حسگر هشدار تشنگي طراحي و ساخته شد

[Leila]

پژوهشگران رشته مهندسى–پزشكى دانشكده فنى شهر آخن آلمان نوعى حسگر طراحى كرده‌اند كه نسبت به كمبود آب و مايعات بدن حساس است: حسگر تشنگى!
به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،‌ اين حسگر درصد مايعات بدن را به طور مرتب اندازه‌گيرى مى‌كند و به محض اينكه اين درصد از مقدار مشخصى پايين‌تر آيد حسگرها اخطار مى‌فرستد.
يورگ اليزوندو يكى از اولين نمونه‌هاى حسگرهاى تشنگى را همراه دارد.
او اين نمونه كوچك را كه روى كمربندش وصل شده تمام روز با خود حمل مى‌كند. حسگرها چهار قطعه كوچك تقريبا اندازه سكه‌هاى بيست ‌و پنج تومانى هستند.
كل دستگاه كمى كوچكتر از يك نوار كاست است و هفتصد گرم وزن دارد. براى يورگ جالب است كه حسگرها ميزان مايعات بدنش را اندازه گيرى مى‌كنند.
وي مى‌گويد: چهارماه است كه به اينجا مى‌آيم. به نظر من اين تست كمك مى‌كند تا بيشتر از وضعيت جسمانى خود مطلع شوم، ميزان آب بدنم را كنترل كنم كه مرتب است يا نه.
او يكى از پنج داوطلبى است كه در آزمايشات گروه مهندسى–پزشكى دانشكده فنى آخن شركت كردند.
داوطلبان در محدوده سنى 50 تا 70 سال هستند. هر چند كه يورگ 59 ساله را در مقايسه با ساير داوطلبان نمى‌توان سالخورده ناميده ولى او هم در دسته‌ افرادى قرار مى‌گيرد كه در معرض خطر كم آبى قرار دارند. از اين سن به بعد ميزان ترشحات هورمونى يك‌باره تغيير مى‌كند.
يكى از نشانه‌هاى شايع اين تغييرات هورمونى خشكى دهان است كه منجر به احساس تشنگى مى‌شود. اما مشكل اينجاست كه همه افراد اين حس تشنگى را ندارند در نتيجه به مراتب كمتر از ميزان مورد نيازشان آب مى‌نوشد. البته نتيجه آزمايش‌هاي يورگ نشان مى‌دهد ‌درصد آب بدن او در حد متعادلى است. 59 درصد وزن بدن او را آب تشكيل مى‌دهد كه مقدار مناسبى براى مردى با سن و سال اوست.
حسگرها به گونه‌اى طراحى شده‌اند كه مى‌توانند با در نظر گرفتن رابطه ميان چربى و مايعات بافتها و استخوانها درصد آب بدن را اندازه‌گيرى كنند.
گيورمو مدرانو طراح اين حسگرها اساس كار آنها را اينطور توضيح مى‌دهد: حسگرها مقدار مشخصى جريان برق وارد بدن مى‌كنند. ولى اين مقدار بى‌خطر است به دليل اينكه جريان ضعيفى است. با عبور جريان از درون بدن حسگرها مى‌توانند اختلاف جريان فرستاده شده و جريان دريافت شده را اندازه‌گيرى كنند و در نهايت با يك فرمول ساده درصد آب را بدن را محاسبه كنند.
ليزا بك‌من يكى از مهندسان طراح مى‌گويد تيم طراحى ابتدا در فكر طراحى حسگرى بود كه در صورت كم شدن آب بدن سيگنال صوتى بفرستد. مثلا حسگرى كه سوت بكشد. اما اين طرح مورد استقبال داوطلبانى كه در مرحله آزمايشى طراحى اين حسگر شركت كرده‌اند قرار نگرفت.
بك‌من مى‌گويد: سيگنال صوتى خيلى ايده خوبى نبود. براى اين حسگر مناسب نيست به دليل اينكه سالخوردگان چندان مايل نيستند دستگاهى همراه داشته باشند كه يكدفعه سوت بكشد و تمام افراد دور و برشان را خبر دار كند به همين جهت حسگرى كه هشدار ارتعاشى بفرستد مناسب‌تر است.
البته طرح هنوز صددرصد كامل نيست. براى اندازه‌گيرى مداوم و دقيق آب بدن فاكتورهاى مشخصى بايد در نظر گرفته شوند. مثلا اينكه فرد در چه موقعيتى قرار دارد؛ در حال عرق ريختن است يا غذا مى‌خورد؟ درجه حرارات بدنش چقدر است؟ گذشته از آن نمونه آزمايشى كه در اختيار داوطلبان قرار گرفته بزرگ و سنگين است.
ليزا بك‌من مى‌گويد كه تيم طراحى در فكر برطرف كردن اين مشكلات است: ايده تازه اين است كه نوعى لباس هوشمند طراحى كنيم. يعنى تمامى وسايل الكترونيكى و كابل‌ها را درون لباس جاسازى كنيم. تا زمانى كه فرد لباسي را برتن دارد به طور خودكار ميزان آب بدنش اندازه‌گيرى مى‌شود.
البته طراحى لباسي هوشمند نيازمند زمان بيشترى است.چنان كه گروه ‌مهندسى پزشكى پيش‌بينى مى‌كند تكميل موفق اين طرح دست كم پنج سال طول خواهد كشيد.