ویژه:دستور واقعی شدن معکوس نرخ ارز صادر شد
ارسال شده: یکشنبه ۹ آبان ۱۳۸۹, ۱:۱۲ ب.ظ
خبرگزاریمهر - گروه اقتصادی: رئیس جمهوری از رئیس کل بانک مرکزی درخواست کرد کهنرخ ارز را واقعی کند؛ واقعی نه از آن جهت که نرخ دلار به بیش از 1600تومان افزایش یابد بلکه کاهش قیمت آن "حالا حالا"ها تداوم یابد.
" از دکتر بهمنی (رئیس کل بانک مرکزی) خواسته ایم که قیمت ارز (دلار) راواقعی کند، زیرا وقتی ذخایر عظیم ارزی در اختیارداریم باید پول ملی راتقویت کنیم؛ لذا روند کاهشی نرخ ارز باید ادامه یابد. زمانی موفق خواهیمبود که پول ملیمان، پول قدرتمندی باشد." این مطلب را دکتر محمود احمدینژاد رئیس جمهوری در گفتگوی ویژه شب گذشته خود با شبکه اول سیمای جمهوریاسلامی ایران در میان گذاشت و میلیونها ایرانی به خصوص تولیدکنندگان داخلیاین سخنان را شنیدند.
ماجرای واقعی شدن نرخ ارز که سالها است مهمترین مطالبه تولیدکنندگان وصادرکنندگان کشور از دولت است، همواره موضوعی جنجال ساز بوده و هست.تولیدکنندگان معتقدند که وضعیت فعلی نظام تعیین نرخ ارز تولید کننده داخلیرا روز به روز ضعیف تر و بیکارتر و واردکننده را روز به روز پولدارتر وپرمشغله تر از گذشته میکند.
اما پیام سخنان رئیس جمهور محترم چه بود؟ در پاسخ باید گفت که منظوردکتر احمدی نژاد این نبود که نرخ ارز واقعی شود و نرخ آن به بیش از 1600تمان افزایش یابد بلکه وی بر تداوم کاهش نرخ ارز تاکید داشت و بحث تقویتپول ملی کشور - به دلیل پشتوانه بالای ارزی - را مطرح کرد.
در بیش از سه دهه گذشته دورانهای مختلف نظام تعیین نرخ ارز را سپریکردهایم؛ از نظام چند نرخی تا یکسان سازی نرخ ارز و تعیین نرخ ارز براساسنظام ارزی شناور مدیریت شده.
به طور کلی در دهه 60 دلار 7 تومانی داشتیم، دهه هفتاد دلار 175 تومانرا تجربه کردیم، دهه 80 که در اواخر این دهه قرار داریم، دلار 850 تا بیشاز 1000 تومانی را داشتیم و در حال تجربه کردن هستیم.
نرخ ارز ایران در سه دهه
نرخ متوسط دهه 7 دهه 175 دهه 800 تا بیش از 1000
نظام ارزی ایران تا پیش از سال 81 چند نرخی بود و در این سال، یکسانسازی نرخ ارز اجرایی شد. این سیاست که به یکباره موجب افزایش نرخ ارز از175 تومان ابتدای سال 80 به حول و حوش 800 تومان در سال 81 شد،اعتراضات برخی اقتصاددانان که تعدادی از آنان از حلقه دانشگاه شهید بهشتیبودند، در پی داشت به طوری که آنها معتقد بودند قیمت ارز پایین تر از اینرقم است و ارزش پول ملی ما از این سیاست ضربه خورد.
نرخ دلار در دهه اخیر (تومان)
در ادامه بحث پایین یا بالا بودن نرخ ارز سالها بین طیفهای مختلفاقتصاددانان مورد مناقشه بود تا اینکه پس از تغییر ناگهانی داوود دانشجعفری از وزارت امور اقتصادی و دارایی در ابتدای سال 87، حسین صمصامی دانشآموخته دانشگاه شهید بهشتی پا در ساختمان باب همایون گذاشت.
همان روزهای اولی که صمصامی به عنوان سرپرست وزارت امور اقتصادی ودارایی توسط رئیس جمهوری منصوب شده بود، بحث بالا بودن غیر واقعی قیمت ارز(دلار) را مطرح کرد و چنین گفت: "در بررسی که من انجام داده ام ارزش دلار450 تومان است.
صمصامی در پاسخ به این سئوال که آیا از روش قدرت خرید پول برای محاسبهارزش دلار استفاده کرده اید، اظهار داشت: " این روش منسوخ شده و من بااستفاده از مدلهای جدید برآورد کرده ام که ارزش دلار در برابر ریال بسیارکمتر از این مقادیر است. بخش عمده ای از صادرات کشور ارتباطی به ارزش دلارندارد و آن بخشی از صادرات غیرنفتی نیز که به ارزش دلار وابسته است را میتوان با جوایز صادراتی جبران کرد."
اظهارات مرتبط با دلار 450 تومانی صمصامی که قرار بود به عنوان وزیرامور اقتصادی و دارایی به مجلس معرفی شود، مورد انتقاد شدید بخش خصوصی بامحوریت اتاق بازرگانی ایران قرار گرفت و عملا این موضوع موجبات جدایی ایندانش آموخته دانشگاه شهید بهشتی از ساختمان باب همایون را فراهم کرد.
با جدایی صمصامی از وزارت اقتصاد، شمس الدین حسینی بر مسند اینوزارتخانه نشست و در اولین اظهار نظر رسمی خود از منتفی شدن بحث دلار 450تومانی در دولت خبر داد و بدین ترتیب موضوع کاهش قیمت دلار به نرخهایپائین مسکوت ماند و ایده صمصامی نیز به بایگانی وزارت اقتصاد منتقل شد.
از سال 87 تا پایان فصل بهار امسال دیگر بحثی مبنی بر دلار 450 تا 700تومان توسط دولتمران مطرح نشد تا اینکه رئیس کل بانک مرکزی در تیرماهامسال درباره نظام نرخ ارز ایران اظهارداشت: "برخی معتقدند دلار بایدارزان شده و به 300 تا 700 تومان برسد. گروهی دیگر می گویند دلار هر چقدرکه می تواند باید بالا رود اما باید به این نکته توجه داشت که اگر فرضکنیم قیمت دلار پایین تر از آنچه قیمت منطقی است در بازار عرضه شود خروجذخایر ارزی از کشور صورت خواهد گرفت و این به ضرر اقتصاد ملی است چرا کهنباید در اقتصاد خودزنی کرد."
به اعتقاد وی، کشور ارز مجانی ندارد که بخواهد قیمت را به شدت پایین آورد،این در حالی است که بانک مرکزی در خرج کردن منابع ارزی حساسیت دارد و بهشدت مراقبت می کند.
این در حالی است که نرخ دلار از ابتدای مهرماه امسال شیب صعودی به خودگرفت و به 1250 تومان هم رسید اما با مداخله بانک مرکزی قیمت آن هم اکنونبه حدود 1050 تومان کاهش یافته است.
در این میان، سخنان دیشب رئیس جمهور بر بالا بودن قیمت دلار خیلیبیشتر از قیمت واقعی آن تاکید دارد و بانک مرکزی باید خواسته بالاترینمقام اجرایی کشور مبنی بر تداوم کاهش قیمت ارز را پیاده سازی کند. آیادلار در محدوده 1000 تومان تثبیت میشود و یا نرخ آن به 800، 700 و یا زیر500 تومان کاهش مییابد؟ باید به انتظار آینده نشست و دید سرانجام نرخ ارزایران در یکسال آینده چقدر خواهد شد.
مهر
" از دکتر بهمنی (رئیس کل بانک مرکزی) خواسته ایم که قیمت ارز (دلار) راواقعی کند، زیرا وقتی ذخایر عظیم ارزی در اختیارداریم باید پول ملی راتقویت کنیم؛ لذا روند کاهشی نرخ ارز باید ادامه یابد. زمانی موفق خواهیمبود که پول ملیمان، پول قدرتمندی باشد." این مطلب را دکتر محمود احمدینژاد رئیس جمهوری در گفتگوی ویژه شب گذشته خود با شبکه اول سیمای جمهوریاسلامی ایران در میان گذاشت و میلیونها ایرانی به خصوص تولیدکنندگان داخلیاین سخنان را شنیدند.
ماجرای واقعی شدن نرخ ارز که سالها است مهمترین مطالبه تولیدکنندگان وصادرکنندگان کشور از دولت است، همواره موضوعی جنجال ساز بوده و هست.تولیدکنندگان معتقدند که وضعیت فعلی نظام تعیین نرخ ارز تولید کننده داخلیرا روز به روز ضعیف تر و بیکارتر و واردکننده را روز به روز پولدارتر وپرمشغله تر از گذشته میکند.
اما پیام سخنان رئیس جمهور محترم چه بود؟ در پاسخ باید گفت که منظوردکتر احمدی نژاد این نبود که نرخ ارز واقعی شود و نرخ آن به بیش از 1600تمان افزایش یابد بلکه وی بر تداوم کاهش نرخ ارز تاکید داشت و بحث تقویتپول ملی کشور - به دلیل پشتوانه بالای ارزی - را مطرح کرد.
در بیش از سه دهه گذشته دورانهای مختلف نظام تعیین نرخ ارز را سپریکردهایم؛ از نظام چند نرخی تا یکسان سازی نرخ ارز و تعیین نرخ ارز براساسنظام ارزی شناور مدیریت شده.
به طور کلی در دهه 60 دلار 7 تومانی داشتیم، دهه هفتاد دلار 175 تومانرا تجربه کردیم، دهه 80 که در اواخر این دهه قرار داریم، دلار 850 تا بیشاز 1000 تومانی را داشتیم و در حال تجربه کردن هستیم.
نرخ ارز ایران در سه دهه
نرخ متوسط دهه 7 دهه 175 دهه 800 تا بیش از 1000
نظام ارزی ایران تا پیش از سال 81 چند نرخی بود و در این سال، یکسانسازی نرخ ارز اجرایی شد. این سیاست که به یکباره موجب افزایش نرخ ارز از175 تومان ابتدای سال 80 به حول و حوش 800 تومان در سال 81 شد،اعتراضات برخی اقتصاددانان که تعدادی از آنان از حلقه دانشگاه شهید بهشتیبودند، در پی داشت به طوری که آنها معتقد بودند قیمت ارز پایین تر از اینرقم است و ارزش پول ملی ما از این سیاست ضربه خورد.
نرخ دلار در دهه اخیر (تومان)
در ادامه بحث پایین یا بالا بودن نرخ ارز سالها بین طیفهای مختلفاقتصاددانان مورد مناقشه بود تا اینکه پس از تغییر ناگهانی داوود دانشجعفری از وزارت امور اقتصادی و دارایی در ابتدای سال 87، حسین صمصامی دانشآموخته دانشگاه شهید بهشتی پا در ساختمان باب همایون گذاشت.
همان روزهای اولی که صمصامی به عنوان سرپرست وزارت امور اقتصادی ودارایی توسط رئیس جمهوری منصوب شده بود، بحث بالا بودن غیر واقعی قیمت ارز(دلار) را مطرح کرد و چنین گفت: "در بررسی که من انجام داده ام ارزش دلار450 تومان است.
صمصامی در پاسخ به این سئوال که آیا از روش قدرت خرید پول برای محاسبهارزش دلار استفاده کرده اید، اظهار داشت: " این روش منسوخ شده و من بااستفاده از مدلهای جدید برآورد کرده ام که ارزش دلار در برابر ریال بسیارکمتر از این مقادیر است. بخش عمده ای از صادرات کشور ارتباطی به ارزش دلارندارد و آن بخشی از صادرات غیرنفتی نیز که به ارزش دلار وابسته است را میتوان با جوایز صادراتی جبران کرد."
اظهارات مرتبط با دلار 450 تومانی صمصامی که قرار بود به عنوان وزیرامور اقتصادی و دارایی به مجلس معرفی شود، مورد انتقاد شدید بخش خصوصی بامحوریت اتاق بازرگانی ایران قرار گرفت و عملا این موضوع موجبات جدایی ایندانش آموخته دانشگاه شهید بهشتی از ساختمان باب همایون را فراهم کرد.
با جدایی صمصامی از وزارت اقتصاد، شمس الدین حسینی بر مسند اینوزارتخانه نشست و در اولین اظهار نظر رسمی خود از منتفی شدن بحث دلار 450تومانی در دولت خبر داد و بدین ترتیب موضوع کاهش قیمت دلار به نرخهایپائین مسکوت ماند و ایده صمصامی نیز به بایگانی وزارت اقتصاد منتقل شد.
از سال 87 تا پایان فصل بهار امسال دیگر بحثی مبنی بر دلار 450 تا 700تومان توسط دولتمران مطرح نشد تا اینکه رئیس کل بانک مرکزی در تیرماهامسال درباره نظام نرخ ارز ایران اظهارداشت: "برخی معتقدند دلار بایدارزان شده و به 300 تا 700 تومان برسد. گروهی دیگر می گویند دلار هر چقدرکه می تواند باید بالا رود اما باید به این نکته توجه داشت که اگر فرضکنیم قیمت دلار پایین تر از آنچه قیمت منطقی است در بازار عرضه شود خروجذخایر ارزی از کشور صورت خواهد گرفت و این به ضرر اقتصاد ملی است چرا کهنباید در اقتصاد خودزنی کرد."
به اعتقاد وی، کشور ارز مجانی ندارد که بخواهد قیمت را به شدت پایین آورد،این در حالی است که بانک مرکزی در خرج کردن منابع ارزی حساسیت دارد و بهشدت مراقبت می کند.
این در حالی است که نرخ دلار از ابتدای مهرماه امسال شیب صعودی به خودگرفت و به 1250 تومان هم رسید اما با مداخله بانک مرکزی قیمت آن هم اکنونبه حدود 1050 تومان کاهش یافته است.
در این میان، سخنان دیشب رئیس جمهور بر بالا بودن قیمت دلار خیلیبیشتر از قیمت واقعی آن تاکید دارد و بانک مرکزی باید خواسته بالاترینمقام اجرایی کشور مبنی بر تداوم کاهش قیمت ارز را پیاده سازی کند. آیادلار در محدوده 1000 تومان تثبیت میشود و یا نرخ آن به 800، 700 و یا زیر500 تومان کاهش مییابد؟ باید به انتظار آینده نشست و دید سرانجام نرخ ارزایران در یکسال آینده چقدر خواهد شد.
مهر