ایران در حال ساخت پدافند هوائی ویژه هواپیماهای رادار گریز است .
قسمت اول
نوشته : [External Link Removed for Guests]
بتاریخ : 19 اکتبر 2017
در اوایل آگوست سال 2017 ، انستیتو میچل وابسته به نیروی هوائی ( آمریکا ) گزارشی را درمورد اهمیت توانائی های رادارگریزی ( استایلث) برای هواپیماهای فعلی و آینده نیروی هوائی ایالات متحده منتشر نمود. این گزارش می گوید : استایلث ( منبعد رادارگریزی ) ، یا کاهش اثر هواپیما ، نوعی قابلیت نظامی قدرتمند و دائمی در نبردهای جدید است که در آینده با همان اهمیت باقی خواهد ماند .
این گزارش می افزاید : رادارگریزی به نحو موثری برد ردیابی هواپیما را کاهش می دهد و در نتیجه سبب افزایش بقای آن می شود. رادارگریزی در ترکیب با سرعت سبب افزایش چالش های پدافند هوائی دشمن می شود. حتی اگر مدافعان بتوانند حضور هواپیما را حس کنند ، زمان مورد نیاز برای ردیابی ، اجرای آتش و هدایت موشک های زمین به هوا در کمترین حد خود خواهد بود. بعضی اوقات ، روزنه های درگیری خیلی کوتاه هستند و حتی اگر هواپیما ردیابی شود ، درگیری با آن تقریبا ناممکن می شود . در آنصورت دیگر غافلگیر کننده نخواهد بود که دشمنان ایالات متحده به شدت بر روی پادکارهای رادارگریزی کار می کنند.... مخصوصا ایران .(1) تقریبا به همان اندازه به شکل نگران کننده ای این حقیقت وجود دارد که در بخش عمده ای از پیشرفت های ضد رادارگریزی ایران رد جمهوری خلق چین دیده می شود.
برای آنکه بتوانیم به صورت کامل آخرین روند تغییرات توانائی های پدافند هوائی ایران را دنبال کنیم ضروری است تا به حدود 10 سال قبل بازگردیم . در اواسط دهه 2000 میلادی ، سامانه های پدافند هوائی ایران بیشتر درگیر فقدان آمادگی لازم بود. اکثر سامانه های زمین به هوا به شکل ناامید کننده ای تاریخ گذشته بوده و به صورت مبرم نیازمند تعمیر و نگهداری بودند. شبکه راداری کشور در چنان وضع نامساعدی قرار داشت که ناتوانی آن در ردیابی بیشتر هواگردهای بدون سرنشین آمریکا ، اسرائیل و متحدانشان که اغلب در عمق حریم هوائی ایران در حال تاخت و تاز بودند به اثبات رسیده بود.
به همین نحو ، تانکرهای نیروی هوائی ایالات متحده از عملیات جنگی برفراز خاک افغانستان و عراق پشتیبانی می کردند و گاهی اوقات حتی تا 2 ساعت برفراز حریم هوائی ایران پرواز می کردند بدون آنکه ردیابی شوند. خدمه هواپیماهای مسافری بین المللی برفراز حریم هوائی ایران می بایست حتما از طریق رادیو خصمانه نبودن خود را اعلام می کردند تا از برخورد اجتناب شود .
بدنبال عملیات اشغال نظامی عراق توسط آمریکا و متحدانش در سال 2003 که در جریان آن هواپیماهای جنگی و موشک های کروز به شکل گسترده ای از فضای ایران استفاده می کردند ، و علاوه بر آن ادامه تنش ها با ایالات متحده و اسرائیل و دعوای ( حقوقی ) یکساله با روسیه بر سر دریافت سامانه های پیشرفته پدافند هوائی سبب شد تا در سالهای اخیر تغییراتی در اوضاع بوجود آید .

در اواسط دهه 2000 ، هنوز سامانه موشکی MIM-23B I-HAWK ساخت آمریکا که در دهه 1970 به ایران فروخته شده بود ستون فقرات پدافند هوائی ایران را تشکیل می داد .
سامانه S-300 saga
در سال 2007 ، ایران قراردادی را با روسیه برای دریافت 5 گردان از سامانه موشک های زمین به هوای S-300PMU-1 به ارزش 800 میلیون دلار امضاء نمود . در 22 سپتامبر 2010 و در زیر فشارهای سنگین ایالات متحده ، دیمیتری مدودف رئیس جمهور روسیه قرارداد را لغو نمود . استدلال آقای مدودف این بود که ملغی این قرارداد در راستای اجرای قطعنامه 1929 شورای امنیت سازمان ملل متحد بوده که بموجب آن تجهیز ایران به سلاح های متعارف شامل انواع موشک و سامانه های موشکی ممنوع شده است .
ایران با اصرار بر اینکه سامانه S-300 بدلیل ماهیت دفاعی نمی تواند جزء تحریم های سازمان ملل قرار گیرد ، در سال 2011 دادخواستی بمبلغ 4 میلیارد دلار را بر علیه شرکت دولتی صادرات تسلیحاتی روسیه به نام Rosoboronexport مطرح نمود. روسیه با هدف قانع کردن ایران برای توقف شکایت خود کارهای زیادی از جمله پیشنهاد فروش سامانه های بهینه سازی شده ساخت روسیه مانند SA-5 ، SA-6 و SA-11 که بعضا در اختیار ایران بود را به آن کشور ارائه نمود.
اما حتی صدور برخی سامانه های به قطعیت پیشرفته مانند رادارهای Nebo ، سامانه حسگرهای اطلاعاتی الکترونیک ( آفتوبازا ) و سامانه های موشکی زمین به هوای Tor/SA-15 نتوانست ایران را آرام سازد . در اواخر سال 2015 وضعیت به نقطه ای رسیده بود که ایران دریافت تمام سامانه های نظامی ازروسیه را متوقف ساخته بود و دیگر مسکو چاره ای به جز پرداخت 4 میلیارد دلار خسارت و یا صدور سامانه های S-300 به ایران پیش رو نداشت .
به طور شگفت آوری تمام تجهیزات مربوط به این سامانه در اواسط سال 2017 به ایران تحویل گردید. تصاویر نشان می دهد که ایرانی ها گونه به شدت سفارشی و بهینه شده سامانهS-300 مشخصا شامل ترکیبی از اجزای سامانه های S-300P/PMU – رادار 64N6 موسوم به – و سامانه Big Bird S-350 را به همراه موشک هائی که دارای حداکثر برد 120 کیلومتر هستند را دریافت نموده است .

در چپ ، فیلمی از نمایش لانچرهای جعلی S-300 در شبکه خبری ایران در مراسم رژه سال 2010 را مشاهده می کنید (2) . درراست – حتی برخی از پیشرفته ترین سامانه های پدافندی ( مورد ادعای ) ایران هنوز بر مبنای فن آوری 40 سال پیش ایالات متحده ساخته شده اند. این تصویر آزمایش پرتاب موشک صیاد 2 که سامانه ای متکی بر باقیمانده حدود 130 موشک آمریکائی RIM-66B صادر شده به ایران در اواسط دهه 1970 را نشان می دهد .
آشفتگی
در همین حال ایران خود را در نهایت تهدید حملات آمریکا و اسرائیل به دلیل برنامه هسته ای خود یافت . تقریبا وحشت ناشی از ناتوانی پدافند هوائی ، مقامات رسمی در پایتخت ایران را بر آن داشت تا وضعیت را بهبود بخشند. نخستین تلاش آنها راه اندازی تبلیغات مبتنی بر انجام پروژه های اغراق آمیز آمیخته به راست و دروغ در مورد توان پدافند هوائی آن کشور بود . نخستین نشانه های افزایش سرمایه گذاری سنگین در سال 2008 هنگامیکه تعداد زیادی از سامانه های راداری جدید – که بیشتر آنها به صورت تئوریک بر مبنای طرح های روسی و چینی بود – وارد خدمت گردیدند. در سال 2010 کم کم گونه های بهینه سازی شده از سامانه های مختلف موشک های زمین به هوا پدیدار شدند.
هر کدام از این سامانه ها نام جدیدی یافتند – چه زمانیکه بهینه سازی های مورد نظر شامل جایگزینی موتور سوخت جامد و یا حتی تنها در حد تغییر در رنگ آمیزی بوده است . مخصوصا که این مورد آخر بیشتر مربوط به موشک های بسیار تبلیغ شده محراب1 و صیاد 2 می شود که شامل تغییرات اندک اما اورهال کامل موشک RIM-66B (3) استاندارد ساخت ایالات متحده می باشد که ایران در اصل آنها را در اواسط دهه 1970 دریافت نموده بود. در سال 2010 افسران ارشد نیروی هوائی در مراسم رژه برگزار شده در تهران تلاش کردند تا به صورت آماتور گونه یک نمونه از پرتابگرهای جعلی (fake) سامانه S-300 را بعنوان تولید داخل نشان دهند .
تمام این موارد نشان از آشفتگی دارد . در حالیکه تردیدی نیست که ایران بیشترین آگاهی را از چگونگی – و حتی بیشترین توانائی های صنعتی مورد نیاز را برای تحقیق و طراحی سامانه های موشکی زمین به هوای بومی را در اختیار دارد – در این مورد کوچکترین تردیدی وجود ندارد که مهمترین مشکل آنها فرآیندهای تصمیم گیری و مدیریت صنعتی است که حتی برای کشورشان هم یک مشکل واقعی به شمار می رود .
هرگونه تصمیم گیری ولو ساده و ابتدائی در مورد تولید جنگ افزار وابسته به موافقت ده ها گروه و دسته در تهران و سایر شهرهای بزرگ ایران است تا پس از آن تبدیل به یک دستور قاطع گردد . ممکن است یک گروه یا دسته تنها برای مدت دو یا سه سال آنقدر قوی باشد که بتواند حرف آخر را ( برای تولید محصول خاص ) بزند اما به ندرت این مدت طولانی تر می شود. در نتیجه وضعیتی پیش می آید که سرنوشت حتی یک پروژه ساده وارد فرآیند تصمیم گیری می شود که به شکل ناامید کننده ای خارج از کنترل مدیران همان پروژه است .
برای مثال ، نیروی دریائی ایران هنوز حدود 130 تیر موشک سطح به هوای RIM-66B را از دهه 1970 در اختیار دارد . بخش دفاعی ایران می تواند این موشک ها را اورهال و بهینه سازی نماید . به صورت تئوریک همه چیز واقعا برای انجام اینکار آماده است . اما در مقام اجراء ، کارگروه نیازمند پول ، ماشین آلات و تجهیزات تست است .

هنگامیکه یگان های پدافندی ایران در سال 2008 از نیروی هوائی آن کشور جدا شد ، می شد آنها را از روی یونیفورم های پر زرق و برق و تجهیزات منسوخشان شناسائی نمود.
تعیین مالکیت (پروژه ) نخستین مانع بر سر راه بود. سپاه پاسداران که وزارت دفاع را در کنترل خود داشت این مشکل را با دریافت تمام موشک های RIM-66B باقیمانده از انبارهای نیروی دریائی حل نمود. این حرکت وزارت دفاع را در یک رویارویی با حداقل سه مقام به طور کلی متفاوت قرارداد که هر کدام بدنبال منافع خود بود و بر اساس تشخیص خود تصمیم می گرفت . قطعات یدکی به راحتی در دسترس بود اما برخی موارد ضروری دیگر ... وجود نداشت . نتیجه آن هم یک سامانه غیرفعال شد که تنها بدرد اهداف تبلیغاتی می خورد و نه چیز دیگر.نیازی به گفتن نیست که بهینه سازی موشک های RIM66B هم نیمه کاره باقیماند .
همانطور که تعداد پروژه ها بیشتر می شد ، مسئولیت یگان های پدافند هوائی برای حفاظت از تاسیسات یا مناطقی خاص اغلب به استقرار 5 سامانه مختلف موشکی SAM ختم می شد که گفته شده بعضا سه سامانه آن فعال اما دو سامانه دیگر به طرز ناامید کننده ای از کار افتاده بود و تنها یکی از تمام این محموعه ها واقعا در خط تولید قرار داشت. چهارمین سامانه در واقع نمونه ای غیرفعال بود که در برخی انبارها بلااستفاده باقی مانده بود. سامانه پنجم هم صرفا برای تبلیغات گمراه کننده کاربرد داشت .
توضیحات :
- این مقاله 4 قسمت دارد و ادعای نویسنده در بخش اول از این سلسله مقالات است . بنابراین بگذارید ببینیم در بخش های بعدی چه گفته می شود.
- تا آنجا که من می دانم این لانچرها مربوط به سامانه باور است که ایران مدعی ساخت آن شده و ادعای شباهت و یا جعلی بودن آنها با لانچرهای سامانه S-300 به نظر اینجانب صحیح نیست .
- نظر شخصی من این بوده که موشک های صیاد 2 در واقع نمونه بهینه سازی شده موشک های سام 6 در اختیار سپاه پاسداران می باشند که البته بسیار به سامانه BOK-M1 شبیه هستند .
ادامه دارد ....




















