نگاهي به تاثير خنده بر دردهاي جسمي و روحي

[ALIAGHAKHAN]

انسان تنها حيواني است كه مي‌خندد و خنده زبان مشترك تمامي انسان‌هاست
‌ دكتر ميرعمادالدين فريورمديرمسؤول ماهنامه روان‌شناسي شادكامي

خنده كه از در وارد مي‌شود، بيماري از پنجره مي‌گريزد. آيا مي‌دانيد... خنديدن نوعي <آنتي‌ بيوتيك> طبيعي است كه محرومين جهان با استفاده از اين امر طبيعي، مي‌توانند بسياري از درد‌هاي خود را تخفيف دهند؟ آيا مي‌دانيد خنده ارزان‌ترين داروي پيشگيري و مبارزه با بسياري از بيماري‌هاست؟ به عبارت ديگر، خنده هم خاصيت پيشگيري دارد و هم خاصيت درمان.

آيا مي‌دانيد
آيا مي‌دانيد خنده عمر را طولاني مي‌كند؟ آيا مي‌دانيد لبخند زدن، بي‌خرج‌ترين هديه است؟ پس آن را از خود و ديگران مضايقه نكنيد. آيا مي‌دانيد وقتي مي‌خنديم، آثار منفي نگراني و اضطراب از تن و روان محو مي‌شوند و با خنديدن است ‌كه نيروي عظيم مثبتي در اختيار انسان قرار مي‌گيرد كه به آرامش، شادابي و سلامتي كمك مي‌كند؟ ‌آيا مي‌دانيد وقتي مي‌خنديم، آرام مي‌گيريم، كيفيت زندگي‌مان بهتر مي‌شود، درواقع با خنديدن، منابع درون خود را در جهت مثبت، سوق مي‌دهيم. آيا مي‌دانيد با عادت به خنديدن است‌ مي‌توانيم كه ذهن خود را برنامه‌ريزي مي‌كنيم تا به انساني سالم‌تر، شادتر، قدرتمندتر و كامياب‌تر تبديل شويم؟ آيا مي‌دانيد خنده موسيقي روح است؟ آيا مي‌دانيد افرادي كه بيشتر مي‌خندند، سالم‌تر و شاداب‌تر از انسان‌هاي اخمو، عبوس و بداخلاق هستند؟ آيا مي‌دانيد با خنديدن، ظرفيت ريه‌هاي افراد، افزايش يافته و اكسيژن بيشتري وارد بدن شده و به سوي سلول‌ها رهسپار مي‌شود و مغز با دريافت اكسيژن بيشتر، بهتر عمل مي‌كند. به همين علت، خنده از سكته‌هاي قلبي، مغزي ، تنگي رگ‌هاي قلبي و بيماري‌هاي تنفسي و ده‌ها بيماري ديگر به‌خوبي پيشگيري مي‌كند.
آيا مي‌دانيد خنديدن به خود و كارهاي اشتباهي كه مي‌كنيم، نقطه‌ي مقابل سرزنش كردن خود است؟ آيا مي‌دانيد خنديدن و ورزش، ارتباط نزديكي با هم دارند؟ خنده يك نوع ورزش است و ورزش هم به شادابي انسان كمك فراوان مي‌كند. آيا مي‌دانيد 22 دي ماه برابر با 11 ژانويه را <روز جهاني خنده> ناميده‌اند؟ آيا مي‌دانيد خنده عامل موفقيت انسان در همه‌ زمينه‌هاي زندگي است؟ انسان تنها حيواني است كه مي‌خندد و خنده زبان مشترك تمامي انسان‌هاست؟ آيا مي‌دانيد وقتي مي‌خنديم، 400 عضله بدن به حركت در مي‌آيند و اندام ها و ارگان‌هاي داخلي و خارجي بدن به جنبش درآمده و ورزش مي‌كنند و حتي با خنده مي‌توان به مقابله با چاقي پرداخت؟
آيا مي‌دانيد با اجراي تمرين‌هاي بسيار ساده از همان ابتدا به نتيجه‌هاي جالبي مي‌رسيم چرا كه با ترشح هورمون‌هاي مثبت، چهره‌مان شاداب‌تر و جذاب‌تر مي‌شود و احساس نشاط و طراوت مي‌كنيم و زندگي را به شكل بهتري تجربه مي‌كنيم؟
آيا مي‌دانيد امروزه دانشمندان كشف كر‌ده‌اند كه خنده، سيستم ايمني و دفاعي بدن را كه در تندرستي و سلامتي نقش اساسي دارد تقويت كرده و فعال‌تر مي‌سازد؟ آيا مي‌دانيد برخي از پزشك‌ها عقيده دارند 10 دقيقه خنده عميق در طول روز مي‌تواند در كاستن درد‌هاي شديد مؤثر باشد و امكان‌ استراحت پيوسته‌ بيماران را فراهم‌ كند.
آيا مي‌دانيد ترشح ايمنوگلوبولين‌ها با ميزان خنديدن ما ارتباط مستقيم دارد؟ در روز‌هاي شاد و خندان، ميزان ترشح ايمونوگلوبولين به مقدار زياد صورت مي‌گيرد اما در روزهاي حزن‌انگيز، ميزان ترشح آن بسيار پايين است. افرادي كه ميزان كمتري ايمونوگلوبولين دارند، بيشتر در معرض آلودگي ويروس و ميكروب قرار مي‌گيرند. ايمونوگلوبولين به مبارزه دستگاه ايمني بدن با بيماري‌ها كمك مي‌كند.
آيا مي‌دانيد سايتوها كنيازها كه به آن هورمون شادي نيز گفته مي‌شود، در اثر شاد بودن و خنديدن،‌ ترشح شده و دستگاه ايمني بدن را قوي‌تر مي‌سازد؟
آيامي‌دانيد خنده نيروي بيكراني در خود نهفته دارد و با ايجاد احساس‌هاي مثبت، شادي بخش و آرامش دهنده، باعث لذت بردن از زندگي مي‌شود.
آيا مي‌دانيد آندورفين‌ها كه در شخص ايجاد احساس اعتمادبه‌‌نفس و سرخوشي مي‌كند، در اثر خنديدن توليد مي‌‌شود. مقدار آندورفين‌ها با ورزش و فعاليت‌هاي نشاط‌آور بالا مي‌رود.

مزاياي تفكر مثبت
مي‌گويند: انسان با فكرش زندگي مي‌كند... به عبارت ديگر خوشبختي، بدبختي، شادي و غم‌هاي انساني، تابع شرايط بيروني نيستند بلكه ساخته و پرداخته افكار و انديشه‌هاي خود هستند...! در حقيقت، حوادث پيش آمده چندان مهم نيستند بلكه طرز برخورد ما با حوادث مهم هستند. به قول شكسپير: <هيچ‌چيز به خودي خود، خوب يا بد نيست بلكه نيروي انديشه است كه بدي، خوبي، سعادت و يا شقاوت را مي‌آفريند.> به‌عنوان مثال، دو نفر از پنجره بيرون را تماشا مي‌كنند،‌ يكي لكه‌‌ها و ذره‌هاي كثيف شيشه را مي‌بيند و ديگري منظره‌هاي زيباي طبيعت را... عده‌اي به زيبايي گل‌ها توجه دارند و گروهي ديگر به خار‌هاي همان‌ گل‌ها مي‌نگرند.
يك ضرب‌‌المثل آذري مي‌گويد: <اي مردم،‌ چرا سعادت را در خارج مي‌جوييد؟ سعادت در درون شماست>! حضرت علي (ع) مي‌فرمايد: مپس از سلامتي، خنده بهترين نعمت است.> حضرت سليمان مي‌فرمايد: <دل شادمان و مسرور، خاصيت نوش‌دارو دارد.> دكتر جانسن مي‌گويد: <سرور و خوشحالي يا حزن و ملامت شخصي، بسته به ميل و اراده خود انسان است.> ضرب‌المثل عربي مي‌گويد: <زماني‌كه مي‌خنديد، خدا هم به همراه شما مي‌خندند.>

آسايش بيشتر، آرامش كمتر
امروزه فشارهاي زندگي خيلي افزايش يافته است، به همين علت، ميانگين خنده نسبت به سابق حتي در سطح جهاني كاهش يافته است.
طبق برآورد دكتر ميشل تيتز روان‌شناس آلماني در دهه 1950 مردم به‌طور ميانگين 18 دقيقه در روز مي‌خنديدند، ولي امروزه حدود شش دقيقه مي‌خندند امروزه با وجود اينكه كيفيت زندگي نسبت به گذشته خيلي بهتر شده ولي در مقابل ميزان استرس‌ها و نگراني‌ها بالا رفته است. به عبارت ساده، با وجود اينكه ميزان آسايش‌ انسان‌ها در تمام جوامع بشري بالا رفته ولي ميزان آرامش‌پايين آمده است.
انسان وقتي به‌ دنيا مي‌آيد، طبيعت شاد و خنداني دارد. كودكان به‌راحتي و بدون دليل خاص مي‌توانند 300 تا 400 بار در روز بخندند چرا كه مانع خاصي براي جلوگيري از خنده آنها وجود ندارد ولي همين‌كه بزرگ مي‌شوند، ‌تحت تأثير فرهنگ جامعه كه خنده را زياد مطبوع نمي‌داند در بزرگسالي نسبت به دوران كودكي كمتر از 20 بار در روز مي‌خندد. به نظر مي‌رسد، هر قدر آرامش بشر كمتر شود، ميزان خنده‌هاي بشركاهش مي‌يابد.
همه مي‌توانند ‌بخندند ولي وقتي زياد بخنديم، استعداد شوخ‌طبعي‌ ما رشد مي‌كند آن‌وقت به‌ بهانه‌هاي مختلف و به راحتي قادر به خنده خواهيم بود. خنده به ثروت و قدرت، زياد ارتباط ندارد.
انسان در هر شرايطي به‌ خنديدن عادت كند، حتي اگر خنده‌ها ساختگي و زوركي باشد، تغييرهاي فيزيولوژي در بدن وي به‌وجود مي‌آيد و به انساني شوخ، خنده‌رو و پر نشاط تبديل مي‌شود.
هر جلسه خنده با تمرين تنفس عميق و با هوهوهو ... هاهاها شروع مي‌شود. با توجه به اينكه خنده بسيار مسري است بنابراين وقتي در يك گروه باشيم، حتي با برقراري تماس چشمي مي‌توان به‌راحتي شروع به خنديدن كرد.
بايد دانست كه حس شوخ‌طبعي را مي‌توان با تمرين پرورش داد و در انجام آن ماهر شد