طرز تشخيص عسل‌هاي اصيل

[رونین]

حتما در بازار عسل‌هايي را ديده‌ايد که با نام گياهان مختلف به فروش مي‌رسند؛ عسل آويشن، گون، مريم‌گلي، اقاقيا، زرشک و... به اين عسل‌ها مي‌گويند عسل‌هاي تک‌گل...

اگر قصد خريد اين نوع عسل‌ها را داريد، بايد دقت کنيد که مشخصاتي همچون منشا عسل، محل تهيه آن، نام زنبوردار و منطقه حتما روي برچسبي که به ظرف عسل زده‌اند، قيد شده باشد. خيلي‌ها سوال مي‌کنند از کجا بايد بفهميم عسل خريداري‌شده واقعا عسل تک‌گل است يا نه؟ در پاسخ بايد بگويم که فقط آزمايشگاه مي‌تواند از طريق آزمايش و تجزيه عسل به اين اطمينان برسد که عسل از چه گلي تهيه شده و اصل است يا تقلبي.


واقعيت اين است که افراد عادي نمي‌توانند عسل مطلوب را از نامطلوب تشخيص بدهند. عسل داراي رنگ، مزه، طعم و عطر به‌خصوصي است و هر کدام از اينها طيف گسترده‌‌اي دارد. به عنوان نمونه، عسل داراي طعم‌هاي تند تا ملايم است و مزه آن بسته به گلي که از آن عسل تهيه شده، تفاوت دارد. اين ذايقه افراد است که بايد طعم عسل را بپسندد. به عنوان نمونه، بعضي‌ها طعم تند عسل را دوست دارند و بعضي‌ها هم طعم ملايم آن را مي‌پسندند. پس ما نمي‌توانيم بگوييم عسل با طعم تند بهتر از عسل با طعم ملايم است.


عسل‌هاي تيره، عسل‌هاي روشن

مشخصه بعدي، رنگ عسل است. رنگ عسل معمولا از کِرِم شيري تا قهوه‌اي تيره، متغير است و نمي‌توانيم بگوييم که عسل تيره بهتر از عسل روشن است. اين، ملاک خوبي براي انتخاب عسل نيست زيرا شهد گل‌ها در مناطق مختلف رنگ‌هاي متفاوتي دارند. به‌عنوان نمونه، رنگ عسل منطقه کردستان با منطقه دماوند، منطقه شمال يا منطقه جنوب متفاوت است ولي اين دليلي بر برتري عسل هيچ‌کدام از اين مناطق بر همديگر نيست. در واقع مشخصه‌هاي ديگري در کيفيت عسل ملاک است که توسط خريداران قابل تشخيص نيستند.

عسل‌ها و قندهاي ساده و مرکب

معيار ما براي عسل با کيفيت اين است که از نظر آزمايشگاهي نسبت قندهاي مرکب به قندهاي ساده، خيلي کمتر باشد؛ يعني قندهاي ساده بايد بيشتر از قندهاي مرکب باشند. به عنوان نمونه، از نظر آزمايشگاهي عسل خوب، عسلي است که ساکاروز کمتري داشته باشد؛ زيرا ساکاروز يک قند مرکب محسوب مي‌شود. قندهاي ساده‌اي که در عسل وجود دارد شامل گلوکز و فروکتوز هستند. اين 2 نوع قند حدود 70 تا 75 درصد قندهاي داخل عسل را تشکيل مي‌دهند. حتما مي‌پرسيد چرا قندهاي ساده به قندهاي مرکب ارجحيت دارند؟ پاسخ اين است که قندهاي ساده خيلي سريع جذب مي‌شوند و نياز به هضم در دستگاه گوارش ندارند. بنابراين عسل براي بيماران گوارشي بسيار مفيد است؛ در حالي که قندهاي مرکب نياز به هضم دارند. عمل هضم نياز به صرف انرژي دارد و جذبش دير اتفاق مي‌افتد. به همين دليل است که مي‌گوييم عسل يک ماده انرژي‌بخش بوده و بهتر است صبح‌ها ميل شود.


عسل و خاصيت كش آمدن

يادتان باشد، عسلي خوب است که درصد رطوبتش کم باشد. البته مردم هم معيارهايي دارند که به نوعي مويد همان نکات آزمايشگاهي است. يکي از باورهاي مردم در مورد عسل اين است که عسل خوب بايد کش بيايد و هرچه بيشتر کش بيايد از مرغوبيت بالاتري برخوردار است. البته اين تنها شاخص مرغوبيت عسل نيست زيرا عسل‌هاي تقلبي زيادي در بازار وجود دارند که خوب هم کش مي‌آيند.


عسل و ديابت

نکته‌اي که لازم مي‌بينم به آن اشاره کنم اين است که در فرهنگ عمومي مردم اين باور وجود دارد که افراد مبتلا به ديابت مي‌توانند عسل بخورند و منعي براي استفاده از آن ندارند. اين باور، باور غلطي است و ما هيچ‌گاه به افراد مبتلا به ديابت توصيه نمي‌کنيم که بدون ملاحظه عسل بخورند و آن را جايگزين قند و شکر کنند. بد نيست ريشه اين باور را بدانيد زيرا يک نکته علمي در آن نهفته اما از آن بد برداشت شده است. همان‌طور که ذکر شد 70 تا 75 درصد قندهاي موجود در عسل را گلوکز و فروکتوز تشکيل مي‌دهند و تفاوتي كه بين گلوکز و فروکتوز وجود دارد، اين است که فروکتوز براي جذب در بدن انسان نياز به حضور انسولين ندارد ولي گلوکز براي جذب نيازمند انسولين است. به همين دليل بعضي‌ها فکر مي‌کنند چون در عسل فروکتوز وجود دارد پس ديابتي‌ها که مشکل انسولين دارند، مي‌توانند هر چقدر خواستند عسل بخورند و گلوکز آن را در نظر نمي‌گيرند؛ در حالي که نسبت گلوکز به فروکتوز در عسل بالا است. البته بعضي از انواع عسل هستند که مقدار فروکتوزشان خيلي زياد است؛ مانند عسل اقاقيا که درصد فروکتوز بالاتري نسبت به گلوکز دارد. به همين دليل، توصيه ما به ديابتي‌ها اين است که اگر مي‌خواهيد عسل مصرف کنيد، پس از مشورت با متخصص تغذيه‌ و تعيين مقدار مصرفي توسط ايشان، ترجيحا از عسل اقاقيا استفاده کنيد اما استفاده زياد و خودسرانه اين عسل نيز به هيچ وجه توصيه نمي‌شود.


عسل؛ گزينه‌اي براي صبحانه

اگر عسل توليدشده واقعا از گياهان يادشده باشد، خواص همان گياهان را نيز در خود دارد ولي عسل به عنوان يک تقويت‌کننده عمومي بدن محسوب مي‌شود و اينکه فکر کنيد با خوردن يک بار عسل آويشن مي‌توانيد تمام فوايد درماني آويشن را به‌دست بياوريد، سخت در اشتباه‌ايد. در واقع مصرف عسل بايد به صورت بلندمدت در سبد غذايي روزانه وجود داشته باشد تا بتواند در درازمدت اثرات تقويت‌کننده، پيشگيرنده و درماني خودش را بگذارد. ضمن اينکه خوردن عسل وقت خاصي ندارد و شما مي‌توانيد هر زمان که خواستيد آن را مصرف کنيد ولي چون عسل انرژي‌زاست و سبب ايجاد انرژي و نشاط در يك روز كاري مي‌شود، خوردنش را در صبحانه توصيه مي‌کنيم.


دکتر مجتبي محرمي/دامپزشک و رييس بخش بهداشت و بيماري‌هاي زنبور عسل موسسه تحقيقات و سرم‌سازي رازي/دانستني‌هاي انواع عسل تک‌گل

[airplane]

سلام
یه زنبور دار خیلی معروف تو خبر 21 گفته بود که عسل طبیعی عسلی هست که رسوب میکنه.
این حرف رو هم پدر بزرگ من که قبلاها زنبوردار بزرگی بوده تائید کرده.