بیماریهای منتقله از راه شیر

[رونین]

میکروارگانیسمهاو بیماریهای منتقله از راه شیر

از آنجائیکه شیر حاوی مواد غذائی مختلف و PH=6/8 می باشد محیط خوبی برای رشد بسیاری از میکروارگانیسمهاست.شیر دارای فلور میکروبی اولیه در هنگام دوشیدن گاو می باشد ولی ممکن است بوسیله میکرو ارگانیسمهای بیشتر و حتی میکروارگانیسمهای بیماریزا آلوده شود مگر اینکه شرائط بهداشتی هنگام دوشیدن و پس از آن رعایت شود.
بعضی از منابع آلودگی شیر عبارتند از دام – محیط اطراف – وسائل شیردوشی – افراد و مراحل آماده سازی آن.
مصرف شیر خام یا استفاده از شیر خام در تولید فر آورده های لبنی مثل پنیر عامل انتقال بعضی از بیماریها می باشد.
اقتصادی ترین راه برای اینکه شیر مورد مصرف انسان سالم باشد استفاده از روش پاستوریزاسیون است.در عمل پاستوریزاسیون پاتوژنهای موجود در شیر مخصوصا کوکسیلا بورنتی Coxiella burnetti که عامل بیماری تب کیو Q-fever و از مقاومترین پاتوژنهای مقاوم به حرارت در شیر است از بین میروند.


بیماریهائی که از راه شیر به انسان منتقل می شوند:
• از طریق گاو:توبرکولوزیس گاوی(سل گاوی) – بروسلوزیس (تب مالت) – عفونتهای استرپتوکوکی – سالمونلوزیس
• از طریق افراد حمل کننده شیر:بیماریهای تب تیفوئید (حصبه) – مخملک دیفتری – توبرکولوزیس(سل) انسانی – هپاتیت
• از طریق خاک و وسائل آلوده:شیر به لیستریا منوسیتوژنز و سالمونلا آلوده میشود. سایر باکتریها مانند اشریشیا کولی پاتوژنیک – کمپیلوباکتر – استافیلوکوک اورئوس – استرپتوکوکهای A - B - C لانسفیلد و ویروسهای پاتوژنیک نیز آلوده کننده هستند.

تشخیص ماستیت
مراحل مختلفی در آزمایشگاه برای تشخیص ماستیت گاوی (تورم و التهاب در پستان گاو)وجود دارد که این مراحل از طریق علائم کلینیکی ایجاد شده – خصوصیات شیر و پیگیری عفونت میکروبی در پستان گاو انجام می شود.
جداسازی ارگانیسمهای اختصاصی عامل ماستیت بوسیله روشهای کشت و تستهای حساسیت به آنتی بیوتیکهای مناسب انجام می شود.نمونه های شیر برای آزمایشات باکتریولوژیک باید بعد از شست و شوی دقیق و ضد عفونی مناسب دستهای دو شنده شیر و پستان گاو گرفته شود.ابتدای شیر باید در ظرفی دوشیده و دور ریخته شود و سپس نمونه های بعدی در ظرف استریل جهت آزمایش باکتریولوژیک جمع آوری گردد .
بررسیهای آزمایشگاهی برای ماستیتهای تحت کلینیکی که نه گاو ونه شیر واجد علامت تشخیصی واضحی هستند – ضروری می باشد.

ردیابی آنتی بیوتیک در شیر
وجود آنتی بیوتیک در شیر به علت درمان گاو مبتلا به ماستیت برای سلامت جامعه مضر است زیرا ممکن است ایجاد واکنشهای آلرژیک و انتقال مقاومت داروئی در انسان کند.علاوه بر این در کارخانه های لبنیات ممکن است در مراحل تخمیر اسید لاکتیک تداخل کند.برای جلوگیری از این مشکلات باید گاو 48 تا 72 ساعت بعد از آخرین درمان دوشیده شود تا غلظت آنتی بیوتیک در شیر کاهش یابد.
تستهای میکروبیولوژیک برای ردیابی آنتی بیوتیک در شیر وجود دارد که بر پایه اثرات ممانعت کنندگی آنتی بیوتیکهای موجود در شیر بر رشد ارگانیسمهای انتخابی انجام می گیرد ولی در مواردی که آنتی بیوتیکهای بتالاکتام در شیر وجود دارد باید از تستهای بتالاکتاماز استفاده نمود.

روشهای پاستوریزاسیون شیر
یکی از روشهای پاستوریزاسیون بکار بردن دمای 63 درجه به مدت سی دقیقه است . روش دیگر Flash pasteurization می باشد که این روش عملی تر است و بیشتر استفاده می شود و در این مورد از دمای 72 درجه به مدت 15 دقیقه استفاده می شود اخیرا استفاده از روش پیشرفته تر پاستوریزاسیون با درجه حرارت بالا در 121 درجه به مدت 2-1 ثانیه متداول شده است.

از کتاب میکروبشناسی تشخیصی مواد غذائی - سایت علمی دانشجویان