علل لغو سپر دفاع موشكي

[misam5526]

طرح سپر دفاع موشكي تصميمي بود كه در دوره زمامداري جورج بوش گرفته شد. طي اين تصميم دولت آمريكا در صدد ايجاد يك سايت راداري در جمهوري چك و ده موشك رهگير در لهستان بود كه در همين راستا چندين دور مذاكره ميان مقامات سه كشور جهت آماده‌سازي عمليات ساخت و راه‌اندازي آنها انجام گرفت، ولي بدليل واكنش‌هاي منفي روسيه و همچنين نارضايتي عمومي در كشورهاي ميزبان اين پروژه با تاخير روبرو شد و در نهايت دولت جرج بوش نتوانست آن را عملي سازد. با روي كار آمدن اوباما، وي تصميم به لغو ايجاد سپر دفاع موشكي در اروپاي مركزي گرفت و بجاي آن پيشنهاد نصب سيستم‌هاي ضد‌موشك پيشرفته بر روي كشتي‌هاي آمريكايي مستقر در درياي مديترانه را ارائه داد. دليل اصلي براي ايجاد سپر دفاع موشكي كه از سوي دولت امريكا عنوان شده بو،د صرف نظر از درستي آن، دفاع از اروپا در مقابل موشك‌هاي بالستيك ايران عليه اروپا بود كه آمريكا به باور خود احتمال آن را در آينده از سوي ايران پيش بيني كرده بود. در واقع اين دليل تنها توجيه امنيتي بود كه علي رغم مشكل بودن پذيرش آن، آمريكا براي ايجاد چنين طرحي عنوان مي كرد.
علل لغو سپر دفاع موشكي در اروپاي مركزي

تصميم دولت اوباما به لغو استقرار منطقة سوم سپر موشكي اين كشور در اروپاي مركزي واكنش‌هاي بسياري را در آمريكا و بخصوص روسيه در پي داشته كه در اين نوشتار ضمن معرفي علل تغيير جغرافيايي و تكنولوژيكي سپر دفاع موشكي، به تشريح هر كدام از آنها مي پردازيم.

1. دلايل تكنولوژيكي و كارشناسي

اوباما معتقد است طرح سيستم دفاع موشكي كه قرار بود در لهستان و جمهوري چك استقرار يابد بسيار پرهزينه ،غير متحرك و امتحان پس نداده مي باشد كه جايگزين كردن آن با كشتي هاي مجهز به سيستم رهگير دفاع موشكي كه از فاصله بسيار كمتري نيز با ايران برخودار است ، از مزيت برتري فني و تكنولوژيكي برخوردار است.[1] مقامات نظامي دولت اوباما بربهتر دانستن اين طرح نسبت به طرح پيشنهادي جرج بوش صحه مي گذارند، اما آنچه قابل تامل است اين است كه طرح سپر دفاع موشكي در زمان دولت جرج بوش در شرايطي در حال فراهم سازي بود كه در همان زمان هم رابرت گيتس در مسند وزارت دفاع آمريكا بسر مي برد و با توجه به‌اينكه وي از كم و كاست و جزئيات دقيق طرح پيشنهادي جرج بوش اطلاع كافي داشت اين دليل نمي تواند خيلي منطقي و صحيح بنظر برسد كه اوباما تنها به دليل مسائل فني و كارشناسي دست به جايگزيني سپر دفاع موشكي جديد زده است.

2. چراغ سبز به ‌ايران [؟]

اصلي ترين دليل جرج بوش براي استقرار پايگاه‌هاي موشكي و راداري در اروپاي مركزي هدف گيري موشكهاي بالستيك ايران به شمار مي رفت كه امريكا ادعا ميكرد در آينده از سوي ايران به‌اين منطقه شليك خواهد شد. بنابراين مشاهده مي شود كه علت وجودي چنين طرحي از نظر آمريكايي ها وجود خطر تهديد از جانب ايران بود. آنچه اوباما در نطق تلويزيوني خود ايراد كرد علي رغم نظر برخي تحليل گران ،هيچ گونه نرمش يا چراغ سبز به‌ايران در آن ديده نشد، بلكه با اشاره به اطلاعات دريافتي از فعاليتهاي ايران درزمينه ساخت موشك مدعي شد، ايران تمام تلاش خود را درجهت بهبود موشكهاي كوتاه برد و ميان برد بكار گرفته است و چنين موشكهايي توان هدف گيري منطقه‌اي به بعد لهستان را ندارند.[2]
وي تاكيد كرد كه‌اين تغيير براي دفاع در مقابل موشكهاي كوتاه برد و ميان برد ايران است كه مي تواند برخي مناطق اروپا را نشانه بگيرد. اوباما با اشاره به به‌اينكه روند پيشرفت ساخت موشكهاي بالستيك دوربرد ايران طبق آنچه انتظار مي رفته انجام نگرفته و حركت ايران در اين زمينه كند تر شده است خواستار جايگزين كردن اين طرح شده است.[3] از سويي ديگر رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا موشكهاي كوتاه برد و ميان برد ايران را تهديدي خيلي فوري در حال حاضر براي متحدان اروپايي خود مي داند كه تكميل اين طرح را با استقرار رادار ها و موشك اندازها در اروپاي شمالي و جنوبي تاييد مي كند ومعتقد است كه تكميل آن در شمال اروپا در سال 2015انجام خواهد گرفت. بنا بر اظهارات مقامات آمريكايي هيچ نشاني از نرمش وآنچه چراغ سبز امريكا در برابر ايران خوانده مي شود ديده نمي شود چرا كه علت اصلي وجودي اين طرح نيز همانند طرح قبلي تهديدات احتمالي ذكرشده از سوي امريكا مي باشد كه ايران را در جامعه بين المللي در مظان اتهام و تبليغات مخرب براي تحت فشار گذاشتن جهت تسليم در تعليق برنامه هسته‌اي قرار دهد.

3. تعامل با روسيه

واكنش روسها نسبت به تغيير در جابجايي طرح سپردفاع موشكي بسيار رضايت بخش به نظر مي رسد بطوريكه مقامات روسيه از اين اقدام اوباما استقبال كردند و ديميتري مدودف اين اقدام آمريكا را يك حركت مسولانه توصيف كرد و آن را يك اقدام مثبت از سوي همتاي آمريكايي اش عنوان كرد. وي اعلام كرد كه براي اين تصميم آمريكا ارزش قائل است و در آينده گفتگوهايش را با اوباما براي ايجاد توافقات بيشتر ادامه خواهد داد چرا كه از نظر وي در حال حاضر شرايط خوبي براي بحث در رابطه با كاهش توليد سلاحهاي استراتژيك پيش آمده است.[4] بحث بر سر ادامه مذاكرات بين سران آمريكا از سوي رئيس جمهوري روسيه نشان از آن دارد كه‌اين اقدام اوباما زمينه‌ساز توافق آنها در مواردي همچون همكاري موثرتر روسيه در جنگ افغانستان و احتمالا همسويي روسيه با آمريكا در زمينه برنامه هسته‌اي ايران باشد. باراك اوباما خواهان يك ريست روابط امريكا با روسيه مي باشد.

نتيجه‌گيري

به نظر مي رسد جايگزيني طرح سپر دفاع موشكي آمريكا داراي دو پيام عمده مي‌باشد كه يكي براي ايران و ديگري براي روسيه است. دو پيام با دو رويكرد متفاوت كه اوباما سعي دارد از طريق آن، سياست‌هاي راهبردي هر دو كشور ايران و روسيه را نسبت به برنامه هاي خود تغيير دهد. پيامي كه از اين تغيير به‌ايران داده مي شود بيانگر آن است كه دولت اوباما با سياست‌هاي ايران ازجمله برنامه هسته‌ايران كنار نمي‌آيد و و درواقع تنها به تغيير تاكتيك دست زده است ولي پيامي كه‌اين تغيير براي روسيه در پي دارد شروع يك تعامل سازنده با روسيه است كه يكي از اهداف اوباما مي تواند فشار بر ايران از طريق تعامل با روسيه باشد.
منابع

[1]. [External Link Removed for Guests]
[2]. [External Link Removed for Guests]
[3]. [External Link Removed for Guests]
[4]. [External Link Removed for Guests]

[kamranrus]

البته قابل ذکره که روسها اخیرا نسبت به احداث این سپر جدید هم ابراز نگرانی کرده و تهدید کرده اند درصورت تشخیص این سیستم به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی روسیه ، اقدامات متقابل لازم مانند اقداماتی که مقابل سپر قبلی انجام شد ، انجم خواهد گرفت