دارویی برای دلخوشی

[gigi64]

پلاسبو واژه‌ای است لاتین به معنای`من خشنود خواهم ساخت.`

در واقع هر یک از اشکال مختلف دارویی را که فاقد ماده موثر باشند، دارونما یا پلاسبو می نامند. بر خلاف آنچه که ممکن است در وهله نخست تصور شود، کاربرد این اشکال تهیه از مواد دارویی، در صورتی که بیمار به واقعی بودن آنها یقین داشته باشد، بی اثر نخواهد بود. با ارائه دارونما به بیمار و تلقین این مطلب که اینشکل دارویی فرضا دارای اثر خواب آور یا یا پایین آورنده فشار خون می باشد، بیمار می تواند با مصرف آن دستخوش اثرات ناشی از مصرف داروی واقعی شود. این پدیده که به `پاسخ یا اثر پلاسبو` مشهور است در عالم داروسازی رسما پذیرفته شده است.

گرچه امروزه به دلیل پایبندی به اخلاق پزشکی و اعتقاد به روابط صادقانه پزشک بیمار، پلاسبو در دنیای طب فاقد جایگاه درمانی است ولی عنصیری ضروری برای بررسی اثرات داروها در آزمون های بالینی به شمار می رود. در واقع باید گفت که اثر خالص حاصل از مصرف یک داروف حاصل جمع دو اثر مختلف است: یکی اثرات فارماکولوژیکی ماده دارویی و دیگری اثرات پلاسبو که جنبه غیر اختصاصی دارد. عواملی نظیر `ارتباط میان پزشک و بیمار`، `برجستگی کوششهای ارائه شده برای درمان` و `زمینه سازی ذهنی`، از جمله عوامل موثر در بروز اثرات پلاسبو و شدت بروز آن محسوب می شوند. اغلب بیماران نسبت به هر گونه مداخله درمانی توسط کارکنان دلسوزو علاقه پزشکی، پاسخ مثبت نشان می دهند و اگر اثر دارونما در امر درمان در جهت منافع حاصل از آن مورد بهره برداری قرار گیرد می توان به نحو قابل توجهی مکمل اثرات فارماکولوژیکی دارو باشد و در موفقیت یا شکست دارودرمانی، نقشی تعیین کننده ایفا کند.

اثرات پلاسبو در افراد مختلف و دریک فرد در اوقات مختلف به نحو قابل توجهی متفاو.ت اند ولی با این حال در اکثر مطالعات، وقوع اثر دارونما بطور ثابت در 20 تا 40 درصد از بیماران دیده میشود. جالب آنکه ممکن است در اثرمصرف پلاسبو فرد دچار مسمومیت هم بشود که معمولا عوارض مشخصی نظیر ناراحتی معده، بی خوابی و خواب آلودگی بروزمی کند.

در آن دسته از آزمونهای بالینی که به منظور بررسی اثرات داروها انجام می شوند، اثر دارونما معمو.لا با تجویز یک شکل دارویی خنثی (نظیر قرص، کپسول، شربت و...) با ظاهر فیزیکی پر و ساختاری کاملا مشابه با شکل دارویی فعال، اندازه گیری می شود. یک نوع از این آزمونها حالتی است که پزشک از تجویز دارونما مطلع ولی بیمار بی اطلاع است. این روش را آمون `یکسوکور` می نامند و نوع دوم حالتی است که نه پزشک و نه بیمار هیچکدام از اینکه کدام شکل دارویی تجویز شده دارو و کدام یک دارونماست خبر ندارند. این روش آزمون `دوسوکور` خوانده می شود.

منبع:دانشنامه رشد