چرا در روابط ایران و روسیه تنش ایجاد شده است؟

[@lirez@]

روز سه شنبه در خبرگزاری «ریا نووستی» روسیه میزگردی با عنوان "دورنمای تعاملات روسیه و ایران" با حضور "رجب صفروف" مدیرکل مرکز مطالعات ایران معاصر و پروفسور "ولادیمیر ساژین" کارمند ارشد علمی انستیتو خاور شناسی آکادمی علوم روسیه برگزار شد که طی آن موضوعات مبرم، از جمله ساخت نیروگاه اتمی بوشهر، عرضه پدافندهای موشکی اس-300 و احتمال تحریم ایران مورد بررسی قرار گرفتند.
صفروف در این رابطه گفت: طی چند ماه اخیر رویدادهایی در روابط ایران و روسیه دیده می شوند که نشان از وجود تنش در روابط دوجانبه دارند و این تحت تاثیری عواملی ناشی از ابرقدرت ها و در درجه اول آمریکاست. "باراک اوباما" رئیس جمهور آمریکا حدود یک ماه و نیم قبل در پیتزبورگ اعلام کرد که الحاق روسیه به تحریمات علیه ایران را غیر ممکن نمی داند که این اعلامیه وی را بسیاری به نشانه تغییر در موضع روسیه قلمداد کردند.
وی افزود: پس از آن روسیه عرضه پدافندهای موشکی اس - 300 به ایران را به درازا کشاند و نتوانست دلیل آن را درست توضیح دهد که همین نیز تردیدهای بوجود آمده پس از اجلاس پیتزبورگ را تشدید کرد. سپس "سرگی اشماتکو" وزیر انرژی فدراسیون روسیه علیرغم توافقات، اعلام کرد که نیروگاه اتمی بوشهر در موعد مقرر راه اندازی نمی شود. پیشتر گفته می شد که روند ساخت نیروگاه بوشهر ارتباطی با مذاکرات پیرامون پرونده هسته ای ایران ندارد، و این تاخیر نشان از تغییر جدی در رویکرد روسیه نسبت به ایران داشت.
صفروف افزود: آخرین قطره نیز اظهارات "دمیتری مدودف" رئیس جمهور فدراسیون روسیه در سنگاپور بود که گفته بود اگر مذاکرات با ایران موفقیت آمیز نباشند، استفاده از سایر روش ها نیز ممکن خواهد بود.
این کارشناس توضیح داد: دلایل آن نیز این است که بزودی اعتبار پیمان محدود سازی تسلیحات تهاجمی استراتژیک بین روسیه و آمریکا پایان می یابد و اطلاعاتی درز یافته اند، مبنی بر اینکه بین روسیه و آمریکا توافق حاصل شده است و آمریکا بر اساس شرایطی که روسیه می گوید و با احتساب موضع روسیه آماده امضای قرارداد است، این یعنی کوتاه آمدن در برابر روسیه. مسئله بعدی، استقرار سپرضدموشکی آمریکا در اروپای شرقی است که دیگر مطرح نمی شود، و این یعنی از چندین ماه قبل توافقاتی وجود داشته اند؛ علاوه بر این آمریکا دخالت فعالانه ای در امور گرجستان و اوکراین ندارد و روسیه را از نظر سیاست داخلی و عرصه های انسانی سیاست روسیه به حال خود گذاشته است.
وی افزود: این موج اعتراض را در ایران برانگیخت و رسانه های ایران نسبت به اظهارات مقامات روسیه حساس شدند. اخیراً در ایران هشتمین اجلاس کمیسیون همکاری های تجاری و اقتصادی روسیه و ایران برگزار شد که طی آن اشماتکو سعی در آرام سازی ایران کرد.
صفروف ادامه داد: آمریکا اعلام کرد که به لهستان مجموعه پاتریوت را عرضه می کند، همین سیستم به اسرائیل نیز بدون هرگونه سیگنالی به روسیه عرضه شد که می تواند تاثیر محرزی بر وضعیت امنیتی منطقه داشته باشد. گرجستان نیز توان ارتش خود را بطور کامل احیا کرده است که بدون کمک آمریکا نبوده است.
به اعتقاد من روسیه هیچ سودی از رابطه با آمریکا ندارد، اما دائماً تلاش می کند که کوتاه بیاید. فکر نمی کنم اگر روسیه بالاخره سیستم های اس - 300 را به ایران عرضه کند، از این ضرری کند، روسیه کاملاً این حق را دارد. ایران با توجه به اعلامیه های جنگ طلبانه اسرائیل می خواهد از نیروگاه اتمی بوشهر که اهمیت اقتصادی دارد، حفاظت کند، اما روسیه این سیستم را عرضه نمی کند چون نگران واکنش کشورهایی از جمله آمریکاست.
این کارشناس افزود: هم اکنون در روابط ایران و روسیه پیشرفتی وجود ندارد و پروژه های بسیاری هستند که تنها در بیانیه هستند و برای تحقق یافتن منتظر سیگنالی از کرملین هستند. احتمالاً در پایان سال 2009 میلادی افت مبادلات تجاری دو کشور 22% خواهد بود. من یقین دارم که همه چیز انجام می شود تا روسیه در ایران حضور نداشته باشد و تا کنون نیز این سیاست موفقیت آمیز بوده است. سیاست آمریکا این است که "ما در ایران نیستیم، دیگران هم نباشند". علاوه بر این آمریکا همواره اعلام می کند که حل نظامی مسئله ایران ممکن است، سپس اسرائیل را برمی انگیزد و در چنین شرایطی بازرگانان نمی توانند در ایران سرمایه گذاری کنند و یا قراردادی منعقد کنند. این بخشی از سیاست آمریکا برای منزوی سازی ایران است.
در عین حال، پروفسور ساژین گفت: موضع روسیه در قبال ایران تغییر نکرده است، موضع روسیه همانند سابق اصولی و بر اساس منافع روسیه است. اما موضع ایران در ماه های اخیر شدیداً تغییر کرده است که این (تغییرات) مدت بسیاری است شروع شده اند. تا کنون 5 قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویب شده اند که حاوی تحریمات نیز بوده اند و روسیه به همه آنها رای موافق داده بود و آخرین قطعنامه نیز گزینه پیشنهادی روسیه بود که تصویب شد.
روسیه طی 5 سال اخیر وکیل ایران بود و از تشدید تحریمات علیه ایران جلوگیری می کرد، اما اکنون روسیه دلیل کمتری برای ادامه دادن به آنچه که انجام می داد دارد و دلیل آن نیز برنامه هسته ای ایران است. بر اساس همین مسئله جایگاه ایران در جهان معلوم می شود و روابط آن با سایر کشورها شکل می گیرند.
وی گفت: چند سال پیش روسیه الحاق ایران به کنسرسیوم بین المللی تولید سوخت هسته ای را پیشنهاد داده بود که در ابتدا رئیس جمهور ایران بدان پاسخ مثبت داد، اما سپس آن را رد کرد. پس از آن پیشنهاد خارج سازی 1.2 تن اورانیوم ایران برای تکمیل غنی سازی در روسیه و تولید سوخت در فرانسه مطرح شد که آن را نیز ایران رد کرد. رئیس جمهور ایران اعلام کرده است که خواستار ساخت 10 کارخانه غنی سازی و 500 هزار سانتریفیوژ است، و این از توان هسته ای آمریکا و روسیه نیز بیشتر است که این از نقطه نظر سیاسی روسیه را متحیر ساخت.
ساژین افزود: "سرگی کرینکو" رئیس کورپوراسیون دولتی "روس اتم" پیشتر گفته بود که توافق درباره زمان راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر از مسائل داخلی ایران و روسیه است و مهلت مشخصی تعیین نشده بود.
وی در ادامه اظهار داشت: در همان سال های دهه 90 روسیه به ایران پیشنهاد داده بود که نیروگاه جدیدی از صفر بسازد، اما ایران قبول نکرد، روسیه مجبور شد استاندارد خود را تغییر دهد و تمامی تجهیزات و قطعات خود را مناسب برای تجهیزات آلمانی که در نیروگاه وجود داشتند، بسازد. پس از آن، ایران خواستار استفاده از تجهیزات آلمانی در این نیروگاه شد. این مسئله ساده ای نیست، نیروگاه اتمی باید ایمنی داشته باشد. اما نیروگاه احتمالاً تا نوروز ساخته خواهد شد.
پروفسور اضافه کرد: درباره سیستم اس-300 نیز باید گفت که تجارت تسلیحاتی سودآور است، اما همیشه مسئله ای سیاسی است، بخصوص عرضه آن به "نقاط داغ"، که البته ایران از "نقاط داغ" نیست، اما مشکل دار است.
وی ادامه داد: اکنون به تقصیر روسیه نیست که اوضاع تغییر کرده است. با عرضه این سیستم، توازن نیروها در منطقه شدیداً تغییر می کند. دو ماه پیش یکی از مقامات حزب لیکود اسرائیل و از نزدیکان "بنیامین نتانیاهو" نخست وزیر اسرائیل به روسیه سفر کرده بود و اعلام کرد که اسرائیل منتظر نخواهد ماند و به ایران حمله می کند. از زمانی که اولین سیستم اس-300 عرضه شود، تا زمانی که منطقه ای را تحت پوشش قرار دهد، چند ماه زمان می برد و این فرصتی به اسرائیل می دهد که حمله کند. به اعتقاد من، عدم عرضه این سیستم ها تامین کننده صلح در ایران است.
این کارشناس گفت: در عین حال در ایران عادت کرده اند که روسیه موجودیت موفقیت آمیز ایران را ممکن سازد. طی 7 سال برنامه هسته ای ایران در عین اینکه مذاکرات انجام می شوند، فعالانه گسترش یافته است و ایران به کار خود ادامه می دهد. در چنین شرایطی روسیه نمی تواند از ایران حمایت کامل داشته باشد.
وی در پایان گفت: من در زمان انتخابات ریاست جمهوری ایران، در این کشور بودم، در آن زمان افراد زیادی که از موسوی حمایت می کردند، شعارهایی علیه روسیه سر می دادند. اکنون که روسیه طی روندی طبیعی به این رسیده است که نمی تواند بطور کامل از ایران حمایت کند، مقامات ایران سخنانی ضد روسی اعلام می کنند. روسیه نمی تواند هم مورد پسند اپوزیسیون باشد و هم مقامات ایران. روسیه باید بر اساس منافع خود عمل کند. مبادلات تجاری ایران و روسیه کمتر از 3 میلیارد دلار است و در صورت اعمال تحریم منافع روسیه آسیبی نمی بیند.

[پارس3000]

این روسا حقشونه تمام اروپای شرقی مخالفشن میگه یه عده ای تو ایران بهم فحش میدن البته درست فحش میگن اما مصلحت چه