مرکز انجمنهای تخصصی

هاي تاجيكستان ! به نگارش زبان مادري ات برگرد

برگرفته شده از خبرگزاری افغانی "افغان پاپر"

مردم تاجیکستان برای خواندن و نوشتن از شیوه‌ی نگارش سیریلیک استفاده میکنند که به آن خط تاجیکی میگویند. این شیوه نگارش در خارج از تاجیکستان را خط روسی می گویند.

قبل از انقلاب شوری سابق خط مردم تاجیکستان فارسی بود. سپس تاجیکان برای مدتی از خط لاتین استفاده کردند. بعد از رایج شدن خط سیریلیک در روسیه‌ی بعد از انقلاب، استفاده از این خط بمرور در تمام کشور‌های وابسته به اتحاد شوروی اجباری گردید و در تاجیکستان هم خط سیرلیک بعنوان فرهنگی وارداتی بر تاجیکها تحمیل شد و خط زبان مادری شان بزور تغییر یافت .
از آن به بعد مردم تاجیکستان و میلیون‌ها مردم در کشورهای گوناگون از این خط بعنوان شیوه‌ی نگارش رسمی‌شان استفاده میکنند .

در سالهای اخیر عده ای از فرهنگیان و پارسی دوستان تاجیک کمپین های برای واپس جایگزینی پارسی بر سیریلیک براه انداختند که با مخالفت امام علی رحمان رییس جمهور تاجیکستان مواجه شد.
وی اعلام کرد که دولت قصد ندارد در آینده‌ای نزدیک الفبای کشورش را تغییر دهد.

قبل از آن‌که رئیس جمهور در این خصوص صحبت کند، در محافل تاجیکستان بحث گسترده‌ای درباره گذشتن از خط سیریلیک به فارسی ایجاد شده بود و شخصیت های علمی در مطبوعات بطور گسترده درباره این موضوع نوشته بودند. متاسفانه در تاجیکستان، حتی یک نشریه هم با خط و الفبای فارسی منتشر نمی‌شود. بسیاری از شخصیت‌های فرهنگی و ادبی تاجیک خط و الفبای سیریلیک روسی را که زبان فارسی تاجیکی هم اکنون به آن نوشته می‌شود، خطی تحمیلی بر ملت خود می‌شمارند و آن را سبب وابستگی بیشتر تاجیکستان به روسیه قلمداد می‌کنند. آنها می‌گویند خط سیریلیک مانع رشد زبان شده است.
اما واقعیت این است که نسل های آینده سردمداران نظامهای سیاسی سه کشور فارسی زبان در دهه های اخیر را نفرین خواهند کرد .

امروزه کشورهای اروپایی به هویتی واحد ، پول واحد ، اقتصاد واحد و فرهنگ و هویت واحد شان افتخار می کنند. اما در تاجیکستان این سرزمین رودکی و مهد پارسی کهن ، بازیهای سیاسی آنقدر فرهنگ و تمدن شان را مورد هجوم قرار داده که حتی زبان و خط این بزرگترین سند هویت ملت را هم تغییر داده اند.
از این هم نگذریم که در گذشته سیاست تفرقه بیانداز و حکومت کن استالین نیز باعث آن شد که بیشترین بخش سرزمین تاجیکها امروزه در ازبکستان باشد.

کشورهای فارسی زبان در طول تاریخ تشکیل خود نتوانستند یا نخواستند روابط نزدیکی با هم داشته باشند. این مخالفت ها به خاطر این بوده که ایران همواره خواسته است تا سردمدار زبان فارسی باشد و نقش دو کشور دیگر را کمرنگ سازد. بحران در افغانستان هم بخش دیگر مشکل بوده است در کنار همه اینها عدم توجه حکومتهای حاکم در این سرزمینها به مشترکات زبانی و فرهنگی بین خود از مهمترین دلایل دوری سه کشور فارسی زبان از هم بوده است و عدم اتحاد این سه کشور باعث شده است هویت ، خط و فرهنگ شان مورد هجوم قرار بگیرد.
اما نسل جدید جوانان در ایران و افغانستان در سالهای اخیر فرهنگ و رسوم افغانها و ایرانیها روز بروز بیش از پیش به هم نزدیک می شوند و یکی از بزرگترین دلایل آن یکسان بودن خط نگارشی این دو کشور است – بخصوص اینکه اخیرا اینترنت بعنوان بزرگترین وسیله ارتباط فرهنگها با یکدیگر رابطه ی فرهنگیان افغان و ایرانی را بیش از پیش به هم نزدیک تر ساخته است.

جوانان افغان روزانه با دهها سایت فارسی ایرانی وجوانان ایرانی نیز با دهها سایت فارسی افغانستان ارتباط برقرار می کنند . دانشنامه های چون ویکی پدیا را با هم می سازند ، در سایتهای مانند فیس بوک و تویتر و بخش های ارتباطی بی بی سی و دهها سایت دیگر در موارد گوناگون با یکدیگر بحث می کنند ولی در این میان خبری از همزبانان تاجیک مان نیست. صرف یک نگارش وارداتی و تحمیلی موجب شده استتا این فاصله عمیق بمیان بیاید.

در کتابخانه های افغانستان صدها هزار نسخه کتاب از نویسنده گان بزرگ فارسی زبان ایرانی مانند سروش و شیریعتی و شاعرانی مانند مهدی سهیلی – سهراب سپهری – پروین اعتصامی – سعدی – حافظ و غیره … یافت می شود و بر عکس آن در ایران نیز کتابهای شاعران افغان – مانند کاظم کاظمی – استاد خلیلی – جامی و غیره بر تارک کتابخانه های شان می درخشند.
آواز خوانان دو کشور از اشعار شاعران یکدیگر برای نماهنگ های شان انتخاب می کنند ولی باز در این میان خبری از همزبانان تاجیک مان نیست.
ملتهای دو کشور از وضعیت سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی یکدیگر بیش از همه باخبرند و بزرگترین دلیل نیز یکسان بودن خط نگارشی دو کشور است.
ما جوانان افغان و ایرانی از مسوولین کشور برادر و دوست خود تاجیکستان جدا می خواهیم تا در راستای نزدیکی فرهنگ و تمدن دیرینه ی دو کشور برای تغییر خط و واپس برگرداندن هویت تاریخی مردم تاجسکستان همت نموده و موجبات نزدیکی نسل های آینده را فراهم نمایند تا باشد رودکی و مولانای بلخ و سعدی و حافظ بار دیگر نماد یک فرهنگ مشترک گردند.

سيد وحيد "پيمان"
هرات - افغانستان

منبع: افغان پاپر

[External Link Removed for Guests]

بیگانه ستیزی از سالهای دور همچون دوران اشغال جزایر جنوب توسط پرتغالی ها و همچنین خارک و بوشهر توسط انگلیسی ها در ایران شکل گرفته است. توهم عدم اعتماد و توطئه توسط بیگانگان، خواب را از چشم مسئولین فعلی نیز ربوده است. اما اساس این بیگانه ستیزی به حمله اعراب به ایران در زمان عمر (خلیفه دوم اعراب) باز می گردد. در جریان این حمله، تنها ایران توسط بیگانه اشغال نشد بلکه دین، خط، زبان و فرهنگ آن نیز به ضرب و زور شمشیر امثال خالد بن ولید (از سوی پیامبر لقب سیف الاسلام را دریافت کرده بود) و همچنین آدمکش بالفطره ای به نام ولید بن ملهبه از آنان گرفته شد. به اهالی شهرهای اشغال شده، چند روزی فرصت داده شد تا از دین زرتشت و یهود خارج شده و همچنین خراج (باج) به اعراب بپردازند. آنهایی که سعی کردند زبان و دین آبا و اجدادی خود را حفظ کنند یا گردن زده شدند یا امکان زندگی عادی اجتماعی از آنان گرفته شد. سالهای سال مردم جرات نداشتن به زبان پارسی سخن بگویند تا امثال یعقوب لیث صفار و بابک خرمدین و ... آمدند. تمام اینها را گفتم تا بدانیم رسم الخط یا زبان نگارشی ما نیز متعلق به بیگانه است و در آینده احتمال زیادی وجود دارد همانند ترکیه یا به خط بومی خود یعنی میخی بازگردیم و یا رسم الخط لاتین را که نشانی از گردن زدن 700 هزار نفر ایرانی در پشت آن نیست انتخاب کنیم. از این رو تاجیکستان هم حق دارد به نگارش عربی بازنگردد.

با درود

بله رسم الخط عربی یک خط بیگانه و اجنبی است همنطور که لاتین انگلیسی نیز یک رسم الخط بیگانست اما اینجا منظور نویسنده استفاده از یک شیوه نگارشی و رسم الخط مشترک هست تا مردمان این سه کشور بتونند به راحتی با هم ارتباط برقرار کنند همنطور که ما با برادران کابلی و اونها هم با ما ارتباط برقرار میکنند..............

به نظر من هم همون خط میخی از همشون بهتره................

به نام خداوند جان وخرد

رسم الخط یا زبان نگارشی ما نیز متعلق به بیگانه است و در آینده احتمال زیادی وجود دارد همانند ترکیه یا به خط بومی خود یعنی

میخی بازگردیم و یا رسم الخط لاتین را که نشانی از گردن زدن 700 هزار نفر ایرانی در پشت آن نیست انتخاب کنیم. از این رو تاجیکستان

هم حق دارد به نگارش عربی بازنگردد.

جنایتهای برخی از سرانی که ادعای اسلامی بودن داشتند اما از اسلام و قرآن چیزی جز خط و از دین چیزی جز نام نمیدانستند در

تاریخ موجود است و با هیچ رنگی این ننگ پاک نمیشود. اما در مورد رسم الخط و زبان نگارشی بنده فکر میکنم که :



زبان ما با اعراب تفاوتهای عمیقی دارد - مصر از بن و ریشه بعد از خلفای راشدین عربی شد شامات هم / هند زمان انگلستان هم همین

طور اما ایران این طور نبود که اگر بود ما باید عربی میشدیم.بسیاری از هموطنان ما در جنوب نژادی بر پایه اعراب دارند.در کل زبان عربی در

کشور ما بعد از حمله / دستخوش تغییرات بسیاری شد . فردوسی طوسی ستون زبان ایرانی را تشکیل داد و بسیاری از منابع غنی

حکمت و تفکر و عرفان به همین زبان یعنی قند شیرین پارسی است.

البته کتمان نمیکنم وقتی که کلامی از زبان قدیمی پهلوی میشنوم به زیبایی آن اعتراف میکنم اما بازگشت یا انتخاب رسم الخطی دیگر

شرایط و مسائل بسیاری را در بر دارد.


راستی خیلیها آرزو دارند که ای کاش پارسی زبان بودن تا اشعار و اندیشه های ناب امثال مولوی - خیام و حافظ و .... را به زبان اصلی

خودش که همانا پارسی است بخوانند و لذت ببرند و امیدوارم که ما هم از این فرصت نهایت حسن استفاده را ببریم.

من اصلا قبول ندارم که خط ما عربیست چون اعراب تا پیش از ورود به ایران خط نداشته اند و افبا رو از ایرانیها آموختند.اما از اونجا که ما همیشه ضعیفیم این خط رو هم عربها به نام خودشون ثبت کردند

اي كاش امكان اين هم پيدا ميشد كه آذري هاي ايران ميتونستن با برادران آذري جمهوري آذربايجاني هم از طريق اينترنت تبادل افكار داشته باشن شايد اينطوري ميشد در آينده روي آذربايجان به عنوان يك متحد حساب كرد
البته اين مسلما با رسمالخط فارسي امكان پذير نيست چون نميشه صداها رو با حروف الفباي فارسي بيان كرد (فعلا كه از آموزش زبان شيرين آذري هم دريغ ميشه)

vhdsh نوشته شده:اي كاش امكان اين هم پيدا ميشد كه آذري هاي ايران ميتونستن با برادران آذري جمهوري آذربايجاني هم از طريق اينترنت تبادل افكار داشته باشن شايد اينطوري ميشد در آينده روي آذربايجان به عنوان يك متحد حساب كرد
البته اين مسلما با رسمالخط فارسي امكان پذير نيست چون نميشه صداها رو با حروف الفباي فارسي بيان كرد (فعلا كه از آموزش زبان شيرين آذري هم دريغ ميشه)

 [COLOR=#NaNNaNNaN]  عزیز در پاسخ به شما 2 مورد را عرض کنم اولا به نظر من نتها باید آذربایجان متحد ما شود بلکه باید دوباره به خاک اصلی خود برگردد نمیشود که 30 میلیون آذری ایرانی باشند اما 8 میلیون نه.اما این مهم محقق نمیشود جز با اینکه دولت دست نشانده و بی خاصیت علیف باز نشسته شده و یک حکومت مرد سالار از همه مردمان این سرزمین(آذری-ارمنی-تالش-لزگی)تشکیل شود تا پایانی بر در گیریهای قومی(بویژه حوادث غمبار قره باغ که تنها موجبات سوئ استفاده ترکیه روو فراهم کرده)شود.البته به نظر من ایران هم باید هند رو مدل کرده و و باداشتن چند زبان رسمی قدرت فرهنگی خود رو به رخ دنیا(به ویژه   [COLOR=#NaNNaNNaN]   [COLOR=#NaNNaNNaN] )بکشد.(البته رسمی شدن ترکی آذری جلوی تبدیل آن به ترکی استانبولی رو میگیرد که باعث سوختن دماغ بعضیها میشود).به خدا هیچ ایرانی از زبانهای ایرانی دیگر مانند کردی-ترکی-تالشی و.. نمی هراسد.ضمنا این رو هم بگم که کاملترین رسم الخط از نظر آواها رسم الخط اصیل فارسیست که شامل 45 حرف بوده و شبیه خط هندی هست.  [COLOR=#NaNNaNNaN] <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>   
 [COLOR=#NaNNaNNaN]  باشید<o:p></o:p>   

HITMAN_KU نوشته شده:

vhdsh نوشته شده:اي كاش امكان اين هم پيدا ميشد كه آذري هاي ايران ميتونستن با برادران آذري جمهوري آذربايجاني هم از طريق اينترنت تبادل افكار داشته باشن شايد اينطوري ميشد در آينده روي آذربايجان به عنوان يك متحد حساب كرد
البته اين مسلما با رسمالخط فارسي امكان پذير نيست چون نميشه صداها رو با حروف الفباي فارسي بيان كرد (فعلا كه از آموزش زبان شيرين آذري هم دريغ ميشه)

 [COLOR=#NaNNaNNaN]  عزیز در پاسخ به شما 2 مورد را عرض کنم اولا به نظر من نتها باید آذربایجان متحد ما شود بلکه باید دوباره به خاک اصلی خود برگردد نمیشود که 30 میلیون آذری ایرانی باشند اما 8 میلیون نه.اما این مهم محقق نمیشود جز با اینکه دولت دست نشانده و بی خاصیت علیف باز نشسته شده و یک حکومت مرد سالار از همه مردمان این سرزمین(آذری-ارمنی-تالش-لزگی)تشکیل شود تا پایانی بر در گیریهای قومی(بویژه حوادث غمبار قره باغ که تنها موجبات سوئ استفاده ترکیه روو فراهم کرده)شود.البته به نظر من ایران هم باید هند رو مدل کرده و و باداشتن چند زبان رسمی قدرت فرهنگی خود رو به رخ دنیا(به ویژه   [COLOR=#NaNNaNNaN]   [COLOR=#NaNNaNNaN] )بکشد.(البته رسمی شدن ترکی آذری جلوی تبدیل آن به ترکی استانبولی رو میگیرد که باعث سوختن دماغ بعضیها میشود).به خدا هیچ ایرانی از زبانهای ایرانی دیگر مانند کردی-ترکی-تالشی و.. نمی هراسد.ضمنا این رو هم بگم که کاملترین رسم الخط از نظر آواها رسم الخط اصیل فارسیست که شامل 45 حرف بوده و شبیه خط هندی هست.  [COLOR=#NaNNaNNaN] <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>   
 [COLOR=#NaNNaNNaN]  باشید<o:p></o:p>   

دوست عزيز HITMAN_KU من هم مثل شما آرزو دارم كه روزي جمهوري آذربايجان به خاك ايران ملحق شود اما وضعيت فعلي رو در نظر بگيريد مردم اين كشور با 30 ميليون آذري ايران چه تبادل فرهنگي و اطلاعاتي دارند؟ اينها حتي با طرز تفكر همديگر هم آشنا نيستند و با اين همه تبليغات مسموم عليه ايران و تبليغ زندگي غربي در آذربايجان آينده رو چطوري ميشه ديد؟ مطمئنا وضعيت فعلي خوشايند نيست
در ضمن من نگفتم كه ايراني ها از زبان همديگر متنفرند اما 30 ميليون آذري نبايد آموزش زبان آذري داشته باشند و به زبان خود آموزش ببينند (فكر كنم شما هم با اين موافقيد ) وحتي اين در قانون اساسي هم وجود دارد اما آيا اين قانون اجرا ميشود ؟ اگر منصفانه قضاوت كنيم عدم اجراي اين قانون ظلم كمي نيست و مطمئنا با واكنش هايي همراه ميشود كه يكي از آنها ازدياد گرايشهاي افراطي قومي است