته شده است. حتي سرويس‌هاي ويژه فرانسوي در چارچوب قراردادهاي همكاري اطلاعاتي بين سرويس‌هاي غربي، از خدمات شبكه‌ي اشيلون نيز بهره‌مند شده‌اند.

پرسش اين جاست كه علت وجودي سيستم اشيلون چيست و چرا به يكباره وجود اين سيستم تا اين اندازه اهميت يافت؟ برخلاف تصور، پاسخ اين پرسش چندان مشكل نيست. ايالات متحده با ايجاد اين سيستم، در پي حفظ رهبري و برتري جهاني‌اش در تمام زمينه‌ها است. فرانسه نيز با سيستم اشيلون خودش، مي‌خواهد استقلال و حاكميت‌اش را حفظ كند؛ در مقام مقايسه، بايد اضافه كرد كه ايالات متحده، ميلياردها دلار در عرصه‌ي تكنولوژي فضايي هزينه مي‌كند و فرانسه نيز در مقابل از دانش فني عالي و شناخته شده‌اي، در زمينه‌ي پرتاب موشك به فضا بهره مي‌برد؛ و بالاخره اينكه هر دو كشور مي‌خواهند هواپيماهاي جنگي و غيرجنگي‌شان را به تمام جهان بفروشند. پس هر دو به سيستم اشيلون نياز دارند.

همه‌اي اينها نشان مي‌دهد كه وجود اين سيستم، پاسخگوي الزامات تجاري و فرهنگي نزد دو طرف است. به نظر فرانسوي‌ها و به طور كلي اروپايي‌ها، ايالات متحده از خط قرمز عبور كرده است. موضوعي كه در اينجا مطرح است به دست آوردن بازارهاي فروش بزرگتر و بيشتر است؛ بارها اتفاق افتاده كه اين يا آن شركت آمريكايي توانسته به لطف آژانس امنيت ملي، بازار فروش كالايي را كه قرار بود از يك شركت اروپايي باشد، به خودش تخصيص دهد. هر بار كه چنين اتفاقي روي مي‌دهد، هزاران شغل از دست مي‌‌رود؛ شغل‌هايي كه مي‌توانند حفظ يا ايجاد شوند.

هفته‌نامه‌ي فرانسوي نوول ابسرواتور موفق شده است مصاحبه‌اي با ويليام اودم، رئيس سابق آژانس امنيت ملي آمريكا در زمان رياست جمهوري رونالد ريگان، داشته باشد. اودم در اين گفت‌وگو در پاسخ به اتهام‌هايي كه فرانسويان عليه آمريكايي‌ها درباره‌ي شنود متحدينشان مطرح مي‌كنند، با وقاحت و لحني تحقيرآميز مي‌گويد: «بي‌شك چنين عملياتي وجود دارد. اما خوب كه چه؟ رسوايي ماجرا كجاست؟ همه‌ي دنيا سعي مي‌كنند جاسوسي كنند و شما فرانسوي‌ها جلوتر از همه؛ اما شما خودتان را در گوشه‌اي پنهان كرده‌ايد. ما قراردادهايي با انگلستان و كشورهاي مشترك‌المنافع و همچنين، ابزار و امكانات قابل توجهي داريم. شما بايد سال‌ها تلاش كنيد و ميلياردها دلار هزينه‌ كنيد تا به سطح ما برسيد».

محدوديت‌هاي آژانس امنيت ملي آمريكا

آژانس‌هاي اطلاعاتي آمريكا با وجود در اختيار داشتن ابزار فني، مالي و انساني فوق‌العاده، باز هم نمي‌توانند همه چيز را ببينند و شنود كنند. همچنين فراواني بيش از حد اطلاعات، مانع بررسي دقيق آنها مي‌شود؛ شمار اطلاعات خيلي مهمي كه از ديد و شنود ماشين جاسوسي عظيم آمريكا پنهان مي‌ماند نيز كم نيست؛ تا جايي كه مردان اطلاعاتي آمريكا از “اطلاعات گول‌زننده” صحبت مي‌كنند.

آژانس امنيت ملي آمريكا نتوانسته است حوادث و وقايع مهمي مثل سوءقصدهاي پياپي عليه سفارت‌خانه‌هاي آمريكا در آفريقا، عمليات آزمايش هسته‌اي هند و شليك موشك بالستيك كره‌ي شمالي بر فراز ژاپن را ره‌گيري كند و البته دلايل آن نيز چنين است: هند تمام كابل‌هاي ارتباطي حساس را زير زمين دفن كرده بود، كره‌ي شمالي كارخانه‌هاي نظامي‌اش را زير زمين ساخته و در آفريقا كامپيوترهاي متصل به اينترنت هنوز خيلي كمتر از تلفن است.

در فورت ميد، تحليل‌گران عكس‌هاي ماهواره‌اي كاملاً به خشم مي‌آيند. آنها با همه‌ي قدرتشان و به ويژه با وجود در اختيار داشتن قوي‌ترين و كارآمدترين كامپيوترها، باز هم از رقابت با انسان در يك زمينه بسيار مشكل كه بخشي از وجود آدمي است، ناتوانند: هوش و فراست؛ آنها متوجه مي‌شوند كه ابزارهاي انساني نيز با تمامي كارايي و اهميت‌شان بالاخره ظرفيت محدودي دارند. مهمترين خطري كه كارايي آژانس امنيت ملي را تهديد مي‌كند، گرفتار شدن در دام كليشه‌ها و سكون است. در فورت ميد، سالانه هزاران تن كاغذ خمير مي‌شود و اين همه‌ي ماجرا نيست: پيشرفت و فراگيري ابزارهاي رمزگذاري در سراسر جهان، به شكل قابل‌توجهي، مانع مطالعه‌ي اطلاعات جمع‌آوري شده از سوي آژانس امنيت ملي شده است. مثل تمام سرويس‌هاي اطلاعاتي جهان، اين آژانس نيز حجم زيادي از پيام‌هاي رمزگشايي نشده را حفظ مي‌كند، به اميد اينكه روزي بتواند اين پيامها را رمزگشايي كند يا اينكه روزي دستگاهي پيشرفته‌تر براي اين اقدام ساخته شود، اما وقتي اين روز فرا رسيد و آن پيامها هم رمزگشايي شد، آيا در جوامع جهاني‌شده‌ي امروز كه سرعت حرف اول است، چنين اطلاعاتي ديگر بي‌فايده نخواهند بود؟

دقيقاً به همين دليل است كه آژانس امنيت ملي آمريكا، بي‌وقفه در پي آن است كه كدهاي ويژه‌ي برنامه‌هاي رمزگذاري شده را در اختيار داشته باشد. حتي براي اين منظور، خود آژانس امنيت ملي به تأسيس شركت‌هاي سازنده دستگاه‌هاي رمزگذاري براي رقابت در اين بازار اقدام كرده است. همچنين آژانس براي رسيدن به اهدافش در ارتباط نزديكي با سازندگان تلفن‌هاي همراه و ماهواره‌اي قرار مي‌گيرد. روابط آژانس امنيت ملي با بخش خصوصي، گاه خيلي گرم و صميمانه است. به عنوان مثال همگان مي‌دانند كه دفتر مشاوره‌اي بسيار معروف “Andersen”، “Cosutting” يكي از متحدين خصوصي ويژه‌ي آژانس امنيت ملي آمريكا است. اوايل امسال نيز قراردادي بين آژانس و گروه مشاوره‌اي ياد شده امضا رسيده است كه بر اساس آن آژانس امنيت ملي در قبال دريافت مشاوره به مدت يك سال 8/13 درصد ميليون دلار به گروه مشاوران ياد شده مي‌دهد.

آژانس امنيت ملي براي فراگير كردن استاندارد رمزگذاري خودش در ايالات متحده، به شكل خستگي‌ناپذير تلاش و مبارزه كرده است تا اندازه‌ي زيادي، مارك زيمر، برنامه‌نويس نرم‌افزار معروف PGP را تحت فشار قرار داده است. شايع است كه سرويس‌هاي اطلاعاتي آمريكا با دستكاري در اين نرم‌افزار از آن در راه شنود استفاده مي‌كنند.

خوانندگاني كه ميل دارند درباره‌ي فعاليت‌هاي آژانس امنيت در خاك ايالات متحده بيشتر بدانند، كتاب فوق‌العاده‌ي ژان گيسنل، تحت عنوان “جنگ در فضاي سايبرنتيك” را بخوانند.

[External Link Removed for Guests]