غذا را یک طرفه نجوید و خطرات ناشی از جویدن یک طرفه

[ganjineh]

  گیجگاهی فکی تنها مفصل متحرک درمیان استخوان‌های سر و صورت است که در میان استخوان فک پایین واستخوان‌های سر قرار گرفته که هنگام جویدن غذا شروع به کار می‌کند و بایداز این مفصل به خوبی مراقبت شود. 
  گزارش ایسنا،دکتر مرتضی فرجی متخصص فکو دهان گفت: عادت‌هایی مانند دندان قروچه، فشار دادن دندان‌ها روی هم براثر استرس و نگرانی و همچنین یک طرفه جویدن غذا، فشار زیادی به این مفصلوارد می‌کند که ممکن است در طولانی مدت موجب آسیب مفصل و دردهای عضلات سرو گردن و صورت شوند. 
  تصریح کرد: تحقیقات نشان می‌دهند کهجویدن آدامس باعث کاهش استرس و ایجاد آرامش در فرد می‌شود و نباید درجویدن آدامس زیاده روی کرد؛ چون ممکن است استرس را از روی ذهن بردارد ولیاسترس زیادی را به مفصل پرکار وارد کند. 
  در ادامه افزود: یک طرفه جویدن غذایکی از عوامل آسیب رسیدن به مفصل است و مفصل گیجگاهی فکی را در معرض آسیبقرار می‌دهد؛ به علاوه یک طرفه جویدن غذا نیز باعث خستگی و اسپاسم عضلاتجونده صورت خواهد شد. همچنین وقتی هنگام جویدن آدامس یا غذا، فک‌هایتانشروع به تق تق یا خش خش کردن می‌کند، نگران نباشید، کافی است روزی نیمساعت با یک حوله گرم، عضلات صورت را کمپرس کنید و فک پایین خود را ورزشدهید. 
   
  ناشی از یک طرفه جویدن غذا

شماوقتی آدامس می‌ جوید، یک طرفه می‌ جوید؟ وقتی غذا می‌ خورید، چه‌ طور؟ یکطرفه جویدن برای دندان ‌ها و مفصل فک ‌تان اصلا خوب نیست و حتی اگر شمادندان‌ های یک طرف فک ‌تان را از دست داده باشید، باز هم نباید به یک طرفهجویدن عادت کنید. دندان ‌پزشکان می ‌گویند این کار حداقل ۴ خطر دارد:
خطر اول: مفصل گیجگاهی‌ فکی تان آسیب می‌ بیند

اگرشما هنگامی که دهان‌ تان را باز و بسته می ‌کنید، صدای " تق ‌تق " یا " خش‌خش " می‌ شنوید، ممکن است دچار مشکلات مفصل گیجگاهی فکی باشید. مفصلگیجگاهی فکی تنها مفصل متحرک در میان استخوان‌ های سر و صورت و اتفاقاًمفصل بسیار پُرکاری است. این مفصل در بین استخوان‌ فک پایین و استخوان‌های سر قرار گرفته و هر بار که حرف می ‌زنید، غذا می ‌جوید یا دهان ‌تانرا باز می‌ کنید، این مفصل را به کار می‌ اندازید، بنابراین شما باید ازاین مفصل مهم بدن ‌تان بسیار مراقبت کنید.

عادت ‌هایی مانند دندان‌قروچه، فشار دادن دندان‌ ها روی هم بر اثر استرس و نگرانی و همچنین جویدنیک طرفه، فشار زیادی به این مفصل وارد می ‌کنند و ممکن است در طولانی‌ مدتموجب آسیب مفصل و دردهای عضلات سر و گردن و صورت شوند. تحقیقات جدید نشانمی ‌دهند که جویدن آدامس باعث کاهش استرس و ایجاد آرامش در فرد می ‌شود،اما فراموش نکنید که نباید در جویدن آدامس زیاده ‌روی کنید چون شاید استرسرا از روی ذهن شما بردارد ولی استرس زیادی را به این مفصل وفادار و پُرکاربدن شما وارد می‌ کند. علاوه بر این که آدامس را معمولاً یک ‌طرفه می‌جویم و خود این یکی از عوامل آسیب ‌رساندن به مفصل است، جویدن آدامس بافشار و نیروی زیاد در طول چند ساعت در روز، هم باعث خستگی و اسپاسم عضلاتجونده صورت شما خواهد شد و هم، مفصل گیجگاهی فکی را در معرض آسیب بعدیقرار خواهد داد، بنابراین عادت کنید که به جویدن آدامس عادت نکنید! 
  فک‌ های شما شروع به " تق‌ تق " یا "خش‌ خش " کرده‌ اند، زیاد نگران نباشید چون اگر مشکل دیگری غیر از اینندارید، نیاز به درمان نخواهید داشت ولی اگر همراه این صداها در سر و صورتو گردن خود دردی را احساس می ‌کنید آدامس خوردن را برای مدتی کناربگذارید. روزی نیم ساعت با یک حوله نیم گرم عضلات صورت تان را کمپرس کنیدو فک پایین خود را ورزش دهید. اگر بعد از یک ماه هم چنان مشکل شما باقیمانده بود، به دندانپزشک مراجعه کنید. 
 
خطر دوم: دندان ‌ها و لثه‌ های یک ‌طرف آسیب می ‌بینند

محلقرار گرفتن دندان‌ ها را، فشارهای وارده از طرف لب، زبان و گونه تعیین می‌کند. به عبارت دیگر دندان‌ ها در محلی قرار گرفته‌ اند که برآیند نیروهایوارده به آن ها صفر است. از نظر سطوح قدامی - خلفی و جونده نیز وجوددندان‌ های دیگر دندان را محدود می ‌سازد. یک دندان تا هنگامی به رویش وحرکت فعال خود ادامه می ‌دهد تا به دندان مقابل برسد. در ضمن دندان‌ هایخلفی ‌تر تمایل به حرکت به سمت جلو دارند.

حال تجسم کنید که اگر یکدندان برای مثال اولین آسیای بزرگ فک پایین از دست برود، چه اتفاقاتی ممکناست بیفتد؟ با از دست رفتن این دندان، مقداری از فضای حاصل از کشیده شدنآن با حرکت دندان ‌های مجاور(نه به ‌طور کامل) اشغال می ‌گردد. در نتیجه،فاصله‌ ای بین دندان ‌های مجاور با دندان کناری ایجاد می‌ گردد که علاوهبر گیر غذایی و احتمال بروز پوسیدگی، باعث آزردگی و بیماری لثه نیز می‌شود. 
  ضمن، حرکت دندان‌ های مجاور به ‌صورتکامل و بدنه ‌ای نبوده و با خم شدن و انحراف محوری آن ها همراه است. ماحصل این خم شدن و ضرر حاصله، ایجاد بیماری لثه با به وجود آمدن پاکت لثه‌ای(عمیق شدن شیار لثه ‌ای) در ناحیه زیر خم شدگی است. دیگر این که درصورت خم شدن، موقع جویدن غذا، نیرو در امتداد محور طولی دندان به آن واردنشده و نیروی وارده مخرب خواهد شد. با کشیدن یک دندان تغییرات احتمالی فقطمنحصر به فک مربوطه نبوده و نظم و آرایش دندان‌ های فک مقابل را نیز برهممی ‌زند. 
 ‌ طور که گفته شد دندان ‌ها تاهنگامی به رویش خود ادامه می ‌دهند تا به دندان مقابل برسند. نتیجتاًدندان مقابل به سمت ناحیه کشیده شده شروع به رویش می ‌نماید. این رویشاضافی علاوه بر این که از نظر زیبایی ناخوشایند است به علت مزاحمتی که درموقع حرکات طرفی فک ایجاد می ‌کند، برای مفصل گیجگاهی فکی نیز مضر می‌باشد. 
  هم مساله به اینجا ختم نمی ‌شود. اگرشکل یک دندان را در نظر بگیرید از قطر آن به سمت نوک ریشه کاسته می‌ شود.بدیهی است با رویش بیشتر یک دندان، قسمتی از آن که مجاور دندان‌ های کناریقرار می ‌گیرد اینک باریک ‌تر بوده و ایجاد فضا و فاصله ‌ای را می ‌نمایدکه محل گیر غذایی بوده و عوارضی چون پوسیدگی و بیماری لثه را به دنبالدارد.

باید بدانید که با کشیدن دندان، استخوان نیز دستخوش تغییراتمی ‌شود. استخوان هر فک از دو قسمت ساختمانی تشکیل شده است. یک قسمت آناستخوان اصلی بوده و بدنه اصلی فک می ‌باشد. قسمت دیگر آن لانه دندانیبوده و دندان‌ ها را در بر می ‌گیرد و وجود آن بسته به وجود دندان ‌ها است. 
  دندانی از دست برود و جایگزین نشود،این قسمت از استخوان تحلیل رفته و اگر در آینده نیازی به استفاده ازدندان‌ های مصنوعی به صورت دست دندان باشد، به علت تحلیل شدید استخوان گیرآن کم شده، بیمار را اذیت نموده و یا غیر قابل استفاده می‌ شود. در حالتطبیعی و سلامت، عمل جویدن غذا متناوباً با استفاده از دندان‌ های هر دوطرف فک صورت می ‌گیرد. در صورت از دست دادن دندان یا دندان‌ هایی در یکطرف دهان، یا بیمار از آن طرف فک کمتر استفاده نموده و یا اصلاً استفادهنمی ‌کند. 
  از یک طرف فک استفاده نشود دندان‌ هاتمیز نشده و جرم می‌ بندند و علاوه بر این که مستعد پوسیدگی می‌ شوندناراحتی لثه هم افزوده می ‌گردد زیرا که غذا خوردن در تمیز شدن دندان‌ هاو حفظ سلامتی لثه مؤثر است. با عادت یک طرفه غذا خوردن تغییراتی به صورتسایش در سطح جونده ایجاد می‌ گردد که در صورت شدت، ممکن است ایجادناقرینگی در سطح جونده کرده و در شکل و قیافه شخص نیز تأثیر بگذارد. 
   
 
خطر سوم: دندان ‌های طرف مقابل جرم می ‌گیرند و لثه ‌تان تحلیل می ‌رود:

اگرشما عادت داشته باشید که یک طرفه غذا را بجوید، در واقع شما از یک طرفدهان ‌تان اصلا استفاده نمی ‌کنید. این موجب می ‌شود که دندان ‌های طرفمقابل ‌تان جرم بگیرند و به مرور زمان دچار تحلیل لثه و بیماری ‌های لثهشوید. دندان ‌ها و الیاف نگه‌ دارنده ی آن ها برای سالم و زنده ماندن نیازدارند که از آن ها استفاده کنید، در غیر این صورت الیاف نگه ‌دارنده دندان‌ها تحلیل می ‌روند.
خطر چهارم: یک‌ طرفه جویدن برای دندان ‌های مصنوعی هم خطر  
 
دلیل چهارم برای دو طرفه جویدن مخصوص دست دندانی ‌ها است: 
  شما دست دندان در دهان ‌تان دارید،بهتر است که دو طرفه بجوید چون جویدن یک طرفه به بلند شدن دست دندان‌ تاناز جای خودش منجر می‌ شود و ثبات دست دندان ‌تان به هم خواهد خورد.
دکتر گلرخ ثریا – هفته نامه