مرکز انجمنهای تخصصی

Infra-red search and track

يك سيستم «جستجو و شناسايي مادون قرمز» كه به اختصار IRST ناميده مي‏شود، روشي است جهت كشف و شناسايي اهدافي كه تشعشعات حرارتي (مادون قرمز) متصاعد مي‏كنند. اين اهداف مي‏توانند هواپيماهاي جت و هليكوپترها باشند. سيستمي نظير IRST، در طبقه‏بندي سيستم‏هاي غيرفعال قرار مي‏گيرد، بدين معني كه اين گونه سيستم‏ها، برخلاف سيستم‏هايي نظير رادار، هيچگونه تشعشعي در هنگام فعاليت از خود بروز نمي‏دهند. اين مسئله، مزيتي براي سيستم‏هاي غيرفعال به شمار مي‏رود، زيرا شناسايي وسيله‏اي كه از اين سيستم استفاده مي‏كند، بسيار دشوار است.

به سنسور سيستم IRST در پوزهء Su-27KUB دقت کنيد:
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

مزايا و محدوديت‏هاي سيستم IRST
با اين حال، به دليل اينكه اتمسفر زمين، روشنايي ناشي از مادون قرمز ساطع شده را در فواصل دور كاهش مي‏دهد (تا حدي كه كه ديگر قابل ديدن نمي‏شود) و همچنين به دليل اينكه توده هواي ناسازگار نيز باعث تحليل رفتن اثرات مادون قرمز مي‎شود (البته نه به اندازه‏اي كه نتوان ديد)، بدين جهت، برد اين سيستم در قياس با رادار، بسيار ناچيز است.
اما در فواصل نزديك و در شناسايي اهداف زاويه‏دار، اين سيستم، به دليل استفاده از طول موج كوتاهتر، بسيار دقيق‏تر از رادار عمل مي‏كند.

IRST، از سيستم‏هاي استاندارد و مقبول تعبيه شده در هواپيماهاي شكاري نظير «سوخوي27 فلانكر» و «اف14 تامكت» مي‏باشد. اولين بار اين سيستم، بر روي جنگنده‏هاي آمريكايي F-101 Voodoo و F-102 Delta Dagger در دههء 1960 معرفي گشت. اين هواپيماها، سيستم IRST را هنگامي كه وضعيت اجازه مي‏داد، به جاي رادار مورد استفاده قرار مي‏دادند. براي مثال در جايي كه يك رادار خارجي پرقدرت، به اين هواپيماها در يافتن مسير حركت صحيح به سمت هدف كمك مي‏كرد و هنگامي كه قصد داشتند از ديد ساير هواپيماها مخفي بمانند يا اينكه مورد رهگيري هواپيماهاي پيش‏اخطار (AWACS) يا «موانع كنترل كنندهء زميني» قرار نگيرند، سيستم IRST به آنها اجازه مي‏داد به اهدافي كه در بردشان قرار مي‏گيرد، حمله كنند.
موانع كنترل كنندهء زميني: Ground Controlled Interception يا GCI

به وسيلهء هدفيابي مادون قرمز يا با استفاده از موشكهاي «شليك كن و فراموش كن»، هواپيما قادر مي‎شود بلافاصله به سمت اهداف مورد نظر شليك كند، بدون آنكه نيازي به روشن كردن رادار خود و تنظيم آن داشته باشد. در غير اين صورت (عدم توفيق در هدفيابي دقيق)، هواپيماها مي‏توانند قبل از شليك، رادار خود را روشن كنند و فورن بر روي هدف مورد نظر خود قفل كنند.
اين سيستم مي‏تواند رابطهء تنگاتنگي با برد مسلسل داخلي هواپيما داشته باشد و از آن طريق به كار گرفته شود يا براي هواپيماهايي كه قصد استفاده از رادار را ندارند، باعث يك حملهء پيش‏دستانه شود.

[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

دوربين بزرگنمايي: عامل کمکي IRST
يك سيستم IRST همچنين ممكن است داراي يك دوربين بزرگنمايي كننده باشد تا اين سيستم قادر شود هدف مورد نظر خود را در فواصل دور، دقيقن مورد شناسايي قرار دهد. بر خلاف کار معمول سيستم «نمايشگر فراروي مادون قرمز»، يک سيستم IRST، اطراف و اکناف هواپيما را، همانند جستجوي مکانيکي – الکترونيکي سيستم رادار، به طور کامل و دقيق مورد کاوش قرار مي دهد. هنگامي که هدف يا اهدافي را يافت، هشداري به خلبان داده و يافته هاي خود را بر روي صفحهء نمايشگر و نسبت به وضعيت مکاني هواپيما، درست همانند رادار، نشان مي دهد. به همين منوال و درست همانند کار سيستم رادار، اپراتور مي تواند، سيستم را جهت جستجوي مجدد براي اهداف خاص و مورد نظرش، دوباره به کار اندازد. هنگامي که هدفي شناسايي شود يا به هنگام کاوش در يک جهت خاص، حدس بزند که هدفي شناسايي شده است، مي تواند براي صحت يافته هاي خود، با يک هواپيماي آواکس يا يک جنگندهء رهگير ديگر، مشورت کند.
نمايشگر فراروي مادون قرمز: Forward Looking Infra-Red يا FLIR

دوربين بزرگنمايي کنندهء هواپيماي F-14A
[External Link Removed for Guests]

اطلاعات بيشتر در مورد سيستم IRST هواپيماي F-14A و دوربين بزرگنمايي آن

نکته اي که بايد ذکر شود اين است که همانند جستجوگرهاي حساس به اشعهء‌ مادون قرمز که در نوک موشکهاي حرارت ياب تعبيه مي شوند،‌ يک سيستم IRST احتمال بسياري دارد که خروجي اگزوز يک هواپيمايي را که در حال دور شدن است کشف نمايد تا هواپيمايي که از رو به رو در حال نزديک شدن باشد. اين بدان معني است که بسياري از هواپيماهاي جت، که تشعشعات مادون قرمز فراواني از خود برجاي مي گذارند، در صورتي که در حال دور شدن از منبع جستجوگر IRST باشند، يعني خروجي اگزوز آنها، در مقابل سنسور IRST قرار داشته باشد، مي توانند از فواصل دور، مورد شناسايي اين سيستم قرار گيرند. با اين حال، در بسياري از سيستم هاي پيشرفته تر IRST - همانند نوعي که در شکاري F-14 تعبيه شده است - حساسيت کافي براي کشف حرارت هواپيماهاي نزديک شونده از روبه رو نيز به خوبي عمل مي نمايد. اين حرارت مي تواند به دليل اصطکاک هوا و بدنهء هواپيما بوده يا ناشي از موتورها باشد.

فاصله ياب ليزري: مکملي براي سيستم هاي IRST
سيستم هاي IRST، اغلب با يک فاصله ياب ليزري، هماهنگ مي شوند. اين فاصله ياب، عمدتن به منظور فراهم آوردن يک آتش دقيق و حساب شده براي مسلسل هواپيما، يا شليک موشکهاي هوا به هوا به کار گرفته مي شود. بدون دانستن دقيق فاصله تا هدف (که تخمين فاصلهء اثر حرارتي کشف شده از هدف يا ساير منابع، ممکن است کاملن غلط از آب دربيايد)، سيستم IRST تنها مي تواند جهت حرکتي هدف کشف شده را به اطلاع برساند که اين، اطلاعي کافي جهت استفادهء تسليحات عليه هدف نمي باشد.

تصويري از سيستم IRST هواپيماي F-14A
[External Link Removed for Guests]

IRST يا FLIR ؟ مسئله اين است!
سيستم هاي «جستجو و شناسايي مادون قرمز» (IRST) و «نمايشگر فراروي مادون قرمز» (FLIR)، گاهي اوقات مي توانند به جاي يکديگر به کار گرفته شوند، اما سيستمي که داراي عملکرد جستجو و شناسايي کنندهء خودکار مي باشد، نسبت به سيستمي که به طور ثابت و غيرخودکار، تنها فضاي مقابل را مورد کاوش قرار مي دهد، داراي برتري مي باشد. مهمتر اينکه امروزه نظر کارشناسان بر اين است که سيستم IRST نسبت به FLIR، اغلب چيزي فراتر از يک دوربين مادون قرمز و يک نمايشگر اطلاعات کسب شدهء مربوط به آن، مي باشد.
سيستم IRST امروزه کاربردي فراتر از شناسايي اهداف هوايي پيدا کرده است، اين سيستم مي تواند اهداف زميني را نيز شناسايي و کشف نمايد، در حالي که سيستم FLIR تنها براي اهداف زميني قابل استفاده مي باشد.

[External Link Removed for Guests]

رضا جان دستت درد نکنه. بسيار مقاله مفيدي بود براي شناختن اين سيستم جالب
براي نبردهاي هوايي نزديک بايد گفت که رقيب نداره.

آرمان,
ممنون از لطفت دوست خوب من