- تارانیس، نخستین هواپیمای روباتیک بدون سرنشین با توانایی تصمیمگیری مستقل است.
- شاید آسمان نبردهای آیندهشاهد یکهتازی اعجوبه همهفن حریفی به نام تارانیس باشد که همتای لقباساطیریاش ـ خدای رعد ـ سینه آسمان را بشکافد.
- این هواپیما حتی میتواند از عهده دفاع از خودش در برابر حمله هواپیماهای سرنشیندار و بیسرنشین دشمن برآید.
مقدمه: پیش وزارت دفاع انگلیس از اسرارتارانیس، هواپیمای روباتیک خودمختار بدون سرنشین با توانایی تصمیمگیریبرای انجام ماموریتهای نظامی خود پرده برداشت اما حتی از پس از معرفی اینهواپیمای بدون سرنشین نظامی به بسیاری از سئوالات خبرنگاران پاسخ ندادبطوریکه هنوز اسراری درباره تواناییهای واقعی این هواپیما باقی مانده است.
تاریخچه دسامبر سال 2006 که وزارت دفاعانگلستان قرارداد تولید خودروی هوایی بیسرنشین بسیار پیشرفتهای موسوم بهتارانیس را به سازندگان پیشروی صنعت هوافضا اعلام کرد، معلوم نبود محصولنهایی چه چیز متفاوتی از کار درخواهد آمد و آیا نگاه کارشناسان را به خودخیره خواهد کرد؟
اما اینک خودروی هوایی تمام خودکار و کاملا توسعهیافته تارانیس یک سروگردن بالاتر از همه خودروهای هوایی بیسرنشین (UAV)تاکنون تولید شده میخواهد نهتنها به عنوان یک جت جنگی بسیار پیشرفته وخودکار به دنیای هوانوردی معرفی شود، بلکه فراتر از آن قصد دارد لقبجنگجوی آینده آسمانها را به خود اختصاص دهد.
نمونه آزمایشی هواپیما که «تارانیس»نام دارد با بودجه 5/142 میلیون پوند ساخته شده است. این هواپیما یک نمونهاز هواپیماهای بدون سرنشین نظامی و رقیب هواپیمای مشابهی است که در آمریکاساخته شده است.چین و روسیه نیز در حال ساخت هواپیماهای مشابهی هستند.اروپا نیز تاکنون پروژه نرون را برای توسعه این گروه از هواپیماها بر رویکاغذ تعریف کرده است.مسئولان وزارت دفاع انگلیس توضیح دادند که اینهواپیما میتواند موشکها و بمبهای لیزری را به ماموریتها دشواری کهانسان قادر به انجام آنها نیست حمل کند و به روشی کاملا خودمختار تواناییحمله کردن دارد.در حقیقت «تارانیس» یک روبات پرنده است که میتواند بهتنهایی تصمیمگیری کند. هر چند انسان میتواند در هر لحظه بصورت از راهدور این وسیله پرنده را هدایت کند.
با توجه به اطلاعاتی که تا همین جادرباره مشخصات فنی و قابلیتهای ممتاز این جنگنده استثنایی منتشر شده،بعید نیست آسمان نبردهای آینده شاهد یکهتازی اعجوبه همهفن حریفی به نامتارانیس باشد که همتای لقب اساطیریاش ـ خدای رعد ـ سینه آسمان رابشکافد.
ویژگیها هواپیمای کاملا پیشرفته بیسرنشینقادر است با سطح بالایی از عملکرد خودکار، عملیات مختلفی ازجمله انتقالسلاح به میادین جنگی در قارهای دیگر را به انجام برساند. سازندگانتارانیس معتقدند این جت جنگنده یکی از بزرگترین خودروهای هوایی بیسرنشینجهان را معرفی خواهد کرد که پروژه ساخت آن با هدف طراحی و به پروازدرآوردنیک هواپیمای بیسرنشین طی 4 سال کلید خورده است که نتیجه آن ارائه یکهواپیمای تهاجمی دوربرد برای آینده در ناوگان آینده نیروی هوایی سلطنتیانگلستان است.
هواپیمای دوربرد که از قضا خیلی سریعو مخفی پرواز میکند به خوبی قادر است طیف متنوعی از آرایش مهمات وتدارکات را بر فراز شماری از هدفهای مختلف به خدمت گرفته و حتی میتوانداز عهده دفاع از خودش در برابر حمله هواپیماهای سرنشیندار و بیسرنشیندشمن برآید. تارانیس در واقع نخستین برنامه تولید خودروی هوایی جنگیبیسرنشین (UCAV) وزارت دفاع انگلستان است که سرمایهگذاری تحقیقاتی خودشرا به مدت 10 سال روی فناوریهای پیشرفته خودروی هوایی بیسرنشین و همچنیننوع جنگی آن متمرکز کرده است و به برنامه چندملیتی اروپا در همین زمینهموسوم به نرون نپیوسته است. در همین رابطه صنایع بزرگی ازجمله بی.ای.ایی،رولز رویس، کاینتیک و اسمیتث که سرمایهگذاریهای پر و پیمانی در بخشخصوصی برای یک رشته از برنامههای تولید خودروهای هوایی بیسرنشین دارند،تیم صنعتی طراحی و ساخت این پروژه را تشکیل میدهند و به واسطه اهمیت وکیفیت بالای محصول نهایی هر یک مسوولیت بخشی از آن را بر عهده دارند.بخشهایی ازجمله برنامهریزی کلی تولید و بسیاری از فناوریهای پیشرفته درزمینه مشاهدهپذیری پایین و مخفیانه، یکپارچگی سامانهها و زیرساخت کنترلسامانه، جنبههای مرتبط با خودکاری سامانه، تامین سامانههای نمایش ودرجهبندی سوخت، سامانه کامل واحد قدرت الکتریکی، سامانه احتراق و نصب آنو بالاخره توسعه و تحویل برنامه محاسباتی کنترل پرواز نمونهای از مسوولیتشرکتها در پروژه تارانیس به شمار میرود. علاوه بر این بخشها، شرکتفناوریهای سامانههای یکپارچه وظیفه تامین پیشرفتهترین مجموعه پشتیبانیهوایی موسوم به C4ISTAR را برای تارانیس بر عهده داشته است که این بستهشامل بهترینهای رایانهها، فرماندهی، کنترل، مخابرات، هوشمندی، دیدهبانیو تجسس، هدفیابی و شناسایی میشود. ضمن این که برای پروژه تارانیس ازتجربیات سابق شرکتهای طرف قرارداد در زمینه ارتقای افزونتر قابلیتهایپیشرفته سختافزاری و نرمافزاری چنین هواپیماهایی برای کارآمدتر کردنتعقیب اهداف سرزده (POET) و همچنین بررسی قابلیت توانا ساختن شبکه وطراحی ساختار C4ISTAR برای سامانههای هوایی آینده نیز استفاده شده است.
پرندهای که میخواهد متفاوت باشد هوایی تارانیس به عنوان یکی ازبزرگترین خودروهای هوایی بیسرنشین دنیا تقریبا اندازهای همتای جتپیشرفته آموزشی هاوک Hawk با 35/11 متر طول، 98/3 متر ارتفاع و طول بالیمعادل 94/9 متر است. براساس همین اعداد و ارقام انتظار میرود وزن اینپرنده بزرگ حدود 8 تن باشد که در مقام مقایسه هاک وزن بدنه و موتور وتجهیزاتی معادل 45/4 تن و وزن تیک آفی برابر با 1/9 تن دارد. در توصیف خاصبودن این پرنده پرواز مخفی همین بس که کلیه قطعات، بخشها و سامانههایپروازی آن به طور اختصاصی و از سوی شرکت نامداری توسعه و ارائه شده است.این خودروی هوایی خاص از شکل بال دلتایی پیروی میکند و چرخهای آن یاارابه فرودش از نوع سهچرخه است. تصاویر ویدئویی تولید شده توسط رایانهسامانه تیک آف کردن و برخاستن هواپیما از یک باند صاف و روکشدار را نشانمیدهد. البته خودروی هوایی تارانیس از لحاظ فرم و شکل ظاهری و نه از جهتمقیاس شبیه خودروی هوایی بیسرنشین دلتایی شکل است که گروه بی.ای.ایی پیشاز این با نام راون عرضه کرده است. تارانیس از سامانه عامل کنترل پروازیمقدماتی سود میجوید که شرکت طرف قرارداد به دنبال راهبرد طراحی با ریسکپایین برای تولید نسل سوم سامانههای رانش فعال مستقیم (DDV) آن را بهعنوان بخشی از برنامه مشترک جنگندههای ضربتی تکهای هوایی و مخصوصتارانیس توسعه بخشیده است. درخصوص چرخها، ترمزها و سامانههای کنترل ترمزنیز از آخرین محصولات سامانههای ترمزی هوافضای شرکت دانلوپ برای تارانیسبهره گرفته شده است.
یک موتور دگرگون شده توسعه موتور مخصوص برای تارانیسبا شرکت معروف رولزرویس است. تارانیس میتواند قدرت خود را از موتور Adour951 کسب کند که از فاصله تعمیر و نگهداری و تنظیمات هدفی معادل 4000 ساعتبرخوردار است. این موتور در واقع مدل اقتباسی از نمونه قبلی همینموتورهاست که نیروی پرتابی یا پیشرانهای معادل 6480پوند و در نتیجهافزایشی 8 درصدی در نیروی موتور را در مقایسه با مدل قبلی به تارانیسمیبخشد. مناسبسازی و اصلاحات صورت گرفته در موتور 951 شامل به کارگیریمواد بهینهسازی شده در بخش گرمایی با هدف ارائه پایداری و مقاومت بیشتر،طراحی پروانه جدید برای تأمین توان پیشرانه بالاتر و همچنین پیشبینیکنترل دیجیتال به جای کنترل هیدرودینامیکی است. با این اوصاف سامانه کنترلموتور دیجیتال کاملا مستقل و قدرتمند (FADEC) میتواند حفاظت کامل نوساناتموتور، کنترل کاملا خودکار و همچنین بازیابی و بهبود موتور را به تارانیسپیشکش کند.
ایستگاهی برای فرمانده زمینی کنترل زمینی وظیفه تامینبرنامهریزی و فرماندهی ماموریت تارانیس و همچنین کنترل اختصاصی آن درخلال حرکت هواپیما روی باند، برخاستن، بازیابی و بازگشت بر عهده دارد.علاوه بر این، کنترل زمینی کار برقراری اتصال و ارتباط برای ارسال و گرفتندادههای ماموریت و تصویربرداری به تارانیس و بالعکس از سامانههای عمومیو نامحدود اطلاعات فضای نبرد را صورت میدهد. در همین رابطه، کنترل زمینیتارانیس به فناوریهای پیشرفته سامانههای مدیریت ماموریت در سطح یگاننظامی، کنترل و برنامهریزی ماموریت و کنترل بار مفید ازجمله استخراج وآنالیز دادههای تصویربرداری مجهز شده است. ضمن این که مجموعه کنترل زمینیتارانیس تحت فناوری مدیریت یکپارچهسازی سامانهها و تایید صلاحیت زیرساخت کنترل زمینی برای میزبانی خودروهای هوایی است.
قابل اعتماد برای هر نوع ماموریت کنار تمامی مشخصات فنی بارز واختصاصی، طراحی سامانههای ماموریتی پیشبینی شده روی خودروی هواییتارانیس همان چیزی است که دست و بال این جنگجوی سریع و رادار گریز را برایهر کاری باز گذاشته است: نفوذ دزدکی به حریم دشمن، دیدهبانی و شناسایی،حمل و انتقال مهمات و تدارکات، سلاحهای پیشرفته و خیلی وظایف دیگر کههنوز آشکار نشده بخشی از قابلیتهای آشکار و پنهان تارانیس در قلمرویهوایی است. این سامانههای ماموریتی شامل طراحی سامانههای باز پیشرفته باانعطافپذیری و قابلیت تغییرپذیری بسیار بالا است که بر اساس مدل طراحیتوسعه یافته برای جت آموزشی پیشرفته هاوک و هواپیمای تایفون و موشک زمینبه هوای دریایی برای هواپیماهای فوق سریع اجرا و پیاده شده است.
پیشرفته بسیار مهمی که آلبومویژگیهای شاخص این اعجوبه بیسرنشین را تکمیل میکند، سامانههای هوشمندیاست که سطح بالایی از کارآمدی و راندمان عملیاتی بهبود یافته و خودکار رابرای آن به ارمغان آورده است. به نحوی که برای ماموریتهای دیده بانی،تجسس و شناسایی هوابرد، سامانه استخراج و جمعآوری تصاویر (ICE) پیشبینیشده برای تارانیس، امکان جمعآوری و توزیع خودکار دادههای تصویربرداری رابا کیفیت بالا و اختصاص پهنای باند بسیار کم میسر میسازد. از طرفییکپارچه شدن سامانه استخراج و تجمیع تصاویر با سامانههای کنترل خودروییتارانیس، فراهمکننده ویژگی خودکاری و انعطافپذیری بالای آن بوده و امکانتولید یک تصویر واحد سطحی یکپارچه را از میان شبکهای از حسگرها فراهممیکند.
منابع: jamejamonline.ir (به نقل از خبرگزاری فرانسه /مترجم: مهریار میرنیا) ebtekarnews.com گردآوری و تنظیم: newcoy.persianblog.ir
