راهنمای خرید، استفاده و نگهداری از مسواك

[رونین]

در سال‌های اخیر تنوع و فراوانی مسواك‌ها در سطح بازار چنان زیاد شده است كه بسیاری از افراد برای انتخاب و خرید مسواك مناسب، دچار سردرگمی می‌شوند.

جدا از مارك‌‌های مختلف، هر كارخانه انواع متعددی از مسواك را در شكل‌ها، اندازه‌ها و البته قیمت‌های مختلف به بازار معرفی كرده‌ است. بهترین راه برای انتخاب مسواك این است كه از دندانپزشك خود بخواهید با توجه به شرایط لثه و دندان‌هایتان، مسواك مناسبی را به شما پیشنهاد كند. موارد زیر می‌تواند انتخاب مسواك را برای شما ساده‌تر كند:
- سایز سر مسواك را متناسب با اندازه دهان خود انتخاب كنید. مسواك مناسب باید به شما امكان دسترسی به بیشترین سطح از دندان‌ها را بدهد و شما بتوانید آن را به راحتی به دندان‌های عقبی برسانید و آنها را خوب تمیز كنید.
- سلیقه و نظر شما؛ مسواكی را انتخاب كنید كه با آن راحت باشید و با سهولت بتوانید با آن دندان‌هایتان را بشویید. سعی كنید با مسواكتان احساس خوبی داشته باشید.
- درصورتی كه تحلیل لثه دارید و یا دندان‌های شما به آب سرد و گرم حساس است از مسواك‌های فوق نرم (سوپرسافت یا اكستراسافت) استفاده كنید.
- دسته مسواك باید به گونه‌ای باشد كه به راحتی در دست شما قرار گیرد. دسته مسواك هرچه حجیم‌تر باشد، راحت‌تر در كف دست جای می‌گیرد و در نتیجه كنترل بهتری در مسواك‌ زدن خواهیم داشت.
- زاویه بین دسته و سر مسواك باید كم باشد، یعنی دسته با شیب ملایمی به سر ختم شود.
- برخی كارخانجات تولیدكننده مسواك، مدعی هستند كه به دلیل ایجاد تغییراتی اندك در نحوه قرارگیری، طول، سختی و نحوه قرار گرفتن، دارای بهترین طراحی هستند و طرح جدید مسواك ارائه ‌شده آنها، بهترین كارایی را دارد. اگرچه ادعا می‌شود بعضی انواع مسواك‌های جدید، پلاك‌های میكروبی را بهتر برمی‌دارند، ولی در كاربرد عملی و تحقیقات، نشان داده شده است كه هیچ یك برتری مشخصی بر دیگری ندارند و هیچ مسواكی قادر نیست همه پلاك‌ها را بردارد. به نظر دندان پزشكان، روش مسواك زدن صحیح مهم‌تر از نوع مسواك است.
به‌طور خلاصه مسواك شما باید مشخصات زیر را داشته باشد: سر كوتاه، الیاف نایلونی، نوك الیاف گرد، نرم یا متوسط.
چه زمانی باید مسواك را عوض كنید؟
به‌طور متوسط هر سه ماه یك‌بار مسواكتان را عوض كنید. مسواك‌ كهنه با الیاف كج و بدشكل، می‌تواند به لثه‌ و دندان‌های شما آسیب برساند. الیاف بدشكل و كج‌شده، سطح دندان را به خوبی تمیز نمی‌كنند.
گروهی از سازندگان، یك نوع مسواك جدید را به بازار ارائه كرده‌اند كه الیاف مركزی آن با رنگ‌های خوراكی رنگ‌آمیزی شده‌اند. در این مسواك‌ها وقتی نوار آبی موهای مسواك‌ تا نیمه آن بی‌رنگ می‌شود، زمانی است كه باید با مسواكتان خداحافظی كنید.
اگر موهای مسواك شما پس از مدت كوتاهی مثلا یك هفته كج و بدشكل شد، نشانه این است كه شما با نیروی زیادی مسواك می‌زنید. بنابراین باید فشار دستتان را حین مسواك زدن كاهش دهید. اما اگر بعد از شش‌ ماه، موهای مسواك شما دست نخورده باقی مانده است، نشان می‌دهد كه شما با نیروی كمی مسواك می‌زنید و به این ترتیب دندان‌هایتان به خوبی تمیز نمی‌شوند یا اینكه تنبلی می‌كنید و فقط گاهی به مسواكتان سر می‌زنید.
چگونه از مسواك نگهداری كنید
پس از هر بار مسواك زدن آن را به‌طور كامل بشویید و باقی‌مانده خمیر دندان و خرده‌های غذایی را از لابه‌لای الیاف آن پاك كنید. مسواك را در محیط خشك نگهداری كنید. مسواك را داخل حمام یا هر جایی كه هوای آنجا مرطوب است، نگهداری نكنید؛ چون الیاف مسواك نرم می‌شوند و خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهند. همچنین میكروب‌ها بر سطح آب روی مسواك تجمع می‌كنند. قرار دادن مسواك درون درپوش، در جلوگیری از نشستن گرد و غبار و آلودگی محیط بر سطح مسواك كمك می‌كند. مسواك خیس را درون درپوش قرار ندهید چون در محیط مرطوب باكتری‌ها و قارچ‌ها سریع‌تر رشد می‌كنند. لیوان نگهداری مسواك‌ها را تمیز نگه دارید. در صورتی كه دندان‌های پوسیده پر كرده یا شكسته دارید، ممكن است این دندان‌ها به مسواك شما آسیب برساند و باعث شكستن و از دست رفتن خاصیت ارتجاعی الیاف شوند.
مسواك مناسب برای كودك
مسواك‌های موجود در بازار كه برای بزرگسالان استفاده می‌شود، برای بچه‌ها مناسب نیست چون علاوه بر سر بزرگ مسواك كه در دهان كودك جا نمی‌گیرد، جذابیت‌های ظاهری مورد نیاز برای جلب توجه كودك و تشویق او به مسواك زدن را نیز ندارد.
- سر مسواك، كوچك باشد تا در دهان كودك جا شود.
- دسته ضخیم و پهن، اگر دسته مسواك ضخیم باشد، كودك به راحتی می‌تواند مسواك را در دستش نگه دارد و كنترل لازم را حین مسواك زدن داشته باشد.
- سرموهای گرد مسواك، سر الیاف (موهای مسواك) در صورتی‌ كه گرد باشد، حین مسواك زدن لثه كودك را كمتر تحریك خواهد كرد و احتمال آسیب لثه كودك كاهش می‌یابد.
- مسواك نرم، در بازار ۳ نوع مسواك وجود دارد: نرم متوسط و سخت. از این میان، نوع نرم برای كودك مناسب است. چون به دلیل زبر نبودن آسیب كمتری به لثه كودك وارد می‌كند و همچنین موهای این مسواك می‌توانند نواحی بین ۲ دندان را نیز تمیز كنند.
مسواك برقی یا معمولی؟
كارخانجات تولید مسواك برقی ادعا می‌كنند كه مسواك‌های برقی بهتر از مسواك‌های معمولی، دندان‌ها را تمیز می‌كنند. اما محققان دریافته‌اند كه مسواك‌های برقی اثر بهتری در مقایسه با انواع دستی ندارند. آنچه مهم است، نحوه مسواك‌ زدن است و نه نوع مسواك! پس با یك مسواك معمولی هم می‌توان به خوبی دندان‌ها را تمیز كرد. فقط فراموش نكنیم كه باید حداقل روزی دو بار و هر بار دو دقیقه مسواك كنیم.بعضی افراد از مسواك زدن با مسواك‌های برقی لذت می‌برند و همین امر باعث می‌شود زمان بیشتری را به مسواك زدن اختصاص دهند و دفعات آن را بیشتر كنند. در نتیجه بهداشت دهان این افراد بهبود می‌یابد. ب

رای افرادی كه توانایی بدنی كمی دارند (مثلا مبتلا به آرتریت هستند) نیز استفاده از این مسواك‌ها، بسیار راحت‌تر و قابل قبول است. در كنار این مزیت‌ها، باید به قیمت‌ بالای این نوع مسواك‌ها اشاره كرد كه باعث می‌شود عده زیادی نتوانند از آنها استفاده كنند، اما مسواك‌های دستی ارزان هستند بعضی از آنها در قسمت انتهایی، دارای زبان پاك‌كن هستند. همچنین نیازی به باتری و یا شارژ كردن هم ندارند.
منبع:تبیان