تاثیر غذا در اخلاق و رفتار

[ganjineh]

تا به حال برايتان پيش آمده است كه احساس كنيد نوع غذايي كه شب قبل خورده‌ايد، بر خلق و خويتان در روزهاي بعد اثر گذاشته است. بسياري از افراد معتقدند، خوردن غذاهاي گوشتي و پرچرب مي‌تواند در به هم زدن آرامش، نقش به سزايي داشته باشد، در حالي كه مصرف زياد ميوه و سبزيجات، آرام كننده و تسكين بخش است. جالب‌تر اينكه، مطالعات نشان داده‌اند، برخي تغييرات رژيم غذايي، طي پنجاه سال گذشته در افزايش اختلالات رواني دخالت داشته‌اند.

وابستگي رفتار ما به رژيم
بعضي ازتاثيرات رفتاري ناشي از تغذيه، ممكن است نامحسوس و كم‌ باشد، مثل بداخلاقي كسي كه گرسنه است و يا شديد مثل گريه و بي‌تابي كودكان زير 7 سال هنگام قلنج كردن. البته بيشترين تاثير مشخص غذا بر رفتار،‌ در مشكلات رفتاري كودكان بيش فعال و افرادي كه حساسيت‌هاي شيميايي يا پوستي مثل اگزما يا كهير دارند، ديده مي‌شود. اين واكنش‌ها در بعضي موارد بيشتر است و گاه به دليل مصرف غذاهاي حساسيت‌زا اتفاق مي‌افتد. به علاوه، حساسيت‌هاي غذايي باعث خارش، مشكلات تنفسي و دردهاي شكمي مي‌شوند كه بر رفتار فرد تاثيرگذار است. محققان به اين نتيجه رسيده‌اند كه بعضي سردردهاي مزمن كودكان، بيش‌فعالي، زودرنجي و دردهاي شكمي آنها، از رژيم غذايي ايجاد شده كه براي خانواده‌هايشان كاملا غيرقابل درك است.
تحقيقات جديد نشان مي‌دهند. بيش از 60 درصد كودكان بر اثر مصرف بعضي مواد چنين واكنشي از خود نشان مي‌دهند. اين مواد شامل رنگ‌هاي غذايي شيميايي نظير تارتازين، افزودني‌ها و نگهدارنده‌ها هستند و محققان توانسته‌اند تاثيرات آنها را بر بي‌خوابي و زودرنجي كودكان به اثبات برسانند.

اثرات كمي تغيير در رژيم

عصبانيت بدون دليل، اضطراب، بي‌دقتي، مشكلات رفتاري، تغيير دست‌خط، گيجي، افسردگي، زودرنجي، نداشتن اعتماد به نفس و كم شدن حافظه مواردي هستند كه مي‌توانند بر اثر مصرف مواد طبيعي يا شيميايي به وجود آيند. رابطه ميان تغذيه و سلامت جسماني براي همه كاملا مشخص است اما بسياري از ما اطلاع‌ چنداني از تغييرات رفتاري به دليل مصرف غذاهاي مختلف نداريم. خانمي 44 ساله كه پس از فوت ناگهاني فرزند 12 ساله‌اش سال‌ها از افسردگي و اضطراب شديد رنج مي‌برد و داروهاي شيميايي هم هيچ كمكي به او نكرده بودند، با كمك متخصصان تغذيه و افزودن موادي مانند ويتامين‌ B و اسيدهاي چرب به رژيم غذايي خود، به طور كاملا باور كردني، دگرگون شد. او همچنين مصرف قهوه، نمك و شكر را قطع و در عوض ميوه، سبزي و ماهي بيشتري مصرف كرد.

بسياري از مردم، اين واقعيت را كه مواد غذايي بر رفتار آنها تاثير دارد، باور ندارند، در حالي كه مواد غذايي روي سلول‌هاي مغزي هم به اندازه هر سلول ديگر بدن تاثير مي‌گذارند. بسياري از مواد به دليل شباهت ساختاري‌ با مواد مترشحه در مغز باعث بي‌نظمي كل بدن مي‌شوند. بسياري از دانشمندان حذف يك ماده خاص و سپس وارد كردن آن را به رژيم غذايي باعث بروز بسياري از بيماري‌ها مثل جنون، وهم و خيال، افسردگي، سردرد و سوء‌ظن مي‌دانند اما با كمي دقت مي‌توان متوجه اين تغييرات شد، از احساس نشاط با خوردن يك فنجان چاي در صبح گرفته تا زودرنجي و رخوتي كه بر اثر گرسنگي بيش از حد يا پرخوري به وجود مي‌آيد.

ارمغان كشاورزي صنعتي

محققان دريافته‌اند، افزايش كشاورزي صنعتي باعث راه يافتن آفت‌كش‌ها به مواد غذايي شده و تركيب چربي بدن حيوانات را به علت تغذيه جديد آنها تغيير داده است. به علاوه، رژيم غذايي موجب تغيير تعادل اسيدهاي چرب مهم امگا سه و امگا شش شده است. در مقابل چربي‌هاي اشباع كه مصرف آنها افزايش يافته و به مقدار زياد در غذاهاي آماده يافت مي‌شوند، روند عملكرد مغز را كند مي‌كنند. متخصصان تغذيه در اين‌باره مي‌گويند، در حال حاضر، مداركي كه سلامت روان و دريافت مواد غذايي را به هم مربوط مي‌كند، اندك و تحقيق و نتيجه‌گيري قطعي در اين‌باره دشوار است.

روشي كه در حال حاضر براي توليد غذا به كار مي‌رود، تعادل مواد مغذي مهم مورد مصرف را به هم زده است. تمايل افراد به مصرف غذاهاي حاوي قند و چربي بالا و اجتناب از مصرف مواد غذايي تازه، منجر به افزايش شيوع افسردگي و مشكلات حافظه شده است. به گفته دكتر اندرو مك كلاچ مدير انجمن سلامت روان انگليس اثر رژيم غذايي بر سلامت جسمي ثابت شده اما در آغاز راه شناخت چگونگي تاثيرپذيري مغز از مواد مغذي موجود در غذاها هستيم. توجه به مشكلات سلامت روان با تغييرات رژيم غذايي گاهي اوقات در مقايسه با مصرف دارو يا مشاوره نتايج بهتري دارد.

غذاهاي آرامش‌بخش

به طور كلي، حدود 5 تا 10 درصد كل مردم دنيا، حساسيت‌هاي غذايي دارند. محققان انگليسي معتقدند سرتونين، دوپامين و نور اپي‌نفرين در مغز توليد و ترشح مي‌شود. حتي تريپتوفان و اسيدهاي آمينه كه در غذاهاي پروتئين‌دار موجود هستند، باعث تحريك سرتونين كه عامل آرامش و استراحت است، مي‌شوند و تيروزين و تئين، كافئين و... باعث تحريك دوپامين و نوراپي‌نفرين شده و به تشديد بي‌خوابي منجر مي‌شوند. اين مواد حساسيت‌زايي در مواد غذايي طبيعي يا مصنوعي وجود دارند، مثل ساليسيلات كه در بسياري غذاها موجود است و تاثير آن ممكن است ساعت‌ها يا حتي روزها ظاهر نشود، اما در نهايت باعث مشكلات مغزي و افسردگي شود. اين ماده به طور طبيعي در بسياري از ميوه‌ها، سبزي‌ها، دانه‌ها، قهوه و چاي، آب ميوه‌ها و به طور مصنوعي در داروهايي مثل آسپيرين وجود دارد. در بسياري از ميوه‌ها مثل سيب و گوجه‌فرنگي، بخش عمده ساليسيلات زير پوست ميوه وجود دارد. در نتيجه كساني كه به آن حساسيت دارند بهتر است پوست ميوه‌هاي كاملا نرسيده را ضخيم‌تر بگيرند، چون مقدار طبيعي اين ماده در ميوه‌ها با رسيدن كاهش مي‌يابد. احتمال حساسيت‌هاي غذايي معمولا ارثي و در خانم‌ها دو برابر آقايان است اما در صورت بروز، نشانه‌ها و عوارض آن در مردان شديدتر است 28( درصد در زنان، 72 درصد در مردان.) قطع كردن بسياري از مواد استرس‌زا مثل قند، كافئين و شكلات و در ازاي آنها، مصرف مواد كمكي مثل آب، سبزي‌ها، ميوه و ماهي در احساس آرامش تاثير مثبت زيادي دارند. تحقيقات نشان داده‌اند، 80 درصد افرادي كه از اين رژيم تبعيت كرده‌اند تغييرات رفتاري محسوسي داشته‌اند.

رفتارهاي ضد‌اجتماعي

متخصصان دانشگاه آكسفورد معتقدند، موادغذايي حتي بر رفتارهاي ضداجتماعي تاثير دارند. آنها با بررسي 231 زنداني و كنترل رژيم آنها و اضافه كردن ويتامين‌هاي مختلف و موامعدني طي 9 ماه، 37 درصد رفتارهاي ضدقانون آنها را كاهش دادند؛ اگرچه عوامل اقتصادي، اجتماعي هم در افزايش جرايم بسيار حائز اهميت است اما تحقيقات نشان مي‌دهد با تغيير شيوه تغذيه در انگلستان از سال 1950 تا به حال، ميزان جرايم 10 برابر افزايش يافته كه دليل آن، محتواي كيفي كمتر موادكنوني نسبت به 50 سال گذشته است.

غذاهايي كه به طور مستقيم يا غيرمستقيم بر رفتار تاثيرگذارند شامل چربي كه باعث رخوت و سستي مي‌شود، شكر كه موجب افزايش فعاليت موقت شده، كافئين كه به‌عنوان محرك عمل مي‌كند، شير كه باعث انواع مختلف حساسيت‌ها براي افرادي كه تحمل لاكتوز را ندارند، مي‌شود، است.

منابع اصلي ساليسيلات برشمرده شد، اما جالب است بدانيد آمين در توليد مخمرها يا شكستن پروتئين‌ها به وجود مي‌آيد و در پنير به خصوص پنير مانده، شكلات، گوشت‌هاي ترد يا مانده، آبجو، مخمرهاي مختلف و محصولات ترش شده‌اي مثل سس سويا، سركه و بسياري ميوه‌ها مثل موز، آواكادو و گوجه فرنگي وجود دارند. بنزوآت هم به طور طبيعي در بعضي ميوه‌ها، سبزي‌ها، تردكننده‌ها، دانه‌ها، قهوه يا چاي وجود دارند. گلوتاميت هم به طور طبيعي در بسياري از غذاها مثل سوپ، سس، ميان وعده‌ها و به خصوص غذاهاي آسيايي، در گوجه‌فرنگي، پنير، قارچ، مخمرها و عصاره گوشت يافت مي‌شود. در حال حاضر، متخصصان تغذيه با تحقيقات و بررسي‌هاي مختلف به اين نتيجه رسيده‌اند كه سلامت را بايد در آشپزخانه جست‌وجو كرد، نه در قفسه داروخانه


-------------------
پرشین وب